مریم کاظمی، فدورا خطیبی، شقایق نصر، افشان شیرکوند، لیلا عطایی فشتمی،
دوره 16، شماره 3 - ( دوره ۱6، شماره 3 1404 )
چکیده
غیرفعالسازی فوتودینامیک ضدمیکروبی بهعنوان یک استراتژی غیرآنتیبیوتیکی برای درمان زخمهای عفونی، بهویژه زخمهایی که باکتریهای مقاوم به چند دارو را در خود جای دادهاند، در حال ظهور است. فتودینامیکتراپی ضد میکروبی (aPDT) یا به یک حساسکننده نوری متکی است که با تابش با طول موج مناسب، گونههای اکسیژن فعال (ROS) تولید میکند که باعث آسیب سریع و غیراختصاصی به غشاها، پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک میکروبی میشوند. حساسکنندههای نوری مؤثر، بازده کوانتومی بالایی را برای نفوذ به هر دو ارگانیسم گرم مثبت و گرم منفی نیاز دارد، درحالی که منابع نوری مانند دیودهای نورگسیل (LED) یا لیزرها کنترل دقیقی بر تابش و نفوذ به بافت ارائه میدهند. تحقیقات بالینی نشان دادهاند که aPDI، بهتنهایی یا در ترکیب با دز پایین آنتیبیوتیک یا فاکتورهای رشد، میتواند بار باکتریایی زخمهای مزمن را تا ۸۴% کاهش داده و روند بهبودی را تسریع کند. چالشهای فعلی شامل نفوذ محدود نور، دز بهینه و سمیت نوری بالقوه است، راهحلهای نوظهور شامل حامل نانو برای حساسکننده نوری، پانسمانهای آزادکننده اکسیژن و فعالسازی با کمک فراصوت برای افزایش اثربخشی و ایمنی هستند.
حسن محسن، الهه نحویفرد، آرمین ناظمیزاده، افشان شیرکوند، لیلا عطایی فشتمی،
دوره 16، شماره 4 - ( دوره ۱6، شماره 4 1404 )
چکیده
ملاسما یکی از شایعترین اختلالات رنگدانهای اکتسابی پوست است که بهویژه در نواحی در معرض نور خورشید و عمدتاً در صورت بروز میکند. ماهیت مزمن، عودکننده و پاتوفیزیولوژی چندعاملی این بیماری، درمان آنرا با چالشهای قابلتوجهی همراه ساخته است. در سالهای اخیر، لیزرها بهعنوان روشهای نوین و مکمل در درمان ملاسما مورد توجه قرار گرفتهاند؛ اما نتایج گزارششده در مطالعات مختلف متغیر بوده است.
هدف از این مطالعه، مرور و تحلیل مطالعات انجامشده درباره نقش لیزرها در درمان ملاسما و مقایسه اثربخشی، ایمنی و محدودیتهای آنها میباشد. این مطالعه بهصورت یک مرور انجام شد و مقالات منتشرشده در زمینه استفاده از انواع لیزرها شامل Nd:YAG، لیزرهای فرکشنال، لیزرهای پیکوثانیهای، لیزرهای رنگدانهای پالسی (PDL) و منابع نوری شدید پالسی (IPL) مورد بررسی قرار گرفت. یافتههای مطالعات بهصورت توصیفی تحلیل و مقایسه شد.
نتایج مرور مطالعات نشان داد که لیزرها میتوانند موجب کاهش شدت ملاسما و بهبود ظاهر ضایعات پوستی شوند؛ اما میزان اثربخشی و پایداری نتایج به نوع لیزر، پارامترهای درمانی، تیپ پوستی بیمار و رعایت مراقبتهای پس از درمان وابسته است. در میان روشهای مختلف، لیزر Nd:YAG با فلونس پایین بیشترین شواهد علمی را ازنظر تعادل بین اثربخشی و ایمنی نشان داده است. با این حال، خطر عود بیماری و بروز عوارضی مانند هیپرپیگمانتاسیون پس از التهاب همچنان از چالشهای مهم درمان لیزری ملاسما محسوب میشود.
در مجموع، شواهد موجود نشان میدهد که لیزرها نقش مؤثری در مدیریت ملاسما دارند؛ اما بهترین نتایج زمانی حاصل میشود که این روشها بهعنوان بخشی از یک رویکرد درمانی جامع و ترکیبی، همراه با درمانهای موضعی و محافظت مناسب در برابر نور خورشید، مورد استفاده قرار گیرند.
