7 نتیجه برای استدلال اخلاقی
فریبا برهانی، عباس عباسزاده، مهری کهن، محمد علی فضایل،
دوره 3، شماره 4 - ( 7-1389 )
چکیده
تحولات دنیای کنونی در برگیرندهی ویژگیهایی است که نیاز به رویکرد اخلاق در حرفههای مختلف را ضرورتی انکارناپذیر کرده است. در دههی گذشته با تلاش زیاد سعی شد آمادگی پرستاران برای شرایط جدید مراقبت بالا برود، اما طبق شواهد موجود در اکثر کشورهای جهان، حتی پرستاران با مدارج تحصیلی عالی در مورد مباحث اخلاقی توانایی ابراز عقیده نداشته یا به نحوی کنار گذاشته میشوند. مطالعات انجام شده در زمینهی آموزش اخلاق نشاندهندهی این است که هر چقدر مدت تحصیل افزایش مییابد بر میزان توانایی استدلال اخلاقی دانشجویان افزوده میشود. اما با اینکه پرستاران بالینی و دانشجویان پرستاری آموزشهای تقریباً یکسانی در زمینهی موضوعات اخلاقی میبینند، شواهد حاکی از آن است که توانایی استدلال اخلاقی این دو گروه با هم متفاوت است. بدین دلیل و به منظور بهدست آوردن دیدگاه روشنتری از وضعیت استدلال اخلاقی در جامعهی مورد بررسی، این مطالعهی توصیفی - تحلیلی با هدف مقایسهی استدلال اخلاقی دانشجویان پرستاری و پرستاران در برخورد با معضلات اخلاقی انجام شد. اطلاعات این پژوهش با استفاده از برگردان فارسی پرسشنامهی آزمون معضلات اخلاقی پرستاری (Nursing Dilemma Test) که در سال 1981 توسط Chrisham تهیه شده و شامل 6 سناریو است، جمع آوری گردیده است. با وجود اینکه روایی و پایایی متن زبان اصلی این پرسشنامه مستند است، برای اطمینان از استفادهی آن در زبان فارسی، اعتبار و اعتماد این پرسشنامه مورد سنجش قرار گرفت.
یافتهها نشاندهندهی آن است که میانگین نمرهی استدلال اخلاقی دانشجویان از پرستاران بیشتر است و این اختلاف از نظر آماری معنیدار است (000/0 P=). در پرستاران با افزایش تجربهی کاری میزان استدلال اخلاقی افزایش یافته است r = 0.222) 017/0= P) تفاوت معنیداری بین آشنایی قبلی با معضلات اخلاقی و استدلال اخلاقی در دو گروه وجود نداشت (478/0P=).
با توجه به اینکه توان ناکافی پرستاران در استدلال اخلاقی بهویژه در هنگام مواجهه با معضلات اخلاقی میتواند منجر به تصمیمگیری نامناسب و ایجاد استرس در آنها شود، بر اساس نتایج این مطالعه، توصیههایی برای تقویت تواناییهای پرستاران در مواجهه با معضلات اخلاقی قابل ارائه است. با توجه به پایین بودن نمرهی استدلال اخلاقی پرستاران ضرورت یافتن راههای افزایش توانایی این گروه تأکید میشود.
محمد زیرک، سیما مقدسیان، فرحناز عبدالهزاده، آزاد رحمانی،
دوره 4، شماره 4 - ( 4-1390 )
چکیده
پرستاران هر روزه در محیط کار خود با موقعیتهای زیادی روبهرو میشوند که مستلزم تصمیمگیری اخلاقی میباشد. بنابراین، دانشجویان پرستاری باید در طول دوران تحصیل خود به سطح مناسبی از تکامل اخلاقی دست یابند. تاکنون سطح تکامل اخلاقی دانشجویان پرستاری در ایران مورد بررسی قرار نگرفته است. بنابراین، هدف این مطالعه تعیین سطح تکامل اخلاقی دانشجویان پرستاری است.
