14 نتیجه برای تاریخ پزشکی
سعید چنگیزی آشتیانی، محسن شمسی، کبری کبیری نیا،
دوره 3، شماره 2 - ( 1-1389 )
چکیده
رازی را یکی از بنیانگذاران شیوهی نوین در آموزش علوم پزشکی میدانند. وی از جمله پیشگامانی است که استفاده از روش یادگیری بر اساس حل مشکل Problem-Based Learning) ) را در موقعیتهای بالینی بهکار برده است . امروزه اکثر دانشگاههای دنیا در پی یافتن روشهای آموزشی هستند که بتوانند موجب گسترش و ارتقاء ظرفیتهای تصمیمگیری بالینی و یادگیری مداوم و خودمحور دانشجویان گردند. در پژوهش حاضر نیز به بررسی نقش رازی در تکوین آموزش پزشکی نوین پرداخته شده است.
در این مقاله سعی شده است از طریق دسترسی به منابع معتبر در قالب یک مقالهی توصیفی نقش و تأثیرگذاری رازی در تکوین آموزش پزشکی نوین مورد بررسی قرار گیرد. برای این کار با استفاده از کلیدواژههای مناسب و جستوجوی الکترونیکی و دستی در منابع معتبر، اطلاعات گردآوری و به سؤال محوری پژوهش پاسخ داده شده است.
بر اساس نتایج مطالعات مرور شده آنچه از تألیفات و نظریات و روشهای تدریس رازی در علوم پزشکی یافت شده است با موازین پزشکی نوین همخوانی دارد و بسیاری از این اصول از جمله توجه رازی به استفاده از یادگیری بر اساس حل مسأله، گرفتن تاریخچهی خانوادگی از بیمار، توجه به تماسهای شغلی بیمار، انجام معاینهی سیستماتیک، توجه به گزارشات موردی بیماریها، توجه به طب اورژانس یا فوریتهای پزشکی، توجه به معیارهای اخلاقی در پزشکی، تلفیق علم و عمل در پزشکی و توجه به عوارض مصرف خود سرانهی داروها امروزه بهصورت کاربردی در آموزش پزشکی گنجانده شده است.
با توجه به در دسترس بودن منابع و نظریات ارزشمند رازی در علوم پزشکی میتوان این نظریات را بهکار بست و سیر تکوینی آموزش پزشکی نوین را ارتقاء بخشید.
فرشته آهنگری،
دوره 3، شماره 5 - ( 3-1389 )
چکیده
پیشینهی هزاران سالهی آیین پزشکی در ایران با رجوع به متون زرتشتی مستند میگردد؛ هر چند اغلب بر این گمانند یونانیان و بالاخص بقراط، علم پزشکی را قانونمند نمودند، بایستهی آگاهی است که تمدنهای قدیمیتر از یونان چون بابل، آشور، کلده، مصر، و هند، پیشروان آیین و اخلاق پزشکی بودهاند و استوارتر از همهی اسناد تاریخی، قوانین مربوط به پزشکان نگاشته شده در سنگ نبشتهی حمورابی حاکی از تقدم دیگر تمدنها در نظم و نسق آیین پزشکی است. در ایران باستان، قوانین متقن پزشکی وجود داشته و علم پزشکی همگام با تمدن آن روزگاران، رشتههای مختلف و دستاوردهای متفاوتی داشته است که از طریق جنگها و رفت و آمدهای ایرانیان و یونانیان به تمدن یونان منتقل و به نام آنها شهره گردید. در مقالهی حاضر با مراجعه به اسناد و متون تاریخی، پیشینهی پزشکی در ایران و کیفیت آغاز تعامل پزشکان ایرانی و یونانی مورد تفحص قرار گرفته است.
