165 نتیجه برای بیمار
صبریه خزنی، مرضیه شایستهفرد، منصوره سعیدالذاکرین، بهمن چراغیان،
دوره 6، شماره 2 - ( 2-1392 )
چکیده
شناخت و آگاهی از جو اخلاقی وچگونگی درک آن در محیط کاری میتواند به پرستاران و مدیران در شناسایی و اجرای مکانیسمهایی جهت تغییر، ارتقاء و اداره جو اخلاقی کمک کند. این مطالعه با هدف مقایسهی درک پرستاران از جو اخلاق سازمانی واقعی و ایدهال در بیمارستانهای آموزشی دانشگاه جندیشاپور اهواز انجام شد. این تحقیق توصیفی مقطعی، بر روی 558 نفر از پرستاران بیمارستان آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز که با روش نمونهگیری تصادفی منظم انتخاب شده بودند، انجام شد. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامهای مشتمل بر 2 بخش ویژگیهای دموگرافیک، پرسشنامهی جو اخلاقی واقعی و پرسشنامهی جو اخلاقی ایدهال بود. پرسشنامهی جو اخلاقی بر اساس نسخهی فارسی پرسشنامهی جو اخلاقی Olson ، بوده است که در 5 حیطه (مدیران، همکاران، پزشکان، بیماران، بیمارستان) جو اخلاقی را در محیط بیمارستان بررسی میکند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی آزمون t-test مستقل و آنالیز واریانس استفاده شد. یافتهها نشان داد که جو اخلاقی واقعی حاکم بر بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز جو مثبتی بوده است (66/3= میانگین). همچنین، جو اخلاقی ایدهال پرستاران شاغل در بیمارستانهای آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جندیشاپور اهواز، جوی مثبت بوده است (7/4=میانگین). تفاوت معنیداری بین میانگین نمرات درک پرستاران از جو اخلاقی واقعی و ایدهال وجود داشته است( P <0.05 ). سمت و سابقهی کار پرستاران ارتباط معنیداری با میزان درک پرستاران از جو اخلاقی واقعی داشته است( P < 0.05 ). در تحقیق حاضر، جو اخلاقی موجود جو مثبتی بوده است. اما با جو اخلاقی ایدهال پرستاران فاصله دارد. بنابراین، مدیران باید جو اخلاقی موجود را حفظ و از طرفی استراتژیهایی جهت ارتقاء جو اخلاقی بهکار گیرند.
مرجان مردانی حموله، احترام ابراهیمی، مهرداد مستغاثی، ترانه تقوی لاریجانی،
دوره 6، شماره 3 - ( 5-1392 )
چکیده
توجه به عدالت سازمانی برای کارکنان بیمارستانها حائز اهمیت فراوان است و از سوی دیگر استرس شغلی میتواند سلامت آنها را به مخاطره اندازد. این مطالعه با هدف تعیین رابطهی بین عدالت سازمانی و استرس شغلی در کارکنان یک بیمارستان منتخب دولتی در شهر اصفهان انجام شده است. در این مطالعه همبستگی، نمونه شامل 150 نفر از کارکنان یک بیمارستان منتخب در شهر اصفهان بود. نمونهگیری به روش در دسترس در 3 ماه اول سال 1391 انجام شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه مشخصات فردی، پرسشنامه عدالت سازمانی و پرسشنامه استرس شغلی بودند. جهت تحلیل دادهها از آمار توصیفی و استنباطی بهره گرفته شد. مطابق یافتهها، میزان استرس شغلی کارکنان بهترتیب 12 درصد (18 نفر) در سطح شدید، 4/39 درصد (59 نفر) در سطح خفیف و 6/48 درصد (73 نفر) در سطح متوسط بوده است. همچنین، نتایج تحقیق نشان داد بین عدالت سازمانی در حیطهی عدالت تعاملی با استرس شغلی رابطهی منفی و معنیدار وجود داشته است (18/0r=- و 03/0P=). با توجه به یافتهها توجه به مفهوم عدالت سازمانی جهت کاهش میزان استرس شغلی کارکنان بیمارستانها ضروری است.
انسیه سلیمی، محمد جواد فتحی،
دوره 6، شماره 4 - ( 7-1392 )
چکیده
اتانازی یا مرگ از روی ترحم یکی از مسائل جدید و چالش برانگیز در حوزهی حقوق پزشکی است. مقالهی حاضر با توجه به قانون مجازات 1390 اثبات میکند که در میان انواع اتانازی «اتانازی فعال و غیرداوطلبانه» با احراز شرایط قتل عمد، بهموجب بند «الف» مادهی 291 قانون مزبور مجازات قصاص را به همراه دارد. اما «اتانازی فعال و داوطلبانه» بر مبنای رضایت مجنیعلیه قتل عمد نبوده و بهموجب مادهی 366 مجازات کمتری نیز درپی خواهد داشت. در مقابل اتانازی «غیرفعال» که عموماً عنصر مادی آن با ترک فعل مسبوق به قانون یا قرارداد همراه است، مشمول مادهی 296 این قانون و مادهواحده خودداری از کمک به مصدومین میشود. مگر اینکه بهموجب فعل مثبت مادی واقع شود، که هم چون موارد گذشته از مصادیق بند «الف» مادهی 291 خواهد بود. در پایان نیز پیشنهاد میشود؛ قانونگذار با رویکردی جدید و عنوانی مستقل قتل از روی ترحم را جرمانگاری کرده و باتوجه به مبانی انصاف و عدالت، مجازات کمتری را برای این مجرمان نسبت به قاتلان با انگیزه شرارت مدنظر قرار دهد.
