22 نتیجه برای حساسیت اخلاقی
مجید حسن پور، محمدعلی حسینی، مسعود فلاحی خشکناب، عباس عباس زاده،
دوره 4، شماره 5 - ( 7-1390 )
چکیده
تصمیمگیری برای مددجویان حین ارائهی خدمات بالینی از مسائل مهم پرستاران در انجام وظایف است. پرستاران در جهت رضایتمندی مددجویان ملزم به رعایت موازین اخلاقی در تصمیمها هستند. هدف این مطالعه تعیین تأثیر آموزش اصول اخلاق حرفهای بر حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری پرستاران است.
در مطالعهای نیمه تجربی 80 پرستار تأمین اجتماعی با روش هدفمند انتخاب و با تخصیص تصادفی در دو گروه 40 نفری مداخله و شاهد قرار گرفتند. ابزار پژوهش، پرسشنامهی حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری بود که اعتبار آن از روش اعتبار محتوا و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ و همسانی درونی (83/0) تعیین شد. ابتدا حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری دو گروه بررسی شد. سپس گارگاه آموزشی اخلاق پرستاری طی چهار جلسه سه ساعته یک هفته در میان، بهصورت متوالی برای گروه مداخله اجرا شد و پس از طی آموزش مجدداً پرسشنامه توسط دو گروه تکمیل و دادهها با نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد.
بین میانگین حساسیت اخلاقی در تصمیمگیریهای پرستاران دو گروه مداخله و شاهد قبل از مداخله اختلاف معنیدار مشاهده نشد. اما این اختلاف پس از مداخله معنیدار بود (P = 0.001). همچنین در گروه مداخله بین میانگین حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری قبل و بعد از مداخله اختلاف معنیدار مشاهده شد (P = 0.001).
طبق نتایج این بررسی آموزش اصول اخلاق پرستاری بر حساسیت اخلاقی در تصمیمگیریهای پرستاران تأثیر مثبت دارد. بنابراین، پیشنهاد میشود این برنامهی آموزشی جهت کادر درمانی و دانشجویان پرستاری اجرا شود.
معصومه معصومی، مهستی گنجو، عاطفه تشت زر،
دوره 5، شماره 9 - ( 12-1391 )
چکیده
حساسیت اخلاقی یکی از ویژگیهایی است که فرد واجد آن به پدیدههای اخلاقی حساس میشود و پدیدهها را از زاویهی اخلاق میبیند. زمانی که انسان مجبور به تصمیمگیری در مورد جانداری شود یک موقعیت اخلاقی پیش آمده است. درمانگران و بهویژه پرستاران اغلب با موقعیتهایی مواجه میشوند که جهت حل آنها باید تصمیمات اخلاقی مناسب اتخاذ کنند. حساسیت اخلاقی پرستاران اغلب در انجام دادن مسؤولیت حرفهای و تصمیمگیری اخلاقی آنان نقش مهمی دارد و بهعبارتی حساسیت اخلاقی اولین مؤلفه برای رعایت اخلاق در مراقبتهای درمانی پرستاران است اما گاهی پرستاران دچار سردرگمی، بیاهمیتی و بیتوجهی در مواجهه با موضوعات اخلاقی میشوند. مطالعات مختلف نشان میدهد آموزش بر حساسیت اخلاقی تأکید دارند و نبود آموزش اخلاقیات میتواند مانعی برای گسترش اخلاق در حرفه و حساسیت اخلاق حرفهای شود. با توجه به اینکه زمان تحصیل، فرصت مناسب و مهمی برای ایجاد حساسیت اخلاقی در دانشجویان پرستاری فراهم میآورد، پرداختن به این امر خطیر یکی از وظایف مهم دست اندرکاران امر آموزش پرستاری است. کمبود آگاهی اخلاقی در دانشجویان پرستاری بهعنوان یکی از مهمترین موانع حساسیت اخلاقی در دانشجویان است. در نتیجه، نا آگاهی سبب نقص در توانایی تصمیمگیری در معضلات اخلاقی میشود و نپرداختن به جنبههای اخلاقی مراقبت سبب بی توجهی و مغفول ماندن اخلاق در مراقبت میشود و به مرور زمان این کار برایش عادی میشود و در ارائهی مراقبت به بیماران و ارتقای سلامت جامعه و ارتقای حرفهی پرستاری دچار مشکل میشود. با مطالعهی مقالات و جستوجو در سایتهای مختلف به جمعآوری اطلاعات پرداختیم. آموزش اخلاقیات توسط اساتید پرستاری در دوران تحصیل دانشجویان پرستاری جهت آمادگی اخلاقی آنان برای ارائهی مراقبت به بیماران در آینده ضروری است.
احمد ایزدی، الهام ایمانی، زهرا خادمی، فریبا اسدی نوقابی ، نینا حاجیزاده، فاطمه نقیزاده،
دوره 6، شماره 2 - ( 2-1392 )
چکیده
پرستاران در عمل با مسائل اخلاقی چالشبرانگیزی مواجه میشوند و این امر تصمیمگیری را برای آنها سخت میکند. هدف از این مطالعه تعیین میزان حساسیت اخلاقی پرستاران در تصمیمگیریهای بالینی و همبستگی آن با رفتار مراقبتی آنها در بخشهای مراقبتهای ویژهی بیمارستانهای آموزشی - درمانی بندرعباس در سال 1391 است. این پژوهش مطالعهای توصیفی - تحلیلی است و همهی پرستاران شاغل در بخشهای مراقبتهای ویژه نمونههای آن هستند. پرسشنامهی اطلاعات دموگرافیک و زمینهای، پرسشنامهی استاندارد حساسیت اخلاقی پرستاران در تصمیمگیری و پرسشنامهی رفتار مراقبتی جهت گردآوری اطلاعات استفاده شدند. اطلاعات با نرمافزار SPSS16 و آمار توصیفی و آزمونهای من ویتنی یو، کروسکال والیس و همبستگی اسپیرمن تحلیل شدند. میانگین نمرهی حساسیت اخلاقی پرستاران90/6 ± 15/70 با حداکثر امتیاز 96 و حداقل امتیاز 49 بود و 6/85 درصد حساسیت اخلاقی متوسط داشتند. میانگین نمرهی رفتار مراقبتی پرستاران 62/10 ± 90/108 با حداکثر نمرهی 120 و حداقل نمرهی 69 محاسبه شد. همبستگی معنیداری بین نمرهی حساسیت اخلاقی و نمرهی رفتار مراقبتی وجود نداشت اما هر دو نمره با بخش محل کار رابطهی معنیدار داشتند. بعد میزان احترام به استقلال مددجو با سابقهی شرکت در سمینار یا کارگاه اخلاق پزشکی ارتباط معنیدار داشت. میزان حساسیت اخلاقی پرستاران در این پژوهش در حد متوسط بود و با رفتار مراقبتی آنها همبستگی معنیداری نداشت. از آنجا که پرستاران در امر مراقبت از بیمار با موقعیتهای جدی برخورد میکنند که نیاز به تواناییهای اخلاقی در تصمیمگیری و عملکرد مناسب دارد، لازم است نسبت به مسائل اخلاقی مربوط به حرفهی خود حساس و آشنا باشند.
