36 نتیجه برای مراقبت
قباد مرادی، ابراهیم قادری، مریم سرگلزایی، حمیرا فلاحی، سنا عیب پوش، کتایون طائری، سمانه اکبرپور، کیانا انتظار مهدی، خالد رحمانی،
دوره 15، شماره 2 - ( 6-1398 )
چکیده
مقدمه و اهداف: ایران یکی از کشورهای حاضر در منطقه خاورمیانه است که از سالها قبل برنامههای مراقبت و کنترل HIV/AIDS را اجرا میکند. هدف از انجام مطالعه حاضر مروری بر نظام مراقبت HIV/AIDS در ایران بود.
روش کار: مطالعه حاضر به بررسی و مرور ساختارها و فرایندهای برنامه مراقبت ایدز در ایران پرداخته است. منابع اطلاعاتی مورد استفاده در این مطالعه شامل مستندات و دستورالعملهای انتشار یافته در زمینه مراقبت HIV/AIDS در ایران، بررسی ساختارهای موجود و نظرات مدیران و دست اندرکاران کشوری نظام مراقبت بود.
یافتهها: در ایران تمام موارد اچ آی وی/ایدز شناساییشده و همچنین موارد دارای رفتارهای پرخطر جهت انجام مراقبتهای درمانی و پیشگیری به مراکز یا پایگاههای مشاوره بیماریهای رفتاری هدایت میشوند. فعالیتهای کاهش آسیب در گروههای پرخطر در قالب مراکز مشاوره، مراکز گذری معتادان و مراکز مشاوره زنان با همکاری سازمانهای دولتی و غیردولتی، توجه بیشتر به نسل دوم مراقبت ایدز بهویژه انجام مطالعات رفتاری از دیگر اجزای نظام مراقبت HIV/AIDS در ایران هستند.
نتیجهگیری: اگرچه نظام مراقبت کشوری HIV/AIDS در ایران با یک ساختار وسیع موفقیتهای زیادی در کاهش موارد جدید
اچ آی وی بهویژه در برخی گروههای پرخطر همچون معتادین تزریقی و همچنین کاهش انتقال موارد بیماری از مادران آلوده به نوزادان داشته است، اما تقویت نظام مراقبت این بیماری بهویژه در گروههای پرخطر جنسی بهعنوان یک راهکار اصلی برای کنترل ایدز در کشور ضروری به نظر میرسد.
قباد مرادی، خالد رحمانی، پیمان همتی، حسین اکبری، فرشید رضایی، محمد نصر دادرس، بهزاد امیری، حسین عرفانی، محمود سروش، سونیا درویشی، جعفر سلطانی، طلعت مختاری آزاد، محمد مهدی گویا،
دوره 15، شماره 2 - ( 6-1398 )
چکیده
مقدمه و اهداف: ایران همچون بیشتر کشورهای جهان همواره در معرض تهدید اپیدمیها و پاندمی های جهانی آنفلوانزا است. هدف از انجام مطالعه حاضر، مروری بر نظام مراقبت آنفلوانزا در ایران بود.
روش کار: داده های این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتاب ها و مقالات منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحب نظران نظام مراقبت آنفلوآنزا در سال های ۹۸-۱۳۹۶ هجری شمسی اخذ شد.
یافتهها: مراقبت بیماری آنفلوانزا در ایران در حال حاضر، ترکیبی از روش های مراقبتی شامل مراقبت دیده ور، مراقبت آزمایشگاهی، مراقبت بیمارستانی، مراقبت اپیدمیهای تنفسی و مراقبت مرزی می باشد. گزارش دهی موارد ناشی از طغیان های آنفلوآنزای انسانی و همچنین موارد مشکوک به آنفلوآنزای پرندگان به صورت تلفنی می باشد. برای هر مورد مشکوک علاوه بر تهیه و ارسال نمونه جهت تشخیص ابتلا و همچنین تشخیص زیر گونه های ویروس، بلافاصله اقدامات درمانی شروع و پیگیری و ردگیری تماس های احتمالی انجام خواهد می شود
نتیجهگیری: اگر چه در حال حاضر انسجام خوبی در مراقبت آنفلوآنزا در ایران دیده می شود اما بر اساس نگرانی های موجود از بروز پاندمی های بیماری در آینده و با توجه به تغییرات ژنتیکی احتمالی ویروس های آنفلوآنزا، ردیابی وضعیت گردش این ویروس ها در کشور به همراه به روز نمودن نظام مراقبت بیماری به ویژه با تاکید بر روش ها و فرمول های شناسایی سریع طغیان های ناشی از بیماری و همچنین تدارک خدمات درمانی بهتر ضروری است.
