20 نتیجه برای تصمیمگیری
رقیه کریمی، ناهید دهقان نیری، تابنده صادقی، عباس مهران،
دوره 1، شماره 4 - ( 7-1387 )
چکیده
اساس و بنیاد مراقبت پرستاری احترام به شأن افراد است. جزء تفکیکناپذیر پرستاری احترام به زندگی، شأن و حقوق انسانها است که تحت تأثیر ملیت، نژاد، مذهب، رنگ پوست، سن، جنس یا وضعیتهای سیاسی اجتماعی قرار نمی گیرد. این مسأله در نوجوانی اهمیت دو چندانی مییابد، زیرا که نوجوانی زمان تغییر و شروع تصمیمگیری فرد است. تلاش نوجوانان برای استقلال، تصمیمگیری و آزادی به خاطر هویت شخصی است. هر موردی که مداخلهای در آن نماید، تهدیدی برای حس هویت بوده و سبب از دست دادن اراده خواهد شد. بیماری با محدود کردن تواناییهای فیزیکی و بستری شدن در بیمارستان منجر به جدایی از سیستم حمایت شده که میتواند سبب بحرانهای موقعیتی جدی در نوجوان شود. بررسی دیدگاه نوجوانان به همراه مقایسه با دیدگاه پرستاران میتواند ضمن آشکارسازی اختلافات موجود، زمینهی ارائهی خدمات جامع تر پرستاران به نوجوانان بستری در بیمارستان را فراهم آورد.
این تحقیق، مطالعهای پیمایشی، از نوع مقطعی است. برای انجام آن 175 پرستار و 180 نوجوان بستری (18- 12 سال) که خصوصیات لازم برای نمونهگیری را دارا بودند، به ترتیب به روش سرشماری و نمونهگیری آسان انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه و روش گردآوری دادهها خودگزارشی بود. تجزیه و تحلیل دادهها به کمک نرمافزار آماری SPSS و با به کارگیری آمار توصیفی و استنباطی نظیر آزمون من ویتنی یو و کروسکال والیس صورت گرفت.
یافتههای این پژوهش نشان داد که بین درک پرستاران و نوجوانان بستری در زمینهی اهمیت حریم (001/0> P)، رعایت حریم (001/0 > P)، اهمیت تعاملات پرستار و نوجوان (019/0 = P)، رعایت تعاملات پرستار و نوجوان (001/0 > P)، تفاوت آماری معنیداری وجود دارد و در این زمینهها میانگین درک پرستاران از نوجوانان بالاتر است. در زمینهی اهمیت و رعایت ایجاد فرصت برای تصمیمگیری نوجوان تفاوت آماری معنیداری بین درک پرستاران و نوجوانان بستری وجود ندارد. در مجموع، بین درک پرستاران و نوجوانان بستری در زمینهی اهمیت شأن و منزلت (001/0> P) و رعایت شأن و منزلت (001/0> P)، تفاوت آماری معنیداری وجود دارد و میانگین درک پرستاران از نوجوانان بالاتر است.
با استفاده از یافتههای این پژوهش و با توجه به اولویتهای اهمیت و رعایت از دیدگاه نوجوانان میتوان پرستاران را راهنمایی نمود تا مراقبتی با کیفیت بالاتر به این گروه سنی ارائه دهند.
امیر واحدیان عظیمی، فاطمه الحانی،
دوره 1، شماره 4 - ( 7-1387 )
چکیده
تحقیقات آموزشی، در باب تصمیمگیری اخلاقی در پرسنل پرستاری کم است. این مرور به بررسی کلی مطالعات منتشر شده بین سالهای 1980 تا 2007 پرداخته است. مقالات مورد بررسی از طریق پایگاههای اطلاعاتی Medline و CINAHL جستوجو و مرور شده است. در این مطالعه بیشتر بر اصل شناسایی فاصلهی دانش و عمل در تحقیقات تمرکز شده و بر چهار نکتهی اصلی تأثیر آموزش بر گسترش تصمیمگیری اخلاقی، درک پرسنل و واکنش آنها به موضوعات اخلاقی، سطح استدلال اخلاقی پرسنل و عوامل مؤثر بر تصمیمگیری اخلاقی پرسنل تأکید شده است. در این تحقیقات شیوههای مختلف مورد استفاده و تمرکز آنها بر موضوعات خاص، مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفت. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که آموزش تأثیر مثبتی بر گسترش تصمیمگیری اخلاقی پرسنل دارد. بنابراین مطالعات بیشتری باید بر روی آموزشدهندگان و مربیان بالینی مسائل اخلاقی و همچنین بر تعامل بین آموزش بالینی و تئوری متمرکز شوند. مرور مطالب و مقالات مروری در این زمینه میتواند اطلاعات و دانش با ارزشی را در زمینهی یافتن راهکارهای مناسب فراهم کند. لذا پیشنهاد میشود تحقیقاتی در این خصوص و بهطور هماهنگ وگسترده و با در نظر گرفتن سایر مسائل مناسب برای برنامهریزیهای آتی مؤثر بر ارتقاء تصمیمگیریهای اخلاقی انجام شود.
میلاد امینی، محمدهادی موسوی، سید محسن محمدنژاد،
دوره 2، شماره 3 - ( 6-1388 )
چکیده
یکی از موارد مندرجه در حقوق جدید بیماران، مبحث رضایت آگاهانه در اعمال پزشکی است که در طی چند دههی گذشته موضوع و محور اصلی بحثهای اخلاق پزشکی را به خود اختصاص داده است. رضایت آگاهانه ازجمله کلیدیترین مفاهیم مطرح اخلاق پزشکی و حقوق بیمار در جهان بوده بهنحوی که حضور واقعی آن قبل از انجام فعالیتهای تشخیصی و درمانی، منتج به نتایج مثبت اخلاقی و بالینی خواهد شد.
پژوهش حاضر، از نوع توصیفی- تحلیلی بوده است. دادهها با استفاده از پرسشنامهای که بر اساس کدهای بینالمللی اخلاق پزشکی و رضایت آگاهانه و با استفاده از مقالات و کتب متعدد داخلی و خارجی طراحی گردید، از 80 بیمار بستری جمعآوری و با استفاده از نرم افزار SPSS در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی تحلیل گردیدند.
