مسعود یونسیان، حسنا جانجانی، زهره بهمنی، کامیار یغمائیان، فاطمه یوسفیان، مینا آقائی،
دوره 21، شماره 2 - ( دوره 21، شماره 2، تابستان 1404 )
چکیده
مقدمه و اهداف: افزایش تولید پسماندهای عفونی و نوکتیز در مراکز دفع پسماند، خطرات قابلتوجهی برای سلامت کارکنان این بخش ایجاد کرده است. این مطالعه با هدف بررسی مارکرهای سرولوژیک هپاتیت B و C در میان کارکنان مجتمع پردازش و دفع آرادکوه تهران انجام شد.
روش کار: در این پژوهش، 89 نفر از کارکنان در چهار بخش مختلف اداری، پردازش اولیه، پردازش نهایی (کمپوست) و لندفیل بهصورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و نمونههای خون آنها برای بررسی مارکرهای HBsAg، Anti-HBs و Anti-HCV با روش الایزا (ELISA) مورد آزمایش قرار گرفت. تیتر آنتیبادی ضد هپاتیت B (Anti-HBs) در سه سطح ایمنی کامل (>100 IU/L)، ایمنی نسبی (100-10 IU/L) و عدم ایمنی (<10 IU/L) دستهبندی شد و نتایج برای کارکنان در بخش های مختلف مدیریت پسماند گزارش شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که 25% از کارکنان فاقد ایمنی محافظتی در برابر هپاتیت B بودند، در حالی که 57% دارای ایمنی کامل و 18% دارای ایمنی نسبی بودند. کارکنان بخش پردازش اولیه بیشترین خطر را تجربه کردند، بهطوریکه 50% فاقد ایمنی محافظتی بودند، در حالی که کارکنان اداری با 76% ایمنی کامل، بهترین وضعیت ایمنی را داشتند. همچنین، از نظر عفونت فعال هپاتیت B (HBsAg مثبت)، 2 نفر (11%) در گروه پردازش اولیه و 1 نفر (4%) در گروه پردازش نهایی (کمپوست) مثبت بودند.
نتیجهگیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد درصد قابلتوجهی از کارکنان فاقد ایمنی کافی در برابر هپاتیت B بودند و موارد مثبت HBsAg و Anti-HCV نیز شناسایی شد که کارکنان پردازش اولیه و نهایی به دلیل تماس مکرر با پسماندهای شهری حاوی سرنگ های استفاده شده، شیشه های دارو، اقلام نوک تیز و زباله های عفونی، در معرض خطر بالایی برای ابتلا به هپاتیت B و C قرار دارند. این امر اهمیت واکسیناسیون گسترده، پایش مداوم وضعیت ایمنی و اجرای استانداردهای ایمنی شغلی را برای کاهش خطرات ناشی از تماس با پسماندهای عفونی و نوکتیز نشان میدهد. یافتههای این پژوهش میتوانند مبنای ارزشمندی برای طراحی مداخلات پیشگیرانه در راستای ارتقای سلامت شغلی کارکنان این حوزه باشند.