علی اکبر جعفری،
دوره 4، شماره 5 - ( 7-1390 )
چکیده
غیاث الدین منصور دشتکی شیرازی از حکما و فلاسفهی بزرگ در ایران دورهی اسلامی است. در میان علوم و تخصصها، کمترین توجه، به شخصیت و فعالیتهای عملی او در حوزهی طب و پزشکی شده است. این مسأله موجب شده تا سایر دانشها و علومی که او در آنها نیز تخصص زیادی داشت، مورد غفلت واقع شود. در مجموعه آثار دشتکی، دو اثر علمی در حوزهی طب وجود دارد. همچنین، گزارشهای تاریخی از رفتارهای بهداشتی و رعایت توصیههای پزشکی توسط او سخن میگویند. این مسائل نشاندهندهی این واقعیت است که دشتکی علیرغم گرفتاریهای علمی و اجرایی، در امور طب نیز چهرهای شاخص بوده است. براین اساس، این مقاله با رویکرد توصیفی - تحلیلی به بررسی شخصیت او در حوزهی پزشکی و نیز معرفی رسالهی طبی معالم الشفای او میپردازد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بررسی تاریخ طب ایرانی - اسلامی در قرن دهم هجری بدون در نظر گرفتن دشتکی و رسالهی طبی معالم الشفاء، پژوهشی ناقص خواهد بود. از این رو، پیشنهاد شده است تا این رساله، ترجمه و چاپ شود تا در این دسته از تحقیقات مورد استفاده واقع شود.
کاظم خدادوست، غلامرضا باطنی، مجید خلیلی، محمد رضا اردلان، محمد علی محجل شجاء،
دوره 5، شماره 3 - ( 3-1391 )
چکیده
اخوینی را میتوان در زمرهی پزشکان بزرگ و معتبر ایرانی در حدود سدهی چهارم هجری به بعد دانست که آثار و تجربیات پزشکی وی، بهعنوان مأخذی مستند و قابل قبول در اکثر ادوار تاریخ طب، مطرح بوده است. متأسفانه، در بین کتب پیشینیان آگاهی دقیقی از زندگی و آثار وی بهدست نمیآید و آنچه در اینباره میدانیم تنها بر مبنای گفتههای خود او و نیز شواهد و قرائنی است که از اثر معروفش «هدایهالمتعلمین فی الطب» دریافتهایم. او شاگرد ابوالقاسم مقانعی، از شاگردان محمد بن زکریای رازی، بوده است. محدودهی زمانی زندگی وی در قرن چهارم هجری و وفات وی در اواسط نیمهی دوم همین قرن بوده است. آثار وی و بهویژه کتاب «هدایهالمتعلمین فی الطب» در کنار آثار پزشکی ایران، بهعنوان متنی مهم و قابل اعتنا شناخته شده است. این کتاب از چند لحاظ حائز اهمیت فراوان است: نخست از آن جهت که کتاب هدایهالمتعلمین، کهنترین اثر پزشکی به زبان فارسی است که بهدست ما رسیده است؛ دوم از جهت نکات بسیار مهم زبانشناختی و ادبی؛ سوم از لحاظ پزشکی و علمی که به این کتاب در حیطهی طب سنتی اهمیتی دوچندان میبخشد و اهمیت چهارم از لحاظ شناخت بسیاری از اسامی داروها، مفردات و مرکبات طب سنتی و اشخاص مهم و مورد اعتنای تاریخ پزشکی ایران میباشد.
مسعود کثیری،
دوره 8، شماره 6 - ( 12-1394 )
چکیده
نزدیک به پنج قرن حکومت اشکانیان بر ایران، دورهای طولانی از تاریخ را در برمیگیرد که از جنبههای مختلف مورد بحث و مناقشهی مورخین است. شاید به سختی بتوان دورهایی را در تاریخ ایران بهلحاظ قلّت منابع و کمی آثار فرهنگی، معادل دوران اشکانیان دانست. از طرفی، 500 سال حکومت نسبتاً آرام بر این پهنهی وسیع، مستلزم وجود نوعی تمدن پیشرفته و استقرار زیرساختهای اساسی تمدنی است که از جملهی آنان دارا بودن سطح بالای بهداشت و درمان است. تنوع اقوام مختلف در ایران و وجود راههای بازرگانی فراوان بههمراه سطح بالای مبادلات تجاری بین شرق و غرب، خود دلیل دیگری بر وجود نوعی فرهنگ پویا در این امپراطوری است.
در خصوص شیوههای بهداشت و درمان ایران آن زمان، اطلاعات و اظهارنظرهای مورخین بسیار محدود و ناچیز است. یکی از دلایل این ضعف اطلاعاتی، عدم استفاده از روشهای جدید تاریخنگاری برای پرکردن شکافهای ناشی از عدم وجود اسناد و مدارک تاریخی است. این نوشتار با استفاده از روش استدلال و منطق تاریخی، بهدنبال این است تا با تحلیل وضعیت سیاسی و فرهنگی حاکم بر دنیای آن روز، بهدنبال فهمیدن نوع نگرش و عملکرد جامعهی اشکانی نسبت به مقولهی بهداشت و درمان و همچنین، یافتن دلایل عدموجود مظاهر آن در گفتههای مورخین و پژوهشهای علمی باشد.