نتایج حاصله نشان میدهند که میزان مشارکت بیماران در تصمیمگیریهای بالینی در حد متوسط بوده است. میزان فهم و درک بیماران از اطلاعات ارائه شده به آنها، میزان اطلاعات (مطلع بودن) بیماران در هنگام تصمیمگیری و رضایت دادن و در مجموع میزان آگاهانه بودن رضایت کسب شده از بیماران بستری در بیمارستانهای منتخب همگی در سطح نامطلوب و نامناسب قرار داشتند. همچنین وضعیت و میزان آگاهانه بودن رضایت کسب شده از بیماران بر حسب وضعیت تأهل، تحصیلات بیماران و بخشهای بستری اختلاف معنیدار نشان دادند.
یافتههای پژوهش نشاندهندهی وضعیت نامناسب و پایین آگاهانه بودن رضایت کسب شده از بیماران در بیمارستانهای مورد مطالعه بود. همچنین مشخص گردید که فرایند، نحوه و شیوههای کسب رضایت آگاهانه میبایست بر اساس شرایط مکانی و زمانی تغییرات اساسی داشته باشد تا انشاءالله روند اخلاقی خدمترسانی در بخش بهداشت پررنگتر گردد. لذا در پایان در این مطالعه پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت کسب رضایت آگاهانه، بر اساس یافتههای پژوهش ارائه گردیده است.
لاله سلیمانیزاده، سکینه میری، فرزانه سلیمانیزاده، نیلوفر ظفرنیا، مریم عسکریزاده ماهانی، مصطفی جوادی،
دوره 2، شماره 4 - ( 7-1388 )
چکیده
اسکیزوفرنی بهعنوان یکی از شدیدترین بیماریهای روانی، اختلالاتی در عملکرد شغلی و اجتماعی به همراه دارد که فشار زیادی بر بیمار، خانواده و ارائهدهندگان خدمات وارد میکند. در درمان این بیماری، طیف وسیعی از مشکلات و چالشهای اخلاقی پیش روی متخصصان وجود دارد. هدف از این مقاله شرح اجزای رضایت آگاهانه و کسب توانایی تصمیمگیری جهت درمان و همچنین روشهایی برای ارتقاء توانایی این بیماران در ارائهی رضایت آگاهانه است. مراقبت از بیماران روانی با چالشهای اخلاقی زیادی همراه است و در این بیماران، توجه به اصول اخلاقی مانند احترام به استقلال، سودمند بودن، صداقت و عدالت ضروری است. کسب رضایت آگاهانه از بیماران اسکیزوفرن چالشهای اخلاقی فراوانی بهدنبال دارد؛ در عین حال میتواند بهعنوان یک محافظ قانونی، ارتباط بین بیمار و متخصص را بهبود بخشد. همچنین، در شفافسازی انتخابها، ارزشها، اولویتها و تصمیمگیری مستقل و آزادانهی بیماران در درمان بیماری کمک کند و این رضایت در مواردی مانند تستهای تشخیصی، بستری شدن یا قطع یک دارو در ارتباط بین روانپزشک و بیمار کاربرد دارد که باید در جهت سودرسانی به بیمار باشد.
روانپزشکان در ارائهی مراقبتها به دلیل ماهیت بیماریهای روانی با چالشهای اخلاقی فراوانی روبهرو میشوند. درک این موارد از نظر اخلاقی در حیطهی عملکرد بالینی، به روانپزشکان کمک میکند تا در فعالیتهای روزمرهی بالینی به روش محترمانه و مبتنی بر اعتماد خدمات خود را به بیماران روانی ارائه کنند که در نهایت به ارائهی بهتر مراقبت بالینی منجر میشود.
مجید حسن پور، محمدعلی حسینی، مسعود فلاحی خشکناب، عباس عباس زاده،
دوره 4، شماره 5 - ( 7-1390 )
چکیده
تصمیمگیری برای مددجویان حین ارائهی خدمات بالینی از مسائل مهم پرستاران در انجام وظایف است. پرستاران در جهت رضایتمندی مددجویان ملزم به رعایت موازین اخلاقی در تصمیمها هستند. هدف این مطالعه تعیین تأثیر آموزش اصول اخلاق حرفهای بر حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری پرستاران است.
در مطالعهای نیمه تجربی 80 پرستار تأمین اجتماعی با روش هدفمند انتخاب و با تخصیص تصادفی در دو گروه 40 نفری مداخله و شاهد قرار گرفتند. ابزار پژوهش، پرسشنامهی حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری بود که اعتبار آن از روش اعتبار محتوا و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ و همسانی درونی (83/0) تعیین شد. ابتدا حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری دو گروه بررسی شد. سپس گارگاه آموزشی اخلاق پرستاری طی چهار جلسه سه ساعته یک هفته در میان، بهصورت متوالی برای گروه مداخله اجرا شد و پس از طی آموزش مجدداً پرسشنامه توسط دو گروه تکمیل و دادهها با نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد.
بین میانگین حساسیت اخلاقی در تصمیمگیریهای پرستاران دو گروه مداخله و شاهد قبل از مداخله اختلاف معنیدار مشاهده نشد. اما این اختلاف پس از مداخله معنیدار بود (P = 0.001). همچنین در گروه مداخله بین میانگین حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری قبل و بعد از مداخله اختلاف معنیدار مشاهده شد (P = 0.001).
طبق نتایج این بررسی آموزش اصول اخلاق پرستاری بر حساسیت اخلاقی در تصمیمگیریهای پرستاران تأثیر مثبت دارد. بنابراین، پیشنهاد میشود این برنامهی آموزشی جهت کادر درمانی و دانشجویان پرستاری اجرا شود.
