12 نتیجه برای بارداری
ربابه طاهری پناه،
دوره 5، شماره 8 - ( 12-1391 )
چکیده
بارداری یک پدیدهی فیزیولوژیک است که با در نظر گرفتن آناتومی و شرایط جسمی در زنان و مردان متفاوت است. هر طوری که سن باروری در زنان بین 15 تا 40 سال و در برخی از موارد 45 سال مطرح شده است. زیرا وضعیت جسمی و بیماریهای داخلی مثل فشار خون و قلبی و دیابت هم پس از این سن مشکلاتی را برای مادر بهوجود خواهد آورد. لذا بسیاری از این موارد باعث میشود بهطور خودبهخود پروسهی باروری محدود شود. امروزه، با زندگی مدرن و به تاخیرافتادن سن ازدواج تمایل زوجها به بارداری در سنین بالا افزایش یافته است. ولی با توجه به مشکلات متعدد در زمینهی باروری این زوجها، لقاح آزمایشگاهی (IVF) را میتوان یا بهعنوان یک معجزهی پزشکی یا دستکاری در قانون و مشی الهی در نظر گرفت. پزشکان چه تعهد حرفهای به زنان نابارور و تا چه حد دارند؟ آیا انسان و علم پزشکی مجاز است تا این پدیدهی فیزیولوژیک را تغییر دهد. استفاده از IVF نیز مانند دیگر جنبههای علم پزشکی، شامل یکسری مسائل مختلف اخلاقی است که همهی افراد درگیر در این فرایند باید به آن آگاهی داشته و با درایت کافی آن را بهکار ببندند. دو نکتهی مهم در این زمینه سلامت مادر و سلامت فرزند و حقوق اوست که تا چه حد تیم پزشکی در استفاده از روشهای کمکباروری این حق را برای او قائل شدهاند. سلامت فرزند متولدشده خود نقش مهمی در این زمینه دارد. با توجه به اینکه با افزایش سن، احتمال ناهنجاریها هم افزایش مییابد. یکی از موارد فوق ارتباط بین سن والدین و اوتیسم کودکان است که دیده شده است با افزایش سن مادر یا پدر اوتیسم زیادتر دیده میشود. از طرفی آیا این فرزندان نیازهای کودکانهی خود را با داشتن والدین مسن میتوانند برآورده کنند. آیا این فرزندان از همان حقوق فرزندان والدین جوان برخوردار خواهند بود. این مسائل باعث شده تا در مذاهب مختلف با در نظر گرفتن اخلاق پزشکی و حقوق مادر و فرزند محدودیتهایی را برای انجام اقدامات درمانی قائل شوند. در بسیاری از کشورهای اروپایی انجام چنین اقدامات درمانی پس از 40 سال ممنوع است. متأسفانه، در ایران هیچ قانون خاصی وجود ندارد و با توجه به قانون اهدا تخمک و جنین بیماران را بدون محدودیت وارد سیکل درمانی میکنند. بروز عوارض مختلف درمانی، ریسک بیهوشی و غیره بهطور متناوب دیده میشود. در این بحث تلاش میشود تا با ارائهی نظرات و دیدگاه اسلامی و مقایسهی آن با مکاتب مختلف، پیشنهاد تدوین قانونی در این زمینه ارائه شود.
کبری جودکی،
دوره 5، شماره 8 - ( 12-1391 )
چکیده
رشد جمعیت و پیامدهای ناشی از آن یکی از مسائل مهم کشورهای جهان در دهههای اخیر است. جمعیت جهان با رشد حدوداً 67/1 درصد هر چهل و یک و نیمسال دو برابر میشود. بدون تردید چنین رشدی، معضلات خاصی را برای تمام مناطق جهان بهویژه مناطق با رشد جمعیتی بالا و توان اقتصادی پایین بهوجود میآورد. چنین وضعیتی موجب شده صاحبنظران و سیاستگذاران کشورهای مختلف بهدنبال اجرای سیاستهای کنترل جمعیت و تنظیم خانواده و نگاهداشتن رشد جمعیت در یک حد ثابت، متناسب با وضعیت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خود باشند. موضوع کنترل جمعیت (کنترل موالید) و تنظیم خانواده را میتوان از یکدیگر تفکیک کرد. کنترل موالید عبارت است از کنترل ارادی تعداد فرزندان و فاصلهگذاری میان فرزندان یک خانواده که رشتهای گسترده از روشهایی را دربرمیگیرد که برای تنظیم باروری انسان بهکار گرفته میشود. این اصطلاح بهطور عمده به معنی کنترل باروری است اما دیگر شیوههای اختیاری، مانند: تأخیر در ازدواج، پرهیز از روابط جنسی پس از ازدواج، عقیمسازی و سقط را نیز شامل میشود.
