10 نتیجه برای ژن
پروین یاوری، محمدامین پورحسینقلی،
دوره 2، شماره 1 - ( 1-1385 )
چکیده
مقدمه و اهداف: برآورد اثر متقابل ژن-محیط، در مطالعات مورد-شاهد، به طور گستردهای مورد توجه محققان قرار گرفته است. به دلیل برخی از مشکلات و محدودیتهای مربوط به نمونهگیری گروه شاهد، روشهای نوینی برای برآورد اثر متقابل ژن-محیط ابداع شده است که بدون نیاز به گروه شاهد، اثر متقابل ژن-محیط را برآورد میکند. یکی از این روشها، مطالعه فقط-مورد است که در آن اثر متقابل ژن-محیط فقط براساس اطلاعات موجود در گروه مورد به دست میآید. هدف از این تحقیق برآورد اثر متقابل ژن-محیط در بیماران مبتلا به سرطان پستان مراجعهکننده به بیمارستان، با استفاده از روش آنالیز فقط-مورد و مقایسه نتایج حاصل با روش آنالیز مورد-شاهد است.
روش کار: در این تحقیق، متغیرهای باروری شامل سن در اولین بارداری، تعداد تولدهای زنده، یائسگی و تعداد سالهای بعد از یائسگی به عنوان فاکتورهای محیطی انتخاب شدند. همچنین سابقهی فامیلی سرطان پستان در بستگان درجه اول به عنوان فاکتور ژنتیکی انتخاب شد. از دو روش آنالیز فقط-مورد و آنالیز مورد-شاهد برای برآورد اثرات متقابل ژن-محیط استفاده شد. برای مقایسهی کارایی آماری دو روش آنالیز مورد-شاهد و آنالیز فقط-مورد، خطای استاندارد و فاصلههای اطمینان 95% و نیز -2loglikelihood مورد استفاده قرار گرفت.
نتایج: اثر معنیداری بین متغیر یائسگی و سابقهی فامیلی سرطان پستان در هر دو روش آنالیز مشاهده شد (90/16-10/1=CI، 32/4=OR در آنالیز مورد-شاهد و 87/9-17/1=CI، 40/3=OR در آنالیز فقط-مورد). همچنین اثر معنیداری بین متغیر تعداد سالهای پس از یائسگی و سابقهی فامیلی سرطان پستان در هر دو روش آنالیز مشاهده شد (16/1-98/0=CI، 07/1=OR در آنالیز مورد-شاهد و 12/1-01/1=CI، 07/1=OR در آنالیز فقط-مورد). تمام فواصل اطمینان برآوردشده برای نسبتهای شانس اثرات متقابل در آنالیز فقط-مورد از آنالیز مورد-شاهد کمتر بودند و -2loglikelihood مدلهای آنالیز فقط-مورد از مدلهای متناظر خود در آنالیز مورد-شاهد نیز کمتر بود.
نتیجهگیری: با توجه به کوتاهتر بودن فواصل اطمینان و -2
oglikelihood مدلها، آنالیز فقط-مورد نسبت به آنالیز مورد-شاهد برای برآورد اثر متقابل ژن-محیط در بیماران مبتلا به سرطان پستان از نظر آماری کاراتر است.
سید هدایت اله اخلاق، داود ضیغمی، عباس علیپور، بهزاد مقصودی، سیمین عظمتی، الهه الهیاری، سید محمدرضا هادوی،
دوره 6، شماره 2 - ( 6-1389 )
چکیده
مقدمه و اهداف: بای پاس قلبی ریوی غالباً سبب بوجود آمدن واکنشهای هورمونی و استرسزا و متعاقب آن تغییراتی در همودینامیک و خونرسانی بافتها میگردد. هدف از این مطالعه تعیین اثر دوز پائین کتامین بصورت تزریق مداوم، بر روی ثبات همودینامیکی بیمار پس ازجراحی بوده است
روش کار: در این کار آزمایی بالینی دوسوکور 50 بیمار، که کاندید عمل جراحی تعویض عروق کرونر با استفاده از پمپ قلبی ریوی بودند، بصورت تصادفی در دو گروه قرار گرفتند که یک گروه mcg/kg/min 25/1 کتامین (گروه کتامین ،25 (n= و گروه دیگر نرمال سالین (گروه کنترل ،n=25) را بصورت تزریق مداوم از زمان شروع بیهوشی تا 48 ساعت پس از عمل دریافت کردند. مقیاسهای نشانگرهای همودینامیک در زمانهای قبل، 4، 24 و 48 ساعت پس از عمل جراحی با استفاده از آزمون آنالیز واریانس با تکرار مشاهدات مورد ارزیابی قرار گرفتند.