زهرا امیری، طاهره عظیمزاده طهرانی، یوسف متولی حقیقی،
دوره 13، شماره 0 - ( 1-1399 )
چکیده
طاعون عفونتی باکتریایی است که از طریق جوندگان و ککهای آلودهی آنان به سایر حیوانات و انسان منتقل میشود و بیماری مشترک بین انسان و حیوان است. این بیماری در ایران سابقهای دیرینه دارد. پراکندگی این بیماری نیز بسیار گسترده بوده است و تقریباً تمامی نواحی ایران، آن را تجربه کردهاند؛ باوجوداین، دادهها دربارهی چگونگی وقوع آن در کشور بسیار محدود است. در سالهای ۱۲۴۶و۱۲۴۷ ق (۱۸۳۰و۱۸۳۱ م.) طاعونی در ایران رخ داد که تلفاتی عظیم در پی داشت. در این پژوهش که با استفاده از منابع و اسناد کتابخانهای و به روش توصیفیتحلیلی انجام گرفته به شهرهای درگیر با این بیماری، چگونگی و علل انتقال آن پرداخته شده است. نتیجهی این پژوهش مشخص کرد به جز چند ایالت، بقیهی مناطق ایران، حتی عتبات عالیات با این بیماری درگیر بودهاند. شیوع همزمان دیگر بیماریهای مزمن، انتشار نوع خطرناک طاعون ریوی، بیتوجهی به قرنطینه و فرار به مناطق دیگر، از مهمترین عوامل گستردگی همهگیری این بیماری بوده است.
جمال رضایی اوریمی، شهربانو اسدی،
دوره 15، شماره 1 - ( 1-1401 )
چکیده
دوره صفویه یکی از ادوار مهم در تاریخ پزشکی ایران محسوب میشود. در این دوره دانش پزشکی پیشرفت نموده و آثار زیادی در زمینه طب تالیف و بیمارستانهای متعددی تاسیس شد. در طی سالیان اخیر پژوهشهای متعددی در ارتباط با تاریخ پزشکی دوره صفویه انجام گرفته است. هدف از پژوهش حاضر معرفی و نقد مقالهی «پزشکی عصر صفویه با تکیه بر سفرنامههای غربی» اثر سعید آقارضایی و شیوا رضایی است. این پژوهش یک مطالعه تحلیلی-انتقادی است که با بهرهگیری از منابع کتابخانهای به بررسی و ارزیابی مقالهی مورد نظر از نظر ساختاری، محتوایی و روشی میپردازد. مقالهی «پزشکی عصر صفویه با تکیه بر سفرنامه های غربی» دارای نگارش منسجمی میباشد و حاکی از تلاش نویسندگان برای تبیین وضعیت پزشکی و بهداشت در دوره صفویه است. در ساختار مقاله بعضاً ارجاعدهیهای نامناسب و اشکالات نگارشی دیده میشود. عدم اشاره کامل به دلایل مهاجرت پزشکان به هند، عدم تعیین جایگاه واقعی بیمارستانها، عدم اشاره به جایگاه دانش دندانپزشکی، دامپزشکی و جراحی، عدم اشاره به گفتمان پزشکی طب النبی، اشاره نکردن به بیماریهای همهگیر و مبهم بودن وضعیت داروسازی در دوره صفویه را میتوان از نقدهای محتوایی برشمرد. نتایج نشان میدهد که مقاله مورد نظر علیرغم تلاش برای آشکار کردن جنبههای مختلف پزشکی در عصر صفویه، اما دارای برخی اشکالات ساختاری، محتوایی و روشی است. لذا انتظار میرود نویسندگان محترم با برطرف نمودن ایرادات ذکر شده، بتوانند در پژوهشهای بعدی اثر قابلتوجهتری پیرامون تاریخ پزشکی منتشر نمایند.
