مقدمه و هدف: نابرابری در سلامت اصطلاحی کلی است که برای نشان دادن اختلافها، تغییرات و ناهمسانیهای موجود در دسترسی افراد یا گروهها به سلامت از آن استفاده میشود. بی عدالتی در سلامت شامل آن دسته از نابرابریهایی است که ناعادلانه بوده و یا به دلیل برخی خطاها ایجاد شده است. هدف مطالعۀ حاضر تبیین روشهای معمول در سنجش نابرابری در سلامت، برای استفادۀ محققان و علاقهمندان عدالت در سلامت است.
روش کار: مزایا و محدودیتهای معمولترین شاخصهای سنجش نابرابری در سلامت، شامل شاخصهای شیب نابرابری و نسبی نابرابری، تایل، متوسط تغییرات لگاریتمی، درصد عدم توافق، ضریب جینی، تابع وزنی بهرهمندی رفاه اجتماعی مطلق و نسبی و همچنین، شاخص تمرکز بررسی شد و بر اساس دادههای طرح ملی بهرهمندی از خدمات سلامت در استان مرکزی، مقادیر نابرابری محاسبه شد.
نتایج: متوسط بهرهمندی از خدمات در افراد نیازمند برابر با 4/66% بود و این شاخص در کوآنتایلهای اول تا پنجم، بهترتیب برابر با 6/57% ، 4/63%، 6/71%، 5/69% و 3/75% به دست آمد. شاخص تمرکز نسبی و ضریب جینی برای بهرهمندی از خدمات سلامت در استان مرکزی به ترتیب برابر با 053/0 و 0062/0 محاسبه شد.
نتیجهگیری: نابرابری در بهرهمندی از خدمات سلامت در استان مرکزی، بسته به نوع شاخص مورد استفاده، متفاوت است. بین شاخصهای موجود، شاخص تمرکز میتواند بهعنوان بهترین شاخص برای تعیین اندازه و جهت نابرابری استفاده شود.