نرجس حشمتیفر، محدثه محسنپور، محمدحسن رخشانی،
دوره 7، شماره 1 - ( 2-1393 )
چکیده
با توجه به پیشرفت روزافزون جوامع و علم پرستاری، پیچیدگی مسائل اخلاقی که پرستاران با آن روبهرو هستند هر روز رو به افزایش است. حساسیت اخلاقی اولین مؤلفه برای رعایت اخلاق است، اما بهسبب برخی موانع گاهی پرستاران حساسیت لازم را در مواجهه با موضوعات اخلاقی ندارند. این مطالعه با هدف تعیین موانع حساسیت اخلاقی از دیدگاه پرستاران بیمارستانهای آموزشی شهر سبزوار در سال 1392 انجام شده است.در این مطالعهی توصیفی- مقطعی 125 نفر از پرستاران شاغل در سه مرکز آموزشی - درمانی شهر سبزوار، به روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها پرسشنامهی پژوهشگر ساخته دارای دو بخش یکی اطلاعات دموگرافیک و دیگری 30 سؤال بود که به بررسی موانع حساسیت اخلاقی در چهار بعد «مدیریتی»، «محیطی»، «مربوط به بیمار» و «مربوط به پرستار» پرداخته است. روایی محتوا و پایایی پرسشنامه ارزیابی شد (85/0=α). دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخهی 16 و بهرهگیری از آزمونهای توصیفی و تحلیلی تجزیه و تحلیل شدند. مهمترین موانع حساسیت اخلاقی از دیدگاه پرستاران در بعد مدیریتی شامل کمبود پرستار (2/83 درصد)، مهمترین مانع مربوط به پرستار شامل شیفتهای -کاری نامناسب و فشرده (4/78 درصد)، مهمترین مانع مربوط به بیماران شامل عدم آگاهی بیمار از شرح وظایف پرستار (8/84 درصد) و مهمترین مانع محیطی شلوغی بخش (8/76 درصد) است.
نتایج این مطالعه بر اهمیت توجه به موانع حساسیت اخلاقی در هر چهار حیطهی موانع مدیریتی، موانع محیطی، موانع مربوط به پرستار و و موانع مربوط به بیمار تأکید میکند که این امر میتواند مورد توجه مدیران و برنامهریزان بخش سلامت قرار گیرد.
نوید ابوالفتح زاده، سحرناز نجات، فریبا اصغری،
دوره 7، شماره 3 - ( 6-1393 )
چکیده
برای ارزیابی حساسیت اخلاقی دانشجویان پزشکی در جوامع مختلف نمیتوان از یک ابزار و محتوای واحد استفاده کرد. در مطالعهی حاضر برای ارزیابی حساسیت اخلاقی دانشجویان پزشکی در ایران، یک پرسشنامهی بومی با محتوای منطبق بر اصول اخلاقی و ارزشهای حرفهای پزشکی و فرهنگ و قوانین اخلاق پزشکی کشورمان تدوین شده است. برای تدوین سؤالات از سناریوهای ارزیابی رفتار حرفهای منتشر شده در مقالات و کتابها، راهنمای رفتار حرفهای دانشگاه علوم پزشکی تهران و لاگبوکهای دورهی درسی اخلاق پزشکی دانشجویان دانشکدهی پزشکی استفاده شده است. 7 مورد سؤالات اولیه در مطالعهی پایلوت از نظر شفافیت و مناسب بودن بررسی شدند. سپس 38 سؤال اولیه در اختیار 7 نفر از اساتید خبره و 4 نفر از دانشجویان پزشکی خبره در زمینهی اخلاق پزشکی برای ارزیابی محتوا قرار داده شد که همگی در مورد تمامی سؤالات نظر دادند. در مجموع پایایی 35 سؤال به روش آزمون مجدد ارزیابی شد که سؤالات در طی دو مرحله و با فاصله 2 هفته در اختیار 30 نفر از دانشجویان پزشکی قرار گرفت. در مرحلهی ارزیابی پایایی 24 سؤال بهعنوان سؤالات نهایی تعیین شدند. میانهی شاخصهای همبستگی ICC (Intraclass Correlation Coefficient) و Spearman و Kappa برای سؤالات نهایی شده به ترتیب 81/0، 65/0 و 53/0 محاسبه شد. همچنین، شاخص آلفای کرونباخ 67/0 بود. پرسشنامهی نهایی شامل 24 سؤال با محتوای بالینی است که هر کدام یک چالش اخلاقی را مطرح کرده است. ابزار طراحی شده میتواند بهعنوان یک ابزار پژوهشی روا و پایا جهت بررسی سیر تغییرات حساسیت اخلاقی دانشجویان پزشکی در مقاطع مختلف تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد. ارزیابی اثربخشی اصلاحات کوریکولوم آموزشی در موضوع اخلاق پزشکی میتواند مورد استفادهی دیگر چنین ابزاری باشد. ابزار طراحیشده در این مطالعه نخستین ابزار بومی برای ارزیابی حساسیت اخلاقی دانشجویان پزشکی در ایران است.
