فصلنامه

---

زمینه و هدف: وجود100000-70000 مورد عفونت با Human Immunodeficiency Virus در ایران تخمین زده می‌شود. مهم‌ترین عامل انتقال عفونت در ایران، تزریق مواد مخدر است. گسترش سریع این بیماری تأییدی بر لزوم تشخیص سریع آن است. در حدود 90% بیماران مبتلا به HIV نشانه‌های مختلف پوستی این بیماری را بروز می‌دهند. بنابراین شناخت این نشانه‌ها کمکی در تشخیص زودرس بیماری است.
روش اجرا: بیماران مبتلا به عفونت HIV که دارای ضایعه پوستی بودند به مرکز تحقیقات پوست و سالک ارجاع شدند و توسط کارورز همکار طرح، مورد بررسی قرار گرفتند و اطلاعات آن‌ها در فرم جمع‌آوری اطلاعات وارد شد و سپس برای معاینه تکمیلی به متخصص پوست مجری طرح ارجاع داده شدند و نتایج معاینه از قبیل نوع ضایعه، محل ضایعه ومدت زمان ظهور ضایعه در چک لیست مربوط ثبت شد.
یافته‌ها: در این مطالعه 50 بیمار مورد بررسی قرار گرفته و 42 بیمار انتخاب شدند. شیوع نشانه‌های  پوستی به قرار زیر است: هرپس زوستر با 23.8%، درماتیت سبورئیک با 14.3%،‌هایپرپیگمانتاسیون با 19.0%، کاندیدا دهانی ـ حلقی با 28.0%، فولیکولیت با 3.14%، ضایعات قارچی با 4.7%، زگیل با 4.7%، سارکوم کاپوزی با 2.4% و ضایعات دارویی با 2.4%.  75% بیماران مبتلا به ‌هایپرپیگمانتاسیون از طریق همسر و 25% از طریق تزریق آلوده شده‌اند. 33% بیماران مبتلا به فولیکولیت از طریق تزریق، 33% از طریق انتقال خون و 33% از طریق رابطه جنسی آلوده شده‌اند.
نتیجه‌گیری: با انجام این مطالعه، لزوم توجه به علایم پوستی در مبتلایان به عفونت HIV/AIDS و شناسایی به موقع آنها و انجام اقدامات تشخیصی و درمانی مقتضی مشخص شد.

---

زمینه و هدف: گاز خردل به‌عنوان گاز تاول‌زا موجب آسیب‌های متنوعی در اعضای مختلف بدن از جمله پوست می‌شود که موجب تغییر در اجزای سلولی از جمله DNA و تظاهرات بالینی شایع از جمله خارش مزمن می‌گردد. ملکول TGF-β1 به‌عنوان یک سیتوکین با اعمال متنوع از جمله مهار رشد سلولی و تعدیل و سرکوب التهاب نقش مهمی در پروسه التهاب پوستی ایفا می‌کند به‌طوری‌که نقش ضد‌التهابی این ملکول و گیرنده‌های آن در التهاب پوستی و بیماری‌های شایع دیده شده است. هدف از انجام این مطالعه، بررسی بیان ژن TGF-β1 در جانبازان شیمیایی مواجهه‌یافته با گاز خردل و رابطه آن با شدت خارش آنان بود.
روش اجرا: 17 جانبار شیمیایی مواجهه یافته با گاز خردل، 17 بیمار با درماتیت تماسی مزمن و 10 فرد سالم وارد مطالعه شدند. ارزیابی بیان ژن TGF-β1 در نمونه‌ پوستی آن‌ها توسط RT-PCR نیمه‌کمی و متعاقب آن توسط ایمونوهیستوشیمی و طبقه‌‌بندی بیماران براساس سیستم نمره‌دهی شدت خارش (3-0) انجام گرفت.
یافته‌ها: کاهش معنی‌داری در درصد بیان و شدت بیان ژن TGF-β1 در گروه مصدومین شیمیایی در مقایسه با گروه درماتیت تماسی مزمن و گروه سالم دیده شد (0.05<P). هم چنین با عدم بیان ژن TGF-β1، شدت خارش در گروه بیماران به‌طور معناداری افزایش یافت (0.05<P).
نتیجه‌گیری: فاکتور رشد تغییر‌دهنده‌ی بتا 1 (TGF-β1) نقش قابل‌توجهی را در ضایعات التهابی پوستی مزمن ناشی از گاز خردل ایفا می‌کند.

