امید گرکز، حمیدرضا مهریار، حمیدرضا خلخالی، شاکر سالاری لک،
دوره 16، شماره 2 - ( 6-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: سوانح و حوادث ترافیکی در سراسر دنیا علت اصلی ناتوانی و مرگومیر شناخته شدهاند و یکی از معضلهای مهم بهداشتی است، که این مطالعه به منظور تعیین روزهای از کارافتادگی و شدت آسیبهای ناشی از حادثههای رانندگی در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی ارومیه در سال 1395 انجام شد.
روش کار: این مطالعه بهصورت مقطعی روی 1705 نفر از آسیبدیدگان حادثههای ترافیکی که در سال 1395 به بیمارستان امام خمینی ارومیه مراجعه کردند؛ انجام شد اطلاعات با استفاده از چک لیستی که اطلاعات مربوط مشخصات دموگرافیک، تصادف، شدت آسیب و در نهایت میزان روزهای از کارافتادگی مصدومان با پیگیری تلفنی 3 ماه بعد برای بازگشت به کار و مدرسه جمعآوری شدند. برای تعیین نمره ISS (شدت آسیب تروما) با توجه به نظر متخصصان بین 6-1 رتبهبندی و مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافتهها: نتایج مطالعه نشان داد که 1231 (1/72 درصد) نفر از مصدومان مرد و میانگین و انحراف سنی مصدومان 63/33 (00/30) بود و 77 (04/0 درصد) از مصدومان فوت، 593 (5/42 درصد) از مصدومان پس از 2 ماه به وضعیت عادی برگشته بودند. میانگین بازگشت به وضعیت عادی 78/86 (24/104) روز بود. بیشتر مصدومان بهبود یافته آسیب خفیف اندامها، در حالی که بیشتر مصدومان فوتی آسیب تهدید کننده حیات به سر داشتند.
نتیجهگیری: در این مطالعه بیشتر مصدومان مرد، متأهل، جوان و نگران جبران خسارت مالی بودند و بیشتر مصدومان فوتی نیز آسیب تهدید کننده حیاتی دیده بودند که نیازمند اقدامات حیاتی در راستای ارتقای سلامت برای بازگشت سریع به کار و کاهش آسیب هستند.
زینب شاطری امیری، سیده سمانه حسینی، لیدا جراحی،
دوره 16، شماره 2 - ( 6-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: کاربرد مقالات کارآزمایی بالینی در مطالعات مرور سیستماتیک و راهنمای مداخلات بالینی شتاب بالایی گرفته است. ارزیابی کیفیت مقالات، جزیی از مطالعات مرور سیستماتیک و موثر در قابلیت استناد است. این مطالعه به بررسی کیفیت گزارش و استفاده از شیوه های تصادفی سازی، کورسازی و تخصیص تصادفی مقالات کارآزمایی بالینی تصادفی شده دانشگاه علوم پزشکی مشهد پرداخته است.
روش کار: در این مطالعه مقالات کارآزمایی بالینی تصادفی شده با وابستگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد نمایه شده در پایگاه اطلاعاتی PubMed تا سال 2018 بررسی شد.
یافتهها: از 257 مقاله واجد شرایط مقالات بالینی دندانپزشکی ( 44 مقاله، 1/17درصد)، بیماریهای زنان و زایمان (28 مقاله، 9/10 درصد) و بخش داخلی (23 مقاله ، 9/8درصد) بیشترین فراوانی نسبی انتشار مقالههای کارآزمایی تصادفی شده را داشتند. تعداد 83 مطالعه (3/32درصد) به شیوه تصادفیسازی اشاره نموده که اغلب (9/86 درصد) تصادفی ساده بود. در 138 مطالعه (7/53 درصد) کورسازی ذکر شده که بیشتر دو سوکور (2/70 درصد) بود. تنها در سه مطالعه (2/1 درصد) پوشیدهسازی تخصیص اشاره شده بود.
نتیجهگیری: ذکر شیوه تخصیص تصادفی و تصادفیسازی در مقالهها بسیار کمتر از حد قابل قبول بود، که ممکن است این تصور را ایجاد کند که پژوهشگر در اجرای این دو موضوع مهم در روش کار دچار خطا شده باشد. رعایت اصول نگارش علمی مقالههای کارآزمایی بالینی و پرهیز از خطا و تورش به افرایش اعتبار مقاله و افزایش شانس استناد به آن منجر میشود که در اهداف دانشگاههای برتر جهانی است.
حمیدرضا بهرامی طاقانکی، احسان موسی فرخانی، رضا افتخاری گل، پگاه بهرامی طاقانکی، سعید بکایی، علی تقی پور، بهناز بیگی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: دیابت بهعنوان یکی از شایعترین بیماریهای غدد درونریز در سراسر جهان محسوب میشود. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مرتبط با بروز عوارض دیابت به انجام رسید.
روش کار: یک مطالعه مورد شاهدی بر اساس دادههای 70089 بیمار مبتلابه دیابت ( 4622 نفر مورد 53613 نفر شاهد) استخراجشده از سامانه پرونده الکترونیک سلامت سینا ®SinaEHR در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1397 اجرا گردید. تأثیر متغیرهای مستقل بر شانس ابتلا به عوارض دیابت با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک تک متغیره و چند متغیره با کنترل اثر مخدوشکنندههای احتمالی موردبررسی قرار گرفت.