الهام عبدالمالکی، ژاله عبدی، مهشاد گوهری مهر، رضوانه الوندی، سهند ریاضی، الهام احمدنژاد،
دوره 15، شماره 3 - ( 8-1398 )
چکیده
مقدمه و اهداف: بر اساس مدل بینالمللی نظام مراقبت سلامت دانشآموزان، ایران همانند بقیه کشورها مجموعه پیمایشهایی را با عنوان کاسپین اجرا کرده است. هدف از این پژوهش، مقایسه پیمایشهای کاسپین اجرا شده و سپس پیشنهادهایی برای اجرا در دورههای آتی است.
روش کار: مطالعه مرور نظاممند که در آن جمـعآوری اطلاعات از مستندات مربوط بــه سازمان جهانی بهداشــت (WHO) و از راه جـستوجو در پایگاههای اطلاعاتی بینالمللی شامل Pubmed، EMBASE، Scopus، GoogleScholar، ScienceDirect و پایگاه اطلاعات کشوری شامل Magiran، SID، Irandoc، Iran medex به دو زبان انگلیسی و فارسی (در فاصله زمانی 18-2003) انجام شد. زمان و مکان اجرا، گروه هدف، پرسشنامههای مورد استفاده، حجم نمونه و روش نمونهگیری در دورههای اجرا شده مقایسه شده است.
یافتهها: مطالعه کاسپین تاکنون 5 بار در ایران ( 2015-2003) به اجرا درآمده است. این مطالعه دو پرسشنامه دانشآموزان و والدین دارد. در هر 5 دوره، روشهای نمونهگیری و پرسشنامهها در هسته اصلی مشابه هستند و در برخی جزییات که بهصورت انتخابی به آن اضافه میشود، با هم تفاوت دارند. پرسشنامهها بر اساس برنامه نظام مراقبت سلامت دانشآموزان (GSHS) و برنامه رویکـرد گامبهگام سازمان جهانی بهداشت برای مراقبـت عوامـل خطـر بیماریهـای غیر واگیر، طراحی شدهاند.
نتیجهگیری: با توجه به تغییرات اندک در هر دوره و انطباق آن با مدل جهانی، پیشنهاد میشود پیمایش دوره بعدی کاسپین با تبعیت از دورههای قبلی و مطابق استانداردهای ارائهشده در مدل جهانی در طی سالهای اخیر به فاصله منطقی از پیمایش سال 2015 اجرا شود.
ابراهیم قادری، مصطفی صالحی وزیری، احسان مصطفوی، قباد مرادی، خالد رحمانی، محمد زینلی، محمدرضا شیرزادی، حسین عرفانی، شهلا افراسیابیان، سنا عیب پوش،
دوره 15، شماره 3 - ( 8-1398 )
چکیده
مقدمه و اهداف: هدف از این مطالعه، ارایه خلاصهای از برنامه مراقبت و کنترل تب خونریزی دهنده کریمه- کنگو در کشور، دستآوردها و نقاط قوت و ضعف آن است.
روش کار: این مطالعه یک مطالعه تلفیقی است. منابع اطلاعاتی شامل دادهها، گزارشها و دستورالعملهای موجود بودند. به منظور ارزیابی نقاط قوت و ضعف برنامه، مصاحبهای با دستاندرکاران برنامه صورت گرفت.
یافتهها: برنامه از سال 1378 در شبکه بهداشتی ادغام و مشمول گزارشدهی فوری شد. سازمانهای دخیل شامل مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، معاونت بهداشتی دانشگاههای علوم پزشکی، انستیتو پاستور ایران، و سازمان دامپزشکی کشور هستند. بیماریابی بر اساس تعاریف استاندارد مورد مشکوک، محتمل، و قطعی است. تشخیص قطعی براساس نتیجه تست آزمایشگاهی و ظرف 48 ساعت پس از دریافت نمونه توسط آزمایشگاه مرجع کشوری در انستیتو پاستور ایران صورت میگیرد. درمان بهصورت حمایتی و دارویی و رایگان انجام میشود. مهمترین دستآوردهای برنامه شامل تشخیص و درمان سریع بیماران، پیشگیری از انتقال بیمارستانی، ارتقای هماهنگی بین بخشی، و شناسایی استانهای پرخطر و راههای انتقال اصلی در کشور است. دیگر دستآوردها شامل ارتقای سطح آمادگی در برخورد با طغیانها، راهاندازی آزمایشهای جدید برای شناسایی سایر آربوویروسها، و کاهش نرخ مرگ است.
نتیجهگیری: اجرای برنامه بر شناسایی بههنگام و کنترل طغیانهای سالیانه بیماری مؤثر بوده است. ادامه موفقیت برنامه مستلزم نظارت مستمر بر اجرای صحیح فرایندها و ارزیابی راهکارهای جاری است. ارتقای آگاهی جمعیت عمومی و در معرض خطر، گسترش همکاریهای بین بخشی و توسعه همکاریهای بینالمللی و منطقهای با کشورهای همجوار برای پایش و کنترل بیماری/ آلودگی در انسان، دام و ناقلها پیشنهاد میشود.