نتایج: روند تغییرات پارامترهای موردبررسی در زمانهای قبل،4، 24 و 48 ساعت بعد از عمل جراحی برای پارامترهای فشار خون سیستولیک (0001/P=0)، دیاستولیک (P=0001)، تعداد ضربان قلب (004/P=0)، فشار ورید مرکزی (P=0001) و لاکتات
(035/P=) در گروه کتامین و دارونما با یکدیگر تفاوت آماری معناداری داشتند بطوریکه در مجموع سبب کاهش خونرسانی بافتی گردید.
نتیجهگیری: تزریق مداوم دوز کم کتامین حین عمل جراحی تعویض عروق کرونر و 48 ساعت پس از آن نه تنها سبب بهبود اختلالات همودینامیکی نمیشود بلکه میتواند خونرسانی بافتی را تا حدودی کاهش دهد.
اردشیر بهمنی مهر، فاطمه نیک منش، لوون یپیسکوپوسیان،
دوره 10، شماره 3 - ( 9-1393 )
چکیده
مقدمه و اهداف: رشتهکوه زاگرس مهد تمدنهای بزرگ مانند بینالنهرین و ایلام بوده و تنوع قومیتی و زبانی رایج در آن نشان از مهاجرتهای گوناگون سیاسی و اجتماعی در طول تاریخ دارد. این مطالعه به منظور بررسی نقش رشتهکوههای زاگرس در تغییرات جمعیتی و ژنتیکی منطقه با بررسی ساختار چند ریختی ژنتیکی سویههای اجداد پدری انجام شده است.
روش کار: تعداد 297 نمونه خون از مردان ساکن در نواحی بومی استانهای شمال غرب ایران جمعآوری شد. فراوانی هاپلوگروپهای مختلف کروموزومY و فاصلهی ژنتیکی (Fst) و تنوع ژنی محاسبهشده با استفاده از تکنیکهای نوین آماری در جمعیتهای ساکن در دو طرف رشتهکوه زاگرس مقایسه گردید.
نتایج: در این پژوهش، زمان پراکندگی و ورود هاپلوگروپG2-M406 به ایران حدود 8800 سال پیش محاسبه گردید که مقارن با اولین سکونتهای انسانی عصر نوسنگی در رشتهکوههای زاگرس میباشد. تعدادی از سویههای ژنتیکی منشعب شده از آسیای مرکزی در قسمت شرقی زاگرس و مرکز ایران به صورت برجستهای بیشتر از غرب زاگرس میباشد. در نقطه مقابل، سویههای ژنتیکی منتسب به اروپا در جمعیتهای قسمت غربی زاگرس بیشتر مشاهده میشوند.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش ضمن تأیید انتشار و گسترش رو به سمت غرب قبل از عصر کشاورزی از فلات ایران به اروپا از مسیر قفقاز و ترکیه، الگوی قابل تأملی از درخت ژنتیکی جمعیتها ترسیم نمود، که تأکیدی بر اهمیت مناطق حاصلخیز در شمال ایران برای حرکت ژنتیکی از میان موانع جغرافیایی ایران دارد. نقش ممانعت کنندگی رشتهکوههای زاگرس در گردش ژنتیکی از مرزهای غربی و گردش آزاد ژنی داخل ایران نیز در این مطالعه تأیید شد.