این مطالعهی توصیفی- همبستگی در سال 1389 انجام شد. نمونهی پژوهش عبارت بود از 115 دانشجوی سال سوم و چهارم پرستاری دانشگاه علوم پزشکی تبریز که با روش سرشماری انتخاب شدند. جهت تعیین سطح تکامل اخلاقی دانشجویان از پرسشنامهی آزمون معمای پرستاری استفاده گردید. این پرسشنامه بر اساس نظریهی تکامل اخلاقی Kohlberg طراحی شده و تکامل اخلاقی دانشجویان را در سه سطح پیشعرفی، عرفی و پسعرفی بررسی مینماید. همچنین، در این پرسشنامه میزان رعایت ملاحظات بالینی توسط دانشجویان نیز بررسی میشود. برخی مشخصات فردی اجتماعی دانشجویان نیز با استفاده از پرسشنامه جمعآوری شد. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت.
مشخص شد که 13 دانشجو (3/11 درصد) در مرحلهی پیشعرفی، 33 دانشجو (7/28 درصد) در مرحلهی عرفی، 55 دانشجو (8/47 درصد) در مرحله پسعرفی قرار داشتند و 14 دانشجو (1/12 درصد) نیز در تصمیمگیری اخلاقی خود ملاحظات بالینی را بیشتر مد نظر قرار میدادند. بین سطح تکامل اخلاقی دانشجویان با سن (49/0 =P)، جنس (21/0 =P)، وضعیت تأهل (79/0 =P)، محل تحصیل (32/0 =P) و سال تحصیلی (92/0 =P) آنان ارتباط آماری معنیداری یافت نشد.
این نتایج نشان داد که اگرچه حدود نصف دانشجویان مورد بررسی در مرحلهی قابل قبول تکامل اخلاقی یعنی سطح پس عرفی قرار داشتند ولی هنوز درصد قابل توجهی در سطوح پایینتر تکامل اخلاقی قرار داشتند. این امر نشاندهندهی لزوم توجه بیشتر مسؤولین پرستاری به امر تربیت اخلاقی دانشجویان پرستاری میباشد
محمد زیرک، هادی حسنخانی، ناصر پریزاد،
دوره 7، شماره 6 - ( 12-1393 )
چکیده
حرفهی پرستاری درصدد ارائهی مراقبتهای مبتنی بر شواهد و شایسته و بهویژه بر اساس اصول انسانی و اخلاقی است. ارائهی مراقبت اخلاقی نیازمند برخورداری از سطح مناسبی از استدلال اخلاقی است. استدلال اخلاقی در سه سطح پیشعرفی، عرفی و پسعرفی دستهبندی میشود. در سطح پیشعرفی افراد بیشتر خودمحور بوده و اطاعت محض را برای جلوگیری از سرزنش ترجیح میدهند. در سطح عرفی افراد بیشتر از قوانین و اصول حاکم اجتماعی در تصمیمگیریهای خود استفاده میکنند و در سطح پسعرفی افراد سعی دارند با توجه به اصول اخلاقی، اعمال و رفتار خود را هدایت کرده و برطبق این اصول تصمیمی انسانی و اخلاقی اتخاذ کنند. هدف این مطالعهی مروری ارائهی تحلیلی کلی دربارهی متون مرتبط با استدلال اخلاقی به منظور بررسی سطح استدلال اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری است. جستوجوی گستردهای در پایگاههای اطلاعاتی معتبر بینالمللی شامل ,Scopus Google scholar Science Direct, Pubmed, Proqust, Elsevier, برای مقالههایی که بعد از سال 1980 تا انتهای 2014 میلادی منتشر شدهاند و پایگاههای اطلاعاتی فارسی Sid, Magiran, Iran medex برای مقالههایی که بعد از سال 1365 تا پاییز 1393 منتشر شدهاند انجام گرفت. از کلیدواژههای متنوعی همچون «رشد