یافتهها: با استفاده از رگرسیون چند متغیره شانس ابتلا به عوارض دیابت شامل زندگی در شهر 35/0 (38/0-31/0)، حاشیه شهر 73/0 (79/0-67/0)، روستا 31/0 (33/0-28/0) نسبت به زندگی در کلانشهر، بیسواد نسبت به تحصیلکرده (91/0- 78/0)84/0، فعالیت بدنی (75/0- 66/0)70/0، فشارخون سیستولیک بالا درجهیک (71/1- 34/1)51/1 و فشارخون سیستولیک بالا درجهدو (44/2- 43/1)87/1 نسبت به افراد دارای فشارخون طبیعی، لیپوپروتئین با چگالی پایین کنترل نشده (85/0- 74/0)79/0 و هموگلوبین گلیکوزیله کنترل نشده (51/1- 33/1)42/1 محاسبه شد.
نتیجهگیری: عوامل خطر مختلفی برای افزایش نسبت شانس ابتلا به عوارض دیابت شناسایی شد که مهمترین آنها شامل عدم کنترل هموگلوبین گلیکوزیله کنترل نشده و فشارخون سیستولیک درجهیک و دو بالا است. کنترل این عوامل میتواند شانس رخداد عوارض دیابت را در بیماران دیابتی کاهش دهد.
مقدمه و اهداف: دیابت بهعنوان یکی از شایعترین بیماریهای غدد درونریز در سراسر جهان محسوب میشود. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مرتبط با بروز عوارض دیابت به انجام رسید.
روش کار: یک مطالعه مورد شاهدی بر اساس دادههای 70089 بیمار مبتلابه دیابت ( 4622 نفر مورد 53613 نفر شاهد) استخراجشده از سامانه پرونده الکترونیک سلامت سینا ®SinaEHR در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1397 اجرا گردید. تأثیر متغیرهای مستقل بر شانس ابتلا به عوارض دیابت با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک تک متغیره و چند متغیره با کنترل اثر مخدوشکنندههای احتمالی موردبررسی قرار گرفت.
یافتهها: با استفاده از رگرسیون چند متغیره شانس ابتلا به عوارض دیابت شامل زندگی در شهر 35/0 (38/0-31/0)، حاشیه شهر 73/0 (79/0-67/0)، روستا 31/0 (33/0-28/0) نسبت به زندگی در کلانشهر، بیسواد نسبت به تحصیلکرده (91/0- 78/0)84/0، فعالیت بدنی (75/0- 66/0)70/0، فشارخون سیستولیک بالا درجهیک (71/1- 34/1)51/1 و فشارخون سیستولیک بالا درجهدو (44/2- 43/1)87/1 نسبت به افراد دارای فشارخون طبیعی، لیپوپروتئین با چگالی پایین کنترل نشده (85/0- 74/0)79/0 و هموگلوبین گلیکوزیله کنترل نشده (51/1- 33/1)42/1 محاسبه شد.
نتیجهگیری: عوامل خطر مختلفی برای افزایش نسبت شانس ابتلا به عوارض دیابت شناسایی شد که مهمترین آنها شامل عدم کنترل هموگلوبین گلیکوزیله کنترل نشده و فشارخون سیستولیک درجهیک و دو بالا است. کنترل این عوامل میتواند شانس رخداد عوارض دیابت را در بیماران دیابتی کاهش دهد.
رحمت اله مرادزاده، سید محمد جمالیان، مریم زمانیان،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
چکیده فارسی ندارد چکیده فارسی ندارد.
ابراهیم قادری، جعفر حسن زاده، عباس رضاییان زاده، مهشید ناصحی، حجت الله براتی، محمدرضا بذرافشان، فایزه مازوجی، مهدی قربانیان، نوشین قویدل، صدیقه رازی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: تعداد زیادی از بیماران مبتلا به سل به بخش خصوصی مراجعه میکنند؛ بنابراین ارتباط فعالیتهای بین برنامه کنترل سل و بخش خصوصی میتواند به کنترل سل کمک کند. برای مشارکت بخش خصوصی در برنامه کنترل سل، مدل Public-Private Mix (PPM) توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه شده است. در این مطالعه، پایلوت برنامه طراحی شده PPM در کشور، در شهرستان کرج انجام شد.
روش کار: در این کارآزمایی مبتنی بر جامعه، ارزیابی پیش از مداخله شامل اطلاعات 18 ماه گذشته بود. مداخله شامل بسته PPM بود که توسط مرکز بهداشت شهرستان کرج در سیستم بهداشتی ادغام گردید. سپس دادههای 3 ماه پس از مداخله جمعآوری شد. تحلیل توسط نرمافزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آزمون مربع کای انجام شد.
یافتهها: پس از مداخله، بهصورت میانگین 7/40 درصد افزایش موارد مشکوک به سل بررسی شده در هر ماه، و همچنین 7/101 درصد افزایش موارد تشخیص داده شده اسمیر مثبت در آزمایشگاههای کرج مشاهده شد. نسبت موارد اسمیر مثبت به کل موارد مشکوک به سل پیش از مداخله 57/4 و پس از مداخله 56/6 درصد بود. درصد موارد با اسمیر 3+ پیش از مداخله 5/75 و پس از مداخله 9/89 درصد بود.
نتیجهگیری: برنامه PPM طراحی شده باعث بهبود تشخیص و گزارشدهی موارد مبتلا به سل شد؛ بنابراین پیشنهاد میشود اشکالهای برنامه برطرف شده و ادغام برنامه در کشور انجام شود.
حمید سوری، ترانه یوسفی نژادی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: منطقه مدیترانه شرقی در رتبه سوم بیشترین مرگ ناشی از سوانح ترافیکی قرار دارد. این مطالعه به بررسی اپیدمیولوژی سوانح جادهای و برخی عوامل اصلی کنترل آن در ایران و مقایسه آنها با کشورهای منطقه مدیترانه شرقی میپردازد.