تنظیم خانواده اتخاذ یک سیاست جمعیتی از سوی خانوادههاست که داوطلبانه و بر پایهی آگاهی، بینش و تصمیمگیری مسؤولانه توسط والدین، بهخاطر ارتقاء تندرستی و بهزیستی اعضای آن به مورد اجرا گذارده میشود. هدف سیاست تنظیم خانواده ایجاد توازن میان امکانات اقتصادی-اجتماعی و تعداد فرزند، آن هم بهصورت آگاهانه و ارادی است. در نتیجه، تنظیم خانواده میتواند در جهت افزایش، کاهش یا هماهنگی تعداد فرزند با مقتضیات زیستی، اقتصادی و اجتماعی خانواده باشد. تمایل و کوشش برای محدود کردن خانوادهها از زمان نخستین مراحل زندگی بشر وجود داشته است. تاریخچهی استفاده از روشها و شیوههای گوناگون جلوگیری از بارداری به قدمت مسألهی تشکیل خانواده است و از قدیم الایام تدابیری برای جلوگیری از بارداری اندیشیده شده است. امروزه، بارداریهای ناخواسته در بین نوجوانان و جوانان نیز به یک معضل بهداشتی و اخلاقی تبدیل شده و روشهای پیشگیری از بارداری در این گروه ملاحظات اخلاقی خاص خود را دارد. بسیاری از متخصصان اخلاق علیه مصرف گستردهی داروهای باروری صحبت میکنند. آنها نگران این هستند که نتیجهی اینها از بین بردن کودکان بیشتر است. در حالی که بیشتر پزشکان عقیده دارند که والدین باید تصمیم بگیرند که چند بچه میخواهند. بسیاری از پزشکان عقیده دارند که استفاده یکسره از داروهای باروری خطر بیملاحظه شدن و بیپرواشدن را بهدنبال دارد. بسیاری از مردم فکر نمیکنند که کنتراسپشن ( جلوگیری از ناباروری) و تعقیم مسألهی اخلاقی باشد. در حقیقت، بسیاری از Ethicists و فیلسوفان اخلاق وقتی این مسائل را بیان میکنند که موضوع تعقیم اجباری نظیر تعقیم مجرمین - عقب ماندههای ذهنی و مادران غیرمسؤول و پیشگیری درنوجوانان و جوانان مطرح شود.
نیکزاد عیسی زاده،
دوره 5، شماره 8 - ( 12-1391 )
چکیده
وجود مصالح و مفاسد واقعی در ورای قوانین فردی و اجتماعی اسلام، اصلی بنیادین در حوزههای مختلف احکام و اخلاق بهحساب آمده و باوری است که در جغرافیای شریعت برتمام اوامر و نواهی سایه افکنده است. مصالح و ملاکات حقیقیهای که گاه با آثار و کارکرد یک موضوع همسو و همراه میشود.در این میان، مقولهی ازدواج و تشکیل خانواده (از مرحلهی پیوند و تشکیل خانواده تا بارداری و تولید نسل) منشوری است که بخشی از اوامر و نواهی دینی را در خود جای داده و براساس تحقیقات بهعمل آمده از آیات و روایات کارکردهای مختلفی چون «تکثیر نسل، ارضای غرایز بهویژه غریزهی جنسی و آرامش روحی و روانی»را بهدنبال دارد.اهمیت پیگیری نقش آرامش بهعنوان یکی از نیازهای اصلی روحی و روانی در مرحلهی بارداری و رشد و تکامل جنین که یکی از مراحل حساس و نقشآفرین حیات مادی و معنوی انسان است، از آن روست که بنابر بررسی آیات و روایات، از سویی اساسیترین کارکرد در فرایند بارداری بهحساب آمده و از سوی دیگر تحقق صحیح و مطلوب کارکردهای دیگر همانند «تولید و تقدیم نسل صالح و سالم» در اولویت بعد از آن و حصول کامل و رضایتبخش آنها مبتنی بر وجود آرامش روحی و روانی خواهد بود.تحقیق حاضر بهدنبال اثبات نقش بنیادین آرامش در مرحلهی بارداری و حیات جنینی و ابتنای حصول دیگر کارکردها بر عنصر مهم مذکور از نگاه آیات و روایات است.