---

زمینه و هدف: پسوریازیس یک بیماری مزمن است که باعث بدشکلی و ناتوانی‌هایی در بیمار می‌شود. درباره‌ی مداخلات روان‌شناختی تأثیرگذار بر این بیماری اطلاعات کمی وجود دارد. هدف این تحقیق بررسی تأثیر درمان ‌شناختی رفتاری گروهی بر علائم جسمانی (شدت، سطح بیماری و میزان خارش) و سلامت روان بیماران پسوریازیس است. روش اجرا: روش تحقیق نیمه‌تجربی به‌صورت پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه شاهد و دوره‌ی پیگیری است. بیست بیمار پسوریازیس در دو گروه آزمایش و شاهد قرار گرفتند. روی ده بیمار پسوریازیس به‌عنوان گروه آزمایش درمان ‌شناختی رفتاری گروهی در 12 جلسه اجرا شد. بیماران دو گروه ابزار‌های P‏soriasis Area Severity Index (PASI) برای ارزیابی شدت پسوریازیس، سلامت عمومی (GHQ) و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به خارش (ItchyQoL) را پر کردند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که روش درمان ‌شناختی رفتاری گروهی در بهبود علائم جسمانی پسوریازیس (شدت، وسعت و میزان خارش) تأثیری نداشته است، اما این روش درمانی در بهبود وضعیت روان‌شناختی بیماران تأثیرگذار است. درمان، رفتاری شناختی سلامت عمومی بیماران را بهبود بخشیده است. تفاوت دو گروه در تحلیل کوواریانس چند متغیری برای ابعاد سلامت عمومی شامل اضطراب و بی‌خوابی (اندازه‌ی اثر: 45/0 و 04/0=P)، افسردگی (اندازه‌ی اثر: 25/0 و 044/0=P)، نشانه‌های جسمانی (اندازه‌ی اثر: 28/0 و معناداری: 033/0=P) و کارکرد اجتماعی (اندازه‌ی اثر: 41/0 و معناداری: 03/0=P) معنادار است. نتیجه‌گیری: هرچند براساس نتایج درمان ‌شناختی رفتاری به‌طور مستقیم تأثیری بر کاهش علائم جسمانی پسوریازیس نداشته، اما تأثیرگذاری این روش بر علائم روان‌شناختی بیماران به‌عنوان نقش میانجی در شروع، تشدید و عود بیماری قابل توجه است.

---

زمینه و هدف: بیماری‌های پوستی با مجموعه‌ای از مشکلات و آسیب‌های روانی در ارتباط هستند که می‌توانند بیمار، خانواده و جامعه را تحت‌تأثیر قرار دهند. هدف اصلی این پژوهش مقایسه دو گروه بیماران پوستی و افراد عادی برحسب شدت نشانه‌های روان‌شناختی بود.
 
روش اجرا: در این پژوهش، 305 نفر از افراد 16 تا 85 ساله (153 مورد و 152 شاهد) شهر تهران انتخاب شدند. علاوه‌بر اطلاعات جمعیت شناختی، مقیاس افسردگی، اضطراب، استرس (DASS)، مقیاس وسواس فکری ـ عملی مادزلی (MOCI) و پرسش‌نامه شخصیت آیسنک (EPQ-RS) توسط شرکت‌کنندگان پاسخ داده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون t برای گروه‌های مستقل و تحلیل واریانس استفاده شد.
 