روش کار: این پژوهش با بهرهگیری از دادههای ثانویه به مقایسه و تحلیل سوانح ترافیکی منجر به مرگ در ایران و منطقه مدیترانه شرقی پرداخته است. منبع اصلی گردآوری دادههای این مطالعه، آخرین دادههای منتشرشده گزارش جهانی وضعیت ایمنی راه بود. دادههای مربوط به 175 کشور جهان و 19 کشور عضو منطقه مدیترانه شرقی در این پژوهش مورد تحلیل قرار گرفتند. برای ارایه راهکارهای سیاستی در کشور، مطالعهای مروری طراحی و انجام شد.
یافتهها: مرگومیرهای ناشی از سوانح ترافیکی در منطقه به تفکیک کاربران راه شامل 39 درصد در وسایل نقلیه چهارچرخ، 34 درصد عابران پیاده، 15 درصد وسایل نقلیه دو سهچرخ، 2 درصد در دوچرخهسواران و 10 درصد در سایر کاربران راه بوده است. مرگومیر ناشی از سوانح ترافیکی کاربران وسایل نقلیه چهارچرخ و عابران پیاده در منطقه مدیترانه شرقی بالاتر از متوسط جهانی بود. همچنین مرگومیر ناشی از سوانح ترافیکی کاربران وسایل نقلیه چهارچرخ و وسایل نقلیه دو یا سهچرخ در ایران از میانگین منطقه بالاتر بود.
نتیجهگیری: اگرچه ایران و کشورهای عضو منطقه مدیترانه شرقی برخی اقدامات پیشگیرانه مهمی را که توسط سازمان جهانی بهداشت توصیهشده است؛ اجرا میکنند، اما همچنان تلاشهای فراوانی برای اجرای مؤثر قوانین ایمنی جادهای موردنیاز است. تمرکز جدی بر نیازهای عابران، دوچرخهسواران و موتورسیکلتها که حدود 50 درصد از تلفات سوانح ترافیکی را تشکیل میدهند، ضروری است.
فرید نجفی، قباد مرادی، امجد محمدی بلبلان آباد، ستار رضایی، رویا صفری فرامانی، بهزاد کرمی متین، بختیار پیروزی، سونیا درویشی، طاهره محمدی، شینا امیری حسینی، بشری زارعی، آرین آزادنیا،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: در 21 آبان 1396 زلزلهای به بزرگی 7.3 ریشتر در استان کرمانشاه رخ داد. بررسی چالشها و نیازهای قربانیان در چنین حوادثی میتواند منبع مهمی برای برنامهریزیهای آتی و مدیریت بهتر چنین شرایطی باشد؛ بنابراین، هدف این مطالعه تبیین چالشها و نیازهای زلزلهزدگان این زلزله است.
روش کار: این پژوهش یک مطالعه کیفی است. بیستونه مصاحبه نیمه ساختاریافته با سیاستگذاران، مدیران و ارائهدهندگان خدمات سلامت و امدادی در مناطق زلزلهزده و 10 بحث گروهی متمرکز با آسیب دیدگان زلزله از دی تا اسفند 1396 انجام گرفت. دادهها با استفاده از روش آنالیز محتوی قراردادی تحلیل شد.
یافتهها: نیازها و چالشهای موجود در زلزله کرمانشاه در سه بازه زمانی بعد از زلزله دستهبندی شد. 1- چالشها و نیازهای چند روز اول زلزله شامل سهطبقه فرعی مدیریتی، امداد و نجات و چالشهای مراقبت درمانی فوری بودند. 2- چالشها و نیازهای چند هفته اول زلزله شامل سهطبقه فرعی اسکان و کمکهای فوری، خدمات بهداشت عمومی و دسترسی به مراقبتهای درمانی بودند و 3- نیازها و چالشهایی چند ماه بعد از زلزله شامل چهار طبقه فرعی اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و نیازها و خدمات بهداشتی و درمانی بودند. تغییر نیازهای سلامتی زلزلهزدگان با مرور زمان بود؛ بنابراین، توصیه میگردد اعزام نیروهای امدادی به مناطق بحرانزده برنامهریزیشده و مبتنی بر نیاز باشد.
منوچهر کرمی، امین دوستی ایرانی، سید جلیل بطحایی، لیدا رفعتی، معصومه جواهری، محمد خیر اندیش، معصومه فرهادی، محمد هاشمی، کاظم مظفری، آزیتا اخلاق، مسعود شجاعیان، امیررضا ملکی، روح انگیز رستم آباددی، شکوفه ترکشوند، مهدی خدابخش،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: بیماریهای منتقله از راه آب و غذا یکی از عوامل مهم ابتلا و مرگومیر در سراسر جهان محسوب میشوند. این مطالعه بهدنبال رخداد طغیان گاستروانتریت در فصل تابستان سال 1398 در شهرستان همدان بهمنظور بررسی عوامل مؤثر بر رخداد آن انجام شد.