میثم جهانی، جلال رضایی نور، اسماعیل هداوندی، ایرج صالحی، حبیب اله تحسینی،
دوره 11، شماره 2 - ( 6-1394 )
چکیده
مقدمه و اهداف: در طی سالهای اخیر از جمله روشهای پیشبینی و تشخیص بیماری در عرصه پزشکی، به کارگیری روشهای پشتیبان تصمیم با الگوریتمهای تکاملی و ترکیبی است، که دارای توانمندی بالایی در مدلسازی مسائل پزشکی و مهندسی دارند. هدف این مقاله مقایسهی چند سامانه پشتیبان تصمیمگیری و بررسی دقت این سامانهها در پیشبینی بیماری دیابت است.
روش کار: در مطالعهی حاضر با استفاده روش ترکیب الگوریتم ژنتیک و لونبرگ- مارکوارت(Genetic Algorithm and Levenberg-Marquardt GALM ) ، به تعیین و بهینهسازی اوزانهای شبکهی عصبی پرداخته شد، و برای بررسی اعتبارسنجی مدلها، از روشهای اعتبار سنجی سنتی و اعتبار سنجی kباره (K-Fold Cross Validation K-Fold ) استفاده گردید، و در نهایت مدل پیشنهادی (GALM) با مدلهای رگرسیون لجستیک، الگوریتم ژنتیک از طریق نمودار سطح زیر منحنی(Receiver operating characteristic, (ROC)) و ماتریس در هم ریختگی(Confusion matrix) مقایسه گردید.
نتایج: پس از انجام بررسیها معلوم شد در بین مدلهای مقایسه شده، مدل حاصل از الگوریتم GALM دارای حساسیت و ویژگی بالاتری نسبت به مدلهای رگرسیون لجستیک و الگوریتم ژنتیک میباشند. همچنین در بین مدلها، مدل پیشنهادی (الگوریتم GALM) مدلی است که دارای حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری منفی (NPV) (Negative Predictive Value NPV )، ارزش اخباری مثبت (PPV) (Positive Predictive Value PPV) ، بالا و درستنمایی منفی (-LR) (Negative Likelihood Ratio NLR ) پایین و نزدیک به صفر میباشد، و میتوان این مدل را به عنوان مدلی مناسب انتخاب کرد.
نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد، مدل GALM با میزانهای به ترتیب حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت، ارزش اخباری منفی، سطح زیر منحنی 7/98، 01/90، 8/91، 3/98، 972/0، در مقایسه با مدلهای GA و LR مدلی مناسب برای پیشبینی دیابت میباشد.
سمیه نمرودی، حمید استاجی، ابراهیم مازندرانی،
دوره 12، شماره 3 - ( 7-1395 )
چکیده
مقدمه و اهداف: گونههای سالمونلا عامل یکی از مهمترین بیماریهای باکتریایی قابل انتقال بین حیوان و انسان در نقاط مختف دنیا هستند. گربههای بدون نشانههای بالینی که ممکن است هفتهها انواع سالمونلاها را از طریق مدفوع خود دفع کنند؛ میتوانند نقش مهمی در آلودگی محیط ایفا کنند. هدف از این مطالعه، تعیین نقش گربههای روستایی در انتشار گونههای باکتری سالمونلا بود.
روش کار: دفع سالمونلا در 170 نمونه (سوآب رکتال) بهدست آمده از گربههای بهظاهر سالم روستایی در استانهای گلستان و مازندران، بهوسیلهPCR و آزمونهای رایج کشت میکروبی مورد بررسی قرار گرفت. پس از سروتایپینگ، حضور ژنهای spv R و spv Bو الگوی مقاومت آنتیبیوتیکی در سالمونلاهای جدا شده مورد بررسی قرار گرفت.