سیداسماعیل مناقب، معصومه حسینپور، فاطمه محرابی،
دوره 6، شماره 4 - ( 7-1392 )
چکیده
انتقال اخبار ناگوار یک بخش اجتناب ناپذیر حرفه طبابت است. پزشک و بیمار دو طرف این طیف هستند. دیدگاههای متفاوتی در مورد حقیقتگویی و انتقال خبر بد به بیمار در فرهنگها و جوامع مختلف وجود دارد. این مطالعه به منظور بررسی دیدگاه بیماران بستری در بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی جهرم در مورد چگونگی انتقال خبر بد انجام شده است. این مطالعه از نوع مقطعی - توصیفی بود که در سال 1390 در دانشگاه علوم پزشکی جهرم انجام شد. حجم نمونه برابر با 110 بیمار محاسبه گردید و روش نمونهگیری به روش آسان بود. جامعهی پژوهش بیماران بخشهای داخلی، جراحی، زنان و اتفاقات بستری در بیمارستان مطهری و پیمانیهی جهرم بودند. معیار ورود بستری بودن در بیمارستانهای پیمانیه و مطهری جهرم بود و معیارهای خروج شامل بیماران شدیداً بدحال و بیماران مبتلا به اختلالات روانی- ذهنی بود. پرسشنامه محققساخته روا و پایا توسط کارشناس همکار طرح در اختیار بیماران قرار گرفت اطلاعات پس از جمعآوری با استفاده از نرمافزار SPSS نسخهی 16 در سطح آمار توصیفی و تحلیل عاملی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.تعداد 110 بیمار در این مطالعه شرکت داشتند. بر اساس تحلیل عاملی سه عامل شامل روش انتقال خبر بد، افراد درگیر در انتقال خبر بد و عامل مکان و زمان بهدست آمد. 87 درصد از بیماران با اینکه همراه بیمار در جریان خبر بد قرار گیرد موافق بودند و 2/63 درصد از بیماران برای انتقال خبر بد بر لزوم انجام این کار در یک اتاق خصوصی و خلوت تأکید داشتند. به ترتیب 2/77 درصد و 5/62 درصد از بیماران بر لزوم وجود مشاور روانپزشکی و مشاور مذهبی تأکید داشتند. 6/91 درصد از بیماران میخواستند تا در مورد علت بیماری اطلاعات کامل به آنها داده شود. طبق نظر 8/74 درصد از افراد تحت مطالعه، بیماران سرطانی بهتر است نسبت به ابتلا به بیماری سرطان مطلع باشند. این مطالعه نشان داد که در برخی موارد خواستههای بیماران برای چگونگی انتقال با سایر جوامع تفاوت چشمگیر دارد. در انتقال خبر بد باید به تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی توجه کرد. در کشور ما، خانواده میتواند نقش حمایتی برجستهای در هنگام انتقال خبر بد به بیمار بازی کند.
صغری انجرانی، پریسا داهیم، نوش آفرین صفا دل، سعید مهدوی،
دوره 6، شماره 6 - ( 11-1392 )
چکیده
با توجه به اینکه سیستم ارائهی خدمات و روند مناسبات با مراجعان آزمایشگاه تا حدودی با بخشهای دیگر بهداشتی و درمانی تفاوت دارد، با وجود جامعیت منشور حقوق بیمار ابلاغ شده توسط وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، پرداختن به ابعاد اختصاصی این حوزه میتواند تعهد و تعلق افراد را به حیطهی کار تخصصی خود افزایش دهد. لذا تدوین منشور حقوق مراجعان به آزمایشگاههای تشخیص پزشکی در دستور کار قرار گرفت.بعد از مرور جامع منابع موجود، با تشکیل کمیتهی تدوین، متشکل از نمایندگان انجمنهای صنفی و صاحبنظران این حوزه پیشنویس تهیه شد. از سازمانهای حقوقی ذینفع، مسؤولان فنی و کارکنان آزمایشگاهها و صاحبنظران حوزهی اخلاق پزشکی طی جلسات و کارگاههای متعدد نظرسنجی صورت گرفت و براساس نظرات ارائه شده، اصلاحات انجام شد. منشور فوق در مردادماه سال 1391 به تصویب شورای سیاستگذاری وزارت متبوع رسید و در مهرماه همان سال توسط وزیر محترم ابلاغ شد.جهت هماهنگی با متن منشور حقوق بیمار در ایران، محورهای اصلی این منشور نیز بر پایهی 5 محور، دریافت شایستهی خدمات آزمایشگاهی، دریافت اطلاعات بهنحو مطلوب و میزان کافی، حق انتخاب و تصمیمگیری آزادانهی مراجعان، احترام به حریم خصوصی مراجعان و رعایت اصل رازداری و امانتداری و دسترسی به نظام کارآمد رسیدگی به شکایات و پیشنهادات است.تدوین و ابلاغ منشور در حوزهی حقوق گیرندگان خدمات سلامت یکی از اولین و اساسیترین امور است. ولی اجرایی کردن مفاد منشور و نظارت و پایش اجرای آن مهمترین هدف پیش رو است. بدیهی است راهکارهای مؤثر به منظور عملی کردن استقرار منشور حقوق مراجعان به آزمایشگاههای تشخیص پزشکی باید طراحی و اجرا شود.
