اخلاق و تاریخ پزشکی ایران

هر قراردادی در نظام حقوقی ایران دارای یک‌سری ویژگی‌هایی است که تبیین این ویژگی‌ها در فهم دقیق آن عقد بسیار مؤثر است. از جمله‌ی این ویژگی‌ها می‌توان به لازم یا جایز بودن، معوض یا مجانی بودن، منجز و معلق بودن، تشریفاتی و رضایی بودن و... اشاره داشت. قرارداد جانشینی در بارداری که به موجب آن اسپرم و تخمک لقاح یافته‌ی زن و شوهر نابارور به رحم زن دیگر به منظور نگه‌داری و رشد منتقل شده که طفل پس از تولد به صاحبان اسپرم و تخمک تحویل داده شود نیز واجد یک‌سری ویژگی‌هایی است که جایگاه این عقد را با توجه به غیر معین بودن ماهیت آن در بین سایر عقود مشخص می‌کند. در این مقاله به بررسی این نکته می‌پردازیم که قرارداد جانشینی در بارداری دارای چه ویژگی‌هایی است

قانون مدنی در ماده‌ی 190 و مواد بعدی، برای طرفین هر قرارداد یک‌سری ویژگی­هایی را برشمرده که مطابق آن افراد به‌منظور انعقاد قرارداد می‌باید واجد آن بوده باشند. این شرایط عبارتند از بلوغ، عقل و رشد. در قرارداد استفاده از رحم زن دیگر در بارداری، افراد علاوه بر این شرایط می­باید ویژگی­های دیگری را نیز دارا باشند از جمله نابارور بودن زوجین یا وضعیت سلامتی جسمی و روانی آن‌ها. هم‌چنین، سلامت جسمی و روانی مادرجانشین، شوهردار بودن وی، داشتن سابقه­ی فرزند، بی­ضرر بودن بارداری برای وی، در سن مناسب بارداری قرار داشتن و.... شرایط فوق الذکر جنبه­ی قانونی نداشته و در وضعیت کنونی ممکن است تنها توسط برخی مؤسسات رعایت شود. از این‌رو، پیشنهاد می­شود قانون‌گذار به این امر توجه کند و برای مؤسساتی که مبادرت به انجام این‌کار می‌کنند رعایت این شروط اجباری شود.