علیاصغر فخری دمشقیه، حسامالدین اکبرین، روزبه بشر، محمدرضا شیرزادی، زهرا بلوکی، نرگس قاسمزاده،
دوره 21، شماره 1 - ( 3-1404 )
چکیده
مقدمه و اهداف: هاری در سطح جهان خطر برای سلامت عمومی محسوب میشود. هدف از این مطالعه تعیین مقدار و روند هزینههای ناشی از سرم ضدهاری و واکسن هاری در ایران بین سالهای 1394 و 1401 بود.
روش کار: با استفاده از دادههای کشوری از فروردین 1394 تا فروردین 1401، مقدار هزینه ناشی از سرم ضدهاری، واکسن هاری انسانی، و مجموع هزینههای این دو تعیین شدند. روند سالانه هزینه ناشی از سرم، واکسن، و مجموع هزینه این دو با استفاده از رگرسیون Joinpoint با حداکثر یک نقطه اتصال تعیین شد.
یافتهها: بیشترین هزینههای سرم و واکسن هاری به ترتیب در سالهای 1400 و 1399 (58/3 و 6/874 میلیون دلار آمریکا) مشاهده شدند. میانگین درصد تغییر سالانه از نظر آماری معنیدار (0/001>p) و نشاندهنده روند افزایشی هزینههای ناشی از مصرف سرم ضدهاری بود. روند هزینه واکسن بین سالهای 1394 و 1399 افزایشی و درصدهای تغییر سالانه بین سالهای 1394 و 1399 (0/001>p) و سال 1400 (0/001>p) از نظر آماری معنیدار بودند. برای مجموع هزینههای سرم ضدهاری و واکسن هاری، میانگین درصد تغییر سالانه از نظر آماری معنیدار (0/001>p) و نشاندهنده روند افزایشی آن در ایران بود.
نتیجهگیری: کمترین مقدار هزینه ناشی از واکسن هاری در سال 1400 مشاهده شد که ممکن است به علت رخداد پاندمی کووید-19 باشد. برای کاهش خسارتهای ناشی از هاری، تولید داخلی سرم ضدهاری، پیادهسازی اقدامهای کنترلی هاری در جمعیت سگهای بدون سرپرست، و افزایش آگاهی جمعیت عمومی در زمینه حیوانگزیدگی بهویژه سگگزیدگی توصیه میشود.
