جستجو در مقالات منتشر شده


بررسی ارتباط هوش اخلاقی با صلاحیت بالینی پرستاران و دانشجویان پرستاری: مروری نظام‌مند
زهرا عبدالهی، مرضیه براهویی نوری، محمد حسین خانی، محمد حسین تکلیف، نگین فرید،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
هوش اخلاقی به معنای توانایی ذهنی افراد در درک درست از غلط، داشتن ارزش‌های اخلاقی و پایبندی به آن‌ها در عمل، به‌صورت نشان‌دادن رفتار درست است. صلاحیت بالینی نیز، ترکیبی از اصول اخلاقی و ارزش‌ها و نگرش‌ها و نشان‌دادن آن‌ها در دانش و مهارت عملی است. رعایت معیارهای اخلاقی در عملکرد پرستاری می‌تواند به ارتقاء کیفیت خدمات منجر شود. در جست‌وجوی ما، مروری جامع در این زمینه یافت نشد؛ لذا، این مرور نظام‌مند به‌منظور بررسی ارتباط هوش اخلاقی با صلاحیت بالینی پرستاران و دانشجویان پرستاری صورت گرفت. در این مطالعه، جست‌وجویی گسترده با کلیدواژه‌های مرتبط با هوش اخلاقی، صلاحیت بالینی، پرستاران، دانشجویان پرستاری، در پایگاه‌های بین‌المللی Web of Science Core Collection, PubMed/Medline Scopus,، موتور جست‌وجوگر Google Scholar و پایگاه‌های ملی Irandoc و  SIDو Magiran صورت گرفت. در جست‌وجوی اولیه، 15 مطالعه به ‌دست آمد. معیار ورود، مطالعات منتشرشده به زبان فارسی و انگلیسی بودند. ادبیات خاکستری خارج شد. محدودیت زمانی اعمال نشد. پس از حذف نمونه‌های تکراری و نقد با ابزارهای مربوطه، در نهایت، پنج مطالعه تجزیه ‌و ‌تحلیل شدند. ملاحظات اخلاقی نبودِ سوگیری در مراحل انتخاب، استخراج، تحلیل و طبقه‌بندی شواهد رعایت شد و چکیده طبق PRISMA گزارش شد. مروری بر مطالعات نشان داد، هوش اخلاقی با صلاحیت بالینی، رابطه‌ی مثبت معناداری دارد. این هم‌بستگی در برخی مطالعات بین تمام ابعاد هوش اخلاقی و شایستگی بالینی نمایان شد. در مطالعه‌ای نشان داده شد، میان هوش اخلاقی و صلاحیت بالینی و استدلال اخلاقی هم‌بستگی مثبت معنادار وجود دارد که این روابط از فاکتورهایی مانند سن، سابقه‌ی کاری، وضعیت شغلی‌تحصیلی و مقام فرد اثر پذیرفته‌اند. در مطالعه‌ای دیگر نیز مشخص شد که هوش اخلاقی می‌تواند به بهبود احساس خودکارآمدی بالینی دانشجویان کمک کند. از سویی بیان گردید، معدل و هوش اخلاقی دانشجویان در پیش‌بینی امتیاز شایستگی بالینی، یاری‌رساننده است؛ همچنین اشاره شد که هوش اخلاقی، توانایی پیش‌بینی صلاحیت بالینی پرستاران را دارد. با توجه به یافته‌ها به نظر می‌رسد، توجه به هوش اخلاقی می‌تواند صلاحیت بالینی پرستاران و دانشجویان پرستاری را بهبود ببخشد و کیفیت مراقبت از بیماران را ارتقا دهد. پیشنهاد می‌شود، مطالعات آینده به طراحی برنامه‌های آموزشی متمرکز بر هوش اخلاقی بپردازند و تأثیر آن را بر شایستگی بالینی پرستاران و دانشجویان پرستاری ارزیابی کنند.

بررسی آثار مراقبت معنوی بر اضطراب مرگ بیماری: مروری نظام‌مند
محمد حسین خانی، زهرا عبدالهی، مرضیه براهویی نوری، محمد حسین تکلیف، نگین فرید،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
اضطراب مرگ که به‌صورت اضطرابی واقعی شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین عوامل در سلامت روان افراد است. از طرفی، مراقبت معنوی، شامل مهارت‌های ارتباط بین‌فردی مانند گوش‌دادن، اعتمادسازی، ارتباط غیرکلامی، خودآگاهی، صداقت و توجه به نیازهای دینی، بخشی جدایی‌ناپذیر از مراقبت پرستاری به شمار می‌رود. به نظر می‌رسد، مراقبت معنوی می‌تواند به کاهش اضطراب مرگ منجر شود. ازآنجاکه در این زمینه مروری جامع یافت نشد، این مرور نظام‌مند به‌منظور بررسی آثار مراقبت معنوی بر اضطراب مرگ بیماری صورت گرفت. در این مطالعه، جست‌وجویی گسترده با کلیدواژه‌های مرتبط با مراقبت معنوی و اضطراب مرگ، در پایگاه‌های بین‌المللی Web of Science Core Collection, PubMed/Medline Scopus,، موتور جست‌وجوگر Google Scholar و پایگاه‌های ملی Irandoc و SID و Magiran صورت گرفت. در جست‌وجوی اولیه، ۳۲ مطالعه به دست آمد. معیار ورود، مطالعات منتشرشده به زبان فارسی و انگلیسی بودند. ادبیات خاکستری، مطالعات کیفی و مطالعات انجام‌شده بر گروه‌های غیر از بیماران خارج شدند. محدودیت زمانی نیز اعمال نشد. پس از حذف نمونه‌های تکراری و نقد با ابزارهای مربوطه، در نهایت، هشت مطالعه تجزیه ‌و تحلیل شدند. ملاحظات اخلاقی نبودِ سوگیری در مراحل انتخاب، استخراج، تحلیل و طبقه‌بندی شواهد رعایت شد و چکیده طبق PRISMA گزارش شد. مروری بر مطالعات، تجمع مطالعات در چهار سال اخیر و بالینی‌بودن کارآزمایی را نشان داد. مطالعات انجام‌شده بر بیماران، طی همه‌گیری کووید ۱۹ نشان دادند، بیماران در این دوران سطوح بالایی از اضطراب مرگ را تجربه می‌کنند و به مراقبت معنوی، بیشتر نیاز دارند. بنا بر نتایج یک مطالعه، اجرای برنامه‌ی مراقبت معنوی، اضطراب مرگ بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه‌ی تحت همودیالیز را کاهش داد. این یافته در مطالعه‌ای دیگر که بر بیماران مولتیپل اسکلروزیس انجام‌ شده بود نیز، نشان داده شد؛ همچنین، در مطالعه‌ای دیگر که بر بیماران سکته‌ی مغزی صورت گرفت، به اثرات مثبت مراقبت معنوی در کاهش اضطراب، اشاره شد. این در حالی است که برخی مطالعات انجام‌شده بر روی بیماران قلبی و بیماران مبتلا به سرطان گوارشی، کاهش معناداری را در میزان اضطراب مرگ نشان ندادند. یک مطالعه نیز بیان کرد، آموزش خودمراقبتی معنوی از طریق تله‌نرسینگ می‌تواند به کاهش اضطراب مرگ سالمندان در طی همه‌گیری کووید ۱۹ کمک کند. با توجه به یافته‌ها به نظر می‌رسد، مراقبت معنوی می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر در کاهش اضطراب مرگ گروهی از بیماران به کار گرفته شود. پیشنهاد می‌شود، مطالعات آینده به بررسی جامع‌تر این موضوع در گروه‌های مختلف بیماران، خصوصاً بیماری‌های مزمن بپردازند.