طاهره بلوچی بیدختی، حمیدرضا تولیدهای، علی فتحی، مهدی حسینی، صدیقه گوهری بهاری،
دوره 7، شماره 3 - ( 6-1393 )
چکیده
تصمیمگیری برای مددجویان حین ارائهی خدمات بالینی از مسائل مهم پرستاران در انجام وظایف است. مذهب یکی از عوامل اخلاقی تأثیرگذار بر عملکرد و تصمیمگیری پرستاران است. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین جهتگیری مذهبی و حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری پرستاران است. در این مطالعهی تحلیلی- مقطعی ، تعداد 170 نفر از پرستاران بیمارستانهای شهرستان گناباد به روش سرشماری انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. دادهها با استفاده از پرسشنامههای جهتگیری مذهبی Allport و حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری جمعآوری شد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها نیز از نرمافزار آماری SPSS نسخهی 16 استفاده شد. نتایج نشان داد که میانگین جهتگیری مذهبی درونی 65/4±39/36 ، میانگین جهتگیری مذهبی بیرونی 89/6±77/33 و میانگین مربوط به حساسیت اخلاقی1/14±21/ 159 است. آزمون آماری همبستگی پیرسون نشان داد که جهتگیری مذهبی درونی با حساسیت اخلاقی رابطهی مستقیم و معنیداری دارد (17/0r=، 01/0P=)؛ ولی جهتگیری مذهبی بیرونی با حساسیت اخلاقی رابطهی معنیداری ندارد (01/0- r=، 86/0P=).با توجه به یافتههای این پژوهش مبنی بر ارتباط بین جهتگیری معنوی درونی و حساسیت اخلاقی در تصمیمگیری و اهمیت پیامدهای اعتقادی پرستاران، آشناسازی بیشتر این قشر تأثیرگذار بر سلامت جامعه با اخلاق و معنویت از طرف مسؤولان برنامهریز ضروری بهنظر میرسد.
علی صدرالهی، زهرا خلیلی،
دوره 8، شماره 3 - ( 6-1394 )
چکیده
حساسیت اخلاقی ویژگیای است که شخص را به شناخت کشمکشهای اخلاقی و برداشت خود از موقعیتهای آسیبپذیر و آگاهی از نتایج اخلاقی در تصمیمگیری خود در مورد دیگران قادر میسازد. گرفتن تصمیمات اخلاقی و آگاهی از دلایل انتخاب یک تصمیم، جزء جداییناپذیر کار پرستاران است. عوامل مختلفی در حساسیت اخلاق حرفهای پرستاران دخیل است. هدف این مطالعه بررسی حساسیت اخلاقی حرفهای و عوامل مرتبط در پرستاران غرب گلستان بود. مطالعهی توصیفی حاضر از نوع مقطعی بود که در سال 1393 بر روی 288 پرستار شاغل در مراکز دولتی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی غرب استان گلستان با روش نمونهگیری در دسترس سهمیهای انجام شد. ابزار مطالعه پرسشنامهی اطلاعات دموگرافیک و استاندارد حساسیت اخلاق حرفهای پرستاران بود. دادهها با نرمافزار SPSS نسخهی 16، آمار توصیفی و تحلیلی در سطح معنیداری 05/0>P تجزیه و تحلیل شد.تعداد 229 نفر (5/79%) از کل شرکتکنندگان مطالعه زن بودند. میانگین سن جامعه 4/6±2/31 سال و میانگین حساسیت اخلاق حرفهای 9/13±48/63 بود. حساسیت اخلاقی در ۵۱ نفر (7/17 درصد) در سطح پایین، ۱۸۲ نفر (8/63 درصد) متوسط و در ۵۳ نفر (4/18 درصد) در حد بالابود. بالاترین رتبه دارای اهمیت مربوط به بعد استفاده از دانش حرفهای (83/4=Mean Rank) بود. نتایج آزمون ضریب همبستگی Spearman ارتباط معنیداری بین حساسیت اخلاق حرفهای پرستاران با سن (005/0=P، 152/0-=r) و نتایج آزمون Mann Vitney U اختلاف معنیدار معکوس (001/0=P) بین امتیاز حساسیت اخلاق حرفهای و متغیر سابقهی شرکت در کارگاههای اخلاق پرستاران نشان داد. وجود حد متوسط در حساسیت اخلاقی پرستاران غرب گلستان لزوم توجهات بیشتر در زمینهی بهبود و ارتقا مباحث اخلاقی در پرستاری را ایجاب میکند. لذا لازم است نسبت به مسائل اخلاقی مربوط به حرفهی خود حساس و آشنا باشند.