روش کار: این مطالعه بر اساس مراحل بررسی طغیان انجام شد. پس از تولید فرضیات بر اساس بررسیهای اولیه و میدانی یک مطالعه مورد- شاهدی با 45 مورد و 45 شاهد بهمنظور بررسی عوامل مرتبط با رخداد این طغیان انجام شد. موارد جدید بیماری بر اساس تعریف مورد وارد مطالعه شدند. مدل رگرسیون لجستیک شرطی برای بررسی عوامل خطر بالقوه مورد استفاده قرار گرفت
یافتهها: در این طغیان در مجموع 171 نفر از تاریخ 03/04/98 تا 10/04/98 تحت تأثیر قرار گرفتند. جمعیت در معرض خطر طغیان 3410 نفر بود و میزان حمله 01/5 درصد بود. درد شکم، استفراغ و تهوع به ترتیب با 8/77، 3/73 و 9/68 درصد شایعترین علایم گزارش شده در بیماران بودند. یافتههای مطالعه مورد- شاهدی نشان داد مصرف آب لولهکشی و آب چشمه یا چاه شانس ابتلا به بیماری را در مقایسه با مصرف آب جوشیده شده 63/4 و 13/4 برابر افزایش میدهد، هرچند این روابط از نظر آماری معنیدار نبودند. گروههای سنی 45-30 سال و 85-46 سال بهطور معنیداری شانس ابتلا به بیماری را در مقایسه با گروه سنی 15 سال و کمتر کاهش داد.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای این بررسی رخداد طغیان با مصرف آب آلوده مرتبط بود. بنابراین پایش روزانه و منظم وضعیت آب آشامیدنی مردم بسیار مهم است و نظام سلامت باید بر این موضوع تأکید بیشتری داشته باشد.
حمید سوری، ترانه یوسفی نژادی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: خشونت و رفتارهای تهاجمی رانندگان بهعنوان عامل اصلی خطر سوانح ترافیکی هستند. نگرشها و رفتارهای راننده میتواند تحت تأثیر ویژگیهای شخصیتی قرار گیرد. این تحقیق با هدف شناسایی رابطه رفتارهای خشونتآمیز در رانندگی با ویژگی شخصیتی افراد انجام شد.
روش کار: برای جمعآوری اطلاعات مربوط به خشونت از پرسشنامه پژوهش ساخته 20 سؤالی و اطلاعات مربوط به صفات شخصیتی برونگرایی، توافق یا نوعدوستی، وظیفهشناسی، روان رنجور خویی و گشودگی به تجربه از پرسشنامه 60 سؤالی شخصیتی نئو استفاده شد. روانسنجی ابزارهای تعیین و جمعآوری اطلاعات در بازه زمانی شهریور تا دیماه 1397 انجام شد. آمار توصیفی و تحلیل آماری نا پارامتریک شامل من ویتنی و کروسکال برای تحلیل دادهها انجام شد.
یافتهها: در این مطالعه از مجموع 312 نفر شرکتکننده، 3/87 درصد شرکتکنندگان مرد و 7/12 درصد زن بودند. میانگین سنی افراد شرکتکننده 42 سال بود. ویژگی شخصیتی غالب در بین رانندگان با میزان 2/30 درصد وظیفهشناسی بود. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که بین میزان خشونت و صفات شخصیتی روان رنجوری ارتباط معنادار دیده شد (02/0P=). بر اساس تحلیل رگرسیون نوزده درصد (19 درصد) میزان خشونت بر اساس متغیرهای انواع صفات شخصیتی قابل تبیین است.
نتیجهگیری: ویژگی شخصیت روان رنجوری راننده میتواند بهطور بالقوه نشاندهنده رفتار رانندگی و میزان خشونت باشد؛ بنابراین پیشبینی رفتار رانندگان در بهبود ایمنی راههای جادهای ضروری است. همچنین میتواند اطلاعات مفیدی برای مداخلات ایمنی در میان کاربران جاده ارائه کند و رانندههایی را که بیشتر در معرض رفتارهای نامطلوب رانندگی قرار دارند مورد هدف قرار دهد.
فاطمه ورسه، شهناز ریماز، یوسف مرادی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: کارآزماییهای بالینی تصادفی به عنوان استاندارد طلایی برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی مداخلههای حوزه سلامت محسوب میشوند، با این وجود ممکن است چالشهای غیرمنتظره، یافتههای این مطالعهها را تحت تأثیر قرار دهند. این مطالعه، به شناسایی جامع چالشهای مطالعههای کارآزمایی بالینی در مرحله طراحی، اجرا، تحلیل و انتشار پرداخته است.
روش کار: این مطالعه، یک پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی بوده که در فاصله زمانی 1396 تا 1398 انجام شدهاست. جامعه پژوهش، افراد خبره در زمینه اجرای مطالعات کارآزمایی بالینی بودند که با روش نمونهگیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. پس از کسب رضایتنامه کتبی، مصاحبه نیمهساختار یافته انجام شد. دادهها با 13 مصاحبه به اشباع رسید.
یافتهها: از میان 4 مرحله طراحی، اجرا، تحلیل و انتشار یافتهها، بیشترین چالشها مربوط به مرحله اجرا بود. مهمترین چالشهای مرتبط با مرحله اجرا شامل کمبود دانش پژوهشگران، آزمودنیها، حامیان مالی و پزشکان و چالشهای نظارتی و اخلاقی بود. سایر چالشها شامل ظن بالینی اثربخشی، طراحی ضعیف (چالشهای مرحله طراحی)، نبود متخصص آمار در جریان مطالعه و در نتیجه نداشتن برنامهای برای تحلیل مناسب و عدم آشنایی پژوهشگران با رویکردهای تحلیل آماری (چالشهای مرحله آنالیز)، عدم آشنایی با راهنماهای استاندارد گزارشدهی (چالشهای مرحله انتشار) بود.
نتیجهگیری: چالشهای متعددی در بخشهای مختلف مطالعههای کارآزمایی بالینی وجود دارد. ارایه آموزشهای لازم برای آشنایی پژوهشگران با راهنماها و استانداردها و نیز برگزاری دورههای GCP میتواند کمککننده باشد.