یافتهها: از 170 نمونه بررسی شده، 25 نمونه ( 7/14 درصد) به سالمونلا شامل سرووارهای اینتریتیدیس (52 درصد)، دابلین
(28 درصد) و تیفیموریوم (20 درصد) آلوده بودند. حضور ژنهای حدت spv R و spv B در 5 سالمونلا از 25 سالمونلای جدا شده در این پژوهش شناسایی شد. بیشترین مقاومت دارویی جدایهها نسبت به آنتیبیوتیکهای استرپتومایسین، لینکواسپکتین و تتراسایکلین دیده شد. تفاوت آماری معنیداری در فراوانی آلودگی به سالمونلا در جنسهای نر و ماده و همچنین بین گربههای نمونهگیری شده در 2 استان گلستان و مازندران دیده نشد.
نتیجهگیری: شناسایی سالمونلاهای زئونوتیک دارای ژنهای حدت spv R و spv B و مقاوم به آنتیبیوتیک در گربههای روستایی بدون نشانههای بالینی، بیانگر خطر مهم و بالقوه این حیوانات برای بهداشت عمومی هست. انجام مطالعههای مشابه در جمعیت گربهها در راستای اجرای برنامههای جلوگیری، کنترل و ریشهکنی سالمونلا در مناطق روستایی شمال ایران ضروری بهنظر میرسد.
ساغر حیدری، امیر کاوسی، وحید رضایی تبار،
دوره 14، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
مقدمه و اهداف: سرطان پستان شایعترین سرطان در ایران است. سرطان پستان قابل درمان و پیشگیری بوده و اساس کار هم تشخیص سریع این بیماری است. برای این منظور لازم است تا عوامل مؤثر بر سرطان و روابط علیتی بین آنها مورد بررسی قرار گیرد. شبکههای بیزی نوعی از ابزار دادهکاوی هستند که میتوانند روابط علی بین متغیرهای مؤثر در تشکیل سلولهای سرطانی را با ترسیم گراف به خوبی نمایش دهند. در این مقاله از یادگیری ساختاری شبکه بیزی با استفاده از الگوریتم ژنتیک برای یافتن روابط علیتی بین متغیرهای سرطان پستان استفاده شده است.
روش کار: این مطالعه از نوع کاربردی است و دادههای آن مربوط به 900 بیمار مبتلا به سرطان سینه در استان کرمان برای سالهای 86-1378 است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از یک گراف که نشان دهنده روابط علت و معلولی است، استفاده شده است.
یافتهها: جراحی اصلیترین روش درمانی سرطان پستان است و با توجه به احتمالهای شرطی برآورد شده در شبکهی بیزی، اغلب زنانی که تحت عمل جراحی قرار میگیرند، با امید بیشتری میتوانند به زندگی خود ادامه دهند. همچنین 81 درصد از بیمارانی که تحت عمل جراحی قرار نگرفتهاند و درمان آنها صرفاً به شیوه شیمیدرمانی یا رادیوتراپی صورت گرفته است، احتمال ادامه زندگی آنها کمتر بوده است.
نتیجهگیری: افراد در رده سنی 65-40 سال، بیشتر درگیر سرطان هستند. همچنین میتوان نتیجه گرفت که متغیرهای سن، جراحی، شیمیدرمانی و رادیوتراپی اثر مستقیم روی وضعیت بیمار دارند و یال از سمت آنها به سمت متغیر وضعیت بیمار است.
عظیمه مغزی نجف آبادی، اکبر حسنزاده، سید محمود تقوی شهری، یعقوب حاجیزاده، بهزاد مهکی،
دوره 14، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
مقدمه و اهداف: آلودگی هوا سالانه منجر به مرگ زودرس قریب به هفت میلیون نفر در سراسر دنیا میشود. از جمله آلایندههای اصلی هوا اکسیدهای نیتروژن است. با وجود مطالعههای خارجی گسترده در زمینه ارزیابی مواجهه ساکنان شهرها با آلایندههای هوا، اما مطالعههای ایرانی محدود به استفاده از تحلیلهای ابتدایی هستند. بنابراین در این پژوهش الگوی پراکندگی این آلایندهها در شهر تهران بهصورت روزانه در سال 2014 میلادی با استفاده از مدلسازی فضایی-زمانی بررسی شده است.