عباس یدالهی باغلویی، سید محمد آذین، رضا عمانی سامانی،
دوره 8، شماره 1 - ( 2-1394 )
چکیده
هر قراردادی در نظام حقوقی ایران دارای یکسری ویژگیهایی است که تبیین این ویژگیها در فهم دقیق آن عقد بسیار مؤثر است. از جملهی این ویژگیها میتوان به لازم یا جایز بودن، معوض یا مجانی بودن، منجز و معلق بودن، تشریفاتی و رضایی بودن و... اشاره داشت. قرارداد جانشینی در بارداری که به موجب آن اسپرم و تخمک لقاح یافتهی زن و شوهر نابارور به رحم زن دیگر به منظور نگهداری و رشد منتقل شده که طفل پس از تولد به صاحبان اسپرم و تخمک تحویل داده شود نیز واجد یکسری ویژگیهایی است که جایگاه این عقد را با توجه به غیر معین بودن ماهیت آن در بین سایر عقود مشخص میکند. در این مقاله به بررسی این نکته میپردازیم که قرارداد جانشینی در بارداری دارای چه ویژگیهایی است
عباس یدالهی باغلویی، سید محمد آذین، رضا عمانی سامانی،
دوره 8، شماره 5 - ( 11-1394 )
چکیده
قانون مدنی در مادهی 190 و مواد بعدی، برای طرفین هر قرارداد یکسری ویژگیهایی را برشمرده که مطابق آن افراد بهمنظور انعقاد قرارداد میباید واجد آن بوده باشند. این شرایط عبارتند از بلوغ، عقل و رشد. در قرارداد استفاده از رحم زن دیگر در بارداری، افراد علاوه بر این شرایط میباید ویژگیهای دیگری را نیز دارا باشند از جمله نابارور بودن زوجین یا وضعیت سلامتی جسمی و روانی آنها. همچنین، سلامت جسمی و روانی مادرجانشین، شوهردار بودن وی، داشتن سابقهی فرزند، بیضرر بودن بارداری برای وی، در سن مناسب بارداری قرار داشتن و.... شرایط فوق الذکر جنبهی قانونی نداشته و در وضعیت کنونی ممکن است تنها توسط برخی مؤسسات رعایت شود. از اینرو، پیشنهاد میشود قانونگذار به این امر توجه کند و برای مؤسساتی که مبادرت به انجام اینکار میکنند رعایت این شروط اجباری شود.
زینب دهقانی نیستانی، علیرضا آل بویه،
دوره 9، شماره 4 - ( 7-1395 )
چکیده
«دفاع از خود» در برابر تهدیدات از حقوق اخلاقی هر شخص است. بر مبنای همین حق اخلاقی، شخص میتواند در برابر کسی که جان او را تهدید میکند از خود دفاع کند؛ هر چند که منجر به مرگ آن فرد شود. این اصل یکی از پرکاربردترین اصول اخلاقی در مباحث مربوط به اخلاق جنگ و کشتن است؛ اما با این حال، فیلسوفان اخلاق به مناسبتهای مختلف نیز در موضوعات دیگر از این اصل اخلاقی یاد کردهاند، از جمله جواز سقط جنین در موارد تعارض جان مادر و جنین. Judith Thomson، اولین فیلسوف اخلاقی است که در مقاله معروف و تأثیرگذار خود با عنوان «دفاع از سقط جنین» با تمسک به همین اصل اخلاقی به دفاع از سقط جنین در این مورد میپردازد. Thomson در تقسیمی بیسابقه بارداری را به دو نوع، بارداری خواسته و ناخواسته، تقسیم میکند و در بارداری خواسته در مواردی که جان مادر از سوی جنین در معرض خطر باشد حکم به جواز سقط جنین میکند و در همین رابطه، جواز یا عدم جواز دخالت شخص ثالث در انجام سقط جنین را نیز مطرح کرده است. شیوه استدلال او انتقادات فراوانی را به دنبال داشته است؛ حتی کسانی که موافق اصل ادعای او هستند نیز اشکالاتی به وی وارد کردهاند و تمسک Thomson به اصل «دفاع از خود» را بیربط به این موضوع دانستهاند. در این مقاله به لحاظ اخلاقی، مدعای Thomson درباره جواز سقط جنین در بارداری خواسته، در مواردی که جان مادر در معرض خطر است، با تمسک به اصل «دفاع از خود» و نیز جواز دخالت شخص ثالث بررسی و نقد خواهد شد.