یافته‌ها: افراد مبتلا به بیماری‌های پوستی و افراد سالم در متغیرهای افسردگی، اضطراب، وسواس شست‌وشو و نوروزگرایی تفاوت آماری معنادار نداشتند، اما در وسواس چک‌کردن، برونگرایی و خوب‌نمایی تفاوت مشاهده‌شده بین دو گروه معنادار بود. بین سن، جنس، تحصیلات، وضعیت تأهل، شغل و سابقه‌ی بیماری روانی با نشانه‌های روان‌شناختی بیماران رابطه‌ی معنادار مشاهده نشد. بین سابقه‌ی خودکشی و سابقه‌ی بیماری روانی در خانواده‌ی بیماران با برون‌گرایی رابطه‌ی معنادار مشاهده شد.
 
نتیجه‌گیری: همبستگی و تعامل بین بیماری‌های پوستی و نشانه‌های اختلال‌های روانی یک رابطه‌ی ساده نیست و هم‌چنان نیازمند برررسی‌های بیشتر است.

---

زمینه و هدف: شرایط محیطی و اقلیمی در مناطق مختلف جغرافیایی زمینه را برای برخی از بیماری‌ها فراهم می‌کند. سرطان پوست نیز یکی از سرطان‌های شایع است که نرخ بروز آن در نواحی جغرافیایی متفاوت است. هدف از این مطالعه مشخص‌کردن تأثیر پارامترهای اقلیمی و محیطی در بروز بیماری سرطان پوست و تهیه‌ی نقشه‌ی توزیع جغرافیایی سرطان پوست در ایران است.
 
روش اجرا: مطالعه‌ی حاضر با استفاده از داده‌های بیماران سرطان پوست، داده‌های جمعیت کل کشور، داده‌های اقلیمی و محیطی مؤثر بر بروز سرطان پوست انجام‌گرفته است. در این مطالعه پس از محاسبه‌ی نرخ بروز سرطان پوست برای کل کشور، از مدل رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی برای برقراری رابطه‌ی رگرسیونی بین داده‌های اقلیمی و محیطی با نرخ بروز سرطان پوست استفاده‌شده است. هم‌چنین در این مطالعه میزان ضریب تشخیص بین نقشه‌ی واقعیت نرخ بروز سرطان پوست و نقشه‌ی مدل‌شده‌ی آن محاسبه گردیده است.
 
یافته‌ها: نتایج ضریب همبستگی نشان داده است که پارامترهای UV خورشید و رطوبت نسبی به‌ترتیب بیشترین همبستگی مثبت و منفی با نرخ بروز سرطان پوست داشته‌اند. بخش‌های جنوب، شرق و مرکز ایران از بیشترین نرخ بروز سرطان پوست و سواحل شمالی و شمال غرب ایران از کمترین نرخ بروز بیماری برخوردار بوده‌اند. اعتبارسنجی نقشه‌ی واقعیت نرخ بروز بیماری و نقشه‌ی مدل‌شده‌ی نرخ بروز بیماری حاکی از ضریب تشخیص 71_/0 بوده است.
 
نتیجه‌گیری: تمامی پارامترهای اقلیمی و محیطی موردنظر در این مطالعه در نرخ بروز سرطان پوست مؤثر بوده‌اند.

---

تقریباً هر مرگ‌ومیر در بیماران جوان مبتلا به تومور پوستی پیشرفته، ناشی از ملانوما است. امروزه با کمک درمان­های مدرن، این بیماران بیشتر زنده می­مانند یا حتی می­توانند به درمان برسند. ملانوما در مرحله پیشرفته، اغلب با پیش­آگهی ضعیف مرتبط است و پزشکان، هنوز مدیریت این بیماری را به دلیل عدم پاسخ پایدار به رژیم­های درمانی اولیه و فقدان کارآزمایی‌های بالینی تصادفی در محیط­های پس از ایمونوتراپی/درمانی مولکولی هدفمند، دشوار می­دانند. ظهور اهداف درمانی جدید، برگرفته از داده­های بالینی در مورد مشخصات ژنتیکی ملانوسیت­ها و شناسایی عوامل مولکولی دخیل در پاتوژنز عامل بدخیمی است. در مقاله حاضر، چالش‌های تشخیصی، بیولوژی مولکولی و ژنتیک ملانومای بدخیم و هم‌چنین گزینه‌های درمانی فعلی برای بیماران مبتلا به این تشخیص را ارائه می‌کنیم.