رقیه مهدوی سرشت، فروزان آتش زاده شوریده، فریبا برهانی، احمدرضا باغستانی،
دوره 8، شماره 3 - ( 6-1394 )
چکیده
امروزه، پرستاران نظام سلامت با معضلات اخلاقی پیچیدهای مواجه هستند. این امر شرایطی را مهیا میکند که انجام کار صحیح اغلب با ارزشها و باورهای سایر ارائهدهندگان مراقبت بهداشتی مغایرت دارد. در این شرایط حفظ تعهد خود به بیماران، نیازمند شجاعت اخلاقی قابل توجهی است که در این میان، حساسیت اخلاقی میتواند در توسعهی بروز شجاعت اخلاقی نقش مهمی ایفا کند. مطالعهی کنونی با هدف بررسی همبستگی شجاعت اخلاقی و حساسیت اخلاقی پرستاران شاغل در بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی تبریز در سال 1393 صورت گرفت. در این مطالعهی توصیفی- همبستگی، 260 پرستار بهصورت نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند. از پرسشنامههای جمعیتشناختی، حساسیت اخلاقی Han و همکاران و شجاعت اخلاقی Sekerka و همکاران برای جمعآوری دادهها استفاده شد. روایی صوری و محتوای پرسشنامهی حساسیت اخلاقی و مقیاس شجاعت اخلاقی به روش کیفی بررسی شد و برای بررسی پایایی آنها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. دادهها پس از جمعآوری توسط آزمونهای آماری توصیفی و تحلیلی در نرمافزار SPSS نسخهی 21 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. طبق نتایج، میانگین نمرهی شجاعت اخلاقی پرستاران 56/10 ± 36/90 و بیشترین شجاعت اخلاقی در بعد عامل اخلاقی بود. میانگین نمرهی حساسیت اخلاقی پرستاران 78/17±99/60 و بیشترین حساسیت اخلاقی در بعد احترام به بیمار بود. تحلیل آماری نشان داد شجاعت اخلاقی با حساسیت اخلاقی از نظر آماری همبستگی مثبت دارد (15/0=r، 05/0>P). شجاعت اخلاقی واحدهای پژوهش بر حسب سن، سابقهی کاری پرستاران و نوع استخدام متفاوت بود. اما شجاعت اخلاقی پرستاران با توجه به جنس، وضعیت تاهل، سطح تحصیلات و نوبت کاری آنان متفاوت نبود. نتایج مطالعهی کنونی حاکی از همبستگی مثبت معنیدار آماری شجاعت اخلاقی با حساسیت اخلاقی است. بهنظر میرسد ارتقاء سطح آگاهی پرستاران از اصول اخلاقی و افزایش حساسیت اخلاقی، باعث گسترش رفتارهای شجاعانهی اخلاقی در پرستاران میشود.
مریم کریمی نقندر، نسرین توکلی، فریبا برهانی، محدثه محسن پور،
دوره 8، شماره 5 - ( 11-1394 )
چکیده
چکیده
برای داشتن عملکرد اخلاقی در پرستاری، در درجهی اول پرستاران باید ابعاد و مسائل اخلاقی را در حرفهی خود شناخته و نسبت به آن در تمام ارتباطات و مداخلات پرستار- بیمار حساس باشند. این حساسیت باید از ابتدای آموزش در دانشجویان شکل بگیرد تا نظام سلامت پایههای محکم و قوی داشته باشد. قرار گرفتن در محیط بالینی و آموزشی هر کدام بهنحوی بر حساسیت اخلاقی تأثیرگذار است. هدف از این مطالعه تعیین و مقایسهی میزان حساسیت اخلاقی دانشجویان سال سوم و چهارم پرستاری و پرستاران شاغل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد در سال 1393 است. در این مطالعهی توصیفی - مقطعی از پرسشنامهی حساسیت اخلاقی Lutzen استفاده شد. روایی و پایایی پرسشنامه مورد تأیید قرار گرفت. با توجه به فرمول حجم نمونه 110 نفر در هر گروه نمونهگیری شدند. نمونهگیری از دانشجویان سال سوم و چهارم بهصورت تصادفی و از پرستاران در دو مرحله (مرحلهی اول خوشهای و مرحلهی بعد تصادفی ساده) انجام شد. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی با نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شد.
میانگین و انحراف معیار نمرهی حساسیت اخلاقی در پرستاران 36/0±33/3 و دانشجویان پرستاری 35/0±27/3 بود و مقایسهی این دو گروه با آزمون آماری Independent T-test اختلاف معنیدار نشان نداد (05/0<P و 06/1-=t و 218=df). میانگین نمرهی حساسیت اخلاقی بر حسب ویژگیهای دموگرافیک تفاوت آماری معنیدار نداشت. میزان حساسیت اخلاقی در دانشجویان پرستاری و پرستاران دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد از حد مطلوبی برخوردار بود که این میتواند بهعنوان نقطهی قوتی برای برنامهریزان سیستم سلامت محسوب شود
نیلوفر میکائیلی، مظفر غفاری،
دوره 8، شماره 6 - ( 12-1394 )
چکیده
متغیرهای روانشناختی نظیر هوش و همدلی، در محیطهای درمانی که از لحاظ تفاوتهای فردی و شخصیتی از تنوع بسیاری برخوردار هستند، باعث افزایش سازگاری پرستاران شده و حساسیت اخلاقی آنان را تحت تأثیر قرار میدهد. هدف این مطالعه بررسی ارتباط هوش شخصی و همدلی با حساسیت اخلاقی پرستاران است. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بوده و نمونه آماری این تحقیق شامل 250 نفر از پرستاران استان آذربایجان غربی در سال 1394 بودند که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه هوش شخصی Mayer، پرسشنامهی همدلی Jefferson و مقیاس حساسیت اخلاقی Lutzen استفاده شد. سپس دادهها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند.
بین حساسیت اخلاقی پرستاران با متغیر همدلی (279/0 =r و002/0=P)، خرده مقیاس شکلدادن مدلها (411/0 =r و 001/0= P) و خرده مقیاس راهنمای انتخاب هوش شخصی (544/0 =r و001/0=P) رابطهی مثبت و معنیدار بهدست آمد. نتایج ضریب همبستگی چند متغیری به روش Enter نشان داد که متغیر همدلی و خرده مقیاسهای هوش شخصی در تبیین حساسیت اخلاقی پرستاران (374/0 ) سهیم بودند. پایبندی به اخلاق حرفهای از وظایف اصلی پرستاران است. از آنجا که نتایج بهدست آمده نشان داد بین همدلی و خرده مقیاسهای هوش شخصی با حساسیت اخلاقی پرستاران رابطهی مثبت و معنیدار وجود دارد، بنابراین برای افزایش حساسیت اخلاقی پرستاران، لازم است هوش شخصی و همدلی آنان از طریق آموزش گروهی تقویت شود.