محمد راسخ، فاطمه دومانلو، سهیلا انصاریپور،
دوره 11، شماره 0 - ( 1-1397 )
چکیده
جامعهی علمی، به اتفاق، مهمترین علت افزایش حاملگیهای چندقلویی در دهههای اخیر را گسترش استفاده از فناوریهای کمکباروری میدانند. تلاش برای پیشگیری از عوارض شدید و خطرناکِ حاملگی چندقلویی برای مادر و جنین، به ابداع روش کاهش جنین انجامید؛ فرایندی برای کاستن از تعداد جنینها در طول دوران بارداری. کاهش جنین بهطورکلی، یکی از این اهداف را دنبال میکند: الف. حفظ بارداری، پیشگیری و کاستن از عوارض و خطرات بارداری چندقلویی برای مادر و جنینهای باقیمانده (کاهش به دلیل تعداد زیاد جنینها)؛ ب. ازبینبردن جنین یا جنینهایی که به نوعی ناهنجاری مبتلا هستند (کاهش گزینشی جنین)؛ ج. صرفاً جلوگیری از تولد چندقلوها در شرایطی که خطر چشمگیری مادر و جنینها را تهدید نمیکند (کاهش دلبخواهی جنین). داوری اخلاقی دربارهی تکنیک کاهش جنین، بسته به اینکه با کدام هدف انجام شود، متفاوت خواهد بود؛ اما آنچه در بسیاری از موارد، انجامدادن کاهش جنین را از لحاظ اخلاقی توجیه میکند، «ضرورت»های پزشکی است. در این پژوهش پس از توضیح اقسامی که برشمردیم، هر یک را، جداگانه، در بوتهی داوری اخلاقی خواهیم نهاد. در پایان، با توجه به دشواری تصمیمگیری در این باره، خطراتِ عمل کاهش جنین و پیامدهای روانی آن برای پدر و مادر، توصیه میکنیم با مهار بارداری چندقلویی، تا حد امکان، از عمل کاهش جنین پرهیز شود.
محمد راسخ، شیرین برومند،
دوره 13، شماره 0 - ( 1-1399 )
چکیده
روشهای نوین درمان ناباروری، در کنار نتایج دلخواه، گاه، پیامدهایی نامطلوب نیز در پی دارند. بارداری چندقلویی، یکی از آن پیامدهاست که سلامت مادر و حیات جنین را در معرض خطر قرار میدهد. کاهش جنین، به معنای حذف یک یا چند جنین، به منظور حفظ بارداری و نیز، برخی اقدامات پیشگیرانه، مانند انتقال تعداد کمتر جنین به رحم مادر در هر دورهی لقاح خارج رحمی، از راهکارهای مقابله با این پیامد نامطلوب است. در برخی نظامهای حقوقی، ضمن اجازهی کاهش جنین، مقرراتی دقیق دربارهی تعداد جنینهای انتقالی وضع شدهاند. در ایران، در نبود مقررات، دستورالعمل یا قوانین هماهنگ در این حوزه، مطالعهی حقوقی تطبیقی کاهش جنین در کشورهایی که سابقهای در مواجههی حقوقی با این موضوع دارند، پیش روی قانونگذاران و سیاستگذاران حوزهی درمان، افقی را آشکار خواهد کرد تا رویکردی مناسب برای این مسأله اتخاذ کنند. به نظر میرسد جواز کاهش جنین، مقررات محدودکنندهی تعداد جنینهای انتقالی و پوشش بیمهای مناسب، بیانگر نظام مطلوب حقوقی در زمینهی کاهش جنین باشند.