شبنم بزمی، مهرزاد کیانی،
دوره 5، شماره 8 - ( 12-1391 )
چکیده
در مقولهی سلامت باروری چالشها و مسائل اخلاقی متعدد و متنوعی وجود دارد و از آنجا که در این موارد با دو موجود زنده (مادر و جنین) روبهرو هستیم که گاه منافع یکی با منافع دیگری در تعارض و تضاد قرار میگیرد، اهمیت تصمیمگیری صحیح دو چندان میشود. برا ی مثال موارد زیر را در نظر بگیرید:
مادری باردار با سن جنینی 26 هفته که پزشک متخصص زنان، بهدلیل دیسترس جنینی به او توصیه به انجام سزارین را میکند ولی وی با این توجیه که میداند در بیمارستان توانایی رسیدگی به جنین در این سن را ندارند و مرگ وی را قطعی میداند از انجام آن سر باز میزند و حاضر نمیشود ریسک انجام سزارین را بپذیرد.
- مادر 30 ساله که در هفته 20 بارداری متوجه ابتلای جنین به میلو مننگوسل میشود و پزشک برای درمان، انجام عمل جراحی داخل رحمی را پیشنهاد میکند.
- خانم باردار که در هفته 14 جنینی است و طی انجام تستهای غربالگری متوجه میشود که جنین وی فاقد اندام فوقانی راست از ناحیهی زیر مفصل بازو است و مادر با بیان مشکلات زندگی کنونی خود سعی بر متقاعد کردن پزشک جهت انجام سقط درمانی را دارد.
همانگونه که ملاحظه میشود مسائلی از این قبیل در طب زنان و زایمان به وفور مشاهده میشود و منظور از ارائهی این مقاله اشاره به مواردی است که در اتخاذ تصمیمات اخلاقی باید مد نظر قرار گیرند. برای مثال در مورد اول که اتونومی مادر در تعارض با سودرسانی احتمالی به جنین قرار میگیرد با روشهایی نظیر انتقال بیمار به یک مرکز مجهز به NICU و انجام یک سزارین استاندارد مراقبتهای دقیق پس از زایمان بهطور خلاصه میتوان تا حدی تعارضات را کنترل کرد.
باید این نکته را همواره مد نظر قرار داد که در اکثر موارد مادر نیز خواهان سودرسانی به جنین است و از این رو اتونومی مادر و سودرسانی به جنین در تعارض قرار نمیگیرند. ولی در موارد متعارض نیز با ارائهی راهکارهای اخلاقی و با توجه به ارزشها، عقاید، فرهنگ و آداب و رسوم و الزامات قانونی میتوان به راهکارهایی جهت رفع تعارضات دست یافت و این مقاله تلاش دارد تا این راهکارها را تبیین کند. شایان ذکر است که در صورت مباحثه و بررسی دقیق اینگونه مسائل توسط متخصصان مربوطه، اخلاقیون، حقوقدانان و سیاستگذاران حیطهی سلامت باروری میتوان بهدستورالعملهایی دست یافت که مشکلگشای اینگونه چالشهای اخلاقی باشد.
منصوره مدنی، نازآفرین قاسم زاده،
دوره 5، شماره 9 - ( 12-1391 )
چکیده
اگرچه هر جامعهای هنجارها و ارزشهای اخلاقی خاص خود را دارد، آموزش و انتقال این ارزشها و تلاش برای اخلاقیتر شدن رفتارهای آحاد مختلف جامعه یکی از دغدغههای مشترک در همهی جوامع است. یکی از راهکارهایی که غالبا برای کنترل رفتارها چه در بعد فردی و چه در بعد حرفهای و سازمانی بهکار گرفته میشود، ابزار بیرونی قانون است. این ابزار اگرچه قدرتمند است، علاوه بر اینکه هزینهی بالایی را میطلبد، از ورود به بسیاری از حوزههای فردی و اجتماعی ناتوان است و نیز ماهیتاً قادر به کنترل بسیاری از رفتارها نیست. یکی از مواردی که فرد در اقدامات خود الزاماً آموزههای درونیشدهی خود را بهکار میگیرد، تصمیمگیریهای لحظهای، شتابزده و سریع است که در واقع عکسالعملهای لحظهای و ناهشیار فرد بوده و مربوط به زمانی میشود که فرد ناگزیر است به سرعت اقدام کند. این امر در مورد پزشکان، حائز اهمیت بیشتری است، زیرا آنها از یکسو با اموری حیاتی و حساس سروکار دارند و از سوی دیگر بسیاری از این تصمیمات، باید به فوریت و در زمان کوتاهی اتخاذ شوند. در این سطح فرد بهطور ناخودآگاه، از الگوهای نهادینه شدهی قبلی تبعیت میکند و کنترل آن بسیار سختتر و پیچیدهتر از سایر سطوح است. در کنترل این مرحله، استدلال اخلاقی دخالت کمتری دارد و آنچه بیشتر تعیینکننده است، ویژگیهای منشی و حساسیت اخلاقی و عواطف فرد است، این عوامل، زمانی بهترین نتیجهی اخلاقی را برای فرد بهبار میآورند که آموزههای اخلاقی، در فرد درونی شده باشد.
درونیشدن و نهادینهشدن آموزههای اخلاقی در پزشکان موجب تسهیل در روند شکلگیری تصمیمات و اقدامات اخلاقی، بهویژه در فوریتها و در شرایط سخت و پیچیده میشود. رفتارهای ما پیامد تصمیمات ما هستند و تصمیمات ما حاصل فرایندهای پیچیدهی تصمیم سازی و در ارتباط با ساحت باورها، احساسات و ارادهی ما هستند. در صورتیکه بخواهیم درچگونگی مواجههی فرد با مسائل اخلاقی، دخالت کنیم، باید کلیهی عواملی را که در فرایند تصمیمسازی، تصمیمگیری و اقدام به یک رفتار مناسب دخالت دارند، شناسایی کنیم. برخی از این عوامل، نقش ناچیزی ایفا میکنند و برخی دیگر، عواملی هستند که حتی با وجود داشتن اهمیت فراوان، غیراکتسابی بوده و اغلب بهسادگی قابل کنترل نیستند. ما برای دخالت و تسهیل بروز رفتارهای اخلاقی تنها میتوانیم بر عواملی تمرکز کنیم که قابل اکتساب و قابل آموزش باشند. به منظور درونی شدن اخلاق راهکارهای مختلفی پیشنهاد میشود، ازجمله: تحکیم یا تغییر نگرش و جهان بینی افراد، تمسک به نظریههای فضیلتمحور، توجه به نقش عواطف اخلاقی و توجه به تأثیرات مثبت و منفی اعمال قدرت و قانون بر درونی شدن اخلاق. در بسیاری از این راهکارها، نقش آموزش میتواند از طریق تغییر در مؤلفههای شناختی آن راهکار ایفا شود. با واکاوی طرحوارههای شناختی و تغییر یا تحکیم برخی از باورهای محوری و بنیادین، میتوان بسیاری از مؤلفههای مؤثر در فرایند تصمیمسازی و اقدام اخلاقی را تحت کنترل قرار داد. این آموزشها همچنین میتواند بهصورت نیمه مستقیم و غیرمستقیم مانند بحثهای گروهی یا معرفی شخصیتهای اخلاقی در قالب داستان یا ارائهی الگوهای عملی باشد.