حسین باقری، فریده یغمایی، طاهره اشکتراب، فرید زایری،
دوره 6، شماره 6 - ( 11-1392 )
چکیده
احترام به شأن ذاتی انسانها بهمعنای احترام به حقوق پایهی آنها در محیطهای مختلف است و دارای نقش برجسته و اهمیت ویژه در پژوهشها و بحثهای مربوط به مراقبت و سلامت است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و روانسنجی پرسشنامهی شأن ذاتی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی صورتگرفته است. پژوهش حاضر یک پژوهش روششناسی جهت طراحی پرسشنامه است. ابتدا، با استفاده از نمونهگیری هدفمند و با توجه به اشباع دادهها، با 22 نفر از بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعهکننده به بیمارستانهای حضرت رسول (ص)، امام حسین (ع) و شریعتی تهران، بهصورت نیمه ساختار یافته مصاحبه صورت گرفت و با روش تحلیل محتوای تراکمی تجزیه و تحلیل شد. سپس بر اساس یافتههای بهدست آمده از مصاحبهها و دادههای بهدست آمده از متون، مقالات و پرسشنامههای طراحیشدهی موجود در زمینهی شأن ذاتی، عبارات اولیهی مربوط به پرسشنامهی شأن ذاتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی طراحی شد. سپس، روایی صوری پرسشنامه تعیین شد. برای اندازهگیری روایی محتوای عبارات پرسشنامه از نظر 12 متخصص با توجه به شاخص روایی محتوای Waltz & Bausell و نسبت روایی محتوا طبق جدول Lawshe استفاده شد. جهت تعیین روایی سازهی پرسشنامهی شأن ذاتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، از تحلیل عاملی اکتشافی و جهت تعیین پایایی، از روش همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ و روش دونیمهکردن پرسشنامه بر روی 130 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی استفاده شد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرمافزارهای بستهی آماری برای علوم اجتماعی نسخهی 19 انجام شد. با توجه به یافتههای بهدست آمده از بخش کیفی پژوهش، مروری بر متون، مقالات و پرسشنامههای طراحیشدهی موجود، 39 عبارت اولیه مربوط به پرسشنامهی شأن ذاتی تدوین شد. با انجام روایی صوری و روایی محتوا، از مجموع 39 عبارت اولیه، تعداد 4 عبارت حذف شد و تعداد عبارات به 35 عبارت رسید. با انجام تحلیل عاملی اکتشافی، 11 عبارت بهدلیل بار عاملی کمتر از 5/0 حذف شدند و پرسشنامهی شأن ذاتی با 24 عبارت و سه عامل (9 عبارت در عامل اول، 8 عبارت در عامل دوم و 7 عبارت در عامل سوم) ساخته شد. این ابعاد بهترتیب تحت عناوین: شأن ذاتی در خانواده، شأن ذاتی در جامعه و شأن ذاتی در محیطهای درمانی نامگذاری شد. پایایی پرسشنامهی شأن ذاتی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 94/0=α و با استفاده از روش دونیمهکردن 96/0r= برآورد شد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که پرسشنامهی شأن ذاتی از درجهی قابل قبول و بالایی از اعتبار و پایایی برخوردار است. لذا، استفاده از پرسشنامهی پژوهش حاضر میتواند در برنامهریزی جهت حمایت و بهبود درمان و مراقبت از بیماران و هدایت پژوهشهای بعدی مرتبط با شأن بیماران مختلف سودمند باشد.
آرپی مانوکیان، محمدعلی چراغی، علیرضا نیکبخت نصر آبادی، حمید پیروی، محبوبه شالی،
دوره 7، شماره 1 - ( 2-1393 )
چکیده
حفاظت از کرامت انسانی بیماران یکی از مهمترین الزامات اخلاقی حرف پزشکی و پرستاری است. در واقع، احترام به کرامت انسانی بیمار که به کرات در استانداردهای ملی و بینالمللی پرستاری مورد تأکید قرار گرفته است، ماهیت بنیادی مراقبت پرستاری را تشکیل میدهد.مطالعهی حاضر مبتنی بر رویکرد کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری است که هدف از انجام آن کشف معنای حفظ کرامت انسانی بیمار بر اساس تجارب زیستهی پرستاران است. در این پژوهش، با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند 12 مشارکتکننده انتخاب شدند و در طی 16 جلسه مصاحبهی عمیق، فردی و نیمهساختاریافته با آنان دادههای مطالعه گردآوری شد. متن مصاحبههای ضبط شده پس از مکتوبسازی، بر اساس رویکرد هرمنیوتیک و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل Diekelmann، Allen ، Tanner ، (1989) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مصاحبههای مذکور تا زمان دستیابی به یک تفسیر غنی و عدم استخراج دادههای جدید ادامه یافت. مضامین استخراج شده در این پژوهش عبارت بودند از: «احترام به فطرت برابر انسانی»، «مراقبت حرفهای بیمار محور» و «احترام به حقوق همراهان» که در نتیجه امتزاج افقهای حاصل از تجارب مشارکتکنندگان و پیشداشتهای ذهنی محققان پدیدار شد.
یافتههای این مطالعه بیانگر آن بود که احترام به حقوق بیمار و همراهان وی، در راستای توجه به انسانیت و منحصر بهفرد بودن هر یک از آنها، از الزامات اساسی حفظ و ارتقاء منزلت انسانی بیماران و ارائهی مراقبت اکرامبخش در بالین است.