الهه همایونزاده، سیدمحمد آذین،
دوره 16، شماره 1 - ( 1-1402 )
چکیده
حق باروری، چه در قالب مثبت و چه در شکل منفی خود، در تمام ادیان و مذاهب و بهعنوان یک اصل مهم در اسناد بینالمللی و حقوق بشری، بهشکل حقی حمایتشده و مطالبهکردنی، مطرح شده است؛ باوجوداین، تجربهی رشد منفی جمعیت در کشور ایران، در سالهای اخیر، با سابقهی اسناد و قوانین مذهبی و پشتوانههای فقهی و کلامی، نشان از ضرورت توجه دولت به دلایل این پدیده و تلاش برای رفع آن دارد. هرچند لزوم مثبتشدن نرخ رشد جمعیت، حائز اهمیت است و دولتها بنا بر چشماندازهای خود، حق توصیه دارند، اما حق هر خانواده است که آزادانه به تصمیم خود در خصوص باروری یا عدم باروری عمل کند. با اینکه این حق، کفایت تصمیم را ایجاد میکند، نباید از پیامدهای مثبت و منفی قانونگذاریها دربارهی افزایش جمعیت تحت هر هدف و عنوانی، غافل ماند. آموزش این پیامدها بر عهدهی دولتهاست؛ همچنین، حق شهروندان است که از این پیامدها آگاهی یابند، سپس آزادانه تصمیم بگیرند؛ اختیار عملی که در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، از نظر مقنن دور مانده است و به بازبینی نیاز دارد. در این پژوهش کوشش شده است با بررسی دیدگاههای مختلف و متون علمی و حقوقی داخلی و خارجی، اولاً آزادی افراد در اعمال حق باروری، اثبات و ثانیاً محاسن و معایب مادهی 51 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، روشن شود؛ در نهایت، پیشنهاداتی برای تغییر این مادهی قانونی و نگرش قانونگذار به راهکارهای افزایش نرخ رشد جمعیت، ارائه گردد.
کبری جودکی،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
در تولید مثل انسان، نقش اصلی بر عهدهی زنان بوده و تداوم نسل بشر به بارداری زنان وابسته است. هنگامی که زنان به خاطر بقای نسل بشر، وارد این عملکرد اجتماعی میشوند، اجتماع موظف به محافظت از سلامت زنان باردار است. اگرچه ممکن است، جنین از مراقبتهای بهداشتی منتفع شود، باز هم بهطور کامل وابسته به مادر است و هر درمانی باید از طریق بدن مادر صورت گیرد؛ لذا، بیشترین امید برای افزایش سلامت جنین، با ارتقاء حمایت و مراقبت از مادر باردار میسّر میشود. وضعیت جمعیت و چالشهای آن و ابلاغ سیاستهای کلی جمعیت، سبب تدوین و تصویب قانونی برای اقدام ملی در جهت اجراییشدن سیاستهای کلی مذکور گردید. قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» به بسیاری (و نه به همهی) چالشهای پیش روی جمعیت و فرزندآوری توجه کرده است. تلاش صورتگرفته برای مقابله با پیری جمعیت و تأمین نیازهای جمعیتی کشور، شایستهی تقدیر است. در این قانون مشوقهای اقتصادی متعددی در نظر گرفته شده است؛ ولیکن باید توجه داشت که علل تمایلنداشتن به فرزندآوری، تنها مادی نیست و مسائل فرهنگی و اجتماعی و سیاسی نیز از علل انکارناپذیر هستند که البته در فرازهایی از قانون به آنها توجه شده؛ همچنین، در موادی از قانون، به حمایت از زوجین نابارور، زنان باردار و ارائهی راهکارهایی برای مقابله با سقطهای غیرقانونی، توجهی ویژه صورت گرفته است. متأسفانه در تدوین این مواد، نظرات کارشناسی انجمنهای علمی مرتبط، نادیده گرفته شده است؛ لذا، چالشها و ملاحظات اخلاقی و علمی متعددی در اجرای آنها وجود دارد که دورشدن از اهداف قانون را سبب شده؛ بهویژه در برخی مواد که حقوق اولیهی زنان باردار نیز نادیده گرفته شده است. در این مقاله سعی شد تا ضمن تبیین این چالشها، به راهکار رفع چالشها با الهام از اصول اخلاق پزشکی نیز پرداخته شود.
