مقدمه و اهداف: با توجه به اهمیت پیشگیری و مداخلات مؤثر جامعهنگر در کاهش عوارض روانی و اقتصادی سرطانها و نیز با تمرکز بر فاکتورهای خطر قابل اصلاح، پژوهش حاضر با در نظر گرفتن تعدادی از این عوامل طراحی و اجرا گردید.
روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه مورد-شاهد است. موردها شامل ۲۱۱ نفر بیمار مبتلا به انواع سرطان و ۳۲۲ نفر شاهد که از سامانه پارسا انتخاب شدند، میباشند. عوامل مواجهه قابل اندازهگیری شامل مصرف فست فود، میوه، سبزی و فعالیت فیزیکی بود. برای سنجش میزان فعالیت بدنی از پرسشنامه فعالیت بدنی (IPAQ) و برای سنجش میزان مصرف فست فود، میوه و سبزی از فرم بسامد غذایی (FFQ) استفاده شد. به منظور تحلیل، از آمار توصیفی و آزمونهای کایاسکوئر، t مستقل، و رگرسیون لجستیک استفاده گردید.
یافتهها: نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که مصرف میوه و سبزی در حد نامطلوب نسبت به مصرف مطلوب به ترتیب با نسبت شانس 4/49 و 4/042 احتمال افزایش ابتلا به سرطان را نشان میدهد . همچنین، استفاده کمتر از فست فود با 0/466= OR سبب کاهش ابتلا به سرطان به میزان ۵۳ درصد شد. تحلیلها در فعالیت فیزیکی تنها در سطح پیادهروی با اندازه اثر بسیار ضعیف معنیدار شد. شغل، جنسیت، سطح تحصیلات، سابقه خانوادگی و سن ارتباط آماری معنیداری را با سرطان نشان داد و دیگر متغیرهای دموگرافیک معنادار نبودند.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج مطالعه حاضر و شواهد دیگر، همچنین با توجه به اینکه الگوی غذایی و فعالیت فیزیکی فاکتورهای خطر قابل اصلاحی هستند، مداخلات مناسب میتوانند نقش پیشگیرانهای در کاهش بروز بیماریهای مزمن ایفا کنند. این امر نیازمند بهبود سطح آگاهی جامعه و نیز طراحی و اجرای مداخلات مؤثر است.