خالد رحمانی، قباد مرادی، محمد باقر خادم عرفان، لیلا فرجی، قاسم زمینی، بهارک محمدیان، محمد کریمی، فارس بهرامی، احمد رئیسی،
دوره 15، شماره 4 - ( 10-1398 )
چکیده
مقدمه و اهداف: ایران از سالیان پیش برنامههای حذف مالاریا را شروع کرده است. هدف از این پژوهش، مروری بر نظام مراقبت مالاریا در ایران بود.
روش کار: دادههای این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتابها و مقالههای منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحبنظران نظام مراقبت مالاریا در سالهای ۹۸-۱۳۹۶ هجری شمسی اخذ شد.
یافتهها: نظام مراقبت مالاریا در ایران یک ساختار منسجم دارد که در آن همه موارد شناسایی شده بیماری از سطوح محیطی تا مرکز به صورت فوری و تلفنی گزارش، بررسی و پیگیری میشوند. با توجه به این که اهداف اصلی برنامه مالاریا شامل حذف آن میسر شده است، مراقبت این بیماری در ایران هم اکنون با هدف استحکام مرحله حذف فعالیت میکند و در این مرحله همه موارد جدید علاوه بر بررسی، درمان و پیگیری، از نظر اپیدمیولوژیک هم با عنوانهای عود، انتقال محلی، انتقال از وارده و یا مالاریای ناشی از تلقیح خون طبقهبندی میشود.
نتیجهگیری: اجرای موفق مراقبت مالاریا در طی زمان باعث شده که اکنون موارد بومی بیماری تنها محدود به سه استان جنوبشرقی کشور باشد و موارد جدید به زیر ۳۰۰ مورد در سال برسد. با وجود موفقیتها، از آنجا که اکنون هدف از مراقبت مالاریا در ایران حذف بیماری است، نظارت مستمر بر اجرای صحیح همه فرایندها و ارزیابی راهکارهای مورد استفاده ضروری است.
ابراهیم قادری، قباد مرادی، سعید شرفی، خالد رحمانی، شهناز احمدی، بهزاد محسن پور، مهشید ناصحی،
دوره 15، شماره 4 - ( 10-1398 )
چکیده
مقدمه و اهداف: در طی دهههای قبل، برنامه مبارزه با سل در کشور بسیار ساختارمند شده و موفقیتهای زیادی حاصل شده است. هدف این مقاله، توصیف مشخصات برنامه مراقبت سل و اجزای آن در کشور جمهوری اسلامی ایران است.
روش کار: دادههای این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتابها و مقالههای منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحبنظران نظام مراقبت سل در سالهای ۹۸-۱۳۹۶ هجری شمسی اخذ شد.
یافتهها: در نظام مراقبت سل، شناسایی و درمان و پیگیری اطرافیان بیماران انجام میشود. اجرای راهکار DOTS یا به عبارتی درمان کوتاه مدت تحت نظارت مستقیم یک جزء اصلی برنامه محسوب میشود. ثبت بیماران در نرمافزار آنلاین انجام میشود و امکان گزارشگیری شاخصهای مهم برنامه در این نرمافزار وجود دارد. در این نظام مراقبت، حساسیت ویژهای روی درمان بیماران وجود دارد، بنابراین بروز سل مقاوم به درمان در کشور به نسبت همسایگان کمتر است. وجود آزمایشگاههای منطقهای که به صورت گستردهای همه مناطق کشور را پوشش میدهند، از نقاط قوت دیگر برنامه مبارزه با سل است.
نتیجهگیری: برنامه مبارزه با سل در ایران با وجود مشکلات بودجهای، موفقیتهای زیادی را به همراه داشته است. هرچند این برنامه نیازمند درنظر گرفتن راهکارهای جدید برای کاهش هرچه بیشتر میزان بروز سل است.
مقدمه و اهداف: در طی دهههای قبل، برنامه مبارزه با سل در کشور بسیار ساختارمند شده و موفقیتهای زیادی حاصل شده است. هدف این مقاله، توصیف مشخصات برنامه مراقبت سل و اجزای آن در کشور جمهوری اسلامی ایران است.
روش کار: دادههای این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتابها و مقالههای منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحبنظران نظام مراقبت سل در سالهای ۹۸-۱۳۹۶ هجری شمسی اخذ شد.
یافتهها: در نظام مراقبت سل، شناسایی و درمان و پیگیری اطرافیان بیماران انجام میشود. اجرای راهکار DOTS یا به عبارتی درمان کوتاه مدت تحت نظارت مستقیم یک جزء اصلی برنامه محسوب میشود. ثبت بیماران در نرمافزار آنلاین انجام میشود و امکان گزارشگیری شاخصهای مهم برنامه در این نرمافزار وجود دارد. در این نظام مراقبت، حساسیت ویژهای روی درمان بیماران وجود دارد، بنابراین بروز سل مقاوم به درمان در کشور به نسبت همسایگان کمتر است. وجود آزمایشگاههای منطقهای که به صورت گستردهای همه مناطق کشور را پوشش میدهند، از نقاط قوت دیگر برنامه مبارزه با سل است.
