رضا عبدالهی، هاله قوامی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
پرستاران به دلیل ماهیت حرفهی خود، با استرس شغلی فراوانی روبهرو هستند که میتواند تأثیراتی نامطلوب بر زندگی آنها و همچنین، کیفیت مراقبتهای پرستاری داشته باشد. به نظر میرسد، شجاعت اخلاقی میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر استرس شغلی پرستاران باشد؛ لذا مطالعهی حاضر با هدف تعیین ارتباط بین شجاعت اخلاقی و استرس شغلی در پرستاران انجام گرفت. این مطالعهی مقطعی توصیفیتحلیلی در سال 1403 با شرکت 120 نفر از پرستاران بخشهای اورژانس بیمارستانهای آموزشیدرمانی شهر ارومیه بهصورت نمونهگیری دومرحلهای انجام گرفت. ابزارهای جمعآوری دادهها، شامل فرم مشخصات دموگرافیک، پرسشنامهی شجاعت اخلاقی سکرکا و پرسشنامهی استرس شغلی گری تافت و اندرسون بود. تحلیل دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانهی خطی، تی مستقل و آنالیز واریانس یکطرفه در نرمافزار آماری SPSS نسخه 23 انجام شد. میانگین نمرات شجاعت اخلاقی حرفهای، 85/93 ± 15/68 و استرس شغلی 0.23 ± 77/10 بود. یافتهها نشان داد، بین شجاعت اخلاقی و استرس شغلی در پرستاران، ارتبـاط معکوس و معنیدار وجود دارد (0.33-=r و 0.05 >P)؛ همچنین، برخی ابعاد شجاعت اخلاقی مانند عامل اخلاقی، تحمل تهدید و هدف اخلاقی، اثر معکوس و معنیدار آماری بر استرس شغلی داشتند (0.05 >P). نتایج مطالعه نشان داد، شجاعت اخلاقی در تعدیل استرس شغلی پرستاران، نقشی مهم داشت که این امر میتواند بر عملکرد پرستاران و در نتیجه، کیفیت مراقبتهای پرستاری اثرگذار باشد؛ لذا، مدیران پرستاری میتوانند با ایجاد زمینهی مناسب برای ارتقاء شجاعت اخلاقی در پرستاران، نقشی مهم در کاهش و تعدیل استرس شغلی تجربهشده توسط آنها و ارتقاء مراقبتهای باکیفیت داشته باشند.
داوود رسولی، الهام رمضان پور، سهراب نصرتی، خانم اکرم ژیانی فر، زهرا نوری خانقاه،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
اخلاق حرفهای، بهعنوان یکی از مباحث تأملبرانگیز در اخلاق پزشکی، در حرفههای پزشکی که مستقیماً با جان انسان سروکار دارند، حائز اهمیت است؛ بنابراین، مطالعهی حاضر با هدف مقایسهی پایبندی به اصول اخلاق حرفهای در میان دانشجویان عرصه و کارکنان اتاق عمل بیمارستانهای آموزشیدرمانی منتخب دانشگاه علوم پزشکی ایران در طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱ انجام پذیرفت. این مطالعه، از نوع توصیفیمقطعی است. دویست نفر از کارکنان اتاق عمل شش بیمارستان منتخب دانشگاه علوم پزشکی ایران، بهصورت تصادفی طبقهای سهمیهای و شصت نفر از دانشجویان عرصهی اتاق عمل، بهصورت در دسترس وارد مطالعه شدند. دادهها با پرسشنامهی جمعیتشناختی و اخلاق حرفهای کادوزیر (۲۰۰۲) جمعآوری و با نرمافزار SPSS نسخهی ۲۴ با آمار توصیفی (میانه و دامنهی میانچارکی) و آزمونهای آماری کای اسکوئر و آزمون منویتنی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد، اخلاق حرفهای 98.4% دانشجویان و 75% کارکنان اتاق عمل در وضعیت قوی و مناسبی قرار دارد. در بُعد وفاداری و مسئولیتپذیری، بهصورت معناداری نمرهی میانهی دانشجویان (0.0001 > P) و در بُعد صداقت نمرهی میانهی کارکنان (0.003 = P) بیشتر بود؛ همچنین، در سایر ابعاد، تفاوت معناداری گزارش نشد. در مجموع، نتایج پژوهش حاضر نشان داد، اخلاق حرفهای هر دو گروه (دانشجویان و کارکنان اتاق عمل) در وضعیت مطلوبی قرار دارد. این یافتهها میتواند راهنمایی برای برنامهریزی مداخلات آموزشی و توسعهای با هدف ارتقاء اخلاق حرفهای در بین این دو گروه باشد.