مروری بر ابعاد چالش‌های اخلاقی سقط جنین و دیدگاه‌های مرتبط با آن در جوامع اسلام
محمد چهکندی، یاسمن صادقی، وجیهه تنومند،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
سالانه حدود ۷۳میلیون سقط جنین القایی در سراسر جهان رخ می‌دهد. سقط‌های القایی به دو دسته تقسیم می‌شوند: درمانی (یا قانونی) و غیرقانونی. سقط‌های غیرقانونی اغلب در موقعیت ناایمن انجام می‌شوند. کشورهای مختلف بر اساس اصول ایدئولوژیک خود، شرایط خاصی را قانونی و برخی دیگر را غیرقانونی اعلام می‌کنند. مطالعه‌ی حاضر، با هدف بررسی ابعاد چالش‌های اخلاقی سقط جنین و دیدگاه‌های مرتبط با آن در جوامع اسلامی انجام شده است. مواد استفاده‌شده در این مطالعه، حاصل جست‌وجو در پایگاه‌های داده‌ی PubMed SID, CINAHL, Cochrane, و Google Scholar است. سه پژوهشگر، این جست‌وجو را به‌طور جداگانه با استفاده از کلمات کلیدی استاندارد Mesh مانند سقط جنین، اسلام، اخلاق و ترکیب آن‌ها با عملگرهای AND و OR انجام داده‌اند. انتشار مقاله از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴، داشتن کلمات کلیدی پیش‌گفته در عنوان، چکیده یا واژگان کلیدی و امکان دسترسی به متن کامل، معیارهای ورودِ مطالعات به پژوهش بودند. پس از بررسی اولیه‌ی چکیده‌ی مقالات و حذف مقالات تکراری و نامرتبط، دوازده مقاله انتخاب و بررسی شدند. عوامل متعدد، ازجمله: تمایل به بارداری، وضعیت سلامت مادر و جنین، خانواده، انگ اجتماعی و مقررات قانونی و مذهبی بر تصمیم‌گیری برای سقط جنین اختیاری اثر می‌گذارند. با وجود موضع قاطع اسلام درباره‌ی سقط جنین، مباحثات جاری پیرامون این موضوع، ناشی از چالش‌های مرتبط با دسترسی به روش‌های سقط جنین ایمن و حقوق مادر است. در اسلام، سقط جنین مجاز نیست؛ مگر در مواقعی که عمر جنین کمتر از چهارماه باشد، اختلالات کروموزومی او تشخیص داده شود یا ادامه‌ی بارداری برای مادر خطرناک باشد؛ بااین‌حال، محدودیت‌های دسترسی به خدمات سقط جنین، تعداد بارداری‌های ناخواسته را کاهش نمی‌دهد و در عوض، مادران باردار را به استفاده از روش‌های ناایمن سقط جنین سوق می‌دهد که باعث آسیب‌های جسمی و روانی، به‌ویژه برای اقشار آسیب‌پذیر جامعه می‌شود؛ علاوه‌براین، محدودیت‌های غربالگری قبل از تولد، به تولد نوزادانی با نقص‌های ژنتیکی کمک می‌کند؛ همچنین، دسترسی به خدمات سقط جنین ایمن، به‌عنوان یک حق شهروندی تلقی می‌شود. این مسائل سؤالاتی را درباره‌ی مزایای ممنوعیت سقط جنین مطرح می‌کند.

عوامل مؤثر بر خستگی شفقت در پرستاران بخش مراقبت ویژه: مروری نظام‌مند
هدایت جعفری، فاطمه احمدی، مبینا عابدین پور،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
خستگی شفقت به حالت خستگی فیزیکی و عاطفی اطلاق می‌شود که متخصصان مراقبت‌های بهداشتی، به دلیل قرارگرفتن طولانی‌مدت در معرض استرس‌های شغلی و عوارض عاطفی مراقبت از دیگران تجربه می‌کنند. مراقبت دلسوزانه برای نتایج بالینی بهتر بیمار ضروری است؛ اما، در طول ارائه‌ی مراقبت‌های بهداشتی می‌تواند با عوامل متعدد به خطر بیفتد. این مطالعه به بررسی عناصر مؤثر بر خستگی شفقت در پرستاران بخش مراقبت ویژه می‌پردازد. این بررسی نظام‌مند با جست‌وجو در پایگاه‌های اطلاعاتی SID, Magiran Irandoc, Iranmedex, Civilica, Science Direct, Web of Science, Embase, PubMed, Scopus, ProQuest, و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه‌های خستگی شفقت، مراقبت‌های ویژه، پرستاران، رضایت از شفقت و فرسودگی انجام شد. پس از حذف نمونه‌های تکراری، ابتدا مطالعات بر اساس معیارهای ورود و خروج غربالگری شدند؛ سپس، کیفیت آن‌ها، با استفاده از چک‌لیست ارزیابی انتقادی برای مطالعات مقطعی‌تحلیلی ارزیابی شد. در نهایت، ۲۳ مطالعه‌ی انجام‌گرفته در بازه‌ی زمانی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ وارد این مرور نظام‌مند (سنتزکیفی) شدند. تعداد کل شرکت‌کنندگان در تمام مطالعاتی که در این مرور بررسی شدند، ۵۸۲۰ نفر بود. این بررسی نشان داد، عناصر ساختاری محل کار و ویژگی‌های جمعیت‌شناختی پرستاران، مانند سن، جنس، وضعیت تأهل، ملیت، سطح تحصیلات، تاب‌آوری، طول شیفت، سابقه‌ی کار در بخش مراقبت ویژه، محل کار، سمت در واحد و نسبت پرستار به بیمار، علل و پیش‌بینی‌کننده‌های خستگی شفقت هستند. رهبری و حمایت اداری در محیط بالینی و راهبردهای مقابله‌ای به‌کارگرفته‌شده به‌وسیله‌ی پرستاران، عواملی بودند که تأثیر خستگی شفقت را در میان پرستاران مراقبت‌های ویژه کاهش دادند. این بررسی نظام‌مند، با برجسته‌کردن تأثیر شایان توجه خستگی شفقت بر پرستاران نشان داد، هم محیط کار و هم عوامل جمعیت‌شناختی، در بروز خستگی شفقت نقشی مهم دارند. یافته‌ها بر اهمیت رهبری حمایتی و همچنین راهبردهای مقابله‌ای مؤثر، در کاهش اثرات خستگی از شفقت در میان پرستاران مراقبت‌های ویژه تأکید می‌کند. با پرداختن به این عوامل، سازمان‌های مراقبت‌های بهداشتی می‌توانند رضایت شفقت را افزایش داده و فرسودگی شغلی را کاهش دهند؛ این اصلاحات، در نهایت، به بهبود مراقبت از بیمار و پیامدهای بالینی منجر می‌شوند.
 