اخلاقی، تکامل اخلاقی، استدلال اخلاقی، پرستار و دانشجوی پرستاری» برای جستوجوی منابع مرتبط استفاده شد. در مجموع، 35 مطالعه مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج نشان داد که در اکثر مطالعات بررسی شده، دانشجویان پرستاری و پرستاران در سطح عرفی و پسعرفی استدلال میکنند و دانشجویان پرستاری از نظر اخلاقی در مقایسه با پرستاران در سطح بالاتری از پرستاران استدلال میکنند. مشخص شد که آموزش مفاهیم اخلاقی منجر به رشد استدلال اخلاقی میشود و بین تجارب بالینی و توانایی استدلال اخلاقی رابطهی معکوسی وجود دارد.اگر چه در اکثر مطالعات، دانشجویان پرستاری و پرستاران در سطح عرفی و پس عرفی استدلال میکنند، هنوز برای مراقبت مطلوب و حرفهای کافی نیست. بنابراین، ضروری است که اقدامات لازم مانند بهسازی محیطهای بالینی و آموزش مسائل اخلاقی برای ارتقا بیشتر توانایی استدلال اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری بهکار بسته شود تا تصمیمات خود را بر اساس اصول اخلاقی و در سطح پسعرفی اتخاذ کنند.
علی اکبر کوهی، مرتضی خاقانی زاده، عباس عبادی،
دوره 9، شماره 1 - ( 2-1395 )
چکیده
با توجه به تغییرات ایجاد شده در سازمانهای مراقبتی، پرستاران مجبورند به معضلات اخلاقی بیشتر و پیچیدهتری رسیدگی کنند که برای حل معضلات اخلاقی باید با روند تصمیمگیری اخلاقی آشنا باشند. لازمهی تصمیمگیری اخلاقی برخورداری از توانایی استدلال اخلاقی است. مطالعهی کنونی با هدف تعیین رابطهی نمرهی استدلال اخلاقی با ویژگیهای فردی و حرفهای پرستاران؛ در یکی از بیمارستانهای فوق تخصصی شهر تهران در سال 1394 انجام شده است.
در این مطالعهی توصیفی - تحلیلی، کلیهی پرستاران واجد شرایط جامعهی پژوهش به روش سرشماری به تعداد 245 نفر شرکت کردند. جهت جمعآوری دادهها از پرسشنامهی جمعیتشناختی و آزمون معضلات اخلاقی Crisham استفاده شد. برای تحلیل دادهها از آزمونهای آماری توصیفی – تحلیلی و نرمافزار SPSS نسخهی 22 استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که میانگین نمرهی استدلال اخلاقی پرستاران 72/6±81/40 است که پایینتر از نمرهی متوسط آزمون است، با افزایش سابقهی کاری، میانگین نمرهی استدلال اخلاقی کاهش مییابد (05/0P≤) و مجردها نسبت به متأهلها از میانگین نمرهی استدلال اخلاقی بیشتری برخوردارند (50/0P≤) و بین سایر ویژگیهای جمعیتشناختی با نمرهی استدلال اخلاقی رابطهی معنیداری مشاهده نشد. با توجه به پایین بودن توانایی استدلال اخلاقی پرستاران در این مطالعه، پیشنهاد میشود در مطالعات آتی در خصوص روشهای ارتقای توانمندی تصمیمگیری اخلاقی پرستاران راهکارهای مناسب آموزشی شناسایی شود و به منظور جلوگیری از کاهش توانایی استدلال اخلاقی با افزایش سابقهی کار ضروری است که علت شناسایی شود و متناسب با علل، راهکارهایی برای کمک به مدیران پرستاری و کمیتهی اخلاق بیمارستانی بهکار رود.