نتیجهگیری: برنامه مبارزه با سل در ایران با وجود مشکلات بودجهای، موفقیتهای زیادی را به همراه داشته است. هرچند این برنامه نیازمند درنظر گرفتن راهکارهای جدید برای کاهش هرچه بیشتر میزان بروز سل است.
احسان مصطفوی، قباد مرادی، خالد رحمانی، فاطمه جهانبخش، سنا عیب پوش، مرجان کی پور، ابراهیم قادری، حسین عرفانی، کتایون حاجی باقری، محمد زینلی، مظاهر خدابنده لو، محمدرضا شیرزادی،
دوره 16، شماره 1 - ( 3-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: هدف از این مطالعه، ارایه خلاصهای از برنامه مراقبت و کنترل هاری در انسان در کشور، دستآوردها و نقاط قوت و ضعف آن است.
روش کار: این مطالعه، مروری بر برنامه کشوری مراقبت و کنترل هاری در انسان است. منابع اطلاعاتی مورد استفاده برای این پژوهش شامل دادهها، گزارشها، مستندها و دستورالعملهای منتشر شده است. در این مطالعه همچنین، دیدگاه ذینفعان، کارشناسان و دستاندرکاران برنامه نیز مورد مرور قرار گرفته است.
یافتهها: با توجه به اینکه هاری یک بیماری قابل انتقال از حیوان به انسان است، مراقبت و کنترل مؤثر آن نیاز به همکاری مطلوب بین چندین سازمان دارد. همچنین، باتوجه به قرارگرفتن ایران در منطقهای اندمیک از نظر بیماری، برای موفقیت در امر پیشگیری، کنترل و مراقبت بیماری، نیاز به توسعه همکاریهای منطقهای و بینالمللی دارد. خدمات مراقبت حیوانگزیدگی و هاری در کشور در بیش از 700 مرکز مرتبط در کشور بهطور رایگان ارایه میشود. مهمترین دستآوردهای برنامه شامل درمان پیشگیرانه بهموقع برای موارد حیوان گزیده، کسب آگاهی از پراکندگی جغرافیایی بیماری، شناسایی استانهای پرخطر و کاهش درصد موارد مرگومیر است.
نتیجهگیری: برنامه در بعد پیشگیری ثانویه و کسب بینش درمورد پراکندگی بیماری دستآوردهای مطلوبی داشته است. جنبههایی از برنامه کماکان نیاز به تقویت و توجه دارد که شامل ارتقای آموزش و آگاهی جمعیت در معرض خطر، پیشگیری از گزش توسط حیوانات، واکسیناسیون تمامی سگهای اهلی، کنترل جمعیت سگهای ولگرد، کنترل هاری در حیوانات وحشی و جمعآوری و دفع صحیح زباله در کشور است.
منوچهر کرمی، خالد رحمانی، قباد مرادی، محمدمهدی گویا، اعظم صبوری، کیانا انتظار مهدی، غزال کمالی، سید محسن زهرایی،
دوره 16، شماره 1 - ( 3-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: حذف و ریشهکنی سرخک نیازمند طراحی و اجرای یک نظام مراقبت منسجم در هر کدام از کشورهای مختلف جهان است. هدف از انجام این مطالعه مروری بر نظام مراقبت سرخک در ایران است.
روش کار: دادههای این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتابها و مقالههای منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحبنظران نظام مراقبت سرخک در سالهای ۹۸-۱۳۹۶ اخذ شد.
یافتهها: نظام مراقبت سرخک بر اساس راهبرد جهانی حذف سرخک، طراحی شده است و برای تمام موارد تب و بثورات ماکولوپاپولار شناسایی شده اقدامهایی مانند گزارش تلفنی ظرف 24 ساعت بر اساس تعریفهای استاندارد، تهیه نمونه از فرد و ارسال برای آزمایشگاه، انجام بررسی بالینی و اپیدمیولوژیک مورد و ثبت مورد در قالب فرم بررسی انفرادی انجام میشود.
نتیجهگیری: اجرای مراقبت کامل موارد مشکوک به سرخک و پوشش گسترده واکسیناسیون در کودکان زیر 2 سال در یک نظام مراقبت منسجم و پاسخ سریع به طغیان منجر به تحقق برنامه حذف سرخک و حذف انتقال بومی در ایران شده است. اگرچه وضعیت موجود نظام مراقبت سرخک در ایران مطلوب به نظر میرسد، اما از آنجا که ایران در مرحله حذف بیماری قرار دارد، افزایش حساسیت در نظام گزارشدهی موارد تب و بثورات ماکولوپاپولار و حفظ وضع موجود در پوشش واکسیناسیون برای تداوم وضعیت حذف ضروری است.