لیلی صفائیان، شیوا علوی، علیرضا عابد،
دوره 6، شماره 3 - ( 5-1392 )
چکیده
تصمیمگیری اخلاقی در حرفهی پزشکی به اقتضای حرفهای از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این اهمیت با پیشرفتهای اخیر در علوم پزشکی و طرح موضوعات اخلاقی جدید در اخلاق پزشکی نوین دوچندان شده و تصمیمگیری اخلاقی را با پیچیدگیهایی خاص توأم کرده است. در این مقاله برآنیم که در جهت نهادینهکردن تصمیمگیری اخلاقی در جامعهی پزشکی و ارائهی الگویی اسلامی، از دیدگاه امیرمؤمنان در نهجالبلاغه، به بسط مؤلفهی تصمیمگیری در مبحث اخلاق پزشکی بپردازیم. بدین منظور موضوع تصمیمگیری اخلاقی به روش کتابخانهای در کتب و مقالات فارسی و لاتین مورد بررسی قرار گرفت و مصادیق تصمیمگیری اخلاقی در طب و پزشکی نوین، مؤلفهها و عوامل مؤثر بر آن در نهجالبلاغه و تفاسیر مربوطه جستوجو و تحلیل شد. در کلام امام، مؤلفههای تصمیمگیری اخلاقی شامل دانش، بصیرت، توکل، مشورت، پایبندی به ارزشهای اخلاقی، واقعگرایی و بیطرفی، امانتداری، عدالتگرایی، حقمداری، انجام وظیفه، رازداری، محرم بودن، قانونمداری، نگرش توحیدی و توجه به کرامت انسانی هستند. همچنین، آفات تصمیمگیری اخلاقی از منظر نهجالبلاغه عبارتند از: ناتوانی در پیشبینی و ارزیابی پیامدهای احتمالی، شتابزدگی، غلبهی احساسات و منافع مادی. در آموزههای علوی، زمانی تصمیمگیری پزشک اخلاقی خواهد بود که رعایت عدالت، حقوق الهی و انسانی را در عملکرد حرفهای خود مد نظر قرار دهد و نگرش وی به کار و حرفه نه صرفاً وسیلهای جهت کسب منافع اقتصادی بلکه بهعنوان یک امانت باشد.
ملیحه کدیور، زینب جنت مکان،
دوره 6، شماره 6 - ( 11-1392 )
چکیده
رازداری بهعنوان یکی از ضروریات حرفهی پزشکی و مطرح در بین بیماران و پزشکان است که در کدهای اخلاقی، تأکید فراوانی بر آن شده است. مقالهی حاضر، گزارشی موردی بر اساس یک نمونهی واقعی در گراند راند اخلاق پزشکی مرکز طبی کودکان است که با نگاهی دقیق به بررسی حد و مرزها و چالشهای رازداری و افشای راز در حوزهی پزشکی میپردازد.در این گزارش نوزادی با علایم سندرم محرومیت از مواد معرفی میشود که پس از معاینات پزشکی معمول، تیم درمان متوجه اعتیاد مادر و پنهان کردن آن از همسر و خانواده شده و جهت تسریع در درمان موضوع را با مادر در میان میگذارند. انکار مادر از سویی، و نیاز تیم درمان به اطلاعات جامع و دقیق از سوی دیگر، چالشی را در حفظ یا افشای راز برای تیم پزشکی بهوجود میآورد.در اینجا تیم درمان برای کمک به درمان نوزاد، خود را موظف به کسب اطلاعات دقیقتر، جلب اعتماد و همکاری و در نهایت در میان گذاشتن راز مادر با همسر وی میبیند. اگرچه حفظ اسرار بیماران توسط پزشکان و کارکنان بهداشتی درمانی واجب است، ولی امری مطلق نیست و لازم است تا بر اساس دلایل عقلی و شرعی و بهصورت موردی، تصمیمی را که مصلحت قویتری دارد و کمترین ضرر را متوجه بیمار و خانوادهی وی میکند اتخاذ کرد و حتی پس از درمان هم به آن پایبند بود.
انسیه مدنی، زهرا خزاعی،
دوره 8، شماره 2 - ( 4-1394 )
چکیده
اخلاق فضیلت دیدگاهی فاعلمحور است که بهجای پرداختن به عمل صواب و خطا، به شخصیت خوب و بد می پردازد و بر فضایل و منش اخلاقی فاعل استوار است، از این رو با حرفهی پزشکی قرابت بسیار دارد. چرا که این حرفه بسیار متأثر از رابطهی پزشک و بیمار است، و وجود یک منش اخلاقی در پزشک، تأثیر بسیار مثبتی بر این رابطه دارد. در عین حال، این مسأله در مباحث اخلاق کاربردی و از جمله اخلاق پزشکی مطرح است که نظریهی اخلاقی باید با گفتن اینکه «چه باید انجام دهیم؟» معیاری برای تصمیمگیری اخلاقی ارائه دهد، چیزی که به نظر برخی فیلسوفان، با مبانی اخلاق فضیلت ناسازگار است. ادعای این مقاله آن است که اخلاق فضیلت میتواند با تمسک به فاعل فضیلتمند و تأکید بر فضایل، قواعد و دستورالعملهایی ارائه دهد که به تصمیمگیری در معماهای دشوار پزشکی کمک کند. این ادعا با ارائهی نمونههایی دربارهی سقط جنین و فروش کلیه برای پیوند عینیت مییابد. از مهمترین مزایای اخلاق فضیلت، سیاقمحوری و توجه به واقعیات مرتبط، اهمیت عواطف و انگیزههای احتمالی افراد درگیر، و بالاخره الگومحوری با ابتناء بر حساسیت و حکمت عملی فاعل فضیلتمند است که سبب میشود این نظریه در حل مسائل اخلاق پزشکی، جایگاه بهتری نسبت به سایر رویکردها داشتهباشد.