فرزانه زارع، محمد حسین آیتی، محمدرضا شمس اردکانی، محسن باغبانی،
دوره 16، شماره 1 - ( 1-1402 )
چکیده
یکی از ابزارهای مهم در شناخت و ارزیابی یک ترکیب دارویی و تحلیل محتوای آن، نام دارو است. البته گاه این عنوانها به سبب وجود مشکلاتی که به نوعی آسیبشناسی این حوزه تلقی میگردد خدشهدار میشوند. این پژوهش با گردآوری و بررسی داروهای مرکب طب سنتی تلاش دارد مشکلات حاضر در نامگذاری داروها را شناسایی کند. نام داروهای این پژوهش از سه کتاب عمل صالح، قرابادین کبیر، و قرابادین اعظم گرد آمده است که در زمره قرابادینهای متأخر طبی بوده و در قرون 12 و 13 هجری نگاشته شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در شیوه نامگذاری داروهای مرکب با 5 مشکل عمده مواجه هستیم: (1) وجود چندین نام متفاوت برای دارویی با فرمولاسیون ثابت؛ (2) وجود نام یکسان برای داروهای دارای فرمولاسیون متفاوت؛ (3) نداشتن نام یا بینام بودن برخی داروهای مرکب؛ (4) نامشخص بودن دسته دارویی برخی فرآوردهها؛ و (5) آمیختگی موضوع شکل دارویی با روش مصرف، افعال و خواص یا صفات دارو. این بررسی نشان میدهد که نامگذاری فرآوردهها و داروهای سنتی با الگوهای مختلفی انجام پذیرفته و از این رو، دچار تشتت فراوان است که نیازمند توجه و ساماندهی جدی است.
عالیه جهانیان، امیر آغایلی، جمال رضایی اوریمی،
دوره 16، شماره 1 - ( 1-1402 )
چکیده
قرنطینه در ایران، سابقهای طولانی دارد. گسترش بیماریهای همهگیر، زمینهساز ایجاد تشکیلات قرنطینه در ایران شد. در دورهی قاجاریه، قرنطینه در کانون توجه قرار گرفت و در اواخر قرن نوزدهم، تشکیلات قرنطینه در مرزهای ایران تأسیس شد. بر این اساس، طی سالیان اخیر، پژوهشهایی متعدد دربارهی قرنطینه انجام گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، معرفی و نقد مقالهی «قرنطینههای ایران در اواخر دورهی قـاجار و اوایل دورهی پهلوی» اثر مسعود کثیری و مرتضی دهقاننژاد است. این پژوهش، مطالعهای تحلیلیانتقادی است که با بهرهگیری از منابع کتـابخانهای به معرفی و ارزیابی مقاله میپردازد. مقاله دارای نگارش منسجم ویکپارچه بوده و حاکی از تلاش نویسندگان برای شناساندن مشکلات و موانع اجرای قرنطینه در ایران است. در ساختار مقاله گاهی ارجاعدهیهای نامناسب، اشکالات نگارشی و ابهام در حدود و ثغور دیده میشود؛ همچنین، اشارهنکردن به تأثیرات جنگ جهانی اول بر شدت بیماریهای واگیر و قرنطینه و مبهمبودن شیوع بیماریهای واگیر را میتوان از نقدهای محتوایی و روشی برشمرد. مقالهی نامبرده، علیرغم اینکه توانسته با بررسی قرنطینه در دورهی قاجاریه و پهلوی، مقولهای تازه را به روی پژوهشگران تاریخ پزشکی بگشاید، دچار اشکالاتی ساختاری و محتوایی و روشی است؛ لذا انتظار میرود با توجه به اهمیت موضوع نقد در پژوهشهای علمی و با توجه به تحلیل انجامشده دربارهی آن مقاله، مطالب پیش رو موجب ارتقاء کیفیت مقالات و اصلاح تولیدات علمی در این حوزه شود.