محمد مهدی گویا، سید محسن زهرایی، قباد مرادی، منوچهر کرمی، سوسن محمودی، شهره شاه محمودی، ابراهیم قادری، فرزاد کاوه، عباس نوروزی نژاد، کتایون حاج باقری، خالد رحمانی،
دوره 16، شماره 2 - ( 6-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: براساس راهبرد جهانی ریشهکنی فلج اطفال، مراقبت هدفمند این بیماری یکی از وظایف اصلی نظام بهداشتی است. هدف از انجام این مطالعه، مرور کلی وضعیت نظام مراقبت فلج اطفال/فلج شل حاد در ایران بود.
روش کار: مطالعه حاضر مروری بر ساختارها و فرایندهای برنامه مراقبت فلج اطفال در ایران در سالهای ۹۸-۱۳۹۶ حورشیدی است. دادههای این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتابها و مقالههای منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحبنظران اخذ شد.
یافتهها: برنامه عملیاتی ریشهکنی فلج اطفال در ایران بر اساس برنامه عملیاتی سازمان جهانی بهداشت است که در سال 1367 خورشیدی معرفی شد. در حال حاضر نظام مراقبت فلج شل حاد در سه سطح کشوری، دانشگاهی و شهرستان فعال است. تعداد موارد بیماری در کشور از 50 مورد در سال 1364 به صفر مورد در سال 1380 رسید و ایران از سال 1380 به عنوان کشور عاری از پولیو شناخته شد. گزارش نهایی ریشهکنی فلج اطفال در ایران در آوریل سال 2006 توسط کمیسیون منطقهای ریشهکنی فلج اطفال به تصویب رسید.
نتیجهگیری: نظام مراقبت فلج شل حاد اثر بخشی مناسبی را در سطح کشور داشته است. حفظ وضعیت موجود در کشور مستلزم حساسیت بالای نظام مراقبت این بیماری، پایش منظم پوشش واکسیناسیون، اجرای دقیق مقررات بهداشت بینالملل بهویژه در مرزهای شرقی کشور و همچنین کمکهای فنی به کشورهای همسایه است
کامناز شریف الکاشانی، پروین یاوری، بابک عشرتی، رضا شکرریز، فرزاد تاجدینی، نوشین عقیلی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: تشخیص صحیح و بههنگام طغیان بیماریهایی با دوره کمون کوتاه مانند انواع اسهال خونی از اهمیت زیادی در نظام سلامت برخوردار است. این مطالعه با هدف تعیین کشف طغیانهای اسهالهای خونی با روش مجموع تراکمی انجام گردید.
روش کار: مطالعه به روش سری زمانی با استفاده از دادههای نظام مراقبت کشوری بین سالهای 96-1393 انجام شد. حد آستانه اعلان طغیان در هر فصل و استان بهصورت جداگانه با استفاده از میانگین در سه سال 95-1393 در همان فصل و استان تعیین و تعداد اعلان طغیانها در روش مجموع تراکمی که برابر تعداد موارد بالاتر از حد آستانه بالایی در نمودار تجمعی است؛ با تعداد طغیانها اعلام شده به روش فعلی نظام مراقبت کشوری در سال 1396 در هر فصل در استانهای اصفهان، خوزستان و همدان مقایسه شدند.
یافتهها: در استان اصفهان در بهار و تابستان اعلان طغیان به روش فعلی بیش از روش مجموع تراکمی و در پاییز و زمستان کمتر از مجموع تراکمی بود. در استان خوزستان در تمام فصول اعلان طغیان به روش فعلی به شکل قابل توجهی بیش از روش مجموع تراکمی و در استان همدان در تمام فصول اعلام طغیان به روش فعلی کمتر از روش مجموع تراکمی بود.
نتیجهگیری: با توجه به تفاوت زیاد مشاهده شده در میزان اعلام اسهال خونی در مناطق جغرافیایی و فصول مختلف سال، استفاده از روش مجموع تراکمی راه بهتری برای اعلام طغیان بهویژه در مناطق با میزان بروز بالا بهنظر میرسد.
سارا جلالی فراهانی، پریسا امیری، زینب شایقیان، پرنیان پروین، لیلا چراغی، فریدون عزیزی،
دوره 17، شماره 2 - ( 6-1400 )
چکیده
مقدمه و اهداف: شیوع بیماری کووید-19 با افزایش سطح اضطراب و استرس و محدودیت دسترسی به خدمات پزشکی، تهدیدی برای رفتارهای خودمراقبتی و کنترل بیماری در افراد دیابتی است. هدف مطالعه حاضر بررسی ارتباط شیوع بیماری کووید-19 بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران دیابتی بود.