موانع دسترسی عادلانه به مراقبتهای بهداشتی در افراد مبتلا به ویروس نقص ایمنی انسانی
حشمت اله حیدری،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
ایدز سندرمی است که در مراحل انتهایی آلوده‌شدن انسان به ویروس نقص سیستم ایمنی بروز می‌کند. بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، تا انتهای سال 2023، حدود 39/9 میلیون نفر با HIV زندگی می‌کنند و میزان بروز آن، 1/3 میلیون نفر و مرگ‌ومیر ناشی از آن، 630هزار نفر گزارش شده است. در ایران، میزان شیوع و بروز این بیماری، به‌ترتیب 54000 و 2400 نفر و میزان مرگ‌ومیر سالانه‌ی مرتبط با آن، 3200 نفر گزارش شده است. یکی از اهداف نظام سلامت، تسهیل دسترسی مردم به خدمات سلامت است. حق دسترسی به خدمات سلامت، به‌عنوان یک حق ذاتی که در ماده‌ی 25 اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد در کانون توجه قرار گرفته، از اهمیتی ویژه برخوردار است. با توجه به آسیب‌پذیربودن بیماران مبتلا به HIV، این افراد ممکن است در دسترسی به خدمات سلامت دچار مشکل شوند؛ لذا، هدف از این مطالعه، تبیین چالش‌های افراد مبتلا به HIV، در دسترسی برابر به خدمات سلامت بود. تحقیق کیفی حاضر، با استفاده از روش تحلیل محتوای قراردادی، از فروردین تا شهریور1403، در ایران انجام شد. شرکت‌کنندگان در مطالعه، شامل بیماران مبتلا به HIV و ارائه‌کنندگان خدمات سلامت بودند که به شیوه‌ی مبتنی بر هدف انتخاب شدند. داده‌ها با انجام‌دادن ده مصاحبه‌ی رودررو، گردآوری و بر اساس روش پیشنهادی Lundman و Graneheim تحلیل شدند. با تحلیل داده‌ها، 406 کد اولیه استخراج شد و یافته‌ها در سه‌ طبقه‌ی اصلی، شامل عوامل مربوط به مددجو (با زیرطبقاتِ ترس از انتقال بیماری به دیگران، محدودیت‌های مالی، مشکلات جسمی، آشنایی‌نداشتن با حق و حقوق و تبعیت‌نکردن از رژیم درمانی)، عوامل مربوط به نظام سلامت (با زیرطبقاتِ تبعیض در دسترسی به خدمات، نگاه تحقیرآمیز کادر سلامت، آگاهی اندک ارائه‌کنندگان خدمات سلامت از مدیریت بیماری، ترس از آلوده‌شدن به بیماری، افشای اطلاعات بیماران، نبود غربالگری وسیع، اهمال‌کاری مراکز درمانی در شناسایی افراد مبتلا، انجام‌دادن آزمایش قبل از ازدواج) و عوامل فرهنگی (با زیرطبقاتِ طردشدن افراد مبتلا در فرهنگ عمومی، برچسب‌زدن به بیماران، تبعیض در ازدواج و فرزندآوری) قرار گرفتند؛ همچنین، باید حق تسهیل دسترسی به خدمات سلامت، محرمانه‌ماندن اطلاعات، تشکیل خانواده، حمایت مالی و فعالیت در اجتماع، برای بیماران و مبتلایان به ایدز به رسمیت شناخته شود.

ارتباط فرهنگ اخلاقی با دل‌بستگی شغلی پرستاران شاغل در مراکز آموزشی‌درمانی دانشگاه علوم پزشکی شهر همدان
مهران سعادتمند، ابوالفضل غنی هنر،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
یکی از نیازهای اخلاقی پرستاری، ارتقاء فرهنگ اخلاقی پرستاران با هدف دل‌بستگی شغلی و تضمین مراقبت بالینی شایسته است. فرهنگ اخلاقی، مجموعه‌ای از تفاهم‌ها و دریافت‌های مشترک برای سامان‌دادن به کنش‌هایی‌ است که برای بیان تفاهم‌های مشترک، از آن‌ها استفاده می‌شود. دل‌بستگی شغلی، میزان درگیری فرد با شغل خود و میزان علاقه‌ی او به کار است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط فرهنگ اخلاقی با دل‌بستگی شغلی پرستاران شاغل در مراکز آموزشی‌درمانی دانشگاه علوم پزشکی شهر همدان بوده است. مطالعه‌ی حاضر، از نوع توصیفی هم‌بستگی و جامعه‌ی پژوهشی آن، همه‌ی پرستاران بیمارستان‌های آموزشی شهر همدان بود. از بین پرستاران بیمارستان‌های آموزشی شهر همدان، ۱۷۰ پرستار با استفاده از جدول مورگان و بر اساس معیارهای ورود، وارد مطالعه شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، از سه پرسش‌نامه‌ی مشخصات جمعیت‌شناختی، فرهنگ اخلاقی گوبل و همکاران و دل‌بستگی شغلی شافلی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار آماری SPSS نسخه‌ی ۲۲ انجام گرفت. بین فرهنگ اخلاقی با دل‌بستگی شغلی پرستاران، ارتباطی مستقیم و معنی‌دار وجود داشت (0/42=r و 0/05=p). فرهنگ اخلاقی در پرستارانِ باسابقه‌تر و خانم، به‌طور معناداری بیشتر از سایر پرستاران بود؛ همچنین، دل‌بستگی شغلی در پرستاران مرد و با وضعیت استخدامی رسمی به‌طور معناداری بالاتر از سایر پرستاران بود (p<0/05). بین فرهنگ اخلاقی با دل‌بستگی شغلی پرستاران با مشخصات دموگرافیک پرستاران در بیمارستان‌های آموزشی شهر همدان هم‌بستگی مثبت و مستقیم وجود داشت. پیشنهاد می‌شود، برای ایجاد مدیریتی بهتر و مناسب‌تر و در نتیجه، بهبود فرهنگ اخلاقی و دل‌بستگی شغلی پرستاران، مدیران به ابعاد فرهنگ اخلاقی، توجهی ویژه داشته باشند.
 

چالش‌های اخلاقی هوش مصنوعی در نگارش و انتشار آثار پژوهشی
امیرمحمد آذرخش، محمدرضا دین محمدی، کیان نوروزی تبریزی، کوثر نوری،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی (AI) به نیرویی اثرگذار در انتشار مقالات پژوهشی تبدیل شده و چشم‌انداز نوشتن علمی و انتشار آثار را متحول کرده است؛ بااین‌حال، ادغام هوش مصنوعی در این فرایند، چالش‌های اخلاقی شایان توجهی را به وجود می‌آورد که نیازمند بررسی دقیق است. در این مطالعه‌ی مروری، از کلیدواژه‌هایی مانند هوش مصنوعی، اخلاق انتشار، چالش‌های اخلاقی، یکپارچگی علمی و انتشار پژوهش برای جست‌وجو در پایگاه‌های داده‌ی علمی شامل PubMed، Scopus، CINAHL و Google Scholar استفاده شد. مقالات منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ به زبان‌های انگلیسی و فارسی انتخاب شدند. این مرور بر روی مقالات پژوهشی، مرورهای نظام‌مند و گزارش‌های موردی که کلیدواژه‌های پیش‌گفته را در عناوین و چکیده‌های خود داشتند، متمرکز بود. در مجموع، پس از بررسی ۱۵۰ مقاله، ۵۰ مطالعه‌ی مرتبط برای تحلیل دقیق‌تر انتخاب شدند. تحلیل انجام‌شده چندین چالش اخلاقی مرتبط با استفاده از هوش مصنوعی در انتشار مقالات پژوهشی را برجسته کرد. مسائل مربوط به یکپارچگی علمی مشهود است؛ زیرا محتوای تولیدی هوش مصنوعی ممکن است مرزهای بین پژوهش‌های اصیل و نوشتن خودکار را محو کند و نگرانی‌هایی را درباره‌ی نویسندگی و سرقت ادبی ایجاد کند؛ علاوه‌براین، اتکا به ابزارهای هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌ها و آماده‌سازی دست‌نوشته‌ها، می‌تواند به سؤالاتی درباره‌ی دقت و اعتبار نتایج پژوهش منجر شود؛ همچنین، نگرانی‌هایی درباره‌ی تعصبات احتمالی نهفته در الگوریتم‌های هوش مصنوعی وجود دارد که ممکن است بر انتخاب موضوعات، چهارچوب‌سازی سؤالات پژوهشی و حتی فرایند داوری همتا اثر بگذارد. شفاف‌نبودن فرایندهای ویرایشی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند اعتماد به نشر علمی را تضعیف کند؛ بنابراین لازم است، دستورالعمل‌های اخلاقی روشنی برای استفاده از هوش مصنوعی در انتشار پژوهش‌ها ایجاد شود. این مرور بر نیاز فوری به چهارچوب‌ها و مقررات اخلاقی قوی برای مدیریت استفاده از هوش مصنوعی در انتشار مقالات پژوهشی تأکید می‌کند. در نهایت توصیه می‌شود، از طریق آموزش، آگاهی پژوهشگران و ویراستاران را درباره‌ی پیامدهای اخلاقی هوش مصنوعی، افزایش و همکاری‌های بین‌رشته‌ای را نیز برای رسیدگی مؤثر به این چالش‌ها توسعه دهند.

