مقدمه و اهداف: در پی کاهش نرخ باروری، حذف برنامه تنظیم خانواده رایگان در ایران اجرا شد. این مطالعه به بررسی تأثیر این تصمیم بر تمایل زوجین به فرزندآوری، استفاده از وسایل پیشگیری، افزایش بارداریهای ناخواسته و سقطهای غیرقانونی، بهویژه در مناطق روستایی، پرداخته است.
روش کار: این پژوهش در قالب یک مطالعه مقطعی با رویکرد توصیفی- تحلیلی بر روی 592 زن 10 تا 54 ساله متاهل شهرستان میانه در سال 1400 انجام شد. دادهها از طریق پرسشنامه محققساخته و به روش تصادفی چندمرحلهای جمعآوری و با استفاده از مدلهای رگرسیونی لجستیک و پوآسون تحلیل شدند.
یافتهها: میانگین (± انحراف معیار) تعداد فرزندان زوجین1/01±2/15 بود. سطح تحصیلات و سن ازدواج زنان به عنوان مهمترین متغیرهای تاثیرگذار بر تعداد فرزندان زنده بدنیا آمده زوجین مشخص شد. تمایل به فرزندآوری با تعداد فرزندان زنده به دنیا آمده دختر (0/44 – 0/12 CI: %95, 0/23 OR=) و تعداد فرزندان فعلی پسر (0/25 – 0/05 CI: %95, 0/12= OR) ارتباط آماری معنی داری داشت. همچنین بارداری های ناخواسته شش ماهه اول سال 1400 نسبت به مدت مشابه سال 99، 2/3 برابر شده است.
نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که تحصیلات و سن ازدواج تأثیرات قابل توجهی برالگوی باروری دارند. اکثر زوجین دو فرزند را مناسب و مطلوب میدانند و تمایلی به فرزندآوری بیشتر از آن ندارند. حذف برنامه تنظیم خانواده موجب افزایش بارداریهای ناخواسته و سقطهای غیرایمن شده است. بنابراین بازنگری در سیاستهای جمعیتی و بهبود دسترسی به خدمات تنظیم خانواده ضروری است.