رقیه بایرامی، رباب لطیف نژاد رودسری،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: شرط استفاده از یافتههای مطالعههای کوهورت در پزشکی مبتنی بر شواهد، کیفیت مطلوب و صحت روششناسی آنها است. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت مطالعههای کوهورت منتشر شده در مجلههای بینالمللی در ارتباط با عوامل خطر پیش از لقاح دیابت بارداری انجام شد.
روش کار: در این مطالعه مقطعی، مطالعات کوهورت آیندهنگر منتشر شده در ارتباط با فاکتورهای خطر پیش از لقاح دیابت حاملگی در فاصله سالهای 2018-2008در مجلههای بینالمللی نمایه شده در پایگاههای اطلاعاتی PubMed, Scopus, Science Direct با استفاده از کلیدواژههای دیابت بارداری، پیش بارداری، عامل خطر و مطالعه کوهورت مورد جستوجو قرار گرفتند. از مجموع 312 مقاله بازیابی شده، تعداد 26 مقاله از نظر چکیده و متن کامل با استفاده از چک لیست STROBE مورد ارزیابی نقادانه قرار گرفت. حداکثر و حداقل امتیاز هر مقاله به ترتیب 34 و صفر بود. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از روشهای آمار توصیفی و نرمافزار SPSS نسخه 16 انجام شد.
یافتهها: در 26 مقاله مورد بررسی میزان انطبـاق کلـی کیفیـت مقـالهها با معیارهای STROBE، 78/8 درصد بود. از این تعداد 18 مقاله (23/69 درصد) دارای کیفیت متوسط و 8 مقاله (76/30 درصد) دارای کیفیت خوب بودند. در این مطالعه بیشترین نقاط ضعف مطالعهها مربوط به بخش یافتهها و روش کار بود.
نتیجهگیری: کیفیت مقالههای بینالمللی منتشر شده در زمینه عوامل خطر دیابت پیش بارداری مطلوب نیست. لذا پیشنهاد میشود سردبیران، داوران، نویسندگان و همچنین پزشکان و ماماها پیش از کاربست یافتههای این مطالعات در بالین، جهت ارزیابی کیفیت مقالههای کوهورت از چک لیست STROBE استفاده نمایند.
فرهاد تنهای رشوانلو، سجاد صداقتی، حسین کارشکی، طلیعه سعیدی رضوانی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: فراگیر شدن استفاده از اینترنت موجب پیدایش مسائل جدیدی در حوزه مطالعات روانشناختی شده است. یکی از این سازههای نوظهور، اضطراب اینترنت است. هدف از پژوهش حاضر روایی سازه مقیاس اضطراب اینترنت در دانشجویان بود.
روش کار: در یک طرح توصیفی و اعتباریابی آزمون، طی دو مطالعه به ترتیب 206 و 289 نفر از دانشجویان واحدهای دانشگاه فرهنگیان شهر مشهد به شیوه نمونهگیری چندمرحلهای انتخاب شدند و مقیاسهای اضطراب اینترنت و خودکارآمدی اینترنت را تکمیل کردند. همسانی درونی، روایی عاملی اکتشافی، تأییدی، ملاکی و سازه با نرمافزارهای SPSS.25 و AMOS.24 مورد بررسی قرار گرفت.
یافتهها: نتایج نشان داد که مقیاس، ساختاری دوعاملی با واریانس تبیین شده 82/55 درصد دارد. روایی عاملی تأییدی نیز به تأیید رسید. مقیاس از پایایی سازه مناسبی برخوردار بود. روایی واگرای مقیاس در ارتباط با خودکارآمدی اینترنت به تأیید رسید(01/0>P). رابطه معناداری میان سن و اضطراب اینترنت به دست نیامد (05/0
P، 6/53 = F) و نمره کل اضطراب اینترنت (01/0>P، 7/22= F) معنادار بود و دختران میانگین بالاتری داشتند. برحسب گروه تحصیلی معنادار بود (01/0>P) و دانشجویان علوم پایه و زبانهای خارجی به ترتیب کمترین و بیشترین میانگین را دارا بودند (37/21 و 05/27).
نتیجهگیری: به نظر میرسد، مقیاس اضطراب اینترنت در دانشجویان از پایایی و روایی مناسبی برخوردار است.
عاطفه ارشدی، پروین یاوری، محمد حسین الیاسی، علیرضا ابدی، علی اصغر کلاهی،
دوره 16، شماره 3 - ( 9-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: پژوهشهای انجام شده در رابطه با مهارتهای زندگی و سلامت عمومی عمدتاً در بردارنده چند مهارت یا بخشی از سلامت بوده است. در این مطالعه 10 مؤلفه مهارت و 3 مؤلفه سلامت عمومی در مراجعان به مراکز خدمات درمانی و مشاورهای بنیاد شهید تهران بررسی و رابطه بین هریک از مهارتها با سطوح چندگانه سلامت عمومی سنجیده شد.
روش کار: پژوهش روی 600 فرد دریافت کننده خدمات به روش تصادفی از جامعه آماری انجام شد. دادهها با استفاده از دو پرسشنامه استاندارد جمعآوری و با آزمونهای آماری t، آنالیز واریانس یکطرفه، تعقیبی توکی و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. به منظور شناخت روابط علّی بین متغیرها و شیوه تأثیرگذاری مهارتها بر سلامت عمومی، از تحلیل مسیر و نرم افزار لیزرل نسخه 8 استفاده شد.