روش کار: پژوهش حاضر روی 318 فرد بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 2 که در فاصله سال های 1397 تا 1399 در مطالعه قند و لیپید تهران شرکت کرده و پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی را تکمیل نموده بودند، انجام شد. داده های رفتارهای خودمراقبتی مجدداً 3-4 ماه پس از اعلام همه گیری در کشور، از طریق تماس تلفنی جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از رگرسیون چندگانه و آزمون تی زوجی استفاده شد.
یافتهها: میانگین نمره کل رفتارهای خودمراقبتی قبل و بعد از شیوع بیماری کووید-19، به ترتیب 8/14±7/49 و 9/13±1/56 بود (001/0>P). در زنان، بعد از شیوع کووید-19، نمره کل خودمراقبتی پس از تعدیل نمره قبل از شرایط مذکور، با افزایش طول مدت دیابت افزایش داشت (31/0=β، 020/0P=). این نمره، در زنان دارای مدرک تحصیلی دیپلم در مقایسه با افراد دارای تحصیلات دانشگاهی کاهش معنی داری نشان داد (57/6- =β، 024/0P=). همچنین نمرات رفتارهای خودمراقبتی رژیم غذایی و مراقبت از پا در هردو جنس و نمره اندازه گیری قند خون در زنان بعد از شیوع بیماری کووید-19 بطور معناداری بیشتر از زمان قبل از شیوع بیماری کووید-19 بود.
نتیجهگیری: بعد از شیوع کووید-19، رفتارهای خودمراقبتی بخصوص رفتارهای مرتبط با رژیم غذایی و مراقبت از پا و اندازه گیری قند خون درکوتاه مدت بهبود یافت
فاطمه رنگرز جدی، احسان نبوتی، افسانه وزین، آذر هوشمند، رضا عباسی،
دوره 19، شماره 1 - ( 3-1402 )
چکیده
مقدمه و اهداف: آنتیبیوتیکها از جمله پرمصرفترین و پرهزینهترین داروهای مورداستفاده در بیمارستانها میباشند که مصرف بیشازحد آنها چالشهایی دارد. بخش مراقبت ویژه بیمارستانها ازجمله بخشهای پرمصرف این داروها میباشد. هدف از انجام این مطالعه، تعیین میزان و الگوی تجویز آنتیبیوتیک در بخشهای مراقبت ویژه بیمارستان نمازی شیراز بر اساس نسخ دارویی بود.
روشکار: در این مطالعه، تمام نسخ الکترونیکی در 16 بخش مراقبت ویژه بیمارستان نمازی در سال 1399، بازیابی و مورد بررسی قرارگرفت. ابزار جمعآوری در این مطالعه چک لیستی شامل اطلاعات هویتی بیماران و همچنین تاریخ و تعداد تجویز آنتیبیوتیک بود. از آزمونهای آماری کایاسکوئر برای بررسی ارتباط میان گروههای آنتیبیوتیکی تجویزشده با متغیرهای هویتی بیماران استفاده شد.
یافتهها: در این مطالعه 381003 نسخه الکترونیکی مورد بررسی قرار گرفت که 67002 نسخه (17/6%) حاوی آنتیبیوتیک بود. همچنین 5056 نفر از بیماران (98/9%) نیز آنتیبیوتیک دریافت کرده بودند. بر اساس نسخ، بیشترین میزان آنتیبیوتیک تجویزشده برای مردان و همچنین گروه سنی کمتر از 15 سال بود (0/05<P). بیماران بستریشده در فصل زمستان نیز بیشترین میزان تجویز آنتیبیوتیک را داشتند(0/05P<). در این مطالعه، پرتجویزترین گروههای آنتیبیوتیکی مربوط به بتالاکتام و کلرامفنیکلها (32/89%)، سفالوسپورینها (19/28%) و گلیکوپپتیدها (%18) بود.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان داد اگرچه کمتر از یکپنجم از نسخ دارویی حاوی آنتیبیوتیک بود اما تقریباً تمام بیماران بستری در بخشهای مراقبت ویژه، آنتیبیوتیک دریافت کرده بودند. بااینوجود، پیشنهاد میشود در مطالعات آتی میزان تجویز آنتیبیوتیک بر اساس نسخ دارویی نیز ارزیابیشده تا مدیران بیمارستانی بتوانند ضمن کسب آمار دقیقتر نسبت به منابع دارویی بیمارستان، اقدامات مناسبی در راستای نظارت بر تجویز داروهای آنتیبیوتیکی انجام دهند.