سمیرا رضایی، مهرنوش پازارگادی، محمدمهدی سالاری،
دوره 13، شماره 0 - ( 1-1399 )
چکیده
نظام سلامت، به مدیران پرستاری دارای توانایی استدلال اخلاقی نیاز دارد تا با اتخاذ سبک رهبری مؤثر، منجر به افزایش کیفیت ارائهی خدمات در این نظام شوند. هدف مطالعه، بررسی رابطهی توانایی استدلال اخلاقی و سبک رهبری مدیران پرستاری مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی جیرفت بود. پژوهش حاضر، توصیفیهمبستگی، از نوع مقطعی بود که در سال 1399 انجام شد. جامعهی پژوهش، همهی مدیران پرستاری شاغل بودند که از بین آنها، افراد دارای مدرک کارشناسی پرستاری و بالاتر، به روش نمونهگیری سرشماری، به تعداد 124 نفر، وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامههای اطلاعات دموگرافیک، «استدلال اخلاقی چریشام» و «سبک رهبری هرسی و بلانچارد» بود. برای تجزیه و تحلیل دادهها، از روش آمار توصیفی و استنباطی و نسخهی 19 نرمافزار SPSS استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد میانگین نمرهی استدلال اخلاقی مدیران پرستاری (04/7 ± 10/48) است که بالاتر از میانگین نمرهی آزمون است؛ همچنین، سبک رهبری غالب مدیران، سبک رهبری استدلالی بود (68/59 درصد). بیشترین میانگین استدلال اخلاقی مدیران پرستاری، مربوط به سبک رهبری مشارکتی بود (35/7 ± 44/48). بین توانایی استدلال اخلاقی و سبک رهبری مدیران پرستاری، ارتباطی معنیدار وجود نداشت (05/0<P). با توجه به نتایج مطالعه، به منظور ارتقای اثربخشی رهبری و افزایش رضایت شغلی پرستاران و رعایت تصمیمگیری اخلاقی، توصیه میشود مدیران پرستاری، برای تقویت سبکهای رهبری تحولآفرین در رفتارهای مدیریتی خود، تلاش کنند.
میلاد امیری، سیمین کوکبیاصل، ابوالفضل دهبانیزاده، ملیحه رضایی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
حرفهی پرستاری دارای ماهیت اخلاقی است. تبیین و شفافسازی نقشِ سطحِ استدلال اخلاقی در کیفیت مراقبت پرستاری در پرستاران، به ارتقاء کیفیت خدمات در نظام درمان و در نتیجه، افزایش رضایتمندی بیماران کمک میکند. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط استدلال اخلاقی و کیفیت مراقبت پرستاری در پرستاران وابسته به دانشگاه علوم پزشکی یاسوج در سال 1403 انجام شد. مطالعهی حاضر، از نوع مقطعیهمبستگی بود که بر روی 187 پرستار شاغل در بخشهای بالینی بیمارستانهای شهیدجلیل، شهیدبهشتی و امامسجاد (ع) شهر یاسوج در سال 1403 انجام گردید. شرکتکنندگان با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی نظاممند انتخاب شدند. برای جمعآوری اطلاعات، از پرسشنامههای آزمون معضلات اخلاقی پرستاری و کیفیت مراقبت پرستاری استفاده شد. از آزمونهای تیتست، آنالیز واریانس یکطرفه (آزمون تعقیبی بونفرونی) و رگرسیون خطی استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادهها، با استفاده از نرمافزار اس پی اس اس نسخهی 26 انجام شد. در این مطالعه، میانگین و انحراف معیار استدلال اخلاقی و کیفیت مراقبت پرستاران بهترتیب 5.39 ± 38.86 و 18.83 ± 199.34 