اخلاق و تاریخ پزشکی ایران

---

در این مقاله، ابتدا رأی دیوید راس در مورد اخلاق کانت مطرح شده است. کانت وظیفه‌گراست و معتقد است احراز روایی و ناروایی اخلاقی ارتباط وثیقی با فرامین عقل عملی و نفس فعل دارد، نه پیامدهای آن. ولی از نظر فیلسوفی مانند راس، مدل  کانتی پاسخی برای تعارض‌های اخلاقی ندارد. علاوه بر این، راس معتقد است که چون اخلاق فایده‌گرا رویکردی وحدت‌گرایانه به اخلاق دارد و  در این نگاه خوبی، بدی، باید و نبایدها، همه، با لذت در تناسب و تلائم هستند، با شهودهای اخلاقی ما هم‌خوانی ندارد. پس از آن  فلسفه‌ی اخلاق راس، به‌عنوان یک اخلاق عام‌گرا و در عین حال کثرت‌گرا، با بسط بیش‌تر  بررسی می‌شود؛ اخلاقی که به اخلاق وظایف در نظر اول مشهور است، چرا که  وظایف عامی را به‌عنوان اصول اخلاقی‌ای که در همه‌ی سیاق‌ها وظیفه‌اند مطرح می‌کند. سپس با مقید شدن این اصول در سیاق‌های گوناگون وظایف واقعی تکون می‌یابند. در انتها، به این مهم پرداخته خواهد شد که مدل راسی با مشکل وجود شناسانه  چگونگی ترکیب اصول مواجه است و راهکارهایی از قبیل بین‌الاذهانی کردن شهودها، استفاده از  مدل شهودگرایی معتدل و رجوع به متخصص اخلاق  برای این مشکل مطرح خواهد شد.

---

امروزه پرستاران نظام سلامت با تعارضات اخلاقی پیچیده­ای مواجه هستند. این امر شرایطی را مهیا می­کند که انجام کار صحیح می‌تواند با ارزش­ها و باورهای سایر ارائه­دهندگان مراقبت بهداشتی مغایرت داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی­­­­­­­­­­­­ اثربخشی سبک مذاکره بر شدت تعارض اخلاقی پرستاران شاغل در بخش مراقبت‌های ویژه‌ی بیمارستان­های منتخب دانشگاه علوم پزشکی گیلان بود.

این مطالعه، یک پژوهش نیمه­تجربی تک گروهی نوع قبل و بعد بود. تعداد 45 پرستار بخش مراقبت‌های ویژه‌ی دانشگاه علوم پزشکی گیلان به صورت نمونه­گیری هدف­مند انتخاب شدند. از پرسشنامه­‌ی تعارض اخلاقی Falco - Pegueroles و همکاران، برای جمع‌آوری داده­ها استفاده شد. ابتدا پرسشنامه­ها توسط شرکت‌کنندگان تکمیل شد. سپس برای پرستارانی که میانگین نمره‌ی متوسط و بالا کسب کردند، کارگاه آموزشی سبک مذاکره برگزار شد. 8 هفته پس از مداخله، مجدد پرسشنامه­ها میان شرکت‌کنندگان توزیع شد. نتایج با استفاده از نرم­افزار SPSS نسخه‌ی 20 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. در این مطالعه از آزمون Paired Sample T-test و ANOVA جهت مقایسه‌ی میانگین شدت تعارض اخلاقی نمونه‌ها قبل و بعد از مداخله استفاده شد. میانگین شدت تعارض اخلاقی قبل از تشکیل کارگاه برابر با 22/53 بود. میانگین کاهش شدت تعارض اخلاقی پرستاران پس از 8 هفته 66/17 بود که این تفاوت از لحاظ آماری معنی­­دار بود (05/0 P<). نتایج نشان می‌دهد بعد از مداخله، تعارض اخلاقی کاهش داشته است.

با توجه به نتایج می­توان اذعان کرد که مذاکره موجب کاهش شدت تعارض اخلاقی در بخش مراقبت‌های ویژه می­شود. لذا استفاده از مذاکره به‌عنوان راهبردی برای کاهش شدت تعارض اخلاقی در این بخش‌ها پیشنهاد می­شود.

---