منصوره اشقلی فراهانی، تهمینه صالحی، زهرا عرب عامری، فاطمه حاجی بابایی، آغا فاطمه حسینی، فاطمه غفاری،
دوره 9، شماره 4 - ( 7-1395 )
چکیده
همدلی، شرطی ضروری برای مراقبت پرستاری موثر است. یک رابطه همدلانه بین پرستار و بیمار به نتایج مثبت درمانی منتهی می¬شود و در محیط¬های آموزشی و درمانی موجب افزایش سازگاری دانشجویان پرستاری شده و حساسیت اخلاقی آنان را تحت تاثیر قرار می¬دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین همدلی دانشجویان پرستاری و ارتباط آن با مشخصات دموگرافیک آن¬ها در سال 1393-1392 انجام شد. مطالعه مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی بود که در آن به روش تصادفی طبقهای، 320 دانشجوی سال اول تا چهارم مقطع کارشناسی پرستاری شرکت کردند. داده¬ها با استفاده از پرسشنامه همدلی جفرسون ویژه دانشجویان پرستاری جمع-آوری شدند و سپس با استفاده از نرم¬افزار SPSS نسخه 18، آزمون¬های آماری تی¬تست مستقل، آنالیز واریانس یک¬طرفه و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شدند. میانگین نمره همدلی دانشجویان 11±103 بود و با افزایش سال تحصیلی، نمره همدلی نیز افزایش یافت. ارتباط معنی¬دار آماری بین جنس و همدلی وجود داشت و دانشجویانی که دوره ارتباط موثر را نگذرانده بودند، نمره همدلی بیشتری کسب کردند. به علاوه، با افزایش سن، نمره همدلی افزایش یافت و دانشجویان مجرد و شاغل، نمره همدلی بالاتری نسبت به دانشجویان متاهل و غیر شاغل به دست آوردند. ارتباط معنی¬داری بین نمره همدلی با علاقه مندی به رشته پرستاری، محل سکونت و معدل دانشجویان به دست نیامد. از آن جایی که ضعف ارتباطات بین فردی و پایین بودن احساس همدلی از موانع حساسیت اخلاقی است، تقویت همدلی از طریق آموزش می تواند به ارتقای اخلاق حرفه ای در دانشجویان پرستاری منجر شود. با توجه به ارتباط همدلی با سنوات تحصیلی دانشجویان در مطالعه حاضر، پیشنهاد می شود دانشکده ها از ترم های اول، دانشجویان را با اهمیت همدلی و چگونگی به کارگیری این مهارت در مراقبت از مددجویان آشنا سازند. همچنین در آموزش دانشجویان مذکر، به تقویت همدلی آنان با مددجویان توجه بیشتری صورت پذیرد.
سمیه محمدی، فریبا برهانی، مصطفی روشن زاده،
دوره 9، شماره 5 - ( 10-1395 )
چکیده
پرستاری حرفه ای اخلاقی است که در آن پرستاران وظیفه ی مراقبت از بیماران را بر عهده دارند. در روند مراقبت اخلاقی، توجه به حقوق بیماران از اهمیت خاصی برخوردار است که باید توسط گروه ارائهدهندهی مراقبت بهداشتی مد نظر قرار بگیرد. برای دستیابی به این هدف تنها آگاهی داشتن از حقوق بیماران کافی نیست و باید حساسیت اخلاقی نیز برای تصمیم گیری اخلاقی در شرایط مختلف مراقبت وجود داشته باشد. بنابراین، مطالعه ی حاضر با هدف بررسی ارتباط بین حساسیت اخلاقی و نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران صورت گرفته است. مطالعه ی توصیفی- تحلیلی حاضر بر روی 194 نفر از پرستاران شاغل در بخش های مراقبت ویژهی بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی استان خراسان جنوبی که به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند صورت گرفت. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامهای سه قسمتی شامل 1)اطلاعات جمعیتشناختی، 2) نسخهی کرهای پرسشنامهی حساسیت اخلاقی و 3)پرسشنامهی پژوهشگرساختهی بررسی نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران بود. دادهها پس از جمعآوری توسط نرمافزار SPSS نسخهی 16 و توسط آزمونهای آماری توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج نشان داد که بین میانگین حساسیت اخلاقی و نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران ارتباط مستقیم معنیداری وجود دارد (6/0 ,r=03/0P=). میانگین حساسیت اخلاقی در پرستاران 68/0± 05/3 از کل نمره (4-0) گزارش شده است. میانگین نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران نیز 8/0±4 از کل نمره (5-1) بوده است. ارتباط بین حساسیت اخلاقی با تعداد سالهای خدمت و سن در پرستاران معنیدار بوده است (05/0>P). بین نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران با متغیرهای جنس و تعداد سالهای خدمت نیز رابطهی معنیداری مشاهده شد (05/0>P). با توجه به نتایج لازم است با ارائهی راهکارهایی در زمینهی افزایش نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران و حساسیت اخلاقی در آنها اقدام شود. همچنین، با توجه به اینکه حساسیت اخلاقی و نگرش پرستاران نسبت به رعایت حقوق بیماران با افزایش تعداد سالهای خدمت افزایش مییابد، میتوان با قراردادن افراد باتجربهتر در ساختار تیمهای مراقبتی نقش رهبری اخلاقی آنها را مدنظر قرار داد و تا حدودی دستیابی به رعایت حقوق بیماران در سایر اعضای تیم را تضمین کرد.
زهرا تذکری، زهرا اعتباری اصل، زهرا محمدی، خاطره نعمتی،
دوره 11، شماره 0 - ( 1-1397 )
چکیده
حساسیت اخلاقی از عوامل مهم در بهبود کیفیت مراقبتهای پرستاری و ارتقای کارایی پرستاران است. پژوهش پیش رو، با هدف بررسی رابطهی حساسیت اخلاقی پرستاران اتاق عمل با خودکارآمدی آنها در مراکز آموزشیدرمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی اردبیل طراحی شد. این پژوهشِ توصیفیهمبستگی در سال ۱۳۹۶ روی ۱۴۴ نفر از پرستاران اتاق عمل به روش سرشماری صورت گرفت. اطلاعات، با کمک پرسشنامهی استاندارد حساسیت اخلاقی و خودکارآمدی عملکرد بالینی جمعآوری شد. دادهها با استفاده از آزمونهای آماری ضریب همبستگی پیرسون، آزمون تی مستقل و آنوا تحت نرمافزار Spss 15 تجزیه و تحلیل شد. میانگین سنی افراد 07/6±30 سال به دست آمد. اکثر پرستاران زن (۵۴%) دارای مدرک اتاق عمل (۵۹%) بودند. میانگین و انحراف معیار نمرهی حساسیت اخلاقی 00/11± 87 و خودکارآمدی کلی نیز، 00/13±129 به دست آمد. ضریب همبستگی پیرسون، بیانگر ارتباط آماری معنادار، بین نمرهی خودکارآمدی و حساسیت اخلاقی پرستاران بود (۰۰۰۱≥P، 882/0r=). نتایج مطالعهی حاضر نشان داد حساسیت اخلاقی و خودکارآمدی پرستاران اتاق عمل، در حد بالایی قرار دارد؛ همچنین به نظر میرسد حساسیت اخلاقی بالا، موجب افزایش خودکارآمدی میشود. با وجود این، برگزاری کارگاههای اخلاقی و حرفهای میتواند حساسیت اخلاقی و به دنبال آن، خودکارآمدی پرستاران را بهبود بخشد.