روش کار: مقادیر غلظت اکسیدهای نیتروژن از 21 ایستگاه سنجش آلاینده در تهران اخذ شد که برای هر آلاینده در هر ایستگاه مجموعه داده شامل 8760 رکورد بود. متغیرهای پیشگوی وضع تعطیلات و ارتفاع زمین در مدلسازی فضایی-زمانی استفاده شد. نرمافزار D-STEM برای تحلیل دادهها و رسم نقشهها بهکار گرفته شد.
یافتهها: میزان مونواکسید نیتروژن در روزهای تعطیل و نیز با افزایش ارتفاع بهطور معنیداری (به ترتیب با ضرایب 070/-0 و 169/0-) کاهش یافته است. همچنین میزان دیاکسید نیتروژن نیز در روزهای تعطیل بهطور معنیداری کاهش یافته (با ضریب 630/0-)، اما با افزایش ارتفاع بهطور معنیداری افزایش (با ضریب 155/0) داشته است (P<0.001).
نتیجهگیری: در این مطالعه برای نخستین بار در ایران ارزیابی مواجهه ساکنان شهر تهران با آلایندههای NO و NO2 بهصورت فضایی-زمانی انجام شده است. خروجی این مطالعه که نقشههای برآورد غلظت آلایندههای اکسیدهای نیتروژن بهصورت روزانه است میتواند در مطالعههای اپیدمیولوژی برای بررسی دقیقتر اثرات آلایندههای هوا بر سلامت شهروندان تهرانی استفاده شود.
تینا فلاح، آمنه الیکایی، رکسانا منصور قناعی، عبدالله کریمی، ایرج صدیقی، مرجان تاری وردی، آرزو امیرعلی، طیبه نظری، نگین نهان مقدم، علیرضا ناطقیان، سید حمیدرضا منوری، سید محسن زهرائی، سوسـن محمـودی، مسعود آل بویه،
دوره 19، شماره 1 - ( 3-1402 )
چکیده
مقدمه و اهداف: شناسایی ژنوتیپ های روتاویروس در کودکان از نظر بالینی مهم است. هدف از مطالعه حاضر تعیین تنوع ژنوتیپهای روتاویروس و ارتباط آنها با یافته های دموگرافیک و علائم بالینی کودکان بستری در بیمارستان است.
روش کار: برای مشخص کردن ژنوتیپ های روتاویروس، نمونه های مدفوع روتاویروس-مثبت کودکان علامت دار در آذر 1399 الی اسفند 1400 وارد مطالعه شدند. استخراج RNA از نمونه ها و سنتز cDNA برای ژن های VP7 و VP4 طبق پروتکل استاندارد انجام شد. تعیین ژنوتیپ ها با استفاده از پرایمرهای اختصاصی انجام شد. توالی یابی و تجزیه و تحلیل بیوانفورماتیک برای تایید نتایج انجام شد. دادهها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۰ و Graphpad نسخه ۹.۵.۰ تجزیه و تحلیل شد.
یافتهها: از میان نمونه های بیماران مبتلا، سه ژنوتیپ به عنوان ژنوتیپ غالب در جامعه تحت بررسی تعیین شد. این نتایج رابطه معنیداری را میان فراوانی یک ژنوتیپ و تغییرات فصول (0/0077= p-value) و بین نوع ژنوتیپ ها، مدت بستری و شدت اسهال نشان دادند. در حالیکه به طور معنادار با افزایش سن، انواع بیشتری از روتاویروس گروه A تعیین گردید، ارتباطی میان ژنوتیپ های شناسایی شده با جنسیت مشاهده نگردید (0/473 = p-value) همچنین، هیچ ارتباطی بین نوع ژنوتیپ، شدت کم آبی و حضور یا عدم حضور تب وجود نداشت.
نتیجهگیری: به طور کلی، نتایج این مطالعه تنوع نسبتا بالایی از ژنوتیپهای روتاویروس ها را در کودکان نشان داد. جهت تایید همبستگی های یافت شده بین برخی از ژنوتیپ ها و گروه های سنی، فصول، علائم بالینی و اثربخشی واکسن های موجود، مطالعات بیشتری مورد نیاز است.