یافتهها: میانگین برخورداری از مهارتها به ترتیب بیشترین مربوط به مدیریت هیجان، تفکر نقاد، جذب حمایت اجتماعی و تفکر خلاق، تصمیمگیری، مدیریت استرس، خود آگاهی، همدلی و ارتباط مؤثر و حل مسأله بود. یافتههای تحلیل مسیر نشان دهنده یک ارتباط قوی بین مجموع مهارتهای زندگی و سلامت عمومی بود. تأثیر مهارتها بر عملکرد اجتماعی بیش از سایر مؤلفههای سلامت بود.
نتیجهگیری: سهم مهارت مدیریت هیجان، تفکر خلاق، ارتباط مؤثرمؤثر و مدیریت استرس در پیشبینی سلامت عمومی بیش از بقیه ابعاد مهارتهای زندگی است. باتوجه به اهمیت سلامت عمومی، پیشنهاد میشود برنامههای آموزشی برای ارتقای مهارتها و افزایش سطح سلامت عمومی با تمرکز بیشتری در این زیرگروه جمعیتی اجرا شود.
زهرا نقیبی فر، سودابه اسکندری، منصور سجادی پور، امیر کاوسی، کورش اعتماد،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: در طول بیماری نقص سیستم ایمنی که توسط رتروویروس HIV ایجاد میشود عفونتهای فرصتطلب همچون عفونت سل، هپاتیت B و هپاتیتC با آن همراه میشوند. با توجه به اینکه روش انتقال این عفونتها (هپاتیت B و هپاتیت C) با HIV مشابه است امکان هم ابتلایی این عفونتها باهم بالاست.هدف از این مطالعه بررسی میزان شیوع عفونتهای همراه HIV و عوامل خطر مرتبط با آن در افراد HIV بود.
روش کار: این مطالعه توصیفی- تحلیلی بر روی 3047 فرد مبتلا به HIV در مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری امام خمینیشهر تهران که در سالهای 97-83 پذیرششده بودند، انجام شد.اطلاعات مورد نیاز از پروندهی بیماران استخراج و وارد نرمافزار Excel شد و برای آنالیز دادهها از نرمافزار SPSS نسخهی 21 استفاده شد.
یافتهها: میانگین سن بیماران 46/ 9± 24/44 و 3/77 % آنها مرد بودند. در بین این افراد 98 نفر(2/3 %) به هپاتیت B، 961 نفر
(5/31 %) به هپاتیت C، 415 نفر(6/13 %) به سل آلوده بودند. در تجزیه و تحلیل انجامشده رابطهی ابتلا به هپاتیت B و هپاتیت C با متغیرهای سن، وضعیت تأهل، جنسیت، تحصیلات، سابقهی زندان، سابقهی تزریق، سابقهی اعتیاد و استفاده از سوزن مشترک معنادار نشان داده شد.
نتیجهگیری: با توجه به روشهای انتقال مشترک بین HIV و عفونتهای همراه ( هپاتیت B و هپاتیت C) ، امکان هم ابتلایی این عفونتها باهم وجود دارد. متغیرهای دموگرافیک و متغیرهای رفتارهای پرخطر از عوامل موثر و خطرساز در ابتلا شدن به عفونتهای همراه میباشند.
محمد تقی شاکری، راضیه یوسفی، مهدی قلیان اول، مریم سالاری، مریم امینی، امیر مازیار حامدی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: بررسی دقیق مرگومیر کودکان در جامعه از جمله مهمترین راهکارها برای ارتقای سلامت کودکان است. این مطالعه با هدف بررسی توزیع سنی، روند و پیشبینی مرگومیر کودکان زیر5 سال استان خراسان رضوی کشور انجام شده است.
روش کار: جامعه مورد بررسی شامل اطلاعات مرگومیر کودکان زیر5 سال استان خراسان رضوی طی سالهای 96-1391 است که از سامانه ثبت علل و طبقهبندی مرگو میرمعاونت بهداشتی دانشگاه مشهد و 5 دانشگاه و دانشکده استخراج شده است. سببهای فوت بر اساس کدهای بینالمللیICD10 بازنویسی شد. در نهایت پس از پالایش دادهها با استفاده از نرمافزارANACoD، دادهها در نرمافزارهای Minitab نسخه 15 و Stata نسخه 16 قرار داده شدند و با استفاده از روشهای آمارتوصیفی و روشهای مدلبندی سری زمانی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: بیشترین میزان مرگومیر کودکان زیر5 سال مربوط به سال 1393 و کمترین میزان مربوط به سال 1396 بود. با استفاده از روش تفاضلگیری دادهها را ایستا نموده و در نهایت مدلARIMA (1,1,2) به عنوان مدل مناسب شناسایی و برازش داده شد.
نتیجهگیری: میزان مرگومیر کودکان زیر5 سال در 4 سال مورد بررسی در استان خراسان رضوی کاهش خوبی داشته است و براساس پیشبینی مدل این کاهش در سالهای بعد هم ادامه دارد، اما همچنان با میزان مرگومیر در کشورهای توسعه یافته و برخی از کشورهای در حال توسعه فاصله زیادی وجود دارد. از این رو میتوان با افزایش سطح خدمات بهداشتی، سطح آگاهی خانوادهها و بهبود مراقبتهای دوران بارداری و زایمان مادران در راستای کاهش شاخص میزان مرگومیر کودکان زیر 5 سال تلاش نمود.