ارزیابی میزان پایبندی پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران (کلان‌منطقه‌ی هشت) به اصول اخلاق در پژوهش
بتول زیدآبادی، خدیجه احمدزاده، زینب خادمی، رضا صادقی، فرنوش قمی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده

اخلاق در پژوهش، عنصری اساسی در فرایند علمی است و برای اطمینان از یکپارچگی و موثق‌بودن نتایج تحقیقات، بسیار مهم است. پژوهشگران باید همواره در نظر داشته باشند که نتایج تحقیقاتشان می‌تواند بر زندگی افراد و جوامع اثر بگذارد؛ بنابراین، مسئولیت‌پذیری و شفافیت در انجام‌دادن پژوهش‌ها، از اهمیتی ویژه‌ برخوردار است. پایبندی به اصول اخلاقی، نه‌تنها اعتبار علمی پژوهشگران را افزایش می‌دهد، بلکه به پیشرفت علم و فناوری نیز کمک می‌کند. پژوهش حاضر، با هدف ارزیابی میزان پایبندی پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه‌ی هشت ایران به اصول اخلاق در پژوهش انجام شده است. پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، جامعه‌ی آماری این مطالعه‌ی مقطعی از نوع توصیفی‌تحلیلی را تشکیل ‌دادند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ی پایبندی به اخلاق پژوهش بود که در اختیار پژوهشگران دانشگاه‌های علوم پزشکی کلان‌منطقه‌ی هشت قرار گرفت. این پرسش‌نامه، دارای چهل گویه و متشکل از نُه بُعدِ احترام به حقوق اخلاقی آزمودنی‌ها، بی‌غرضی عاطفی، دقت، اصالت، مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، درستکاری، مشروعیت و آزاد اندیشی است. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی ۲۴ تجزیه و تحلیل شدند؛ علاوه بر آمار توصیفی، آزمون‌های من ویتنی، کروسکال والیس و هم‌بستگی اسپیرمن نیز، در تجزیه و تحلیل داده‌ها به کار برده شد. در این مطالعه 230 پژوهشگر شرکت کردند که 193 نفر از آنان، عضو هیئت علمی بودند. نتایج نشان داد، میانگین نمره‌ی پایبندی به اصول اخلاق در پژوهش 174/3 بود که رعایت چشمگیر اصول اخلاق در پژوهش را نشان می‌داد؛ همچنین، از نتایج می‌توان دریافت، بُعد مشروعیت و بُعد دقت، به‌ترتیب دارای بالاترین میانگین بودند (21/7 و 22/5). مقایسه‌ی میانگین نمره‌ی پایبندی به رعایت اصول اخلاق در پژوهش با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی نشان داد، میزان پایبندی به اصول اخلاق در پژوهش، بر اساس مدرک تحصیلی، رتبه‌ی علمی، سن و سابقه‌ی کار تفاوتی معنادار دارد (p<0/5). هم‌بستگی اسپیرمن نشان داد، بین متغیر پایبندی به اصول اخلاق در پژوهش و مدرک تحصیلی رابطه‌ای معکوس و معنی‌دار وجود دارد و هرچه مدرک تحصیلی افراد بیشتر شود، میزان پایبندی آنان به رعایت اخلاق در پژوهش کاهش می‌یابد. بر اساس نتایج این پژوهش، بیشتر پژوهشگران کلان‌منطقه‌ی هشت دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران، اصول اخلاق در پژوهش را بسیار رعایت می‌کنند.


تعهد به مراقبت، تعهد به آموزش: کاوشی در ابعاد اخلاقی آموزش به بیمار در مراقبت‌های بهداشتی
آذر درویش پور، فاطمه منصوری، شیوا مهدوی فشتمی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
آموزش به بیمار، یکی از جنبه‌های حیاتی مراقبت از بیمار است که می‌تواند پیامد، رضایت و استقلال بیمار را بهبود بخشد. متخصصان مراقبت‌های بهداشتی باید متعهد به ارائه‌ی آموزش‌هایی به بیمار باشند که ضمن کیفیت‌داشتن، با نیازها و شرایط منحصربه‌فرد او نیز متناسب باشند؛ علاوه‌براین، پایبندی به اصول اخلاقی و اطمینان از اینکه بیماران اطلاعات دقیق و بی‌طرفانه دریافت می‌کنند و استقلال و ظرفیت تصمیم‌گیری آن‌ها رعایت می‌شود، در بحث آموزش به بیمار ضروری است. هدف از این مطالعه، شناسایی ابعاد اخلاقی در زمینه‌ی آموزش به بیمار بود. مطالعه‌ی حاضر، مروری نظام‌مند بود که با جست‌وجو در پایگاه‌های داده‌ی PubMed، Scopus،  Web of ScienceوGoogle Scholar  و با استفاده از کلمات کلیدی انگلیسی اخلاق، آموزش به بیمار، پایبندی به اصول اخلاقی در بازه‌ی زمانی سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ انجام شد. معیارهای ورود شامل مطالعاتی بود که بر جنبه‌های اخلاقی آموزش به بیمار و پایبندی به آن متمرکز بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی تجزیه و تحلیل شدند. از بین ۲۱۶ مقاله، ۲۰ مقاله‌ی مرتبط با موضوع وارد مطالعه شدند. از تحلیل داده‌ها سه طبقه‌ی اصلی با عناوین تعهد به مراقبت (با دو زیرطبقه‌ی آموزش مبتنی بر نیاز مددجو، حمایت از بیمار و ارائه‌ی اطمینان عاطفی به او)، تعهد به آموزش (با دو زیرطبقه‌ی برنامه‌های آموزشی ساختارمند و مهارت‌های ارتباطی متخصصان مراقبت‌های بهداشتی) و پایبندی به اصول اخلاقی (با دو زیرطبقه‌ی احترام به استقلال و خودمختاری بیمار، رازداری و محرمانگی) پدیدار شد. یافته‌های این مطالعه اهمیت تعهد متخصصان مراقبت‌های بهداشتی را به مراقبت و آموزش در ارائه‌ی آموزش باکیفیت به بیمار نشان می‌دهد. متخصصان مراقبت‌های بهداشتی باید از ابعاد اخلاقی آموزش به بیمار آگاه باشند و برای ارائه‌ی آموزش‌های متناسب با نیازها و توانایی‌های فرد تلاش کنند. مطالعات آینده باید روی ارتباط بین مراقبت بیمارمحور، استقلال و مهارت‌های ارتباطی متخصصان مراقبت‌های بهداشتی با پیامدهای آموزش بیمار متمرکز باشند.