علی اکبر امین بیدختی، ابراهیم مردانی،
دوره 7، شماره 2 - ( 4-1393 )
چکیده
عدالت سازمانی، بهدلیل تأثیرات مهم بر نگرش و رفتارهای کارکنان دارای اهمیت ویژهای است. از طرفی، کیفیت زندگی کاری بالا بهعنوان پیشنیاز اساسی توانمندسازی منابع انسانی مورد نیاز در سیستمهای مراقبت بهداشتی شناخته شده است. هدف این مطالعه تعیین ارتباط عدالت سازمانی درکشده با کیفیت زندگی کاری کارکنان بیمارستان بود. در این مطالعه توصیفی و همبستگی، نمونه شامل 268 نفر از کارکنان یک بیمارستان دولتی در شهر اهواز بودند که به روش سرشماری انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای مشخصات جمعیتشناختی، عدالت سازمانی Niehoff و Moorman و کیفیت زندگی کاری گردآوری شدند. سپس با بهرهگیری از آمار توصیفی و استنباطی تحلیل گردیدند. کیفیت زندگی کاری کارکنان به ترتیب در 2/64 درصد (172 نفر) در سطح متوسط، 16 درصد (43 نفر) در سطح نسبتاً مطلوب، 13 درصد (35 نفر) در سطح نامطلوب و 8/6 درصد (18 نفر) در سطح مطلوب قرار داشت. دیگر یافتهها نشان داد بین ادراک عدالت سازمانی در حیطههای توزیعی و رویهای با کیفیت زندگی کاری ارتباط مثبت و معنیدار وجود دارد. از آنجا که بین عدالت سازمانی درکشده با کیفیت زندگی کاری ارتباط معنیدار وجود داشته است، مدیران بیمارستانها باید به مفهوم عدالت سازمانی که کیفیت زندگی کاری را افزایش میدهد، توجه نمایند.
منصوره مدنی، انسیه مدنی،
دوره 7، شماره 4 - ( 8-1393 )
چکیده
امتناع بیمار از درمان، از نتایج منطقی اخذ رضایت از بیمار است و یکی از حقوق او بهشمار میرود، ولی میتواند منجر به آسیب بیمار یا اطرافیان او و نیز خسارت به نظام سلامت شود. در این مقاله مسائل اخلاقی مربوط به مواجههی عملی با امتناع بیماران مد نظر قرار گرفته است.
امتناع از درمان اشکال بالینی گوناگونی دارد و مواجههی صحیح با آن مستلزم درک و افتراق این اشکال است. برخی از اشکال امتناع از درمان مانند احتمال آسیب به شخص سوم، بیشتر ابعاد قانونی دارد و برخی حالات مانند بیمار فاقد ظرفیت تصمیم-گیری، دستورالعمل مشخصی دارد. عمدهترین چالشهای اخلاقی در زمینهی امتناع بیماران دارای ظرفیت رخ میدهد که این مقاله عمدتاً به مباحث کاربردی مرتبط به این گروه اختصاص یافته است. بیشترین مشکلات این بیماران ناشی از ارتباط نامناسب با درمانگران و هیجانات زودگذر است. درمانگران باید ضمن آمادگی قبلی با این مواجهه، بهجز موارد اورژانس حیاتی که درمان بدون رضایت انجام میشود، تا حد امکان موانع امتناع را برطرف کرده و در کسب رضایت بیمار تلاش کنند. در صورتی که موفق به این امر نشدند، ضمن مستندکردن امتناع بیمار، سایر اقدامات درمانی را به او ارائه دهند.
حسین ابراهیمی، عفت صادقیان، نعیمه سیدفاطمی، عیسی محمدی،
دوره 7، شماره 4 - ( 8-1393 )
چکیده
استقلال بیمار از عناصر اصلی مراقبت فردگرا، بیمارمحور و اخلاقی است. چالشهای استقلال بیمار وابسته به فرهنگ بوده و در ایران روشن نیست؛ لذا، این مطالعه بهمنظور کشف چالشهای استقلال بیمار در بالین انجام شد. این مطالعه با رویکرد تحقیق کیفی و روش آنالیز محتوای مرسوم در سال 1392 با مشارکت 13 بیمار، 7 پرستار و 1 پزشک بر اساس نمونهگیری هدفمند انجام شد. دادهها از طریق مصاحبههای جامع و مشاهده در یک دورهی 10 ماهه از مراکز آموزشی - درمانی تبریز و همدان جمعآوری شدند. یافتهها از طریق تحلیل محتوای کیفی و به روش استقرایی و با کمک نرمافزار MAXQDA10 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.از مجموع مصاحبههای 21 مشارکتکننده 394 کد اولیه استخراج شدند. کدهای اولیه بر اساس تشابه و تفاوتهایشان طبقهبندی شده و 15 زیرطبقه را ایجاد کرد که با مرور بیشتر و مقایسهی زیرطبقات، 3 طبقه که بیانگر چالشهای استقلال بیمار در بالین بودند، شناسایی و براساس ماهیتشان بهصورت مفهومی و انتزاعی نامگذاری شدند. این طبقات شامل 1) عوامل درونفردی، 2) ارتباطات غیر مؤثر و 3) بیکفایتی سازمان بودند. یافتههای این مطالعه چالشهای فردی، اجتماعی و سازمانی استقلال بیمار را نشان داد که تیم درمان، مدیران و برنامهریزان سلامتی باید به این عوامل توجه کرده و با تعدیل آنها به بهبود استقلال بیمار کمک کنند.