الهام داوطلب اسماعیلی، علی حسین زینال زاده، لیلا کلانکش، علیرضا غفاری، سعید دستگیری،
دوره 20، شماره 2 - ( 6-1403 )
چکیده
مقدمه و اهداف: هدف از پژوهش حاضر تعیین شیوع و تجمع خانوادگی مصرف الکل به تفکیک برای پدر-فرزند، مادر- فرزند، بین فرزندان و بین همسران در شهر تبریز و همچنین تعیین عوامل خطر مرتبط میباشد.
روش کار: مطالعه مقطعی حاضر در سال 2-1401 بر روی860 نفر در شهر تبریز انجام گرفته است. در این مطالعه سرپرستان خانوار به عنوان پروبند انتخاب شدند. پروبندها به صورت در دسترس از لیست مراجعین هر روز انتخاب شدند و در صورت موافقت برای شرکت در مطالعه، در ادامه از اعضای خانواده درجه یک آنها (همسر و فرزندانشان) دعوت به عمل آمد. برای جمع آوری دادهها از پرسشنامههای استانداردی که به روش خود اظهاری تکمیل میشوند استفاده شد. برای تعیین تجمع خانوادگی بین پدر-فرزندان، مادر-فرزندان و بین خواهران و برادران، از معادله برآورد تعمیمیافته (GEE) استفاده شد.
یافتهها: تجمع خانوادگی مصرف الکل در بین همسران مشاهده نشد ((1/8-0/16)0/54OR=). برای مصرف الکل بین مادران و فرزندان تجمع خانوادگی مشاهده شد ولی این تجمع خانوادگی از لحاظ آماری معنی دار نمیباشد ((2/94-0/8) 1/54OR=). بین پدران و فرزندان تجمع خانوادگی معنی داری از لحاظ مصرف الکل وجود داشت ((2/5-1/08) 1/98OR=). مصرف الکل در میان خواهران و برادران نیز از لحاظ آماری معنی دار نبود ((4/63-0/41) 1/38OR=).
نتیجهگیری: بر اساس یافته های این مطالعه، اعضای خانواده نقش مهمی در رفتار مصرف الکل دیگر اعضای خانواده دارند. همچنین بر اساس یافته های این مطالعه افراد با سطح اقتصادی اجتماعی پایین و افراد طلاق گرفته و مجرد می توانند جمعیت مناسبی برای اجرای غربالگری مصرف الکل باشند.
سعید دستگیری، لیلی محمد خانلی، احسان فریفته، الهام داوطلب اسماعیلی،
دوره 20، شماره 4 - ( 12-1403 )
چکیده
سیر زیست شناختی تکامل منجر به تغییرات و گسترش خزانه واحدهای زیستی در جمعیت یعنی "ژن"ها میگردد. این تعریف امروزه جامعیت بیشتری پیدا کرده و علاوه بر واحدهای زیستی، شامل واحدهای فکری و فرهنگی با عنوان "میم"ها وواحدهای الکترونیکی یا دیجیتالی با عنوان "تم"ها نیز گردیده است. انتشار هر سه واحد (ژن، میم و تم) از الگوریتم تکاملی خاصی تبعیت میکند که از قوانین داروین درمورد بازتولید و انتخاب بهترین سازگاری الهام گرفته شده است.
الگوی انتشار ژنها بر اساس قوانین ژنتیک استوار می باشد، درصورتی که الگوی اپیدمیولوژیک انتشار میمها و تمها معمولاً از الگوهای ویروسی تبعیت می کنند. موفقیت یک میم در این است که مانند یک بیماری همهگیر به تمام جمعیت سرایت کند تا در نهایت به یک جزء ثابت و بومی در فرهنگ آن جمعیت تبدیل شود.
در پایان، تحقیقات بیشتری برای مقایسه الگوریتمهای تکاملی فرهنگی و رفتاری با تکامل زیستی و مدلسازی توسعه و تکامل میمها و تیمها ضروری است تا مزایا و معایب آنها در جمعیتهای انسانی کشف شود.