مه سیما عبدلی، حمیدرضا نمازی،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
شناخت بیماریها و علل ایجاد آنها از مسائل کلیدی علم پزشکی به شمار میآید و پایه و اساس درمان را تشکیل میدهد. واکنشها و عوارض بیماریها در اشخاص گوناگون ممکن است متفاوت باشد؛ برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی یا شرایط محیطی نسبت به بیماریها، مقاومت بیشتری دارند. از طرفی دیگر، در دنیای امروز، شاهد بروز بیماریهای نوظهوری هستیم که تاکنون درمان قطعی برای آنها ارائه نشده است. این موضوع بهروشنی نشان میدهد، اهمیت بررسی علل اصلی بروز بیماریها را نمیتوان نادیده گرفت. پزشکی تکاملی کمتر از نیمقرن است در گفتمانهای پزشکی غربی مطرح شده است. این نظریه بر مبنای اصول داروینیسم، به طرح و بررسی موضوعاتی میپردازد که بشر در طی تاریخ طولانی حیات بهطور طبیعی یا متأثر از شرایط اجتماعی با آنها مواجه بوده است. بنا بر دستاوردهای تحقیقات صورتگرفته در حوزهی پزشکی تکاملی، عوامل مؤثر در وضعیت سلامت و بیماری انسان، تنها به شرایط زیستی و محیطی فرد محدود نمیشود، بلکه به دورههای طولانی تاریخ تکامل بشر و تغییر و تحولاتی که با آن مواجه بوده است، بازمیگردد. این مطالعه ضمن معرفی سیزده محور اصلی در پزشکی تکاملی، بر اهمیت و کاربرد آن در زمینهی پزشکی و سلامت، تمرکز میکند؛ همچنین، بر ضرورت توجه بیشتر به این مفهوم از سوی پژوهشگران علوم پزشکی و برخی رشتههای میانرشتهای تأکید مینماید.
الهام ملکزاده، زهرا علیزاده بیرجندی،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
مقالهی حاضر به بررسی تاریخ شکلگیری و تحولات دارالمجانین تهران در دورهی قاجار و پهلوی پرداخته است و به این دلیل که به تأسیس یکی از مؤسسات درمانی و عوامل مؤثر در تغییر و تحولات آن مربوط میشود، در مطالعات تاریخ پزشکی، بسیار اهمیت دارد. پرداختن به فرایند توسعهی دارالمجانین (تیمارستان) و طرح دادخواستهای مردم، اهمیت این مقاله را از جنبهی تاریخ اجتماعی نشان میدهد. این پژوهش با رویکرد توصیفیتحلیلی و مستند به اسناد آرشیوی منتشرنشده نگاشته شده است. خوانش اسنادی تاریخ جنون، بیانکنندهی روایتهای ناگفتهای از زندگی مجانین (دیوانگان) و باورهای رایج دربارهی آنهاست. باورهایی که نحوهی رفتار با مجانین را در مراکز نگهداری آنها نشان میدهد. یافتهها نشان داد، در این دوره وضعیت رسیدگی به مجانین بهتر شده؛ اما به دلیل کمبود امکانات و افزایش تعداد بیماران، مشکلات همچنان ادامه داشته است. نگرش مسئولان به دیوانگان، نگاهی مراقبتی بوده است تا شهروندان از مخاطرات حضور مجانین و تردد آنها در جامعه ایمن باشند.
رضا تقی زاده نائینی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
طاعون سال 1896م/ 1314ق یکی از مرگبارترین همهگیریهای تاریخ بود که در شهر بمبئی هند رخ داد. این بیماری بر زندگی جوامع بشری، بهخصوص جوامع اسلامی و حجگزاری مسلمانان در بازهی زمانی بین سالهای 1896 تا 1899م. تأثیراتی عمیق داشته است. پژوهش حاضر بهعنوان مطالعهای تاریخی مروری، به تحلیل پیامدهای شیوع طاعون در شهر بمبئی هند، تأثیر آن بر روند حجگزاری مسلمانان در این سال و سالهای پس از آن، نوع مواجههی مسلمانان با این بیماری و محدودیتهای اعمالشده توسط دولتهای وقت پرداخته است. دادهها از طریق مراجعه به منابع تاریخی، مانند گزارشهای موجود در سفرنامههای حج، اسناد تاریخی، اخبار مطبوعات عربی، تحقیقات جدید پژوهشگران غربی و مقالات علمی گردآوری شده است. یافتههای پژوهش نشان داد، دولتهای حاکم با ایجاد و توسعهی مکانهای قرنطینه، اعزام گروههای پزشکی، کاهش مدت حضور زائران در عربستان و مجابکردن مسلمانان به لغو سفر حج کوشیدهاند، از گسترش بیماری و افزایش تلفات ناشی از آن جلوگیری کنند. دو عامل اصلی در موفقیت اقدامات پیشگیرانه، دخیل بوده است: اول، قدرت اجرایی لازم برای اعمال محدودیتها و دوم، جلوگیری از بهخطرافتادن امنیت اقتصادی جوامعی که همزمان درگیر بیماری و حجگزاری هستند؛ دیدگاه مسلمانان نسبت به محدودیتها و پسزمینههای فرهنگی و مذهبی آنها نیز، در پذیرش این محدودیتها نقشی مهم ایفا کرده است.