محمد جلالی، احمد نصیری، حیدر علی عابدی،
دوره 7، شماره 5 - ( 10-1393 )
چکیده
اعلام خبر بد به بیمار قسمت عمدهای از مراقبتهای سلامتی محسوب میشود. از آنجایی که اطلاعرسانی به بیمار و خانواده از حقوق اولیهی بیمار است، توجه به تجارب بیماران و خانوادهها پس از شنیدن خبر بد میتواند این اطلاعرسانی را هدفمندتر کرده و از آسیب بیشتر به بیمار و خانواده جلوگیری کند؛ لذا پژوهش حاضر بهمنظور توصیف تجارب بیمار و خانواده پس از شنیدن خبر بد توسط کادر پزشکی انجام شده است. این مطالعه به روش پدیدارشناسی که رویکردی کیفی است، انجام شده است. نمونهها از میان افراد دارای تجربهی شنیدن خبر بد در شهر بیرجند و در سال 1392، انتخاب شدند. نمونهگیری مبتنی بر هدف بوده و تا اشباع اطلاعات که در پایان، شمار شرکتکنندگان را به 10 نفر رساند، ادامه یافت. یادداشتبرداری نیز برای تکمیل فرآیند گردآوری دادهها بهکار برده شد. روش کلایزی جهت تحلیل دادهها بهکار رفته و استحکام این مطالعه بر پایهی معیار دقت در نظر گرفته شده است. آزمودنیها در گروه سنی 70-25 سال بودند. طبق روش کلایزی در مرحلهی اول 280 کد بهدست آمد که همان مفاهیم تدوین شده هستند. در این مرحله از کدهای استخراج شده فهرستی تهیه شد. سپس دستههای موضوعی مختلف که معانی مشابهی داشتند، در پنج دستهی موضوعی بزرگتر جای داده شدند که عبارتند از: 1- آشفتگی بدو مواجهه 2- واکنشهای تطابقی 3- تسکین معنوی 4-تلاطم خانوادگی 5- حمایتطلبی. نتایج این مطالعه نشان داد که بیمار و خانواده پس از شنیدن خبر بد واکنشهای متفاوتی از خود نشان میدهند، لذا کادر پزشکی ضمن آشنایی و آموزش روشهای علمی اطلاع خبر بد و با شناخت عکسالعملها، آشفتگیها و تلاطمها و منابع تطابقی و حمایتی به کار برده شده توسط بیمار و خانواده میتوانند باعث سازگاری بیشتر بیمار و خانواده با واقعهی ناگوار و ایجاد آرامش در آنها شوند
بتول نحریر، یاسر سعید، عباس عبادی، محمد نجفلو، هادی خوشاب، حسین محمودی، اکبر مظفر پور،
دوره 7، شماره 6 - ( 12-1393 )
چکیده
امروزه، اخلاق یکی از عوامل مؤثر در فرایند کسب صلاحیت بالینی پرستاران محسوب میشود. این پژوهش با هدف بررسی و مقایسهی وضعیت هوش اخلاقی پرستاران در بیمارستانهای نظامی و غیر نظامی انجام شد.
در این مطالعهی توصیفی - مقایسه ای، 315 پرستار از بیمارستانهای شهر تهران و کرمان به روش نمونهگیری در دسترس وارد مطالعه شدند. جهت جمعآوری اطلاعات از پرسشنامهی استاندارد هوش اخلاقی Lennick & Kiel استفاده شد. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 17، آمار توصیفی و استنباطی، T- test, ANOVA, Chi-square مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از میان نمونهها، 149 پرستار شاغل نظامی و 166 پرستار شاغل غیر نظامی بودند. بهطور کلی، هوش اخلاقی بیشتر پرستاران در سطح متوسط بود. از طرفی، بین سطح هوش اخلاقی پرستاران نظامی و غیر نظامی تفاوت معنیدار آماری وجود داشت (P<0.001).
نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت آموزههای اخلاقی در پرستاری تأکید دارد. بنابراین، استفاده از برنامههای آموزشی مناسب در بحث اخلاق به خصوص در آموزشهای ضمن خدمت پیشنهاد میشود. علاوه بر این، روند آموزشهای دورهای در بحث اخلاق در بیمارستانهای نظامی نیز میتواند مورد توجه قرار گیرد.
نسرین ایمانی فر، سید ابوالفضل وقار سیدین،
دوره 7، شماره 6 - ( 12-1393 )
چکیده
حمایت از بیمار یکی از عناصر ذاتی اخلاق حرفهای در پرستاری است که به حفظ حقوق بیمار کمک میکند. در این راستا، تعداد زیادی از کدهای اخلاقی حرفهی پرستاری به این نقش پرستاران اختصاص دارد. مطالعهی حاضر با هدف بررسی میزان باورها و اقدامات حمایتی- حفاظتی پرستاران از بیماران مراجعهکننده به بیمارستانهای وابسته به دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در سال 1393 انجام شد. دادههای این مطالعهی توصیفی- مقطعی توسط پرسشنامهی مشخصات فردسنجی و پرسشنامهی حمایتی- حفاظتی Hanks از 248 پرستار شاغل در شش بیمارستان واقع در استان خراسان جنوبی که به روش طبقهای تصادفی شده انتخاب شده بودند، جمعآوری شد. پایایی پرسشنامه با محاسبهی ضریب آلفای کرونباخ 74/0 محاسبه شد. دادههای بهدست آمده در نرمافزار SPSS ویرایش 16 با استفاده از آزمونهای توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. اکثر پرستاران شرکتکننده در این مطالعه (6/80 درصد) دارای سطح حمایت متوسط با میانگین نمرهی کلی 65/13±39/137 بودند. همچنین، بعضی از مؤلفههای حمایت با متغیرهای سابقهی شرکت در برنامههای آموزش اخلاق بهعنوان فراگیر، سن، سابقهی کاری، بخش محل خدمت و وضعیت استخدامی ارتباط آماری معنیداری داشتند (05/0>P). بهعبارتی، میانگین نمرهی کلی حمایت پرستار از بیمار و برخی از مؤلفههای آن در پرستاران دارای سابقهی شرکت در برنامههای آموزش اخلاق بهطور معنیداری بیشتر از پرستارانی بود که این سری از برنامهها را نگذرانده بودند. همچنین، حمایت از بیماران در پرستاران دارای سن و سابقهی کاری بالا، شاغل در بخش اورژانس و دارای استخدام رسمی بیشتر بود. بر اساس یافتهها میتوان نتیجه گرفت که حمایت پرستاران از بیماران نسبتاً مناسب است. با این حال، برای ارتقاء آن نیاز به اتخاذ راهکارهای مناسب است. در این راستا، شرکت پرستاران در دورههای آموزش اخلاق میتواند منجر به افزایش حمایت از بیمار شود. از سویی، تلاش مدیران جهت تبدیل وضعیت استخدامی پرستاران به استخدام رسمی و ایجاد امنیت شغلی احتمالاً خواهد توانست باورها و اقدامات حمایتی- حفاظتی آنان از بیماران را ارتقا دهد.