---

زمینه و هدف: عوارض جانبی مرتبط با داروهای ضدمیکروبی و همچنین هزینه بالای آن‌ها، جست‌وجو برای ماده مؤثره گیاهان دارویی با قیمت مناسب و عوارض جانبی کمتر را برانگیخته است. از این مواد می‌توان به‌عنوان مکمل دارویی یا برای افزایش اثرات ضدمیکروبی و ضدقارچی داروها استفاده کرد. هدف این مطالعه بررسی میزان اثر مهارکنندگی اولئوروپین بر عوامل بیماری‌زای قارچی و باکتریایی جداشده از عفونت ناخن در شرایط آزمایشگاهی است.

روش اجرا: خواص ضدقارچی و ضدباکتریایی اولئوروپین با تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC)Minimum Inhibition Concentration  و حداقل غلظت کشندگی
(MBC) Minimum Bactericidal Concentration و (MFC) Minimum Fungicidal Concentration این ماده، بر مخمرهای کاندیدا آلبیکنس، کاندیدا گلابراتا و باکتری اشریشیاکلی با روش میکروبراث دایلوشن ارزیابی شد.

یافته‌ها: آزمایشات نشان ‌دادند که حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC) اولئوروپین علیه هر سه میکروارگانیسم موردمطالعه برابر با 65 و حداقل غلظت کشندگی (MBC/MFC) برابر با 130 میلی‌گرم در میلی‌لیتر بود.

نتیجه‌گیری: با توجه به‌ فعالیت ضدقارچی و ضدباکتریایی زیاد اولئوروپین، این مطالعه این ماده را به‌عنوان یک داروی مکمل ضد‌میکروبی طبیعی معرفی می‌کند. همچنین می‌توان از این ماده برای افزایش قدرت ضد‌میکروبی آنتی‌‌بیوتیک‌های موجود کمک گرفت.

---

زمینه و هدف: جلبک‌های دریایی منبع ارزشمندی از مواد فعال زیستی با اثرات متنوع در صنایع آرایشی و بهداشتی مانند محصولات سلامت پوست هستند. یکی از ویژگی‌های اصلی پوست رطوبت است که نقش مهمی در حفظ متابولیسم، فعالیت آنزیمی، خواص مکانیکی، ظاهر و سد محافظتی دارد. هدف از مطالعه حاضر، فرموله‌کردن عصاره آبی جلبک قهوه‌ای Sargassum tenerrimum با خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدباکتریایی به‌عنوان کرم رطوبت‌رسان برای ارزیابی پایداری فیزیکوشیمیایی و رشد میکروبی بود.

روش اجرا: جلبک‌ها از منطقه بین جزر‌و‌مدی سواحل دریای عمان و خلیج‌فارس جمع‌آوری و با آب دریا، شست‌وشوی اولیه داده شدند. بعد از انتقال به دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، در آزمایشگاه فرآوری دانشکده شیلات، فرآیند عصاره‌گیری انجام گرفت و در مرکز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام دانشگاه علوم پزشکی تهران، فرمولاسیون کرم مرطوب‌کننده 1 درصد تهیه شد. آنالیز آماری خواص آنتی‌باکتری عصاره‌ آبی توسط نسخه 22 نرم‌افزار SPSS صورت گرفت و جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها ازطریق آنالیز واریانس یک‌طرفه (one way ANONA) انجام شد و مقایسه میانگین‌ها به‌وسیله آزمون دانکن و برای سنجش معنادار بودن اختلافات در سطح 5 درصد استفاده شد. در نهایت نمودارها با استفاده از نرم‌افزار Excel ترسیم شدند. نتایج بررسی شاخص‌های مورد مطالعه به‌صورت میانگین±انحراف معیار گزارش گردید.

یافته‌ها: با توجه به نتایج، کرم 1 درصد تهیه‌شده به‌مدت 6 ماه در دمای اتاق و آون کاملاً پایدار و همگن بود و آزمایشات میکروبی را پشت سر گذاشت.