زهرا آقابیگلویی، روشنک ثاقبی، جمال رضایی اوریمی، مرتضی مجاهدی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
تاریخ پزشکی دورهی صفویه (۹۰۷ تا ۱۱۳۵ هجری) در ایران، بهعنوان یکی از مقاطع مهم، همواره در کانون توجه پژوهشگران بوده است. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی کمّی مقالات «تاریخ پزشکی دورهی صفویه» در ایران است. این پژوهش توصیفیتحلیلی و کاربردی، با رویکرد کمّی انجام شد. جامعهی آماری پژوهش، شامل همهی تولیدات علمی با موضوع «تاریخ پزشکی دورهی صفویه» در پایگاههای اطلاعات علمی داخلی و خارجی، در یک دورهی ۲۲ ساله و در بازهی زمانی سال ۱۳۸۰ تا پایان سال ۱۴۰۲ است. در طی دورهی بررسیشده، ۲۴۷ عنوان مقاله در حوزهی تاریخ پزشکی دورهی صفویه با مشارکت ۵۴۲ نویسنده، منتشر شده بود. از نظر گرایش موضوعی، ۱۸/۲ درصد از آثار منتشرشده به زندگینامهی پزشکان تعلق داشت و تحقیق و ترجمه و تصحیح نسخ خطی طبی، با ۱۶/۱ درصد، در ردهی بعدی قرار گرفت. در بین دانشگاهها و مراکز علمی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی، در رتبههای نخست پژوهش در این باب، قرار داشتند. مشارکت مردان حدود ۶۰ درصد و بیش از زنان بود؛ همچنین، حدود ۶۸ درصد آثار، حاصل کار گروهی بود. مجلهی طب سنتی اسلام و ایران بیشترین تعداد مقالات منتشرشده را به خود اختصاص داده بود. مقالات پژوهشی، بیشترین نوع مقالات بودند. تحلیل محتوای مقالات علمی تاریخ پزشکی دورهی صفویه نشان داد، این حوزهی پژوهشی با وجود رشد چشمگیر، با تمرکز بیشازحد بر موضوعاتی خاص، مانند زندگینامهی پزشکان، از توجه به سایر جنبههای تاریخ پزشکی این دوره غافل مانده است.
زهرا آقابیگلویی، جمال رضایی اوریمی، سید محمد هاشمی مهر، روشنک ثاقبی، مرتضی مجاهدی، سید امیرحسین لطیفی، مهدی صالحی، سید عبدالله محمودی،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1404 )
چکیده
ارزیابی و تحلیل تولیدات علمی، نقشی مهم در بهبود کیفیت پژوهشها و مدیریت منابع پژوهشی ایفا میکند. هدف این پژوهش، ارزیابی کمّی محتوای پایاننامههای رشتهی تاریخ علوم پزشکی در دانشگاههای ایران از سال ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۱ بوده است. مطالعهی حاضر از نوع کاربردی بوده و با استفاده از روش تحلیل کمّی محتوا صورت گرفته است. یافتههای پژوهش نشان داد، بیشترین میزان نگارش پایاننامهها در سال ۱۴۰۱ (19/2 درصد) ثبت شده و موضوعات مرتبط با طب سنتی و داروسازی سنتی، بیشترین فراوانی را داشته است. مطالعات توصیفی و توصیفیتحلیلی، شایعترین روش تحقیق بودند. متداولترین کلیدواژههای فارسی شامل تاریخ پزشکی، طب سنتی و طب ایرانی و پرکاربردترین کلیدواژههای انگلیسی شامل Medical History, Traditional Medicine, Iranian Medicine بودهاند. پایاننامهها در پرداختن به دورههای تاریخی، به دورهی اسلامی (از ظهور اسلام تا ابتدای دورهی صفویه)، بیشترین توجه و به دورهی معاصر، کمترین توجه را داشتهاند. نتایج نشان داد، پژوهشها در زمینهی طب سنتی و دورهی اسلامی متمرکز شدهاند و نیاز به توجه بیشتر به دورههای دیگر و همچنین استفاده از روشهای تحلیل کیفی برای درک بهتر پیچیدگیهای تاریخی وجود دارد.