سلامت از راه دور: چالش‌های اخلاقی و قانونی آن در نظام سلامت
هومن حیدری، شکیلا بل کافه، محمدرضا دین محمدی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
سلامت از راه دور (Telehealth) به‌عنوان روشی نوین در ارائه‌ی خدمات سلامتی، به‌سرعت در حال گسترش است؛ این روش، به‌ویژه در دوران همه‌گیری کرونا، امکانات جدیدی را برای دسترسی به مراقبت‌های سلامتی فراهم و به کاهش هزینه‌ها کمک کرده است؛ بااین‌حال، گسترش این پدیده، چالش‌های قانونی و اخلاقی بسیاری را به همراه داشته است که به بررسی دقیق نیاز دارند. در این مطالعه‌ی مروری، از کلیدواژه‌های پزشکی از راه دور، سلامت از راه دور، چالش‌های اخلاقی، چالش‌های قانونی و نظام سلامت برای جست‌وجو در پایگاه‌های علمی  PubMed, Scopus, CINAHL و Google Scholar استفاده شد. مقالات فارسی و انگلیسی منتشرشده در بازه‌ی زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ انتخاب شدند. مقالات پژوهشی، مرورهای نظام‌مند و گزارش‌های موردی که به بررسی چالش‌های قانونی و اخلاقی در حوزه‌ی سلامت از راه دور پرداخته بودند، وارد بررسی شدند. پس از جست‌وجو و انتخاب اولیه، مقالات با استفاده از معیارهای کیفیت و اعتبار علمی ارزیابی شدند و در نهایت، مقالات منتخب برای تحلیل نهایی جمع‌آوری شدند. سلامت از راه دور، با چالش‌های متعددی مواجه است که به توجه ویژه نیاز دارند. یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌ها، حریم خصوصی و حفاظت از داده‌هاست؛ زیرا تبادل اطلاعات حساس بیماران می‌تواند تهدیداتی برای محرمانگی ایجاد کند و رعایت قوانین حفاظت از داده‌ها و تدابیر امنیتی برای حفظ اعتماد بیماران ضروری است؛ همچنین، رضایت آگاهانه‌ی بیماران از اهمیت فراوانی برخوردار است؛ بیماران باید به‌طور کامل، درباره‌ی خطرات و مزایای این خدمات مطلع شوند و فرایندهای رضایت آگاهانه باید با شیوه‌های پزشکی از راه دور تطبیق یابند؛ افزون‌براین، درحالی‌که سلامت از راه دور می‌تواند دسترسی به خدمات سلامتی را بهبود بخشد، ممکن است نابرابری‌های موجود را تشدید کند؛ بنابراین، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ارتباطی و برنامه‌های سواد دیجیتال برای اطمینان از دسترسی عادلانه به خدمات، ضروری است. سلامت از راه دور با وجود چالش‌های قانونی و اخلاقی، مزایایی چشمگیر مانند راحتی و بهبود هماهنگی مراقبت‌ها را ارائه می‌دهد. برای افزایش این مزایا، ضروری است که به چالش‌های اشاره‌شده به‌طور ویژه توجه شود. همکاری بین سیاست‌گذاران و ارائه‌دهندگان خدمات سلامت برای توسعه‌ی دستورالعمل‌ها و مقررات جامع، کلید موفقیت در این حوزه است. این مطالعه بر اهمیت پرداختن به چالش‌های موجود و بهبود شیوه‌های سلامت از راه دور تأکید دارد تا از ارائه‌ی خدمات سلامتی ایمن و عادلانه اطمینان حاصل شود.

بررسی چالش‌های اخلاقی پرستاران در مراقبت‌های پایان زندگی در منزل بیماران سالمند: مطالعه‌ی مروری
نیره باغچقی، زهرا مداح،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
با افزایش جمعیت سالمندان، به دلیل تقاضا برای دریافت خدمات مراقبت‌های بهداشتی در منزل و مراقبت‌های پایان زندگی، وظایف و مسئولیت‌های پرستاران نسبت به قبل افزایش یافته است که این خود می‌تواند پرستاران را در معرض چالش‌های اخلاقی قرار دهد؛ لذا، این مطالعه با هدف بررسی چالش‌های پرستاران درباره‌ی مشکلات اخلاقی در مراقبت‌های پایان زندگی در منزل بیماران سالمند انجام شد. مطالعه‌ی حاضر از نوع مروری بود که در محدوده‌ی زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ در بانک‌های اطلاعاتیPubMed (Medline), Google Scholar, ISI Scopus, ProQuest, Science Direct , SID  Iran Doc, Iran Medex, Magiran, و با استفاده از کلمات کلیدی Nursing Ethics, Ethical Challenges, End of Life Care, Home Care و معادل فارسی آن‌ها انجام شد. بی‌توجهی به حقوق بیماران در پایان زندگی، بی‌توجهی به استقلال بیماران در منزل، احترام‌نگذاشتن به حقوق سالمند، فقدان مراقبت همدلانه، فقدان برقراری ارتباط مناسب با سالمند، امن‌نبودن محیط منزل برای پرستار، خود می‌تواند از رایج‌ترین معضلات اخلاقی باشد که به آسیب اخلاقی، تبعات روانی‌عاطفی برای فرد ارائه‌دهنده‌ی مراقبت و بیمار سالمند در منزل منجر گردد. ازآنجاکه پرستاران در امر مراقبت‌های پایان زندگی در منزل سالمند، با چالش‌های جدی اخلاقی مواجه می‌شوند، باید با مسائل و اصول اخلاقی مربوط به مراقبت از سالمندان در منزل آشنا باشند. این امر سبب می‌شود تا پرستاران به حقوق بیماران سالمند و استقلال آنان احترام بگذارند و ضمن برقراری ارتباط مناسب، حمایت بهتری از این افراد داشته باشند.

نگرش به اتانازی در پرستاران مراقبت‌های ویژه
مریم غفاری، رضا شبانلویی، مژگان بهشید،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
اتانازی به معنای مرگ راحت یا قتل از روی ترحم است. پرستاران بخش‌های مراقبت‌های ویژه، به علت ماهیت شغلی و نقش بسیار مهمشان در امر مراقبت از بیماران بدحال و مشرف به مرگ، بیشتر از سایر مراقبان، با اتانازی مواجه می‌شوند؛ لذا، نگرش آن‌ها به اتانازی از اهمیتی ویژه‌ برخوردار است. ازآنجاکه اتانازی در کشورهای اسلامی ممنوع و حرام تلقی می‌شود، تحقیق حاضر با هدف بررسی نگرش پرستاران شاغل در بخش‌های ویژه به اتانازی انجام شد. این پژوهش، مطالعه‌ای توصیفی‌تحلیلی است که بر روی 194 پرستار مراقبت‌های ویژه در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌های دموگرافیک و نگرش به اتانازی هالووی جمع‌آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های توصیفی وآماری آنوا و تی‌تست استفاده گردید. نتایج نشان داد، نمره‌ی کل اتانازی 4/99±71/95 بود. 74% از پرستاران، نمره‌ی کمتر از 75 (از ۱۲۰ امتیاز) را کسب کردند که نشان‌دهنده‌ی نگرش منفی به انجام‌دادن اتانازی است. در مقابل، 26% از پرستاران، نمره‌ی بالاتر از ۷۵ را کسب کردند که نشان‌دهنده‌ی نگرش مثبت به اتانازی است. بین نگرش به اتانازی با هیچ‌یک از متغیرهای دموگرافیک، ارتباط معنی‌دار یافت نشد (0/05p≥). با اینکه اتانازی در کشورهای اسلامی، ازجمله ایران، ممنوع و غیرقانونی است، نگرش پرستاران به این موضوع متفاوت بود و برخی از آن‌ها، به اتانازی نگرش مثبت داشتند. ازآنجاکه نگرش پرستاران به اتانازی می‌تواند روند مراقبت را تحت تأثیر قرار دهد، مسئولان آموزش و مدیران پرستاری باید حتی کمترین نگرش مثبت و موافق به اتانازی را در ایران، جدی بگیرند و با تدوین برنامه‌های آموزشی، برای کمک به ایمنی بیمارانی که اتانازی درباره‌ی آن‌ها مطرح است، گام‌هایی مؤثرتر بردارند.
 