فاطمه حاجی ولی زاده، مهناز سنجری، نوشین فهیم فر، کاظم خلجی، محمد جواد منصورزاده، الهه حصاری، باقر لاریجانی، حدیث قجری، محبوبه درمان، افشین استوار،
دوره 19، شماره 2 - ( 6-1402 )
چکیده
مقدمه و اهداف: در ایران بسیاری از بیماران در معرض خطر پوکی استخوان، به خدمات تشخیصی پوکی استخوان دسترسی ندارند و این نشان دهنده شکاف بزرگ تشخیص و نهایتا درمان پوکی استخوان است. بنابراین، این مطالعه با هدف بررسی توزیع دستگاه های سنجش تراکم استخوان در ایران انجام شد.
روش کار: دستگاه های سنجش تراکم استخوان موجود در کشور در سال 1398 بر اساس سرشماری مورد ارزیابی قرار گرفتند. اطلاعات دستگاه به تفکیک محل استقرار، دولتی یا خصوصی بودن، استاندارد بودن و مدت زمان استفاده جمع آوری شد. به منظور محاسبه شاخص نابرابری در توزیع دستگاه ها بین شهرستان های استان، فراوانی دستگاه های مستقر در مرکز استان با خارج از مرکز استان مقایسه گردید. به منظور بررسی نابرابری توزیع دستگاه ها در بین استان های کشور از منحنی لورنز و شاخص تمرکز(Concentration index) استفاده شد. تمامی میزان ها به ازای یک میلیون نفر جمعیت بالای 50 سال محاسبه شد.
یافتهها: در مجموع، از تعداد 492 دستگاه سنجش تراکم استخوان موجود در کشور، 399 دستگاه (81/0%) در مراکز استان مستقر بودند. از این تعداد، 103 (20/9%) دستگاه در مراکز دولتی و 389 (79/0%) دستگاه در مراکز خصوصی بودند. به ازای یک میلیون جمعیت بالای 50 سال تعداد کل دستگاه ها، دستگاه های استاندارد، دستگاه های استاندارد با کارکرد کمتر از 10 سال و دستگاه ها در مراکز دولتی به ترتیب 33/4، 20/3، 9/9 و 7 محاسبه شد. شاخص نابرابری در توزیع دستگاه ها در شهرستان ها برابر 4/7 بود. همچنین شاخص نابرابری در توزیع دستگاه ها بین استانها، 0/13 (0/25- 0/005 ,95/0 CI:) برآورد شد (0/05= P value).
نتیجهگیری: توزیع دستگاه های سنجش تراکم استخوان در کشور نابرابری قابل توجهی میان استان ها و شهرستان های استان دارد.
فاطمه ارشادی نیا، الهام رحیمی، بشرا زارعی، هادی پاشاپور، منوچهر کرمی،
دوره 19، شماره 2 - ( 6-1402 )
چکیده
مقدمه و اهداف: نظام مراقبت از بیماری، اطلاعات مهمی از قبیل جمعیت در معرض خطر و الگوی انتشار بیماری را در دسترس قرار می دهد. این مطالعه مرور ساختارمند، در راستای ارائه تجارب کشورهای جهان در راه اندازی نظامهای مراقبت کووید-19 مبتنی بر مدارس انجام شده است.
روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه مرور ساختارمند است. چهار پایگاه داده در بازه زمانی ژانویه 2019 الی دسامبر2022 با استفاده از کلمات کلیدی مرتبط جستجو شدند. مطالعات توسط دو نفر با توجه به معیارهای ورود و خروج غربالگری شدند. استخراج داده ها با استفاده از فرم استاندارد انجام شد. یافته ها متناسب با اهداف مطالعه برحسب توزیع جغرافیایی، روند زمانی و ویژگی های نظام های مراقبت گزارش شدند.
یافته ها: اطلاعات 12 مطالعه با توجه به فرم استاندارد استخراج شد. تمام مطالعات مرتبط با نظام مراقبت کووید-۱۹ مبتنی بر مدرسه بودند. بیشترین تعداد مطالعات مربوط به ایالات متحده آمریکا و انگلیس بوده است. گزارشات، منطبق با استاندارد نبودند. تعداد مدارس تحت پوشش در نظام های مراقبت اجرا شده از 2 مدرسه تا بیش از 6000 مدرسه متغیر بوده است. گروه سنی در این مطالعات 0 تا 19 سال بوده است. داده ها از مدارس به صورت روزانه و یا هفتگی جمع آوری شده اند.
نتیجه گیری: نظام های مراقبت مبتنی بر مدارس غالبا در کشورهای اروپایی و آمریکا اجرا شده است. نتایج نظام های مراقبت کووید-۱۹ در مدارس باید طبق استانداردهای گزارش نظام مراقبت صورت گیرد. این مهم به منظور پایش و ارزیابی نظام مراقبت یک ضرورت به شمار می رود. همچنین امکان اشتراک و استفاده سایر کشورها و محققین را جهت تبادل داده ها فراهم می کند. علاوه بر این، گزارش سنجه هایی از جمله حساسیت، به هنگام بودن، ارزش اخباری مثبت در نظام های مراقبت راه اندازی شده صورت نگرفته بود.