ملیحه کدیور، منصوره مدنی، مرجان مردانی حموله، نازآفرین قاسم زاده،
دوره 8، شماره 5 - ( 11-1394 )
چکیده
نارسایی مزمن کلیوی وضعیتی تهدیدگر برای زندگی نوزادان است که خانوادههای آنان را نیز تهدید میکند. بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه و خانوادههای آنان تحت فشارهای جسمی، روانی و اجتماعی زیادی قرار میگیرند. بنابراین، به خدمات تسکینی و حمایتی نیازمند میشوند. بهعلاوه، اخلاق نقش مهمی در مراقبت از این بیماران و خانوادههای آنان دارد. هدف این مطالعه، شناسایی رویکردی اخلاقی در زمینهی فراهمسازی خدمات طبی، تسکینی و حمایتی برای نوزادان مبتلا به نارسایی مزمن کلیه و خانوادههای آنان است. مطالعهی حاضر، بر مبنای یک نمونه در گراند راند اخلاق پزشکی مرکز طبی کودکان تهران انجام شدهاست. نمونهی معرفی شده، یک نوزاد پسر با تشخیص نارسایی کلیه بود که در ارزیابیهای انجام شده، هیدرونفروز دوطرفهی شدید و کیستهای متعدد کلیوی، همراه با کراتینین بالا یافت شد. در بررسیهای بعدی همچنان فیلتراسیون گلومرولی پایین و فشارخون بالا وجود داشت. پزشکان پس از انجام دیالیز صفاقی اولیه، تعبیه کاتتر دیالیز صفاقی مداوم سرپایی (Continuous ambulatory peritoneal dialysis: CAPD) را تحت عمل جراحی برای انجام دیالیز مستمر پیشنهاد دادند تا در صورت رسیدن شیرخوار به سن بالاتر، کاندید پیوند کلیه شود. اما والدین رضایت ندادند و بیمار را با رضایت شخصی ترخیص کردند که چند هفته بعد، نوزاد در منزل فوت کرد. بهنظر میرسد کارکنان درمانی نیازمند بهکارگیری راهبردهای کارآمد اخلاقی جهت ارائهی خدمات طبی، حمایتی و تسکینی به نوزادان مبتلا به نارسایی مزمن کلیه و خانوادههای آنان هستند. این خدمات، علاوه بر خدمات تسکینی و مراقبتی جهت خانواده و بیمار، شامل حمایت روانی و یاری به خانوادهی بیمار در اتخاذ تصمیمی میشود که کمترین ضرر را عاید بیمار کند.
علی اکبر کوهی، مرتضی خاقانی زاده، عباس عبادی،
دوره 9، شماره 1 - ( 2-1395 )
چکیده
با توجه به تغییرات ایجاد شده در سازمانهای مراقبتی، پرستاران مجبورند به معضلات اخلاقی بیشتر و پیچیدهتری رسیدگی کنند که برای حل معضلات اخلاقی باید با روند تصمیمگیری اخلاقی آشنا باشند. لازمهی تصمیمگیری اخلاقی برخورداری از توانایی استدلال اخلاقی است. مطالعهی کنونی با هدف تعیین رابطهی نمرهی استدلال اخلاقی با ویژگیهای فردی و حرفهای پرستاران؛ در یکی از بیمارستانهای فوق تخصصی شهر تهران در سال 1394 انجام شده است.
در این مطالعهی توصیفی - تحلیلی، کلیهی پرستاران واجد شرایط جامعهی پژوهش به روش سرشماری به تعداد 245 نفر شرکت کردند. جهت جمعآوری دادهها از پرسشنامهی جمعیتشناختی و آزمون معضلات اخلاقی Crisham استفاده شد. برای تحلیل دادهها از آزمونهای آماری توصیفی – تحلیلی و نرمافزار SPSS نسخهی 22 استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان میدهد که میانگین نمرهی استدلال اخلاقی پرستاران 72/6±81/40 است که پایینتر از نمرهی متوسط آزمون است، با افزایش سابقهی کاری، میانگین نمرهی استدلال اخلاقی کاهش مییابد (05/0P≤) و مجردها نسبت به متأهلها از میانگین نمرهی استدلال اخلاقی بیشتری برخوردارند (50/0P≤) و بین سایر ویژگیهای جمعیتشناختی با نمرهی استدلال اخلاقی رابطهی معنیداری مشاهده نشد. با توجه به پایین بودن توانایی استدلال اخلاقی پرستاران در این مطالعه، پیشنهاد میشود در مطالعات آتی در خصوص روشهای ارتقای توانمندی تصمیمگیری اخلاقی پرستاران راهکارهای مناسب آموزشی شناسایی شود و به منظور جلوگیری از کاهش توانایی استدلال اخلاقی با افزایش سابقهی کار ضروری است که علت شناسایی شود و متناسب با علل، راهکارهایی برای کمک به مدیران پرستاری و کمیتهی اخلاق بیمارستانی بهکار رود.
شمسا احمدیان، جمیله مختاری،
دوره 9، شماره 6 - ( 12-1395 )
چکیده
توسعهی نقش پرستار در پاسخ به چالش سیستم سلامت در برقراری تعادل بین منابع و تقاضای بهداشتی جامعه ایجاد شده است. هدف این مطالعهی مروری، بررسی سیر تکاملی توسعهی نقش پرستار و چالشهای تجربه شدهی متعاقب آن در عرصهی جهانی است.