شهربانو صالحین،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
همهگیری جهانی، یک اضطرار بهداشت جهانی است که در همهگیری اخیر، بسیاری از مسائل اخلاقی به چالش کشیده شده است. این مطالعه با هدف بررسی چالشها و ملاحظات اخلاق حرفهای مامایی در همهگیری کووید ۱۹ انجام شده است. مطالعهی حاضر، پژوهشی کیفی از نوع تحلیل محتواست. در ابتدا با مروری گسترده بر متون و منابع مرتبط با موضوع، دادههای خام گردآوری شدند. روش نمونهگیری هدفمند بود و مرور متون تا رسیدن به اشباع دادهها ادامه یافت. صحت دادهها، با استفاده از معیارهای لینکلن و گوبا بررسی و دادهها با روش استقرایی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج این مطالعه در چهار درونمایه و هفده طبقهی اصلی جای گرفت: اول: چالشهای اخلاقی در تصمیمگیری مراقبتهای مامایی و مکان زایمان (چالشهای اخلاقی زایمان در منزل، چالشهای اخلاقی زایمان در بیمارستان، رویارویی با چالشهای اخلاقی)، دوم: اصول اخلاق بالینی (منفعت، توزیع عادلانه و انصاف، همبستگی، اعتماد، وظیفهی مراقبت)، سوم: اصول اخلاقی در مدیریت (دغدغه و احترام برابر، بهحداقلرساندن آسیبهای همهگیر، همکاری بینبخشی و تصمیمگیری مبتنی بر شواهد)، چهارم: حمایت از حقوق ماماها (حمایت روانی از ماماها، ملاحظات جنسیتی در ماماها، آموزش ماماها، سلامت محیط کار، سیاستهای حمایتی ماماها). ماماها در همهگیریها با چالشهای اخلاقی متعددی روبهرو میشوند. تدوین چهارچوبی اخلاقی، برای تصمیمگیری در همهگیریها میتواند به رویارویی با این چالشها کمک کند.
امیر راستین طرقی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
در دهههای اخیر، کاهش تمایل به فرزندآوری و گسترش سیاستهای بیفرزندی داوطلبانه، در نظریههای فلسفهی اخلاق، بازتابی جدی یافته است؛ ازجمله در دیدگاههای تولدستیزانه. مقالهی حاضر به بررسی انتقادی استدلال بروس بلکشا پرداخته که در مقالهای با عنوان «کاربست شرطبندی پاسکال در فرزندآوری»، با بهرهگیری از ساختار شرطی پاسکال و اصل عدم تقارن مکماهان، مدعی است احتمال گرفتارشدن فرزند در عذاب ابدی، حتی احتمال بسیار اندک، فرزندآوری را از حیث اخلاقی به چالش میکشد. با ناموجهشدن فرزندآوری، افراد از نظر اخلاقی، موظف به تجرد یا عقیمسازی هستند. این مقاله با روش تحلیلی، استدلال بلکشا را از سه منظر نقد میکند: اول، پیامدهای ناپذیرفتنی، همچون: تعمیمپذیری به تمام تصمیمهای اخلاقی و اختلال در زیست روزمره، دوم، مخالفتهای مبنایی فیلسوفان اخلاق با اصولی چون اصل عدم تقارن و سوم، ناسازگاری با مبانی الهیاتی، بهویژه در سنت اسلامی، مانند نادیدهگرفتن اموری همچون: مسئولیت اخلاقی فرزندان، نقش تربیتی والدین و وجود تفسیرهای متفاوت از خلود در عذاب. از دیدگاه اسلام، فرزندآوری نه یک خطر، بلکه بخشی از سنت انبیا، فطرت انسان و طرح حکیمانهی خلقت است و تولد، فرصتی برای رشد و انتخاب و تقرب الهی تلقی میشود.
