علی اکبر فرهنگی، عباس بازرگان، سیدجمال الدین طبیبی، حسن ناوی پور،
دوره 4، شماره 1 - ( 12-1389 )
چکیده
ارتباطات میانفردی مدیران بخش مهمی از توانایی و عاملی کلیدی در اثربخشی عملکرد بهشمار میرود و بر کیفیت سطح خدمات و سلامت جامعه تأثیرگذار است. در زمینهی مهارت ارتباطی مدیران حوزهی سلامتی با رویکرد توجه به درک آنان مطالعات کمتری انجام شده است. این مطالعه با هدف تبیین درک مدیران بیمارستانی از ویژگیهای اخلاقی و شخصیتی سازگار با شایستگی ارتباطی انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با روش آنالیز محتوا به شیوهی استقرایی انجام شد. نمونهگیری بهصورت مبتنی بر هدف شروع و تا اشباع دادهها ادامه یافت. از مصاحبه و مشاهدهی بدونساختار، به منظور گردآوری دادهها استفاده شد و تمامی مصاحبهها ضبط و دستنویس شدند. با استفاده از روش تحلیل محتوا و بهصورت مقایسهای مداوم، دادهها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
مشارکتکنندگان در مطالعه 23 نفر از مدیران بیمارستانی شهر تهران (14 نفر زن، 9 نفر مرد، محدوهی سنی بین 35 الی 53 سال، 5 تا 23 سال سابقهی کاری شامل: مدیر داخلی 7 نفر، مترون4 نفر، سوپروایزر 5 نفر، و سرپرستار7 نفر ) بودند. در فرآیند آنالیز محتوا به شیوهی استقرایی، شش درونمایه، در ابعاد اخلاقی (نوعدوستی و انسانگرایی - راستی و درستی- اعتمادگرایی) و شخصیتی (پشتکار و مسؤولیتپذیری- قاطعیت - پویایی و کمال طلبی)، بهعنوان درونمایههای اصلی از دادههای پژوهش انتزاع شد. آنها دارای معانی و ماهیت ویژهای هستند که مدیران در فعالیتهای خود در ارتباط با کارکنان بیمارستان تجربه کردهاند. آنها همچنین با توجه به آموزههای دینی و فرهنگ جامعهی مورد مطالعه بیان شدهاند و هر کدام دارای طبقات متعددی نیز هستند.
مطالعهی حاضرنشان داد شش درونمایهی حاصل از ادراک و تجربهی مدیران بیمارستانی در ابعاد اخلاقی و شخصیتی در بهبود ارتباطات میانفردی مدیران حایز اهمیت است و میتواند به برنامهریزان حوزهی سلامت کمک کند تا با توجه به دو معیار مهم و اثرگذار ارزشها و فرهنگ اسلامی - ایرانی جامعه، شرایط را برای ایجاد بستر لازم در سازگار شدن مدیران با این ویژگیها فراهم نمایند.
راحله سموعی، فرزانه محمدی سفید دشتی، نرگس مشکینه، مصطفی امینی رارانی،
دوره 17، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده
رعایت اصول اخلاق در پژوهش توسط پژوهشگران، در ارائهی یافتههای مبتنی بر شواهد و کاربردی و متعاقب آن، حل مسائل جامعه و توسعهی دانش، نقش زیربنایی دارد؛ بااینحال، با وجود کارگاههای آموزشی متعدد برگزارشده و آگاهیافزایی، همواره شاهد برخی عملکردهای غیراخلاقی در حوزهی پژوهش هستیم؛ ازاینرو، شناسایی عوامل مرتبط برای برنامهریزیهای کاربردی و پیشگیرانه ضروری است. در این زمینه مطالعه با هدف شناسایی تعیینگرهای روانیاجتماعی مرتبط با عملکرد اخلاقی پژوهشگران در انجام و انتشار آثار پژوهشی انجام شد. مطالعه با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. ۲۹ عضو هیئت علمی و پژوهشگر از دانشگاههای علوم پزشکی کشور در رشته و تخصصهای مختلف، بهصورت هدفمند و با انجام مصاحبه نیمهساختاریافته در مطالعه شرکت کردند. برای طبقهبندی دادهها از روش تحلیل محتوای کیفی و برای ارزیابی دادهها از معیارهای لینکلن و گوبا استفاده شد. ۱۳۶ کد، ۲۰ طبقهی فرعی و ۴ طبقهی اصلی، حاصل تحلیل دادهها بود. عوامل مرتبط با عملکرد اخلاقی پژوهشگران در حین انجامدادن و انتشار آثار پژوهشی در مصاحبه با پژوهشگران که در قالب طبقههای فرعی نمایان شدند، عبارت بودند از: «قوانین»، «یادگیری اجتماعی»، «دانش و سواد» و «ویژگیهای روانشناختی». طبق یافتههای این مطالعه، عملکرد اخلاقی پژوهشگران در حوزهی پژوهش، حاصل تعامل عوامل اجتماعی، فردی، شخصیتی و قانونگذاری است. برخی عوامل، مثل ویژگیهای شخصیتی، دیرپا و مقاوم و فردی هستند؛ درحالیکه عوامل اجتماعی، گسترده و رایج و عمومیترند. سیاستگذاران و مدیران مرتبط با حوزهی پژوهش میتوانند با بهکارگیری روشهای آموزشی و فرهنگسازی و تغییر رفتار، برای بهبود عملکرد اخلاقی پژوهشگران و اخلاقمحوری در حوزهی پژوهش اقدام کنند.