به دست آمد. این نتایج نشاندهندهی سطح متوسط استدلال اخلاقی و سطح مطلوب کیفیت مراقبت پرستاری است؛ همچنین، نتایج مطالعه نشان داد بین استدلال اخلاقی و کیفیت مراقبت پرستاران ارتباط معنیدار و مثبت وجود دارد (0.01 = P و 0.188 = r). از طرفی، با افزایش میزان آشنایی با چالشها و معضلات اخلاقی کیفیت مراقبت پرستاری کاهش مییابد (0.007 = r و 0.195 = P). یافتههای این مطالعه نشان داد، استدلال اخلاقی پرستاران بهطور مثبت و معناداری با کیفیت مراقبت پرستاری ارتباط دارد. این نشان میدهد، توانایی پرستاران در تحلیل و حل مسائل اخلاقی میتواند به ارائهی مراقبت بهتر و مسئولانهتر منجر شود؛ بااینحال، کاهش کیفیت مراقبت با افزایش آگاهی پرستاران از معضلات اخلاقی، یک چالش مهم را برجسته میکند. این امر ممکن است به دلیل پیچیدگیهای موجود در تصمیمگیریهای اخلاقی، تعارضات در محیط کار یا فشارهای ناشی از برخورد با موقعیتهای دشوارِ اخلاقی باشد. بر این اساس پیشنهاد میشود، برنامههای آموزشی و حمایتی برای تقویت مهارتهای اخلاقی و روانی پرستاران طراحی و اجرا شود تا بتوان از تأثیرات منفی آگاهی از معضلات اخلاقی بر کیفیت مراقبت جلوگیری کرد و درعینحال، استدلال اخلاقی آنها را تقویت کرد.
سیمین کوکبیاصل، ساره ذکاوت، سمیه رستمخان، ابوالفضل دهبانیزاده، مهسا قائمیزاده، میلاد امیری،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
بخش مراقبتهای ویژه، محیطی چالشبرانگیز و پرفشار است که پرستاران روزانه در آن با تصمیمات اخلاقی دشواری مواجه میشوند؛ لذا، این تحقیق با هدف تعیین همبستگی استدلال اخلاقی و تعلقپذیری بالینی در پرستاران بخشهای ویژهی ایران انجام شد. مطالعهی حاضر، از نوع مقطعی، توصیفیتحلیلی بود و بر روی 126 پرستار شاغل در بخش مراقبتهای ویژهی بزرگسالان بیمارستانهای شهر یاسوج در سال 1402 انجام شد. در این مطالعه از روش تمامشماری استفاده شد. برای جمعآوری اطلاعات از پرسشنامههای تعلقپذیری بالینی و استدلال اخلاقی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمونهای تی مستقل، آنووا، رگرسیون و ضریب همبستگی پیرسون بهره گرفته شد. تجزیه و تحلیل دادهها نیز با نرمافزار SPSS نسخهی 26 صورت گرفت. بر اساس نتایج این مطالعه، میانگین و انحراف معیار نمرهی کل تعلقپذیری بالینی و استدلال اخلاقی پرستپاران، بهترتیب 75/13 ± 68/109 و 50/5 ± 07/36 بود. این نتایج نشاندهندهی سطح خوب تعلقپذیری بالینی و استدلال اخلاقی متوسط است؛ همچنین، بین محل خدمت و تعلقپذیری بالینی رابطهی معنیدار آماری مشاهده شد (02/0 =p)؛ اما بین تعلقپذیری بالینی و استدلال اخلاقی رابطهی معنادار آماری مشاهده نشد (05/0p>). علیرغم اینکه بین تعلقپذیری بالینی و استدلال اخلاقی پرستاران ارتباط معنیدار مشاهده نشد، برخی خصوصیات دموگرافیک، دارای ارتباط معنیدار و پیشبینیکننده برای تعلقپذیری بالینی پرستاران بود. توصیه میشود، مسئولان و مدیران پرستاری از نتایج این مطالعه برای ارتقاء سطح استدلال اخلاقی و حس تعلقپذیری به محیط بالینی پرستاران استفاده کنند.