زهره کهنسال، نصرت عوضنژاد، بهناز باقریان، فائزه جهانپور،
دوره 11، شماره 0 - ( 1-1397 )
چکیده
داشتن عملکرد حرفهای در پرستاری، نیازمند آشنایی با مسائل اخلاقی حرفهی پرستاری و حساسیت به آنها در ارتباط با بیماران است. این حساسیت، بهعنوان زیربنای اخلاق پرستاری، باید از ابتدای آموزش پرستاری مدِنظر قرار گیرد. هدف مطالعهی حاضر، بررسی میزان حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بوشهر بود. این مطالعهی توصیفیمقطعی، با استفاده از پرسشنامهی استاندارد حساسیت اخلاقی پرستاران در تصمیمگیری، به بررسی حساسیت اخلاقی 73 دانشجوی پرستاری پرداخت. روایی و پایایی پرسشنامه در مطالعات پیشین تأیید شده بود (8/0=α). ابعاد پرسشنامه عبارت بود از: «میزان احترام به استقلال مددجو»، «میزان آگاهی از نحوهی ارتباط با بیمار»، «میزان دانش حرفهای»، «تجربهی مشکلات و کشمکشهای اخلاقی»، «بهکارگیری مفاهیم اخلاقی در تصمیمگیریهای اخلاقی» و «صداقت و خیرخواهی». امتیاز 0تا50، بهعنوان حساسیت اخلاقی کم، 50تا75، متوسط و 75تا100، زیاد در نظر گرفته شد. همهی دانشجویان پرستاری ترم سوم و هشتم دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، در سال 1395، بهصورت سرشماری، وارد مطالعه شدند. میانگین حساسیت اخلاقی دانشجویان، در سطح متوسط بود (90/13±15/68). بیشترین میانگین، مربوط به «صداقت و خیرخواهی» و کمترین، مربوط به «میزان دانش حرفهای» و «بهکارگیری مفاهیم اخلاقی در تصمیمگیریهای اخلاقی» بود. میانگین حساسیت اخلاقی دانشجویان ترم هشتم، بیشتر از ترم سوم بود. حساسیت اخلاقی دانشجویان با ترم تحصیلی آنها ارتباطی معنیدار داشت (000/0=p). پایینبودن حساسیت اخلاقی در پرستاران، منجر به تصمیمگیری نامناسب در آنها میشود؛ بنابراین، لازم است برنامههای آموزشی مناسبی برای افزایش حساسیت اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری از ابتدای تحصیل در نظر گرفته شود.
خدیجه نصیریانی، سیده الهام فضلجو، عارفه دهقانی تفتی، یدالله موبری،
دوره 13، شماره 0 - ( 1-1399 )
چکیده
حساسیت اخلاقی، بهعنوان اولین گام در فرایند تصمیمگیری اخلاقی، قبل از اینکه فرد بتواند قضاوت اخلاقی و بهدنبال آن، تصمیمگیری مناسب داشته باشد، ضروری است. برای ارتقای حساسیت اخلاقی پرستاران، آموزش مفاهیم اخلاقی و بهکارگیری شیوهی مناسب برای آموزش هنوز محل بحث است؛ لذا، مطالعهی حاضر، با هدف تعیین تأثیر آموزش مجازی اصول اخلاقی به شیوهی روایتگری، بر حساسیت اخلاقی پرستاران مراقبتهای ویژه انجام شد. در این مطالعهی نیمهتجربی ،60 پرستار شاغل در بخشهای مراقبت ویژه، در دو گروه مداخله و کنترل در دو بیمارستان مورد بررسی قرار گرفتند. برای گروه مداخله، برنامهی آموزشی اصول اخلاقی به شیوهی روایتگری و از طریق فضای مجازی اجرا شد. پرستاران پرسشنامهی حساسیت اخلاقی لاتزن را در سه نوبت (قبل، بلافاصله و دو ماه بعد) تکمیل کردند. اطلاعات با نرمافزارSPSS ، نسخهی ۲۰، تجزیه و تحلیل شد. یافتهها نشان داد نمرهی حساسیت اخلاقی پرستاران گروه آزمون، قبل از مطالعه (9.24±61.53) و گروه کنترل (7.76± 60.60) بود که تفاوتی معنیدار نداشت (p>0.05)؛ اما بعد از مداخله در پسآزمون اول، گروه آزمون (6.05±77.50) و گروه کنترل (8.07± 60.83) بود که تفاوتی معنیدار را نشان داد (p<0.05)؛ همچنین، در پسآزمون دوم، بین گروه آزمون و کنترل، تفاوتی معنیدار دیده شد (p<0.05). آزمون آماری اندازههای تکراری بین نمرات حساسیت اخلاقی در گروه آزمون تفاوتی معنیدار نشان داد؛ اما در گروه کنترل، تفاوت معنیدار مشاهده نشد. بر اساس یافتهها، حساسیت اخلاقی پرستاران دو گروه، در ابتدای مطالعه، متوسط بود؛ اما بعد از مداخله، گروه آزمون بهبودی شایستهی توجه یافت؛ اما گروه کنترل، کماکان، متوسط بود؛ بنابراین، لازم است پرستاران به ثبت و اشتراکگذاری چالشهای اخلاقی که با آن مواجه میشوند، تشویق گردند تا بدینترتیب، ضمن ارتقای عملکرد اخلاقی خود، از روایتهای آنها برای آموزش سایر پرستاران و دانشجویان پرستاری استفاده شود.