محمد زیرک، منصور غفوری فرد، علی آقاجانلو، حمیدرضا حریریان،
دوره 8، شماره 1 - ( 2-1394 )
چکیده
از جمله عوامل مهم در ایجاد رضایت خاطر بیماران بستری، احترام به حریم خصوصی بیماران است که رعایت آن باعث تسریع در بهبودی آنها شده و دوران بستری را کاهش میدهد. لذا این مطالعه با هدف تعیین میزان رعایت حریم بیماران در بیمارستانهای آموزشی درمانی شهر زنجان در سال 1390 انجام شده است. در این پژوهش توصیفی مقطعی تعداد 256 نفر از بیماران بستری بر اساس نمونهگیری چندمرحلهای انتخاب و پرسشنامه را تکمیل کردند. پرسشنامه مشتمل بر دو بخش بود که در بخش اول مشخصات فردی، در بخش دوم جنبههای مختلف حریم جسمی و فیزیکی مورد سنجش قرار گرفت. دادهها توسط نرم افزار SPSS ویرایش 21 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج مطالعه نشان داد که بیشترین نسبت نمونهها (2/76 درصد)، از منشور حقوق بیماران اطلاع نداشتند. بر اساس یافتهها، قلمرو جسمی و فیزیکی بیماران در اغلب اوقات (2/49 درصد) رعایت شده است. با این وجود، بیشترین نسبت نمونهها (3/56 درصد) اعلام کردند که پرسنل بخش در هنگام معاینه یا انجام مراقبت هرگز در اطراف تخت پرده نمی کشند. میانگین احترام به حریم بیماران در افراد مجرد (14±23/51) کمتر از افراد متأهل (13±88/58) بود (035/0=P). بر اساس این مطالعه اکثر بیماران از حقوق بیمار آگاهی نداشتند و برخی از معیارهای حریم فیزیکی رعایت نشده بود. بنابراین، توجه بیشتر مسؤولین جهت برنامهریزی اصولی برای رعایت حریم بیماران در تمامی زمینههای درمانی و آموزشی ضروری بهنظر میرسد.
شهرام صمدی، محمد صادق خباز، فریبا اصغری، امید نبویان، قاسمعلی خراسانی، جلیل مکارم،
دوره 8، شماره 2 - ( 4-1394 )
چکیده
هدف از انجام این مطالعه، بررسی علل شکایات مردمی از پزشکان و پرسنل مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) و دستیابی به راهکاری مناسب جهت کاهش این شکایات است. جهت اجرای آن، از فرم ثبت شکایات مردمی موجود در واحد حاکمیت بالینی مجتمع بیمارستانی امام خمینی (ره) استفاده شد که در آن سن و جنس شاکیان، میزان سواد، بخش مربوطه، نوع شکایت و... درج شده است. اطلاعات مربوطه از فروردین 1391 تا اسفند 1392 استخراج شد. از 309 مورد شکایت ثبت شده، 174 مورد در سال 1391 و 135 مورد در سال 1392 ثبت شده بود. شاکیان با میانگین سن 5/50 سال و بیشتر مرد بودند. 6/69 درصد از شاکیان میزان سواد دیپلم یا کمتر داشتند. بیشترین میزان شکایت از بخش اورژانس با 2/16 درصد ثبت شده بود. 5/48 درصد شکایات از پزشکان و 7/22 درصد آن از پرستاران بود. در 5/62 درصد از موارد، شخص شکایت شونده مورد برائت قرار گرفته و در 34 درصد از موارد محکوم شده است. مهمترین علل شکایت، عدم رضایت از خدمات درمانی با 1/40 درصد و برخورد نامناسب با 6/36 درصد بودند. در کل، مهمترین علت شکایت از پزشکان، عدم رضایت از خدمات درمانی و شایعترین علت شکایت در کادر بیمارستانی به استثنا پزشکان، برخورد نامناسب بود. از این رو، با تأکید بیشتر بر آموزش مستمر دانشجویان و دستیاران درجهت افزایش دانش و مهارتهای علمی و فنی، ارائهی اطلاعات کافی به بیمار قبل از انجام فرآیندهای تشخیصی یا درمانی، ارتقای سطح فنی و تجهیزاتی مراکز درمانی، آموزش جامعه و بالا بردن سطح آگاهی مردم از روند درمان، ارائهی توضیحات لازم حین درمان، اخذ رضایت آگاهانه و برائت، انتخاب صحیح افراد کادر درمان، قرار دادن افراد در محل مناسب و برگزاری کارگاه مهارتهای ارتباطی، میتوان شکایات را کاهش داد.