در این مطالعه جستوجو در منابع الکترونیک با کلید واژههای انگلیسی "نقش پرستار" و "توسعهی نقش" بهصورت ترکیبی و مجزا، تا سال 2015 انجام شد. اطلاعات لازم از مقالاتی که با موضوع ارتباط بیشتری داشتند استخراج شد. بر اساس نتایج، دو رویکرد مطرح در توسعهی نقش پرستار توصیف شد. Extension که مربوط به پیشروی در قلمرو و وظایف سنتی پزشکان بوده است و Expansion که دلالت بر انبساط نقش پرستار در درون مرزهای آموزش پرستاری، تئوری و عمل دارد. در بسیاری از کشورها متعاقب اجرای این رویکردها علیرغم کمبودی که وجود داشته و بهدلیل افزایش حجم کار پرستاران، ضرورت استفاده از کارکنان با مهارت پایینتر مطرح شده و به تبع آن چالشهای متعدد و قابل توجهی نیز تجربه شده است.
توسعهی نقش پرستار در ایران پیشرفت قابل توجهی نداشته است؛ با این حال، بهدلیل کمبود نیروی پرستاری، واگذاری کار پرستاران به ردههای پایینتر مطرح و مورد بحث واقع شده است. در کشور ما زیر ساختهایی همچون صدور مجوز صلاحیت حرفهای و تصمیمگیری بر مبنای دادههای فراگیر از پایش تأثیر تغییرات انجام شده بر کیفیت مراقبتها فراهم نیست. بنابراین، از نظر اخلاقی، تصمیمگیری در مورد اجرای هر نوع تغییر در حرفهی پرستاری مطابق با الگوی سایر کشورها که زمینهی کاری و فرهنگ سازمانی متفاوتی نیز دارند باید با در نظر گرفتن زمینهی کاری و همهی ابعاد حرفهای و بسیار دوراندیشانه انجام پذیرد.
معصومه حسنلو، آرزو آزرم، پروانه اسدی، آذر آوازه، میترا حجت انصاری، حسین ابراهیمی، محمد اصغری جعفرآبادی،
دوره 10، شماره 0 - ( 1-1396 )
چکیده
موقعیتهای اخلاقی تنشزا یکی از مسائل و معضلات حرفهی پرستاری به شمار میرود که باعث اختلال در شایستگی، کاربرد همزمان دانش، مهارت، نگرشها و ارزشها در امر مراقبت از بیمار میشود. ازآنجاکه پرستاران در بالین به سبب ماهیت کاری خود بهخصوص در بخش مراقبتهای ویژه و روان بیشتر با موارد تنیدگی اخلاقی مواجهه دارند، این مطالعه بهمنظور تحلیل و بررسی ارتباط بین سه بعد تنیدگی اخلاقی اجرا شد. در این مطالعهی توصیفیهمبستگی تعداد ۵۴۵ پرستار مراکز آموزشیدرمانی تبریز با استفاده از روش سرشماری در سال ۹۳-۱۳۹۲ انتخاب شدند. پرسشنامهی دیسترس اخلاقی MDS (Moral Distress scale) بین شرکتکنندگان توزیع و طی نه ماه پرسشنامهها جمعآوری شدند. برای تحلیل دادهها SPSS V13، آمار توصیفی، آزمون کایدو و ضریب همبستگی تاو کندال استفاده شد. طبق یافتهها، میانگین دیسترس اخلاقی ۶/۲۹±۸۹/۱۴۱ (در محدودهی متوسط) بود. آزمون کایدو نشاندهندهی ارتباط بین ابعاد تنییدگی اخلاقی (رابطهی بین نادیدهانگاشتن بیمار، قدرت تصمیمگیری و صلاحیت حرفهای) بود (۰/۰۵>P). بر حسب آزمون تاو کندال بییک نیز بین ابعاد تنییدگی اخلاقی، ارتباط مستقیم و معنادار مشاهده شد (۰/۰۵>P). در بررسی رابطهی بین تنییدگی اخلاقی با مشخصات دموگرافیک سطح تحصیلات ارتباط معنیداری نشان داد (۰/۰۵>P). با توجه به ارتباط مستقیم و معنادار سه بعد نادیدهانگاشتن بیمار، قدرت تصمیمگیری و صلاحیت حرفهای، تنییدگی اخلاقی بهعنوان عامل تشدیدکننده یا تعدیلکننده، هر یک از این عوامل را تحت تأثیر قرار میدهد و در چرخهی مراقبت از بیمار نقشی مهم دارد؛ بنابراین توصیه میشود برنامهریزان و متولیان حوزهی سلامت در سطح کلان، برای توجه و حمایت بیشتر پرستار از بیمار، افزایش قدرت تصمیمگیری و صلاحیت حرفهای با افزایش تعداد پرستاران و سایر برنامههای کنترلکننده، برنامههای مناسبی طراحی و اجرا کنند.
سیدسعید سیدمرتاض، پروین دلاور، نفیسه ظفرقندی، محمدرضا یکتایی، غلامرضا معارفی، علی دواتی، شیوا رفعتی، سیامک افشین مجد، احیاء گرشاسبی،
دوره 11، شماره 0 - ( 1-1397 )
چکیده
مردی ۶۲ ساله با شکایت استفراغ خونی مکرر، ۴۸ ساعت قبل به اورژانس مراجعه کرده است. بیمار بستری و اقدامات لازم انجام شده و در مدت ۲۴ ساعت شش واحد خون دریافت کرده است. بیمار تحت آندوسکوپی قرار گرفته اما تلاش آندوسکوپیک برای توقف خونریزی موفق نبوده است. جراح مشاور، بیمار را ویزیت و لاپاراتومی اورژانس را ضروری دانسته است. بیمار هوشیار است و از انجام عمل جراحی امتناع میورزد. وضعیت همودینامیک بیمار پایدار نیست و خونریزی گوارشی ادامه دارد. برای کادر پزشکی و مسئولان بیمارستان این سؤال مطرح است که وظیفهی آنان چیست؟ آیا باید با احترام به انتخاب بیمار، شاهد پیشرفت بیماری و تشدید وخامت حال بیمار باشند؟ آیا میتوانند با استناد به ممانعت بیمار از انجام اقدامات درمانی، او را از بیمارستان ترخیص نمایند؟ یا اینکه میتوانند با استفاده از ظرفیتها و حمایتهای قانونی، اقدامات تشخیصیدرمانی صحیح را علیرغم مخالفت بیمار انجام دهند؟ در این شرایط چگونه میتوان اصل اتونومی و اصول سودرسانی و عدم اضرار را بهطور همزمان رعایت کرد؟ در این مقاله با بررسی این موضوع که از معضلهای حوزهی اخلاق پزشکی است، دربارهی ملاحظات اخلاقی، قانونی و جنبههای مرتبط با آنها بحث و بررسی شده است.
