جستجو در مقالات منتشر شده


23 نتیجه برای تاریخ

رضا تقی زاده نائینی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده

طاعون سال 1896م/ 1314ق یکی از مرگ‌بارترین همه‌گیری‌های تاریخ بود که در شهر بمبئی هند رخ داد. این بیماری بر زندگی جوامع بشری، به‌خصوص جوامع اسلامی و حج‌گزاری مسلمانان در بازه‌ی زمانی بین سال‌های 1896 تا 1899م. تأثیراتی عمیق داشته است. پژوهش حاضر به‌عنوان مطالعه‌ای تاریخی مروری، به تحلیل پیامدهای شیوع طاعون در شهر بمبئی هند، تأثیر آن بر روند حج‌گزاری مسلمانان در این سال و سال‌های پس از آن، نوع مواجهه‌ی مسلمانان با این بیماری و محدودیت‌های اعمال‌شده توسط دولت‌های وقت ‌پرداخته است. داده‌ها از طریق مراجعه به منابع تاریخی، مانند گزارش‌های موجود در سفرنامه‌های حج، اسناد تاریخی، اخبار مطبوعات عربی، تحقیقات جدید پژوهشگران غربی و مقالات علمی گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد، دولت‌های حاکم با ایجاد و توسعه‌ی مکان‌های قرنطینه، اعزام گروه‌های پزشکی، کاهش مدت حضور زائران در عربستان و مجاب‌کردن مسلمانان به لغو سفر حج کوشیده‌اند، از گسترش بیماری و افزایش تلفات ناشی از آن جلوگیری کنند. دو عامل اصلی در موفقیت اقدامات پیشگیرانه، دخیل بوده است: اول، قدرت اجرایی لازم برای اعمال محدودیت‌ها و دوم، جلوگیری از به‌خطرافتادن امنیت اقتصادی جوامعی که هم‌زمان درگیر بیماری و حج‌گزاری هستند؛ دیدگاه مسلمانان نسبت به محدودیت‌ها و پس‌زمینه‌های فرهنگی و مذهبی آن‌ها نیز، در پذیرش این محدودیت‌ها نقشی مهم ایفا کرده است.

زهرا آقابیگلویی، روشنک ثاقبی، جمال رضایی اوریمی، مرتضی مجاهدی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده

تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه (۹۰۷ تا ۱۱۳۵ هجری) در ایران، به‌عنوان یکی از مقاطع مهم، همواره در کانون توجه پژوهشگران بوده است. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی کمّی مقالات «تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه» در ایران است. این پژوهش توصیفی‌تحلیلی و کاربردی، با رویکرد کمّی انجام شد. جامعه‌ی آماری پژوهش، شامل همه‌ی تولیدات علمی با موضوع «تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه» در پایگاه‌های اطلاعات علمی داخلی و خارجی، در یک دوره‌ی ۲۲ ساله و در بازه‌ی زمانی سال ۱۳۸۰ تا پایان سال ۱۴۰۲ است. در طی دوره‌ی بررسی‌شده، ۲۴۷ عنوان مقاله در حوزه‌ی تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه با مشارکت ۵۴۲ نویسنده، منتشر شده بود. از نظر گرایش موضوعی، ۱۸/۲ درصد از آثار منتشرشده به زندگی‌نامه‌ی پزشکان تعلق داشت و تحقیق و ترجمه و تصحیح نسخ خطی طبی، با ۱۶/۱ درصد، در رده‌ی بعدی قرار گرفت. در بین دانشگاه‌ها و مراکز علمی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی، در رتبه‌‌های نخست پژوهش در این باب، قرار داشتند. مشارکت مردان حدود ۶۰ درصد و بیش از زنان بود؛ همچنین، حدود ۶۸ درصد آثار، حاصل کار گروهی بود. مجله‌ی طب سنتی اسلام و ایران بیشترین تعداد مقالات منتشرشده را به خود اختصاص داده بود. مقالات پژوهشی، بیشترین نوع مقالات بودند. تحلیل محتوای مقالات علمی تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه نشان داد، این حوزه‌ی پژوهشی با وجود رشد چشمگیر، با تمرکز بیش‌ازحد بر موضوعاتی خاص، مانند زندگی‌نامه‌ی پزشکان، از توجه به سایر جنبه‌های تاریخ پزشکی این دوره غافل مانده است.

زهرا آقابیگلویی، جمال رضایی اوریمی، سید محمد هاشمی مهر، روشنک ثاقبی، مرتضی مجاهدی، سید امیرحسین لطیفی، مهدی صالحی، سید عبدالله محمودی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده

ارزیابی و تحلیل تولیدات علمی، نقشی مهم در بهبود کیفیت پژوهش‌ها و مدیریت منابع پژوهشی ایفا می‌کند. هدف این پژوهش، ارزیابی کمّی محتوای پایان‌نامه‌های رشته‌ی تاریخ علوم پزشکی در دانشگاه‌های ایران از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ بوده است. مطالعه‌ی حاضر از نوع کاربردی بوده و با استفاده از روش تحلیل کمّی محتوا صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان داد، بیشترین میزان نگارش پایان‌نامه‌ها در سال ۱۴۰۱ (19/2 درصد) ثبت شده‌ و موضوعات مرتبط با طب سنتی و داروسازی سنتی، بیشترین فراوانی را داشته ‌است. مطالعات توصیفی و توصیفی‌تحلیلی، شایع‌ترین روش تحقیق بودند. متداول‌ترین کلیدواژه‌های فارسی شامل تاریخ پزشکی، طب سنتی و طب ایرانی و پرکاربردترین کلیدواژه‌های انگلیسی شامل Medical History, Traditional Medicine, Iranian Medicine  بوده‌اند. پایان‌‌نامه‌ها در پرداختن به دوره‌های تاریخی، به دوره‌ی اسلامی (از ظهور اسلام تا ابتدای دوره‌ی صفویه)، بیشترین توجه و به دوره‌ی معاصر، کمترین توجه را داشته‌اند. نتایج نشان داد، پژوهش‌ها در زمینه‌ی طب سنتی و دوره‌ی اسلامی متمرکز شده‌اند و نیاز به توجه بیشتر به دوره‌های دیگر و همچنین استفاده از روش‌های تحلیل کیفی برای درک بهتر پیچیدگی‌های تاریخی وجود دارد.


صفحه 2 از 2    
2
بعدی
آخرین
 

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به اخلاق و تاریخ پزشکی ایران می‌باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 , Tehran University of Medical Sciences, CC BY-NC 4.0

Designed & Developed by: Yektaweb