تأثیر آموزش هوش معنوی بر شایستگی مراقبت معنوی پرستاران در مراقبت از بیمار: مطالعه‌ای مروری
مینا کفاش محمدجانی، ماندانا کاظمی، فاطمه محبوب بشری،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
هوش معنوی به مجموعه‌ای از توانایی‌ها برای استفاده از منابع دینی و معنوی اطلاق می‌شود و نقشی مهم در ارائه‌ی مراقبت‌های پرستاری باکیفیت به بیماران دارد. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش هوش معنوی بر شایستگی پرستاران در مراقبت از بیماران است. در این مطالعه‌ی مروری، کلیدواژه‌های فارسی و انگلیسی معنویت، هوش معنوی، مراقبت معنوی و پرستاری، بین سال‌های ۲۰۱۷تا۲۰۲۳ در پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed Scopus, Google Scholar, SID, جست‌وجو شدند. در این جست‌وجو، متن کامل ۲۱ مقاله، به زبان انگلیسی و فارسی انتخاب و تجزیه و تحلیل شدند. نتایج بررسی‌ها نشان داد، مراقبت معنوی ۴۵درصد از پرستاران بررسی‌شده، در سطح زیر متوسط قرار دارد. اکثر مطالعات، ارتباطی معنادار بین هوش معنوی و شایستگی پرستاری در ارائه‌ی مراقبت معنوی گزارش کرده‌اند. هوش معنوی باعث تقویت باورها و شخصیت پرستاران و میل به رشد و یادگیری و بهبود کیفیت مراقبت‌های پرستاری می‌شود؛ همچنین، جنسیت مرد، محل سکونت و التزام به دین، شایستگی پرستاران را در ارائه‌ی مراقبت معنوی پیش‌بینی کرد. مطالعات نشان داده است، فرد در زمان بیماری و بستری‌شدن در بیمارستان و نیاز به مراقبت معنوی پرستاران، به بُعد معنوی خود توجه بیشتری دارد؛ بنابراین، مراقبت معنوی بخشی از مراقبت پرستاری کل‌نگر است. بر اساس مطالعه‌ی حاضر می‌توان نتیجه گرفت، در مراقبت‌های پرستاری چالش‌های اخلاقی وجود دارد و برخی پرستاران، به موضوع معنویت در مراقبت‌های خود توجه کافی ندارند؛ ازاین‌رو، ارتقاء معنویت در مراقبت‌های پرستاری به دلیل اهمیت آن در حرفه‌ی پرستاری که  از طریق آموزش هوش معنوی بایستی انجام شود ضروری به نظر می‌رسد.
 

راهبردهای ارتقاء و توسعه‌ی شاخص‌های فرهنگی‌اجتماعی مؤثر بر تعهد حرفه‌ای در دانشجویان پرستاری
ماندانا آرش، نادر قلی قورچیان، پریوش جعفری، اختر جمالی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
از شاخص‌های مهم میزان موفقیت در حرفه‌ی پرستاری، وجود نیروهای انسانی متعهد به حرفه است؛ ازاین‌رو، یکی از وظایف دانشکده‌های پرستاری، ایجاد توانمندی در پذیرش تعهدات حرفه‌ای در دانشجویان و عمل به آن‌هاست تا فرهنگ تعهد را به‌صورت تکلیف پذیرفته و به‌عنوان ارزشی اجتماعی در بروز رفتارهای حرفه‌ای به کار بندند؛ لذا، این پژوهش با هدف تعیین راهبردهای ارتقاء و توسعه‌ی شاخص‌های فرهنگی‌اجتماعی مؤثر بر تعهد حرفه‌ای در دانشجویان پرستاری انجام شده است. پژوهش حاضر، از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود که مشارکت‌کنندگان در بخش کیفی، بیست نفر از صاحب‌نظران حرفه بودند که به روش هدفمند در سال ۱۴۰۰ انتخاب شدند. داده‌ها بر اساس اصل اشباع نظری، از طریق مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری و با روش تحلیل محتوا، تجزیه و تحلیل شدند. شش مؤلفه‌ی مشارکت رسانه‌های ارتباطی در ارتقاء فرهنگی و علمی حرفه، توجه به تفاوت‌های فرهنگی بین دانشگاه و مراکز درمانی، ارائه‌ی فرهنگ تعهد در دانشگاه و مراکز بالینی، توجه به همسویی فرهنگ فرد و فرهنگ حرفه، توجه به برخورداری حرفه از حمایت اجتماعی، توجه به اشاعه‌ی فرهنگ کار و تلاش در جامعه  در قالب بیست شاخصِ آگاهی‌بخشی، ایجاد احساس نیاز، دغدغه‌مندکردن جامعه‌ی دانشگاهی، شناخت از دانش پرستار، وجود تعارضات فرهنگی، ایجاد زمینه‌های مناسب آموزش با توجه به اصول فرهنگی، به‌کارگیری استادان متعهد، تبدیل تعهد به فرهنگ، تبدیل تعهد به‌عنوان تکلیف، تلاش برای اشاعه‌ی تعهد در دانشگاه‌ها و مراکز بالینی، نبود تداخل فرهنگی فرد با حرفه، توجه به فرهنگ بومی، ماهیت جنسیتی حرفه، اعتبار اجتماعی حرفه، جایگاه اجتماعی حرفه، حمایت جامعه از حرفه، شناساندن حرفه به جامعه، انعطاف‌پذیری در روابط اجتماعی، ایجاد فرهنگ مشارکت و ایجاد فرهنگ نیاز به تعهد استخراج شدند. ترویج فرهنگ تعهد بین اعضای حرفه با تکیه بر ضرورت آموزش اصول اخلاقی و حرفه‌ای و ارتقاء فرهنگ حرفه از طریق ایجاد حساسیت و دعوت به تفکر در بین دانشجویان می‌تواند با ایجاد زمینه‌های اجتماعی برای تمرین مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گوبودن دانشجویان در قبال وظایف محوله سبب ارتقاء و پایداری تعهد حرفه‌ای شود.

چالش‌های اخلاقی پرستاران در مراقبت از افراد مبتلا به بیماری‌های روانی مزمن
علیرضا زارع، محمد حسین تکلیف، علیرضا جاوید، زهرا آماده، نگین فرید،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
پرستاران، به‌عنوان یکی از اعضای کلیدی تیم درمانی در مراقبت از افراد مبتلا به بیماری‌های روانی مزمن، با مسائل پیچیده‌ی اخلاقی مواجه هستند. رعایت محرمانگی، اخذ رضایت آگاهانه از بیمارانی با توانایی شناختی محدود، مدیریت تعارضات بین حقوق بیمار و الزامات ایمنی و مقابله با انگ اجتماعی، از چالش‌های آنان هستند. کم‌توجهی به این چالش‌ها می‌تواند موجب کاهش کیفیت مراقبت و افزایش فشارهای روانی بر پرستاران شود؛ ازاین‌رو، درک بهتر این چالش‌ها و ارائه‌ی راهکارهای مناسب، ضروری است. این مطالعه به روش مرور ساده انجام شد. ابتدا جست‌وجویی جامع در پایگاه‌های داده‌ی PubMed، Scopus، PsycINFO و Google Scholar انجام گرفت. برای جست‌وجو، از کلیدواژه‌های ترکیبی مانند چالش‌های اخلاقی، پرستاری، بیماران روانی مزمن و مراقبت اخلاقی استفاده شد. معیارهای ورود، شامل مطالعات منتشرشده به زبان انگلیسی و فارسی از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، مقالات پژوهشی، مروری و کیفی مرتبط با موضوع بودند. پس از ارزیابی دقیق کیفیت و ارتباط ۱۵۰ مقاله‌ی شناسایی‌شده، سی مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده‌ها به روش تحلیل موضوعی و مقایسه‌ای، بررسی شدند. یافته‌ها نشان داد، پرستاران با چالش‌های متعدد ازجمله: حفظ محرمانگی در مواجهه با خانواده‌ها، گرفتن رضایت آگاهانه از بیماران با اختلالات شناختی و مدیریت تعارضات اخلاقی بین ایمنی بیمار و آزادی فردی مواجه هستند؛ علاوه‌براین، کمبود آموزش‌های اخلاقی تخصصی، نبود پروتکل‌های شفاف و فشارهای ناشی از انگ اجتماعی بیماران، از چالش‌های اصلی بودند. چالش‌های اخلاقی پرستاران در مراقبت از بیماران روانی مزمن، نیازمند توجه ویژه از سوی سازمان‌های مرتبط است. تأمین آموزش‌های مستمر، تدوین دستورالعمل‌های اخلاقی و ایجاد حمایت‌های روانی و قانونی می‌تواند به کاهش این چالش‌ها کمک کند. مطالعات بیشتر در زمینه‌ی راهکارهای عملی و تجربه‌محور برای حل این مشکلات پیشنهاد می‌شود.
 