سعیده سعیده تهرانی، مهشاد نوروزی،
دوره 8، شماره 2 - ( 4-1394 )
چکیده
امروزه فناوری ارتباط الکترونیکی مدل جدیدی از ارتباط پزشک و بیمار را مطرح میکند. ارتباط درست و مؤثر پزشک و بیمار میتواند نقش بسیار مهمی در روند درمانی بیماران داشته باشد. این شکل جدید ارتباطی میتواند با بهبود دسترسی به خدمات و ارائهی ارزان و سریع آن، فارغ از مرزهای جغرافیایی نقش مهمی در جهت ارتقاء نظام سلامت ایفا کند. همچنین، با ارائهی خدمات به نقاط محروم و دورافتاده و در زمانهای بحرانی نقش مهمی در جهت تحقق عدالت در جامعه داشته باشد. برای تحقق این امر شناخت ملاحظات اخلاقی خاص این نوع جدید ارتباطی نیز امری ضروری محسوب میشود. در واقع، این نوع ارتباط، بهدلیل شکل و ماهیت مجازی آن نیازمند شناسایی و رعایت ملاحظات اخلاقی خاص خود است تا با مد نظر قرار دادن این نکات، راه رسیدن به اهداف و مزایای مطرح در آن هموار شود. نمونههای موفق پزشکی از راه دور در سراسر جهان کم نیستند و استفاده از این تکنولوژی راه حل کمکی برای فرآیند درمانی و ارائهی خدمات سلامت محسوب میشود. از سوی دیگر، استفاده از این تکنولوژی در ایران، با توجه به وسعت جغرافیایی آن، میتواند در پارهای از موارد امکان دسترسی افراد را به مشاوره و خدمات پزشکی لازم فراهم کند. بنابراین، شناسایی چالشهای اخلاقی آن در حوزههای مختلف از جمله رضایت، رازداری و حریم خصوصی و تعهدات حرفهی پزشکی و پیشبینی تمهیدات لازم در این زمینه، بسیار مهم و نیازمند توجه ویژه از سوی مسؤولان است تا بهترین و مناسبترین استفاده از این شکل ارتباطی جدید صورت گیرد.
علی صدرالهی، زهرا خلیلی،
دوره 8، شماره 3 - ( 6-1394 )
چکیده
حساسیت اخلاقی ویژگیای است که شخص را به شناخت کشمکشهای اخلاقی و برداشت خود از موقعیتهای آسیبپذیر و آگاهی از نتایج اخلاقی در تصمیمگیری خود در مورد دیگران قادر میسازد. گرفتن تصمیمات اخلاقی و آگاهی از دلایل انتخاب یک تصمیم، جزء جداییناپذیر کار پرستاران است. عوامل مختلفی در حساسیت اخلاق حرفهای پرستاران دخیل است. هدف این مطالعه بررسی حساسیت اخلاقی حرفهای و عوامل مرتبط در پرستاران غرب گلستان بود. مطالعهی توصیفی حاضر از نوع مقطعی بود که در سال 1393 بر روی 288 پرستار شاغل در مراکز دولتی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی غرب استان گلستان با روش نمونهگیری در دسترس سهمیهای انجام شد. ابزار مطالعه پرسشنامهی اطلاعات دموگرافیک و استاندارد حساسیت اخلاق حرفهای پرستاران بود. دادهها با نرمافزار SPSS نسخهی 16، آمار توصیفی و تحلیلی در سطح معنیداری 05/0>P تجزیه و تحلیل شد.تعداد 229 نفر (5/79%) از کل شرکتکنندگان مطالعه زن بودند. میانگین سن جامعه 4/6±2/31 سال و میانگین حساسیت اخلاق حرفهای 9/13±48/63 بود. حساسیت اخلاقی در ۵۱ نفر (7/17 درصد) در سطح پایین، ۱۸۲ نفر (8/63 درصد) متوسط و در ۵۳ نفر (4/18 درصد) در حد بالابود. بالاترین رتبه دارای اهمیت مربوط به بعد استفاده از دانش حرفهای (83/4=Mean Rank) بود. نتایج آزمون ضریب همبستگی Spearman ارتباط معنیداری بین حساسیت اخلاق حرفهای پرستاران با سن (005/0=P، 152/0-=r) و نتایج آزمون Mann Vitney U اختلاف معنیدار معکوس (001/0=P) بین امتیاز حساسیت اخلاق حرفهای و متغیر سابقهی شرکت در کارگاههای اخلاق پرستاران نشان داد. وجود حد متوسط در حساسیت اخلاقی پرستاران غرب گلستان لزوم توجهات بیشتر در زمینهی بهبود و ارتقا مباحث اخلاقی در پرستاری را ایجاب میکند. لذا لازم است نسبت به مسائل اخلاقی مربوط به حرفهی خود حساس و آشنا باشند.