زهرا خلیل زاده فرسنگی، سمانه فلاح کریمی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
با افزایش امید به زندگی و روند فزایندهی سالمندی جمعیت در سراسر جهان، مراقبت از سالمندان به یکی از اولویتهای مهم نظام سلامت تبدیل شده است. این مراقبتها، چالشهای اخلاقی متعددی دارد که بیتوجهی به آنها میتواند برای کرامت و حقوق و کیفیت زندگی سالمندان، پیامدهایی منفی به همراه داشته باشد. مطالعهی حاضر با هدف پاسخگویی به این سؤال انجام شد که «مراقبت از سالمندان با چه چالشهای اخلاقی مواجه است؟» ازاینرو، یک بررسی نظاممند مطابق با دستورالعمل پریزما انجام شد. برای شناسایی مطالعات، کلیدواژههای Ethical Challenges، Elderly Care، Nursing و معادلهای فارسی آنها در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science، SIDو موتور جستوجوی Google Scholar در بازهی زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵ جستوجو شدند. معیارهای ورود، شامل مقالات اصیل (کیفی، کمّی، تجربی یا شبهتجربی) با تمرکز مستقیم بر چالشهای اخلاقی مراقبت از سالمندان، نگارش به زبان فارسی یا انگلیسی و دسترسی به متن کامل بود. معیارهای خروج، شامل نامه به سردبیر و چکیدهی همایشها بود. کیفیت مطالعات با استفاده از ابزار ارزیابی گیفورد بررسی و در مجموع، ۳۱ مقالهی واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. نتایج نشان داد، چالشهای اخلاقی مراقبت از سالمندان در چهار طبقهی اصلی خودمختاری، عدالت، سودرسانی و آسیبنرساندن تقسیمبندی میشوند. این طبقات، زیرمحورهایی چون: حفظ حریم خصوصی، تصمیمگیری مشارکتی، مراقبتهای پایان زندگی، برخورداری عادلانه از منابع، و پیشگیری از آسیبهای جسمی و روانی را در بر میگیرند. یافتهها بر لزوم تقویت آموزش اخلاق و سیاستگذاری در مراقبت از سالمندان تأکید دارند.
محمد رفیع زاده، مهشاد نوروزی، اکرم هاشمی، سعیده سعیدی طهرانی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
پزشکان به دلایل گوناگونی مانند ترس از شکایت قانونی و انگ بیسوادی از اعلام خطای خود خودداری میکنند. برای انجام یک رفتار حرفهای فرد باید علاوه بر دانش کافی، نگرش درستی در مورد رفتار موردنظر داشته باشد؛ بنابراین، آگاهی از نگرش پزشکان در پیشگیری از وقوع رفتار و غیرعملکرد حرفهای آنان در شرایط مختلف مؤثر است. ازاینرو، مطالعهای با هدف ارزیابی نگرش کارورزان نسبت به افشای خطای پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد. مطالعه به روش مقطعی-توصیفی انجام شد و شرکتکنندگان، تمامی کارورزان ورودی سال 1396 دانشگاه علوم پزشکی ایران بودند. دادهها با استفاده از نسخهی فارسی پرسشنامه خطای پزشکی جمعآوری و با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 26 مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. از 186 شرکتکننده، 66% مرتکب خطای پزشکی شده بودند. تنها 21% از کارورزان به هنگام ارتکاب خطایی که عوارض تأثیرگذاری بر بیمار ندارد و پیامد نهایی مثبت است، خطای صورت گرفته را بهصورت کامل بیان میکردند. این در حالی است که در مواردی که خطای صورت گرفته عوارض شدیدی برای بیمار داشته است، 31% از شرکتکنندگان خطا را بهصورت کامل بیان میکردند. دادهها نشان داد که اکثر کارورزان از بیان کامل خطای خود سر باز میزنند. ترس از شکایت قانونی بیماران و همچنین دستکم گرفته شدن توسط بیماران دو علت عمده شرکتکنندگان برای امتناع از افشای خطا بود. بر این اساس، ضروری است با انجام مطالعات بیشتر جهت ارائهی راهکار و بهبود عملکرد پزشکان و سلامتی بیماران برنامهریزی شود.
محمدمهدی پژاوند، معصومه برخورداری شریف آباد، خدیجه نصیریانی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
شناسایی راهکار مقابلهای مؤثر برای دیسترس اخلاقی، بهعنوان پدیدهای مهم و شایع در پرستاران بخش مراقبتهای ویژه، ضروری به نظر میرسد. مدل دانش تا عمل، با هدف شناسایی روشهای مؤثر برای پیادهسازی شواهد در عمل بالینی است. مطالعهی حاضر با هدف تعیین تأثیر مداخلهی مبتنی بر مدل دانش تا عمل، بر دیسترس اخلاقی پرستاران شاغل در بخش مراقبت ویژه انجام شد. این پژوهش از نوع تجربی بود و پرستاران شاغل در بخش مراقبت ویژهی بیمارستان نمازی شهر شیراز، جامعهی آماری آن را تشکیل دادند. تعداد صد پرستار واجد شرایط، بهشیوهی در دسترس انتخاب شدند؛ سپس، بهطورتصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. برای گروه مداخله، مدل دانش تا عمل اجرا شد. دادهها با استفاده از پرسشنامهی دیسترس اخلاقی هامریک، قبل و یک ماه بعد از مداخله، توسط هر دو گروه گردآوری و سپس با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی در نرمافزار SPSS 19 تحلیل شد. بر اساس یافتهها، هر دو گروه، قبل از مداخله، از نظر ویژگیهای جمعیتشناختی و میانگین نمرهی دیسترس اخلاقی یکسان بودند. بعد از مداخله، میانگین نمرهی دیسترس اخلاقی در گروه مداخله، در بعد فراوانی (0/34±2/12) و در بعد شدت (0/46±2/32) در مقایسه با گروه کنترل بعد فـراوانی: (0/43 ± 2/510) ، بعد شدت: (0/55±2/57) بهطور معناداری کاهش یافته بود (0/001>p). یـافتهها نشان داد، اجرای مدل دانش تا عمل، موجب کاهش دیسترس اخلاقی در پرستاران بخش مراقبت ویژه میشود؛ لذا اجراکردن این مدل، برای ارتقاء کیفیت مراقبت، به مدیران پرستاری پیشنهاد میشود.