اخلاق پرستاری در مراقبت از بیماران سالمند: بررسی چالش‌ها و راه‌حل‌ها
علیرضا زارع، محمد حسین تکلیف، علیرضا جاوید، زهرا آماده، نگین فرید،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
افزایش جمعیت سالمندان، چالش‌های اخلاقی فراوانی را در مراقبت پرستاری ایجاد کرده است. سالمندان به دلیل آسیب‌پذیری جسمی و روانی و اجتماعی، به مراقبت‌هایی خاص نیاز دارند که اغلب با تعارضات اخلاقی همراه است. موضوعاتی مانند حفظ استقلال، عدالت در تخصیص منابع، رضایت آگاهانه و مدیریت تعارضات میان خانواده و بیمار، از مسائل مهم در این حوزه به شمار می‌آیند. این مطالعه‌ی مروری با هدف شناسایی چالش‌های اخلاقی پرستاران در مراقبت از سالمندان و ارائه‌ی راه‌حل‌هایی برای بهبود کیفیت مراقبت انجام‌شده است. این مطالعه به روش مرور نظام‌مند انجام شد. با استفاده از کلیدواژه‌های اخلاق پرستاری، سالمندان، چالش‌های اخلاقی و مراقبت اخلاقی، جست‌وجوی مقالات علمی در پایگاه‌های داده‌ی معتبر مانند PubMed، Scopus، CINAHL و Google Scholar صورت گرفت. پس از غربالگری اولیه‌ی مقالات مرتبطی که بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ به زبان‌های انگلیسی و فارسی منتشر شده بودند، چهل مقاله‌ی واجد شرایط برای تحلیل نهایی در نظر گرفته شدند. بررسی داده‌ها با استفاده از روش تحلیل موضوعی صورت گرفت. چالش‌های اخلاقی پرستاران در مراقبت از سالمندان، شامل رعایت استقلال بیمار، مدیریت تصمیم‌گیری در مواقع کاهش توانایی شناختی، حفظ محرمانگی و برخورد با فشارهای خانواده بود؛ علاوه‌براین، پرستاران با مشکلاتی همچون: کمبود منابع، فشار کاری بسیار و نداشتن دسترسی به آموزش‌های اخلاقی مواجه هستند. آموزش‌های مستمر اخلاقی، تقویت پروتکل‌های اخلاقی و ایجاد تیم‌های بین‌رشته‌ای برای تصمیم‌گیری بهتر، از راهکارهای پیشنهادی هستند. چالش‌های اخلاقی در مراقبت از سالمندان، نیازمند برنامه‌ریزی جدی از سوی نظام‌های بهداشتی است. با تدوین دستورالعمل‌های شفاف، ارتقاء آموزش‌های اخلاقی و فراهم‌کردن محیط حمایتی برای پرستاران، می‌توان کیفیت مراقبت از سالمندان را بهبود بخشید. مطالعات آینده باید بر ارزیابی تأثیر این راهکارها بر کاهش مشکلات اخلاقی متمرکز شوند.
 

چالش‌های اخلاقی پرستاران در زمان بحران‌های جهانی: جنگ و فراتر از آن
فاطمه رودی، هدایت جعفری، محمدرضا جلیل‌فر، سیدمحمد میرشفیعی، سید توحید حسینی، سودابه اسلامی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
پرستاران در موقعیت‌های بحرانی، در خط مقدم ارائه‌ی خدمات بهداشتی و درمانی قرار دارند و با مسئولیت‌ها و چالش‌‌های اخلاقی پیچیده‌ای روبه‌رو هستند که نیازمند تصمیم‌گیری‌های دشوار و لحظه‌ای در چنین مواقعی است. هدف از این مطالعه، بررسی جامع چالش‌های اخلاقی پیش روی پرستاران در زمان بحران‌های جهانی، به‌ویژه درگیری‌های مسلحانه و جنگ‌هاست. در این مقاله‌ی مروری نظام‌مند، برای جست‌وجوی مقالات مرتبط با موضوع چالش‌های اخلاقی پرستاران در بحران‌ها به‌ویژه جنگ، از پایگاه‌‌های اطلاعاتی PubMed، Scopus،ScienceDirect ، Magiran و موتور جست‌وجوگر Google Scholar استفاده شد. اخلاق پرستاری، جنگ، بحران‌های جهانی، ملاحظات اخلاقی پرستاری در جنگ، Ethical Considerations in Nursing During War و Nursing Ethics in Armed Conflicts از واژگان کلیدی جست‌وجوشده بودند. پس از بررسی مقالات و حذف مقالات نامتناسب با اهداف مطالعه، در مجموع، هفت مقاله‌ی مرتبط با موضوع چالش‌های اخلاقی پیش روی پرستاران در زمان بحران‌‌های جهانی، به‌‌ویژه درگیری‌های مسلحانه و جنگ‌ها بررسی شدند. یافته‌های این مطالعات نشان داد، پرستاران در زمان جنگ با چالش‌های اخلاقی پیچیده‌ای مواجه می‌شوند. ازجمله‌ی این چالش‌ها می‌توان به تخصیص منابع محدود در مواقع بحرانی، درمان مجروحان جنگی و غیرنظامیان بدون تبعیض، حفظ رازداری بیمار درعین همکاری با مقامات نظامی و مراقبت از بیماران در مواقع خطرناک اشاره کرد. چالش‌های اخلاقی پرستاران در زمان بحران‌های جهانی، به‌‌ویژه جنگ عبارت‌اند از: تضاد بین وظیفه‌ی حرفه‌ای و وابستگی‌های سیاسی و نظامی و تعهد آن‌ها به کشور خود، تخصیص منابع محدود در مواقع بحران، تصمیم‌گیری درباره‌ی اولویت‌بندی بیماران برای دریافت خدمات درمانی و مواجهه با خطرات جانی فراوان درحین مراقبت از بیمار. آموزش اخلاق پرستاری در زمان جنگ و حمایت از پرستاران، در مواجهه با این چالش‌ها امری ضروری است.
 