منوچهر کرمی،
دوره 20، شماره 3 - ( 9-1403 )
چکیده
هوش مصنوعی فرآیندی است که در آن کامپیوتر به جای هوش انسانی وظیفه مورد نظر مانند اعلان هشدار رخداد یک اپیدمی را انجام می دهد. این نامه به سردبیر با هدف توصیف کاربردهای هوش مصنوعی و فناوری های نوین در نظام مراقبت بیماری ها، هشدار زودرس اپیدمی ها و چالش های پیش روی نظام سلامت کشور ایران برای ادغام آن تدوین شده است. به کارگیری فناوری های نوین در سطوح ملی و فروملی برای اعلان هشدار زودرس رخداد تهدیدهای زیستی نیازمند وجود بستر مناسب در ساختار نظام مراقبت کشور است. در حال حاضر، نظام سلامت کشور ایران از رویکرد مراقبت سندرومیک و نظام مراقبت پیامد محور برای پایش عفونت های حاد تنفسی استفاده می کند. با این وجود، نظام مراقبت بیماری های واگیر و ساختارهای موجود با محدودیت قابلیت اشتراک گذاری و تبادل داده ها در سطح سامانه های سطح یک با سامانه مراقبت از بیماری ها مواجه است. از این رو، لازم است ارتقاء زیرساخت ها و الزامات فناوری برای به کارگیری هوش مصنوعی و ادغام آن در اولویت نظام سلامت قرار گیرد. الزامات زیرساختی شامل یکپارچه سازی داده ها، قابلیت اشتراک گذاری، تبادل داده ها و استفاده مسئولانه و اخلاق مدار از ابزارهای هوش مصنوعی و فناوری های نوین است. از آنجا که پاندمی ها و اپیدمی ها صرفا محدود به موارد قبلی یعنی کووید-19، آنفلوآنزا، سارس، تب دنگی و موارد مشابه نیست، برنامه ریزی عملیاتی برای ادغام ابزارهای هوش مصنوعی با هدف آمادگی و پاسخ به هنگام به تهدیدهای زیستی توسط وزارت بهداشت و سایر دستگاه های ذینفع، ضرورت دارد.
مهدی زارع سخویدی، مسلم طاهری سودجانی، محمدرضا صادقیان، محسن میرزایی، حسین آخوندی،
دوره 21، شماره 1 - ( 3-1404 )
چکیده
مقدمه و اهداف: دیابت یکی از شایعترین بیماریهای مزمن متابولیک در جهان است که مدیریت آن نیازمند مراقبتهای جامع بهداشتی است. این مطالعه مقطعی توصیفی با هدف تعیین وضعیت مراقبتی بیماران دیابتی در یزد و شناسایی شکافهای موجود در خدمات ارائه شده انجام شد.
روش کار: در این مطالعه، ۷۰۲ بیمار دیابتی ثبت شده در سامانه سیب وزارت بهداشت از طریق نمونهگیری خوشهای انتخاب شدند و برای شناسایی شکافهای مراقبتی، شاخصهای کلیدی مانند دفعات انجام آزمایش HbA1c، میزان ارجاع به پزشکان متخصص، دفعات مراجعه به مراکز درمانی، دریافت آموزش دیابت و سطح کنترل قند خون با استفاده از آمار توصیفی (فراوانی و درصد فراوانی) در نرمافزار SPSS تحلیل و با استانداردهای بینالمللی مقایسه شدند.
یافتهها: نتایج این مطالعه نشان داد که کیفیت مراقبت از بیماران دیابتی در یزد با استانداردهای مطلوب فاصله دارد؛ بهطوریکه تنها 63/7 درصد از بیماران آزمایش هموگلوبین (HbA1c) A1c انجام دادهاند و فقط 42/3 درصد کنترل بهینه قند خون داشتهاند. همچنین، 31/2 درصد از بیماران مبتلا به فشار خون سیستولیک بالا و ۱۲ درصد دچار فشار خون دیاستولیک بالا بودند. کمتر از نیمی از بیماران به متخصصان ارجاع داده شدهاند، 87/7 درصد سبک زندگی کمتحرکی داشته و اضافهوزن یا چاقی نیز در 79/5 درصد آنها مشاهده شد.
نتیجهگیری: این مطالعه نشان داد که شکافهای قابلتوجهی در کیفیت مراقبت از بیماران دیابتی در یزد وجود دارد، از جمله ارجاع ناکافی به متخصصان، پایش نامنظم آزمایشگاهی و ضعف در مداخلات سبک زندگی. بهبود برنامههای آموزشی، پیگیریهای منظم و رویکردهای جامع مراقبتی برای ارتقاء نتایج مدیریت دیابت ضروری است.