الیزه نژدحسین دانش، هایده صابری، شادی جزایری،
دوره 13، شماره 0 - ( 1-1399 )
چکیده
حساسیت اخلاقی یکی از معیارهای مهم در اصول اخلاق حرفهای است که درونمایهی تعدادی از ابعاد آن روانشناسی است؛ لذا این تحقیق با هدف تبیین معنای حساسیت اخلاقی با تأکید بر ابعاد روانشناختی آن از دیدگاه کادر درمان اتاق عمل صورت گرفت. در این پژوهش کیفی، مصاحبهای نیمهساختاریافته و عمیق با یازده تن از کادر درمان اتاق عمل بیمارستان امامخمینی(ره) انجام شد؛ همچنین، تجزیه و تحلیل محتوا به روش استراوس و کوربین انجام گرفت. نتایج مطالعهی اخیر، سه درونمایهی متغیرهای محیطی، مشکلات فردی و بینفردی و حقوق متقابل بیمار و کادر درمان را شامل میشود. ابعاد حساسیت اخلاقی عبارت بودند از: میزان احترام به استقلال مددجو، میزان آگاهی از نحوهی ارتباط با بیمار، میزان دانش حرفهای، تجربهی مشکلات و کشمکشهای اخلاقی، بهکارگیری مفاهیم اخلاقی در تصمیمگیریهای اخلاقی و صداقت و خیرخواهی. مشاهدات ما اختلاف دیدگاه کادر درمان را از ابعاد مختلف موضوع «حساسیت اخلاقی» با آنچه بهواقع در متون ذکر شده است، نشان میدهد؛ تاآنجاکه بسیاری از مصاحبهشوندگان حساسیت اخلاقی را، آنچه موجب رنجش شخص آنها میشود، برداشت کردند.
معصومه برخورداریشریفآباد، سیده زهرا کاکا تفتی، پرنیا باستانی، فریده محمودی هاشمی،
دوره 15، شماره 1 - ( 1-1401 )
چکیده
ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی برای ارائه مراقبت های اخلاقی موثر ، نیاز به حساسیت اخلاقی دارند. از آنجاییکه معنویت بخش جدایی ناپذیر از اخلاق است و هوش معنوی زیربنای باورهای فرد است که بر عملکرد وی تأثیر می گذارد، این مطالعه با هدف تعیین نقش هوش معنوی در میزان حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری انجام شد. این پژوهش، یک پژوهش توصیفی مقطعی می باشد که در سال 1400 انجام شد. جامعه هدف را دانشجویان پرستاری شاغل به تحصیل در نیمسال اول 1401-1400 در شهر یزد بودند که 153 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. به منظور جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه های هوش معنوی کینگ، حساسیت اخلاقی لوتزن استفاده شد. روایی و پایایی ابزار ها در تحقیقات پیشین تعیین شده است. داده ها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار، توزیع فراوانی) و استنباطی (آزمون همبستگی پیرسون) توسط نرم افزار SPSS نسخه 16 تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین حساسیت اخلاقی (46/10±24/64) و میانگین هوش معنوی دانشجویان پرستاری (13/34±90/53) و در حد متوسط قرار داشت. ارتباط آماری معناداری بین هوش معنوی و حساسیت اخلاقی مشاهده نشد (245/0 = P). لذا نیاز است برای درک بهتر و عمیقتر، مطالعاتی جهت بررسی عوامل میانجی که ممکن است بر این متغیرها تأثیرگذار باشد، انجام شود
معصومه منگلی، زهرا رضاحسینی، حسین سبزعلیانی،
دوره 15، شماره 1 - ( 1-1401 )
چکیده
ارائه مراقبت پرستاری بر اساس ارزشهای اخلاقی مستلزم برخورداری پرستاران از حساسیت اخلاقی است. تعیین عوامل مرتبط با حساسیت اخلاقی می تواند به شناخت راهکارهای ارتقای این توانمندی کمک نماید. هدف از این مطالعه، بررسی ارتباط حساسیت اخلاقی پرستاران با شاخصهای محیط کاری بوده است. این مطالعه توصیفی- همبستگی با حضور 135 نفر از پرستاران بیمارستان ولی عصر شهربابک (استان کرمان) در سال 1400 انجام شده است. انتخاب نمونه ها به روش تمام شماری بوده و برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه حساسیت اخلاقی لوتزن و پرسشنامه شاخص محیط کار استفاده شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با تعیین ضریب همبستگی پیرسون و آزمون رگرسیون، با استفاده از SPSS نسخه 26 انجام شده و آزمونهای تی و آنووا برای بررسی تفاوت میانگین نمرات بر اساس متغیرهای جمعیت شناختی و حرفه ای استفاده گردیده است. یافته های پژوهش نشان داد وضعیت حساسیت اخلاقی و شاخصهای محیط کار پرستاران شرکت کننده در این مطالعه در سطح متوسط قرار داشته و همبستگی معناداری بین حساسیت اخلاقی پرستاران با شاخصهای محیط کاری وجود دارد (0.212 = R ) (P=0.049) . همچنین میانگین نمره شاخص محیط کار، تفاوت معناداری را بر اساس متغیرهای سمت (P=0.08 ) و نوبت کاری (P=0.012) نشان داد. وجود ارتباط معنادار حساسیت اخلاقی پرستاران با شاخصهای محیط کاری آنان، اهمیت وضعیت محیط کاری و پیامدهای مرتبط با آن را مورد تایید قرار می دهد. با توجه به نتایج مطالعه حاضر، با مطلوب ساختن شرایط محیط کاری پرستاران می توان انتظار داشت حساسیت اخلاقی آنها نیز ارتقاء یابد.