زهرا رحیمی، حبیب الله اسماعیلی، علی تقی پور، احسان موسی فرخانی، جمشید جمالی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: پریشانی روانی یکی از اختلالات خفیف روانی است که میتواند بهعنوان یک پیشبینی کننده برای بیماریهای روانی جدی مانند اختلالات افسردگی و اضطراب مورداستفاده قرار گیرد. این اختلالات بهعنوان پیشگوییکننده مرگ ناشی از بیماریهای قلبی عروقی، سکته مغزی و سرطان مطرح میباشند. در این مطالعه، شیوع پریشانی روانی و عوامل مرتبط با آن را در یک جمعیت عمومی در خراسان رضوی ارزیابی مینماییم.
روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی- تحلیلی است که بهصورت مقطعی در سال 1397 انجام شد. جامعه آماری موردمطالعه 1103945 فرد 18 تا 65 سال مراجعهکننده به مراکز بهداشت استان خراسان رضوی است. در این مطالعه، از چکلیست اطلاعات جمعیت-شناختی و پرسشنامه K-6 جهت ارزیابی شیوع پریشانی روانی استفاده شد.
یافتهها: میانگین سنی افراد 46/10 ± 99/35 سال و 10/62% افراد زن، 86% متأهل و 90/78% دارای تحصیلات دیپلم و زیردیپلم بودند. نرخ پاسخگویی 6/98 % بود. میزان شیوع پریشانی روانی 10/10% ارزیابی شد. نتایج برازش رگرسیون لجستیک رابطه معنیداری بین سن، جنسیت، وضعیت تأهل، تحصیلات، محل سکونت و نوع شغل با پریشانی روانی را نشان داد.
نتیجهگیری: در این مطالعه شیوع پریشانی روانی در سطح پایین برآورد گردید. بر اساس نسبت شانس زنان مطلقه، بیسواد، خانهدار و ساکن شهرهای بزرگ، گروه پرخطر پریشانی روانی شناسایی شدند. براین اساس و با توجه به حضور تعداد افراد قابلتوجه در این مطالعه، لزوم تدوین راهکارهای مناسب جهت پیشگیری و درمان و ارائه آموزشهای لازم برای گروههای مذکور احساس میگردد.
کامناز شریف الکاشانی، پروین یاوری، بابک عشرتی، رضا شکرریز، فرزاد تاجدینی، نوشین عقیلی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: تشخیص صحیح و بههنگام طغیان بیماریهایی با دوره کمون کوتاه مانند انواع اسهال خونی از اهمیت زیادی در نظام سلامت برخوردار است. این مطالعه با هدف تعیین کشف طغیانهای اسهالهای خونی با روش مجموع تراکمی انجام گردید.
روش کار: مطالعه به روش سری زمانی با استفاده از دادههای نظام مراقبت کشوری بین سالهای 96-1393 انجام شد. حد آستانه اعلان طغیان در هر فصل و استان بهصورت جداگانه با استفاده از میانگین در سه سال 95-1393 در همان فصل و استان تعیین و تعداد اعلان طغیانها در روش مجموع تراکمی که برابر تعداد موارد بالاتر از حد آستانه بالایی در نمودار تجمعی است؛ با تعداد طغیانها اعلام شده به روش فعلی نظام مراقبت کشوری در سال 1396 در هر فصل در استانهای اصفهان، خوزستان و همدان مقایسه شدند.
یافتهها: در استان اصفهان در بهار و تابستان اعلان طغیان به روش فعلی بیش از روش مجموع تراکمی و در پاییز و زمستان کمتر از مجموع تراکمی بود. در استان خوزستان در تمام فصول اعلان طغیان به روش فعلی به شکل قابل توجهی بیش از روش مجموع تراکمی و در استان همدان در تمام فصول اعلام طغیان به روش فعلی کمتر از روش مجموع تراکمی بود.
نتیجهگیری: با توجه به تفاوت زیاد مشاهده شده در میزان اعلام اسهال خونی در مناطق جغرافیایی و فصول مختلف سال، استفاده از روش مجموع تراکمی راه بهتری برای اعلام طغیان بهویژه در مناطق با میزان بروز بالا بهنظر میرسد.
پاتریشیا خشایار، عباسعلی کشتکار، افشین استوار، باقر لاریجانی، هلنا جوهانسون، نیکلاس هاروی، ماتیاس لورنتزون، یوژن مک کلوسکی، جان آ کنیس،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: هدف از انجام این پروژه بومیسازی الگوریتم ارزیابی احتمال 10-ساله شکستگی برای جمعیت ایرانی و توضیح نحوه مناسب استفاده از آن در بالین است.
روش کار: احتمال 10-ساله اختصاصی سنی شکستگیهای اساسی ناشی از پوکی استخوان، در زنان با شاخص توده بدنی معمولی و بهمنظور تعیین احتمال شکستگی در دو آستانه مداخله محاسبه گردید. اولین آستانه، برابر احتمال شکستگی اختصاصی-سنی در افراد با T-score معادل 5/2- در گردن فمور بود. رویکرد دوم، احتمال شکستگی اختصاصی-سنی معادل احتمال شکستگی در زنان باسابقه قبلی شکستگی و در غیاب تست سنجش تراکم استخوان بود. این آستانهها بر اساس راهنماهای موجود تعریف شدند. تأثیر تراکم معدنی استخوان بر مقادیر این آستانهها نیز بهطور جداگانه بررسی شد.