چالش‌های بیماران مبتلا به ایدز، در دسترسی برابر به خدمات سلامت
حشمت‌اله حیدری،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
ایدز سندرمی است که در مراحل انتهایی آلوده‌شدن انسان به ویروس نقص سیستم ایمنی بروز می‌کند. بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، تا انتهای سال ۲۰۲۳، حدود ۹/۳۹ میلیون نفر در دنیا با ایدز زندگی می‌کنند که میزان بروز این بیماری ۳/۱میلیون نفر و مرگ‌ومیر ناشی از آن ۶۳۰ هزار نفر گزارش شده است. در ایران، میزان شیوع و بروز این بیماری به‌ترتیب ۵۴۰۰۰ و ۲۴۰۰ نفر و میزان مرگ‌ومیر سالانه‌ی مرتبط با آن ۳۲۰۰ نفر گزارش شده است. یکی از اهداف اصلی نظام سلامت، تسهیل دسترسی مردم به خدمات سلامت است. حق دسترسی به خدمات سلامت، به‌عنوان حقی ذاتی که در ماده‌ی ۲۵ اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد در کانون توجه قرار گرفته، از اهمیتی ویژه برخوردار است. با توجه به آسیب‌پذیربودن بیماران مبتلا به ایدز، این افراد ممکن است در دسترسی به خدمات سلامت دچار مشکل شوند؛ لذا، هدف از انجام این مطالعه، تبیین چالش‌های افراد مبتلا به ایدز، در دسترسی برابر به خدمات سلامت بود. تحقیق کیفی حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوای قراردادی، از فروردین تا شهریورماه سال ۱۴۰۳ در ایران انجام شد. شرکت‌کنندگان در مطالعه، شامل بیماران مبتلا به ایدز و ارائه‌‌کنندگان خدمات سلامت بودند که با شیوه‌ی مبتنی بر هدف انتخاب شدند. داده‌ها با انجام‌دادن ده مصاحبه‌ی رودررو، گردآوری و بر اساس روش پیشنهادی گرانهایم و لاندمن (Graneheim & Lundman) تحلیل شدند. با تحلیل داده‌ها، ۴۰۶ کد اولیه استخراج شد. یافته‌ها در سه طبقه‌ی اصلی شامل عوامل مربوط به مددجو (با زیرطبقات ترس از انتقال بیماری به دیگران، محدودیت‌های مالی، مشکلات جسمی، ناآشنایی با حقوق خود و پیروی‌نکردن از رژیم درمانی)، عوامل مربوط به نظام سلامت (با زیرطبقات تبعیض در دسترسی به خدمات، نگاه تحقیرآمیز کادر سلامت، آگاهی اندک ارائه‌کنندگان خدمات سلامت از مدیریت بیماری، ترس از آلوده‌شدن به بیماری، افشای اطلاعات بیماران، نبود غربالگری وسیع، اهمال‌کاری مراکز درمانی در شناسایی افراد مبتلا، انجام‌ندادن آزمایش قبل از ازدواج) و عوامل فرهنگی (با زیرطبقات عدم پذیرش افراد مبتلا در فرهنگ عمومی، برچسب‌زدن به بیماران، تبعیض در ازدواج و فرزندآوری) قرار گرفتند. حق تسهیل دسترسی به خدمات سلامت، محرمانه‌ماندن اطلاعات، تشکیل خانواده، تحت حمایت مالی قرار گرفتن و فعالیت در اجتماع باید برای افراد مبتلا به ایدز به رسمیت شناخته شود.

بررسی چالش‌های اخلاقی در فرایند مراقبت از بیماران سالمند
فاطمه غنودی، زهرا امراله مجدآبادی، سحر کیوانلو شهرستانکی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
پیروی متخصصان بهداشت و درمان از اصول اخلاق پزشکی، برای بهبود کیفیت مراقبت از بیماران سالمند ضروری است. با توجه به افزایش سن جمعیت در ایران، اهمیت این موضوع، به‌طور مداوم در حال افزایش است؛ ازاین‌رو، یکپارچه‌سازی کل زیرساخت‌های مراقبت برای رویارویی با چالش‌های مراقبت‌های بهداشتی و شناسایی چالش‌های اخلاق پزشکی در فرایند مراقبت از سالمندان و تلاش برای رفع آن‌ها، با هدف اجرای عملی اخلاق پزشکی و پاسخ به نیازهای مراقبتی فعلی و آتی این بیماران، حائز اهمیت است. این مطالعه با هدف شناسایی و بررسی چالش‌های اخلاق پزشکی فرایند مراقبت از سالمندان انجام شد. در مطالعه‌ی حاضر، با استفاده از رویکرد مبتنی بر Aveyard، واژگان کلیدی چالش اخلاقی، مراقبت و بیماران سالمند، با هدف یافتن مقالات منتشرشده از سال ۲۰۱۷ تاکنون، در پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، CINAHL، Web of Science and Scopus Database، Ethics Share و موتور جست‌وجوی Google Scholar جست‌وجو شدند. معیار ورود، مقالات منتشرشده به زبان انگلیسی و فارسی و مرتبط با هدف پژوهش بود. مطالعاتی که متن کامل آن‌ها در دسترس نبود، از مطالعه خارج شدند. در مجموع، سی مقاله که به تجزیه و تحلیل نظام‌مند چالش‌های اخلاقی در مراقبت از سالمندان پرداخته بودند، وارد مطالعه شدند. نتایج نشان داد، احترام به خودمختاری بیماران سالمند، رعایت کرامت و حفظ حریم خصوصی آنان، آموزش و آگاهی اندک در حوزه‌ی ارتباطات بین حرفه‌مند و بیمار و فقدان فعالیت‌های دوستدار سالمند در مراکز ارائه‌ی خدمات بهداشتی، با وجود مشکلات عاطفی ناشی از موقعیت‌های مزمن پیچیده که نیازمند گسترش دسترسی سالمندان به حمایت روانی مناسب است، عمده‌ترین چالش‌های اخلاقی در این فرایند هستند. این مطالعه نشان داد، چالش‌های اصلی اخلاقی، تحت تأثیر عوامل شناختی، آموزشی، عملی و ساختاری قرار دارند؛ ازاین‌رو، نیازمند مراقبت یکپارچه با جهت‌گیری مراقبت بیمار سالمند با پیش‌زمینه‌سازی ترجیحات مستقل آن‌ها و اطمینان از روابط خوب پزشک با بیمار در تصمیم‌گیری بالینی هستند. برای کاهش این چالش‌ها، استفاده از برنامه‌های آموزشی مناسب برای ارتقاء جنبه‌های کمی و کیفی آموزش اخلاق پزشکی برای متخصصان بهداشت و درمان، ازجمله: دانشجویان و کارکنان بهداشتی و اعضای هیئت علمی، ضروری است. با توجه به اهمیت این موضوع پیشنهاد می‌شود، برنامه‌های آموزشی مداوم برای پرستاران و سایر متخصصان حوزه‌ی سلامت طراحی شود تا بتوانند با چالش‌های اخلاقی موجود آشنا شوند و کیفیت خدمات ارائه‌شده به سالمندان را ارتقا دهند.

پایبندی پرستاران بخش کودکان به رعایت کدهای اخلاقی: مروری روایتی
نیر سلمانی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
کدهای اخلاق، راهنماهایی برای همه‌ی پرستاران در همه‌ی موقعیت‌ها هستند تا آنان الزامات اخلاقی را به کار ببرند. یکی از این موقعیت‌ها، بخش کودکان است. با توجه به‌ آسیب‌پذیربودن کودکان بیمار، بسیار ضروری است تا مهارت‌های مراقبت پرستاری بر اساس کدها و دستورالعمل‌های اخلاقی ارائه شود. هدف از این مطالعه، مروری بر پایبندی پرستاران بخش کودکان به رعایت کدهای اخلاقی بود. در این مطالعه‌ی مروری، کلیدواژه‌های پرستار، مراقبت، کدهای اخلاقی، کودکان و معادل انگلیسی آن‌ها در پایگاه‌های معتبر  Google Scholar, Pubmed, Scoups وSID  در طی بازه‌ی زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ جست‌وجو شدند و ۱۵۳۷ مقاله در جست‌وجوی اولیه به دست آمد. بعد از بررسی همه‌ی مقالات تمام‌متن انگلیسی یا فارسی، ۲۳ مقاله وارد مرحله‌ی ارزیابی کیفیت شدند و ۱۰ مقاله تحلیل شد. پایبندی پرستاران بخش کودکان به رعایت کدهای اخلاقی شامل شش طبقه است: احترام به خانواده، ایجاد ارتباط مبتنی بر اعتماد، حفظ حریم خصوصی کودک بیمار، تلاش برای صبوری، قبول‌کردن مسئولیت خطای رخ‌داده در مراقبت از کودک بیمار، نبود تبعیض بین کودکان بیمار و خانواده‌ها. پرستاران، به‌عنوان عضو اصلی تیم مراقبتی، برای پایبندی به رعایت کدهای اخلاقی در بخش کودکان باید با تکیه بر اصول اخلاقی، از کودک بیمار و خانواده‌اش، با همدیگر و به‌شکل کل‌نگر، مراقبتی اخلاقی داشته باشند.

صفحه 2 از 3     

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به اخلاق و تاریخ پزشکی ایران می‌باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 , Tehran University of Medical Sciences, CC BY-NC 4.0

Designed & Developed by: Yektaweb