مصطفی قاسم پور، عباس داداش زاده، مجید پورعبدالله، فضه حسینی لیلاب،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
حساسیت اخلاقی، یکی از ویژگیهای حیاتی برای کارکنان اورژانس پیشبیمارستانی است که بر روی فرایندهای تصمیمگیری اخلاقی آنها و مراقبتی که در مواقع اضطراری و اغلب پیچیده، به بیماران ارائه میدهند، اثر میگذارد. حساسیت اخلاقی، بهعنوان توانایی افراد در شناسایی معضلات اخلاقی و درک پیامدهای آنها تعریف میشود. حساسیت اخلاقی میتواند کارکنان را قادر سازد تا در چالشهایی مانند منابع محدود و وضعیت حاد بیمار، سریع و مستقل تصمیمگیری کنند. این مطالعه با هدف ارزیابی سطح حساسیت اخلاقی در بین تکنسینهای فوریتهای پزشکی (EMTs) و شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر آن، طراحی و انجام شد. این مطالعهی مقطعی در سال 1402، با شرکت 245 نفر از تکنسینهای فوریتهای پزشکی (EMTs) که به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شده بودند، انجام شد. دادهها با استفاده از پرسشنامهی حساسیت اخلاقی (MSQ) جمعآوری و با استفاده از آزمونهای همبستگی و تحلیل رگرسیون، تجزیه و تحلیل شدند. این مطالعه نشان داد، میانگین نمرهی حساسیت اخلاقی در بین شرکتکنندگان (39.45±7.13) در سطح متوسط تا بالا قرار داشت؛ همچنین نتایج نشان داد، بین حساسیت اخلاقی و برخی مشخصات فردیاجتماعی و حرفهای، با سابقهی کار، بهعنوان عاملی تعیینکننده، همبستگی معنیداری وجود دارد (P<0.001). تجزیه و تحلیل رگرسیون، تجربهی کاری (B=0.08 , P<0.001) را بهعنوان یک پیشبینی قوی برجسته کرد که نشان میدهد، افزایش مواجهه با چالشهای بالینی و اخلاقی در طول زمان، حساسیت اخلاقی را افزایش میدهد. بهبود حساسیت اخلاقی در بین کارکنان اورژانس پیشبیمارستانی، گامی حیاتی بهمنظور افزایش توانایی آنها در شناسایی چالشهای اخلاقی پیچیده و ارائهی مراقبتهای باکیفیت برای بیمار است. با توجه به نیازهای منحصربهفرد کارکنان در موقعیتهای اضطراری، مانند زمان محدود برای تصمیمگیری، محدودیت منابع و نیاز به اقدام فوری، تجهیز آنان به ابزارهایی برای تشخیص و رسیدگی به معضلات اخلاقی ضروری است. اجرای برنامههای آموزشی جامع، با تمرکز بر آگاهی اخلاقی و استدلال اخلاقی، میتواند تکنسینهای فوریتهای پزشکی را برای تصمیمگیری آگاهانهتر و همدلانهتر توانمندتر کند؛ علاوهبراین، پرورش فرهنگ سازمانی حمایتی که عملکرد اخلاقی را در اولویت قرار میدهد و آموزش مداوم را ارائه میدهد، میتواند اعتماد و شایستگی آنها را در مدیریت موقعیتهای حساس اخلاقی بیشتر تقویت کند.
مریم سینا، زهرا کشتکاران، زینت محبی، نعیمه سادات اثماریان،
دوره 17، شماره 0 - ( 10-1403 )
چکیده
پرستاران بهعنوان بزرگترین گروه ارائهدهندهی خدمات بهداشتی، در تیمهای درمانی و مراقبت از بیماران، نقش حیاتی دارند. دانشجویان پرستاری که پرستاران آینده خواهند بود، به شایستگیهای بالینی و اخلاقی نیاز دارند تا بتوانند مراقبتهای حرفهای و مناسبی ارائه دهند. حساسیت اخلاقی، بهعنوان توانایی درک و تشخیص موقعیتهای اخلاقی، بسیار اهمیت دارد و ارتباط پرستاران با بیماران را بر پایهی اعتماد و پاسخگویی به نیازهای فردی تقویت میکند که در مواجهه با چالشهای اخلاقی محیطهای بالینی کمککننده است؛ لذا، این مطالعه با هدف تعیین حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری و ارتباط آن با ویژگیهای جمعیتشناختی انجام شد. در این مطالعهی توصیفیمقطعی، 112 دانشجوی سال سوم و چهارم پرستاری شرکت کردند. پرسشنامههای مشخصات جمعیتشناختی و حساسیت اخلاقی لوتزن، ابزارهای استفادهشده بودند. دادهها پس از جمعآوری، از طریق نرمافزارSPSS نسخهی 23 و با استفاده از آزمونهای آمار توصیفی و تحلیلی، تجزیه و تحلیل شدند. حساسیت اخلاقی مشارکتکنندگان در حیطهی صداقت در تصمیمگیری، با بالاترین میانگین (5/62 ±14/71) و در حیطه دانش حرفه ای، با کمترین میانگین (2/12 ± 3/70) مشاهده شد. میانگین نمرهی کلی حساسیت اخلاقی 15/854 ± 59/87 و در سطح متوسط بود. بررسی ارتباط متغیرهای جمعیتشناختی، شامل سن، معدل، جنس، وضعیت تأهل، وضعیت سکونت، ترم در حال تحصیل، وضعیت مالی خانواده و وضعیت تحصیلی والدین نشان داد، تنها در حیطهی تجربهی مشکلات اخلاقی، حساسیت اخلاقی با وضعیت اقتصادی خانوادهی دانشجویان، رابطهی مثبت و معنادار (0.046 >P) داشت. با توجه به یافتههای حاصل از این مطالعه، طراحی و اجرای برنامههای مدون برای ارتقاء سطح حساسیت اخلاقی دانشجویان پرستاری امری ضروری به نظر میرسد؛ همچنین، این مطالعه بر توجه به عوامل اجتماعی اثرگذار، ازجمله موقعیت اقتصادی بر کسب تجارب اخلاقی و تقویت حساسیت اخلاقی تأکید میکند.