یافتهها: مشابه زنان باسابقه قبلی شکستگی، احتمال 10 ساله شکستگی اساسی ناشی از پوکی استخوان از 9/4% در 50 سالگی به 17% در 80 سالگی افزایش یافت. در صورت استفاده از T-score کمتر از 5/2 بهعنوان معیار، احتمال شکستگی در زنان 50 ساله با توده استخوانی پایین دو برابر زنان همسن ولی با توده استخوانی طبیعی و در غیاب عوامل خطر بود. در این گروه میزان افزایش نسبی احتمال شکستگی با افزایش سن کاهش یافت، و در سنین بالای 80 سال، داشتن T-score کمتر از 5/2 محافظتکننده بود..
نتیجهگیری: تعیین آستانه مداخله تنها بر اساس توده استخوانی، برای شناسایی زنان در معرض خطر شکستگی بخصوص در سنین بالا کمککننده نیست. استفاده از احتمال شکستگی بر اساس "آستانه شکستگی" میتواند شناسایی این زنان را بهبود بخشد.
مجتبی پیری، علی اکبر حقدوست، فرانک گدری، مرضیه مرادی، محمد کارآموزیان، حمید شریفی،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: در حال حاضر بررسی تماسهای گسترده اطرافیان در خانوادههای بیماران مسلول در بیشتر کشورها جزو برنامه روتین کنترل سل محسوب نمیشود. هدف از این مطالعه بررسی تماسهای مؤثر بیماران مسلول برای ارزیابی خطر بالقوه انتقال و عوامل تعیینکننده آن در خانوادههایشان بود.
روش کار: در این مطالعه مقطعی تحلیلی، اطلاعات کل بیماران مسلول ثبتشده در شهر کرمان، شامل؛ تعداد افراد خانواده، نوع و فراوانی تماسهای مؤثر محافظت نشده آنها بین سالهای 2014 تا 2015 جمعآوری گردید. تماس مؤثر محافظت نشده طبق تعریف مرکز کنترل بیماریها بر اساس شدت بیماری، طول مدت تماس و قرارگیری در فضای بسته با بیمار مسلول تعریف گردید. متغیرهای دموگرافیک و فراوانی تماسهای مؤثر اطرافیان با استفاده از رگرسیون لجستیک در سطح معنیداری کمتر از 05/0 با نرمافزار Stata نسخه12آنالیز شدند.
یافتهها: از 407 فرد در تماس با 74 بیمار، 297 نفر(73 درصد) تماس مؤثر محافظت نشده داشتند. داشتن تماس مؤثر محافظت نشده بهطور معنیداری بین زنان (Adjusted Odds Ratio (AOR)=5.1; 95% CI:1.9-13.7)، با سطح تحصیلات پایینتر (AOR=4.0;95% CI:1.4-15.1)، بیماران افغان ((AOR=30.2;95%CI: 3.4-272.1، افراد با درآمد پایینتر (AOR=7.7;95%CI: 2.2-27.0) ، خانهها با متراژ کمتر از 80 مترمربع (AOR=16.6; 95%CI: 5.1-54.3)و زندگی در روستا (AOR=4.9; 95% CI:1.8-21.9) بیشتر بود
نتیجهگیری: به نظر میرسد تماسهای مؤثر محافظت نشده در اعضای خانواده بیماران مسلول بالا است که میتواند یک نگرانی جدی در کنترل سل در بیماران این منطقه باشد. کاهش تماسهای مؤثر محافظت نشده از طریق آموزش بیماران و خانوادههایشان در کنار غربالگری اعضای خانواده بیمار میتواند کمک شایانی به بخش سلامت در کاهش بار بیماری در ایران نماید.
کامران میرزایی، عبدالحمید شوشتری، سعید بکایی، محمدحسین فلاح مهرآبادی، سید مصطفی پیغمبری،
دوره 16، شماره 4 - ( 12-1399 )
چکیده
مقدمه و اهداف: تحت تیپ H9N2 ویروس آنفلوانزای طیور در ایران بومی بوده و گردش این ویروس در مقیاس وسیع در طیور صنعتی اثرات مخربی را در کشور ایجاد مینماید. هدف از انجام این مطالعه، تعیین مؤثرترین مؤلفهها بر بروز آلودگی در مزارع گوشتی است.
روش کار: در این راستا یک مطالعه کوهورت از تیرماه سال 1395 تا آذرماه سال 1396 در مزارع پرورش طیور گوشتی در استان قزوین به انجام رسید و طی آن از 34 مزرعه طیور گوشتی استان قزوین بهصورت تصادفی نمونهگیری به عمل آمد و یافتههای مربوطه مورد تجزیهوتحلیلهای آماری قرار گرفتند
یافتهها: از بین 34 مزرعه واردشده در این مطالعه، نمونههای اخذشده از 16 مزرعه در آزمایش واکنش زنجیرهای پلیمراز ( PCR) مثبت بودند. در تحلیلهای تک متغیره، اثر متغیرهای کیفی "نوع حصار اطراف واحد"، "امنیت زیستی" و "وضعیت سیستم خنککننده" و همچنین متغیرهای کمی "میانگین تیتر آنتیبادی مادری"، "ارتفاع"، "نزدیکی به مسیرهای تردد عمومی" و " تعداد واحد در شعاع 1 کیلومتری" در بروز عفونت معنیدار شدند (P<0.05). اما در مدل چند متغیره، تنها اثر متغیرهای "امنیت زیستی" و "وضعیت سیستم خنککننده" در بروز عفونت معنیدار بودند (p<0.05).
نتیجهگیری: با توجه به یافتههای این مطالعه، بهمنظور کاهش انتشار عفونت و خسارات ناشی از آن، لازم است تأکید بیشتری بر رعایت اصول امنیت زیستی در مزارع گوشتی استان قزوین و همچنین در سراسر کشور صورت پذیرد.