زهره کهنسال، نصرت عوضنژاد، بهناز باقریان، فائزه جهانپور،
دوره 11، شماره 0 - ( 1-1397 )
چکیده
داشتن عملکرد حرفهای در پرستاری، نیازمند آشنایی با مسائل اخلاقی حرفهی پرستاری و حساسیت به آنها در ارتباط با بیماران است. این حساسیت، بهعنوان زیربنای اخلاق پرستاری، باید از ابتدای آموزش پرستاری مدِنظر قرار گیرد. هدف مطالعهی حاضر، بررسی میزان حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بود. این مطالعهی توصیفیمقطعی، با استفاده از پرسشنامهی استاندارد حساسیت اخلاقی پرستاران در تصمیمگیری، به بررسی حساسیت اخلاقی 73 دانشجوی پرستاری پرداخت. روایی و پایایی پرسشنامه در مطالعات پیشین تأیید شده بود (8/0=α). ابعاد پرسشنامه عبارت بود از: «میزان احترام به استقلال مددجو»، «میزان آگاهی از نحوهی ارتباط با بیمار»، «میزان دانش حرفهای»، «تجربهی مشکلات و کشمکشهای اخلاقی»، «بهکارگیری مفاهیم اخلاقی در تصمیمگیریهای اخلاقی» و «صداقت و خیرخواهی». امتیاز 0تا50، بهعنوان حساسیت اخلاقی کم، 50تا75، متوسط و 75تا100، زیاد در نظر گرفته شد. همهی دانشجویان پرستاری ترم سوم و هشتم دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، در سال 1395، بهصورت سرشماری، وارد مطالعه شدند. میانگین حساسیت اخلاقی دانشجویان، در سطح متوسط بود (90/13±15/68). بیشترین میانگین، مربوط به «صداقت و خیرخواهی» و کمترین، مربوط به «میزان دانش حرفهای» و «بهکارگیری مفاهیم اخلاقی در تصمیمگیریهای اخلاقی» بود. میانگین حساسیت اخلاقی دانشجویان ترم هشتم، بیشتر از ترم سوم بود. حساسیت اخلاقی دانشجویان با ترم تحصیلی آنها ارتباطی معنیدار داشت (000/0=p). پایینبودن حساسیت اخلاقی در پرستاران، منجر به تصمیمگیری نامناسب در آنها میشود؛ بنابراین، لازم است برنامههای آموزشی مناسبی برای افزایش حساسیت اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری از ابتدای تحصیل در نظر گرفته شود.
محمد نادر شریفی، پونه سالاری،
دوره 13، شماره 0 - ( 1-1399 )
چکیده
یکی از موقعیتهای چالشبرانگیز در اقدامات درمانی، زمانی است که بیمار، بهطور جدی و مصرّانه، از درمانهای مدِّنظر پزشکان معالج، امتناع میکند. امتناع از درمان، به شرط آگاهانهبودن، حق بیمار است؛ اما اینکه چنین حقی تکلیفی اخلاقی را هم متوجه پزشک معالج میکند یا خیر، مسألهای است که در این مقاله، بهصورت موردی، در بیماری با تشخیص لوپوس سیستمیک، دربارهی آن بحث میشود. در این مقاله سعی شده است بر ملاحظات اخلاقی در اخذ رضایت آگاهانه، با وجود امتناع بیمار از درمان، مروری اجمالی شود. در این گزارش، با توجه به سن بیمار، اینگونه میتوان نتیجه گرفت که هرچند بیمار ظرفیت تصمیمگیری دارد، ازآنجاکه سن او کمتر از سن قانونی است و صلاحیت تصمیمگیری ندارد، نمیتوان امتناع او را از درمان پذیرفت و باید بر اساس مصالح عالیهی او و با کسب نظر قیم قانونی واجد صلاحیت، دراین خصوص، با درنظرگرفتن جوانب علمی تصمیمگیری کرد.
محمد ترابی، مهسا اسلامیپناه،
دوره 14، شماره 0 - ( 1-1400 )
چکیده
پرستاران ازجمله اعضای تیم درمان هستند که بیشترین ارتباط را با بیماران کووید 19 دارند و از تصمیمگیری اخلاقی، در مراقبت از آنها ناگزیرند. از سوی دیگر، انگیزهی پرستاران در اجرای مراقبت پایان زندگی، تحت تأثیر نگرش و آگاهی و استدلال اخلاقی آنهاست. پژوهش حاضر، با هدف بررسی سطح تصمیمگیری اخلاقی پرستاران و ارتباط آن با نگرش آنان به مراقبتهای پایان زندگی بیماران مبتلا به کووید 19 در بیمارستانهای منتخب وابسته به دانشگاه علوم پزشکی استان همدان، در سال 1399 انجام گرفت. در این مطالعه، 180 نفر از پرستاران شاغل در بیمارستان، با روش نمونهگیری در دسترس، انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامهی اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامهی آزمون معمای اخلاقی پرستاری (Nursing Dilemma Test) و پرسشنامهی نگرش پرستاران نسبت به مراقبتهای پایان زندگی بود. مطابق با نتایج، بین تصمیمگیری اخلاقی پرستاران و نگرش آنان به مراقبتهای پایان زندگی، رابطهای مثبت و معنادار وجود دارد (0.05>P و 0.819=r) . میانگین نمرهی تصمیمگیری اخلاقی پرستاران (3/5 ± 19/39) بر پایینبودن سطح تصمیمگیری اخلاقی دلالت دارد و میانگین نمرهی ملاحظات عملی (2/4 ± 62/20) نشاندهندهی تأثیر نسبی عوامل محیطی بر روند تصمیمگیری اخلاقی پرستاران است؛ درحالیکه میانگین نمرهی نگرش مراقبتهای پایان زندگی پرستاران، در سطحی نامطلوب گزارش شد (8/7 ± 58/81). شناسایی عوامل مؤثر بر تصمیمگیری اخلاقی پرستاران و برنامهریزی آموزشی میتواند نگرش پرستاران به مراقبتهای پایان زندگی را بهبود بخشد و کیفیت مراقبت از بیماران را نیز افزایش دهد.
