مقدمه و هدف: تبادل دانش و اطلاعات در قالب ارتباطات اجتماعی از مسایل مهم در اپیدمیولوژی اجتماعی است. با توجه به اهمیت شبکههای انتقال اطلاعات جوانان و نوجوانان آسیبپذیر، مطالعهی حاضر با هدف بررسی شبکههای انتقال اطلاعات درسی و عوامل مؤثر بر آن در نوجوانان ساکن خانههای کودک و نوجوان شهر کرمان با روش تحلیل شبکههای اجتماعی انجام شد.
روش کار: نمونه پژوهش توصیفی- مقطعی حاضر را تمامی نوجوانان 18-12 ساله ساکن خانههای کودک و نوجوان شهر کرمان تشکیل میداد. پس از تعیین تراکم شبکهها و استخراج شاخصهای مرکزیت، با استفاده از روش سرشماری تریادها ساختار موضعی شبکهها مورد بررسی قرار گرفت. سپس با بهرهگیری از آنالیزهای mixed model اثرهای متغیرهای مستقل بر شاخص indegree بررسی شد.
نتایج: میانگین کلی تراکم ارتباطات 34/0 و در خانههای دخترانه و پسرانه به ترتیب 42/0 و 27/0 بود، که البته تفاوت آماری معنیداری نداشتند (2/0p=). با افزایش سن (001/0P<) و معدل آخرین سال تحصیلی (002/0P=)، شاخص ارتباطهای ورودی افزایش مییافت و میانگین این شاخص در افرادی که مطالعه غیر درسی داشتند؛ به طور معنیداری بالاتر از سایرین بود (04/0P=).
نتیجهگیری: سن، معدل و مطالعه غیر درسی عوامل مؤثر بر تعداد ارتباطهای ورودی افراد بودند. در مجموع، تراکم ارتباطها و در نتیجه انسجام ساختاری در شبکهها نسبتاً کم بوده و میتوان گفت که سرعت انتقال اطلاعات در بین این افراد و بهویژه در بین پسران پایین است، بنابراین لزوم برنامهریزیهای مناسب برای تقویت فرایند تبادل دانش در بین این نوجوانان احساس میگردد.