نتیجه‌گیری: با توجه به موارد فوق، اثربخشی کرم تولیدشده به‌خوبی ثابت شد و می‌توان آن‌را به‌عنوان یک عامل مرطوب‌کننده پوست معرفی کرد.

---

پلیمر زیستی کیتوسان به‌دلیل خواص ضدمیکروبی، ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی که دارد به گزینه‌ای ایده‌آل برای کاربرد در طیف گسترده‌ای از محصولات آرایشی تبدیل شده و افق‌های جدیدی را در طراحی فرمولاسیون‌های آرایشی پدیدار نموده است. توانایی این پلیمر در برقراری برهمکنش الکترواستاتیکی با سطوح باردار منفی (مانند پوست آسیب دیده) منجر به تشکیل فیلم‌های پلیمری شده و درنهایت، به محصولات آرایشی نرمی و رطوبت می‌بخشد. این مقاله مروری، پتانسیل بالقوه کیتوسان و مشتقات آن‌را به‌عنوان مواد اولیه در محصولات آرایشی و مراقبتی پوست بازخوانی نموده است.

---

جدوار (Curcuma zedoaria)، گیاهی معطر از خانواده زنجبیل است که به‌دلیل داشتن خواص دارویی فراوان، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در طب سنتی، از این گیاه به‌عنوان ضدالتهاب، ضدباکتری، ضدقارچ و ضددرد استفاده می‌شود. تحقیقات علمی اخیر، فواید قابل توجهی از جدوار برای سلامت پوست را به اثبات رسانده است. جدوار حاوی کورکومین، ترکیبی ضدالتهابی قوی است که می‌تواند به کاهش التهاب، قرمزی و تورم پوست کمک کند. این خاصیت، جدوار را به گزینه‌ای مناسب برای درمان آکنه، اگزما و پسوریازیس تبدیل می‌کند. علاوه‌براین، کورکومین موجود در جدوار، خواص آنتی‌اکسیدانی قوی دارد که به محافظت از پوست در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد کمک می‌کند. همچنین، کورکومین با افزایش تولید کلاژن و الاستین، که برای ترمیم زخم ضروری هستند، به بهبود روند التیام زخم‌ها کمک می‌کند. جدوار به‌واسطه خواص ضدمیکروبی و ضدقارچی خود، می‌تواند در درمان عفونت‌های پوستی ناشی از قارچ‌ها و میکروب‌ها نیز موثر باشد. این مقاله مروری، به بررسی اثرات جدوار در درمان طیف وسیعی از مشکلات پوستی می‌پردازد.

---

اونیکومایکوزیس یکی از شایع‌ترین عفونت‌های قارچی انسانی است که ناخن‌های دست و پا را درگیر می‌سازد و حدود ۵۰ درصد از موارد ناخن‌دردهای مزمن را شامل می‌شود. این بیماری می‌تواند توسط گونه‌های مختلفی از درماتوفیت‌ها، قارچ‌های مخمری (به‌ویژه Candida spp.) و قارچ‌های کپکی غیرمشتق از درماتوفیت ایجاد شود. عوامل خطر آن شامل سن بالا، بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت، ضعف سیستم ایمنی، رطوبت مزمن و استفاده طولانی‌مدت از کفش‌های بسته است. تشخیص دقیق اونیکومایکوزیس نیازمند معاینه بالینی همراه با آزمایش‌های میکروسکوپی، کشت و در موارد پیشرفته، روش‌های مولکولی است. درمان شامل استفاده از داروهای موضعی، سیستمیک و یا ترکیبی از هر دو است که انتخاب آن بر اساس شدت عفونت، نوع عامل بیماری‌زا و وضعیت بیمار انجام می‌شود. با توجه به نرخ بالای عود، رعایت نکات پیشگیرانه و پیگیری درمان کامل اهمیت زیادی دارد. این مقاله با مروری جامع بر اپیدمیولوژی، علائم بالینی، عوامل بیماری‌زا، روش‌های تشخیص و درمان، چشم‌اندازی از چالش‌های موجود در مدیریت اونیکومایکوزیس ارائه می‌دهد.