مصطفی قاسم پور، عباس داداش زاده، مجید پورعبدالله، فضه حسینی لیلاب،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
حساسیت اخلاقی، یکی از ویژگیهای حیاتی برای کارکنان اورژانس پیشبیمارستانی است که بر روی فرایندهای تصمیمگیری اخلاقی آنها و مراقبتی که در مواقع اضطراری و اغلب پیچیده، به بیماران ارائه میدهند، اثر میگذارد. حساسیت اخلاقی، بهعنوان توانایی افراد در شناسایی معضلات اخلاقی و درک پیامدهای آنها تعریف میشود. حساسیت اخلاقی میتواند کارکنان را قادر سازد تا در چالشهایی مانند منابع محدود و وضعیت حاد بیمار، سریع و مستقل تصمیمگیری کنند. این مطالعه با هدف ارزیابی سطح حساسیت اخلاقی در بین تکنسینهای فوریتهای پزشکی (EMTs) و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آن، طراحی و انجام شد. این مطالعهی مقطعی در سال 1402، با شرکت 245 نفر از تکنسینهای فوریتهای پزشکی (EMTs) که به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شده بودند، انجام شد. دادهها با استفاده از پرسشنامهی حساسیت اخلاقی (MSQ) جمعآوری و با استفاده از آزمونهای همبستگی و تحلیل رگرسیون، تجزیه و تحلیل شدند. این مطالعه نشان داد، میانگین نمرهی حساسیت اخلاقی در بین شرکتکنندگان (39.45±7.13) در سطح متوسط تا بالا قرار داشت؛ همچنین نتایج نشان داد، بین حساسیت اخلاقی و برخی مشخصات فردیاجتماعی و حرفهای، با سابقهی کار، بهعنوان عاملی تعیینکننده، همبستگی معنیداری وجود دارد (P<0.001). تجزیه و تحلیل رگرسیون، تجربهی کاری (B=0.08 , P<0.001) را بهعنوان یک پیشبینی قوی برجسته کرد که نشان میدهد، افزایش مواجهه با چالشهای بالینی و اخلاقی در طول زمان، حساسیت اخلاقی را افزایش میدهد. بهبود حساسیت اخلاقی در بین کارکنان اورژانس پیشبیمارستانی، گامی حیاتی بهمنظور افزایش توانایی آنها در شناسایی چالشهای اخلاقی پیچیده و ارائهی مراقبتهای باکیفیت برای بیمار است. با توجه به نیازهای منحصربهفرد کارکنان در موقعیتهای اضطراری، مانند زمان محدود برای تصمیمگیری، محدودیت منابع و نیاز به اقدام فوری، تجهیز آنان به ابزارهایی برای تشخیص و رسیدگی به معضلات اخلاقی ضروری است. اجرای برنامههای آموزشی جامع، با تمرکز بر آگاهی اخلاقی و استدلال اخلاقی، میتواند تکنسینهای فوریتهای پزشکی را برای تصمیمگیری آگاهانهتر و همدلانهتر توانمندتر کند؛ علاوهبراین، پرورش فرهنگ سازمانی حمایتی که عملکرد اخلاقی را در اولویت قرار میدهد و آموزش مداوم را ارائه میدهد، میتواند اعتماد و شایستگی آنها را در مدیریت موقعیتهای حساس اخلاقی بیشتر تقویت کند.
مصطفی روشن زاده، علی تاج، سمیه محمدی،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
در وضعیت کنونی سیستم بهداشتی، راهبردی که مدیران پرستاری در تصمیمگیری اخلاقیشان مدنظر قرار میدهند، میتواند نتایج مختلفی را برای بیماران و پرستاران و سیستمهای بهداشتی به دنبال داشته باشد؛ لذا، مطالعهی حاضر با هدف تبیین راهبردهای تصمیمگیری اخلاقی در مدیران پرستاری انجام شد. تحلیل محتوای کیفی قراردادی حاضر در سال ۱۴۰۱ در دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد انجام شد. هجده مدیر پرستاری، به روش هدفمند انتخاب شدند؛ سپس، با استفاده از مصاحبههای بدون ساختار عمیق انفرادی، از آنان مصاحبه شد و دادهها با بهرهگیری از رویکرد گرانهایم و لاندمن، تجزیه و تحلیل شدند. نتایج شامل یک طبقه (انسانمداری) و سه زیرطبقه (مشتریمداری، ارزشگذاری نسبت به شأن کارکنان و تعارض رعایت حقوق بیمار و کارکنان با پیروی از خطمشیهای سازمانی) بود. مدیران پرستاری سعی کردند، با استفاده از راهبردهای مشتریمداری، ارزشگذاری نسبت به کارکنان و اولویت حقوق بیمار و کارکنان بر ضوابط سازمانی، تصمیمهای اخلاقیشان را بر اساس اصل انسانمداری اتخاذ کنند. نتایج مطالعهی حاضر نشان میدهد، مدیران پرستاری همسو با رعایت حقوق بیماران و کارکنانشان تصمیمگیری میکنند؛ ولی گاهی این تصمیمها با منافع سازمانها تعارض دارد؛ ازاینرو، باید موانع موجود را که موجب فراهمشدن موقعیت برای این گونه تعارضات میشوند، شناسایی کرد. افزایش تعهد سازمانی در مدیران نیز میتواند در کاهش تصمیماتی که منافع گروههای مختلف مشتریان و کارکنان و سازمانهای بهداشتی باشد، مؤثر باشد.