میثم شیخ طلیمی، صادق شریعتی نسب، رضا عمانی سامانی،
دوره 8، شماره 3 - ( 6-1394 )
چکیده
رازداری اصلی اخلاقی است که در مجموعهی قوانین کیفری مورد حمایت قرار گرفته است. با این وجود، رعایت این اصل برای پزشک در فرض ابتلاء مراجعهکننده به بیماریهای مقاربتی با چالشهایی خاص مواجه میشود. از یکسو رعایت این اصل، تکلیف پزشک محسوب میشود اما از سویی دیگر حفظ راز ممکن است سایر اشخاص بهویژه نزدیکان بیمار را در معرض خطر ابتلاء قرار دهد؛ از این رو، هشدار به شریک جنسی از مناقشه برانگیزترین موضوعات مطرح در رازداری پزشکی است. افزون بر این، دولتها جهت انجام مطالعات پژوهشی و اتخاذ سیاستهای پیشگیری از شیوع این امراض، اقدامات تقنینی برای گزارش الزامی موارد ابتلا انجام دادهاند. سبک این کار ویژه از ارسال کامل هویت و محل اقامت فرد مبتلا که حقوق کشورهایی مانند اوکراین، ایالات متحده و استرالیا در این دسته قرار میگیرند تا گزارش بدون ارائهی اطلاعات حساس نظیر نام و نشانی که کشورهایی نظیر تایلند، فرانسه و ایران از این قبیل هستند را شامل میشود. بر خلاف نظام قانونی دولتهای گروه نخست، در حقوق ایران همچون نظام حقوقی فرانسه، بر وظیفهی قانونی پزشکان به حفظ راز تأکید شده ضمن اینکه تکلیف پزشکان بر هشدار به شریک جنسی فرد مبتلا از آن افاده نمیشود. صرفاً طبق شروطی خاص و تفسیری مضیق با توسل به علل موجه جرم شامل رضایت فرد، قاعده اضطرار هنگامی که خطر ابتلا قریبالوقوع باشد و برخی احکام خاص قانونی، میتوان اجازهی نقض راز را به اشخاص در معرض سرایت دریافت.
کبری امیدفر،
دوره 8، شماره 4 - ( 8-1394 )
چکیده
آزمایشگاههای تشخیص پزشکی، به عنوان یکی از ارائهدهندگان خدمات سلامت، در قبال نفس و جان گیرندگان خدمات (بیماران/ مراجعین) مسئولیتی ویژه دارند. با افزایش روز افزون تعداد و تنوع تستهای آزمایشگاهی در سالهای اخیر، نقش و جایگاه علوم آزمایشگاهی درشناسایی و ارزیابی علل ایجاد بیماریها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.انجام آزمایشهای پزشکی در کمال صحت، دقت، سرعت، وبا استفاده از روشهای روز دنیا و هم چنین توجه به حفظ حقوق، رعایت امانت و کرامت انسانی گیرندگان خدمات از جمله اولویتها و ضرورتهایی است که به موازات استقرار سیستمهای مدیریت کیفیت، میتواند تاثیر بسزایی در افزایش رضایتمندی مراجعین داشته باشد و از ویژگیهای یک آزمایشگاه مطلوب به حساب می آید. در هر بعدی از اخلاق پزشکی، انجام دادن کار خوب و عدم انجام کار بد یک اصل مسلم است. در طب آزمایشگاه نیز همانند سطوح دیگر علوم پزشکی،پرسش های اخلاقی بسیاری وجود دارند که با پیشرفت تستهای تشخیصی و مولکولی افزایش پیدا می کنند. متخصصان آزمایشگاه، روزانه با چالش هایی مانند محرمانه بودن اطلاعات بیمار، وهم چنین مسائل مربوط به اخلاق در پژوهش، اخلاق حرفه ای و اخلاق کسب و کار روبه رو هستند.این مطالعه مروری،با گردآوری مباحث حائز اهمیت و رایج در حوزه ی اخلاق پزشکی در آزمایشگاه تشخیص طبی از منابع معتبر سعی در ارتقااطلاعات فعالان این حرفه داشته است، به این هدف که با به کارگیری این مطالب بتوان در ارائه خدمات بهتر آزمایشگاهی گامهای موثرتری برداشت.
سودابه جولایی، محمدعلی چراغی، فاطمه حاجی بابایی،
دوره 8، شماره 4 - ( 8-1394 )
چکیده
کمیتههای اخلاق یکی از ضروریترین کمیتههای بیمارستانی هستند که برای بهبود کیفیت ارائهی خدمات از اهمیت ویژهای برخوردارند. کمیتههای اخلاق بیمارستانی مسؤول بررسی اخلاقی روند ارائهی خدمات در بیمارستانها هستند و بهمنظور اطمینان از تصمیمگیریهای شایستهی بالینی و کمک به بیماران و حرفههای مراقبت سلامتی طراحی شدهاند. مقالهی حاضر بخشی از یک مطالعهی مروری جامع است که با هدف ارائهی تصویری از اهمیت، ضرورت تشکیل، ساختار و عملکرد کمیتههای اخلاق بیمارستانی، در دنیا تدوین شده و با جستوجو در پایگاههای اطلاعاتی، بدون محدودیت زمانی، در سال 94-1393 انجام شدهاست. در جستوجوی منابع انگلیسیزبان، کلیدواژههای Hospital ethics committee, Healthcare ethics committee, Clinical ethics committee, Institutional ethics committee و در جستوجوی منابع فارسیزبان، کلیدواژههای کمیتهی اخلاق بیمارستانی، کمیتهی اخلاق بالینی و کمیتهی اخلاق موسسهای مورد استفاده قرار گرفت. در مجموع، 98 مقاله بهدست آمد که از بین آنها 35 مقاله که منطبق با اهداف مطالعهی حاضر بودند مورد استفاده قرار گرفتند. یافتهها در سه بخش اصلی ضرورت تشکیل، ساختار و عملکرد کمیتهی اخلاق بیمارستانی طبقهبندی شد. از آنجا که در کشور ایران، فعالیتهای کمیتههای اخلاق بیمارستانی هنوز بهطور روشن تبیین نشده و مطالعهای نیز در این زمینه صورت نگرفته است، یافتههای این مطالعهی مروری میتواند به سیاستگزاران جهت تشکیل، فعالسازی و نظارت بر کمیتهی اخلاق بیمارستانی کمک کند.
