فصلنامه

---

زمینه و هدف: سرطان پوست از شایع‌ترین سرطان‌های انسان است که در ایران روندی روبه افزایش دارد. هدف از این مطالعه، بررسی فراوانی، بروز و توزیع جغرافیایی سرطان پوست در استان کردستان و شناخت مناطق پرخطر برای این سرطان بود. روش اجرا: در این مطالعه‌ی مقطعی ـ توصیفی، داده‌های تحقیق بااستفاده‌ از نسخه‌ی 16 نرم‌افزار آماری SPSS توصیف ‌و ‌تحلیل شد. از نمودارها و آزمون‌های آماری t و تحلیل‌ واریانس (ANOVA) برای مقایسه‌ی میانگین‌ها استفاده ‌شد. نقشه‌ی پراکندگی سرطان پوست در استان کردستان با استفاده ‌از نسخه‌ی 3/9 نرم‌افزار (Geographic Information System) GIS طی سال‌های 1385 الی 1389 ترسیم‌ گردید. به‌منظور بررسی علت بالا‌بودن میزان بروز مبتلایان به سرطان پوست در برخی شهرستان‌های این استان، نقشه‌ی توزیع جغرافیایی شاخص جهانی تابش پرتو فرابنفش نیز تهیه شد. یافته‌ها: شهرستان سنندج با میزان بروز 55/17 در هر صد هزار نفر بیشترین میزان و شهرستان سروآباد با میزان بروز 73/3 در هر صد‌هزار‌ نفر دارای کمترین میزان بروز بودند. تعداد مبتلایان مرد (542 نفر)، نزدیک به دو برابر مبتلایان زن (324 نفر) بود (0001/0P). هم‌چنین تعداد موارد سرطان پوست در ساکنان شهرها (01/68%) بیش از دو برابر روستانشینان (99/31%) بود (008/0=P). نتیجه‌گیری: شیوه‌ی زندگی مردان و تماس شغلی آن‌ها با آفتاب می‌تواند عامل خطرساز مهمی در روند رو‌به‌رشد سرطان پوست در استان کردستان باشد. همبستگی موردانتظار بین بروز سرطان پوست در سطح شهرستان‌ها و توزیع جغرافیایی شاخص جهانی تابش پرتوفرابنفش خورشید مشاهده نشد. پژوهش‌های کامل‌تری در این زمینه مورد نیاز است.

---

زمینه و هدف: جراحی‌های زیبایی برای تغییر ظاهر افراد و بهبود اعتمادبه‌نفس آن‌ها انجام می‌شود. طبق گزارش‌های موجود، ایران ازنظر میزان انجام جراحی زیبایی در رتبه‌های اول جهان قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین نگرش‌های اجتماعی ـ فرهنگی در مورد جراحی‌های زیبایی و عوامل مرتبط با آن در دانشجویان دختر دانشگاه علوم پزشکی همدان انجام شد.
 
روش اجرا: پژوهش حاضر یک مطالعه‌ی توصیفی ـ تحلیلی و مقطعی بود که در سال 1396 روی 340 دانشجوی دختر دانشگاه علوم پزشکی همدان به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب نمونه‌ها انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل متغیرهای دموگرافیک و پرسش‌نامه‌ی نگرش‌های اجتماعی ـ فرهنگی، به‌صورت خودگزارش‌دهی توسط آزمودنی‌ها تکمیل گردید. داده‎ها با استفاده از نسخه‌ی 24 نرم‌افزار SPSS و با استفاده از آزمون‌های تی مستقل، آنالیز واریانس یک‌طرفه و رگرسیون خطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
 
یافته‌ها: گروه سنی 30-21 سال بیشترین شرکت‌کنندگان بودند (7_/56%). دانشجویان رشته‌ی پزشکی بیشترین شرکت‌کنندگان بودند (4_/24%). دانشجویان اغلب ازطریق اینترنت اطلاعات درباره‌ی جراحی زیبایی کسب می‌کردند (2_/63%). بین نگرش‌های اجتماعی ـ فرهنگی با رشته‌ی تحصیلی و شغل پدر رابطه‌ی آماری معنی‌دار وجود داشت (05_/0P<). نتایج رگرسیون نشان داد از بین متغیرهای مورد بررسی، شغل پدر و نمایه‌ی توده‌ی بدنی سهم معنی­­داری در تبیین واریانس نگرش‌های اجتماعی ـ فرهنگی داشتند.
 
نتیجه‌گیری: انجام مطالعاتی مشابه و گسترده در بین دانشجویان سایر دانشگاه‌های کشور و مقایسه‌ی آن‌ها با یافته‌های این تحقیق پیشنهاد می‌گردد.

---

زمینه و هدف: سوختگی‏ها جزء شایع‌ترین علل زخم‌ها هستند. از داروهایی که در این موارد به‌کار می‌روند سولفادیازین نقره 1% است که عوارض جانبی زیادی دارد از این‌رو، توجه به ترکیبات سنتی در درمان این زخم‌ها افزایش یافته است. علی‌رغم استفاده از آب‌ آهک در ترکیب با روغن زیتون و سدر به‌طور سنتی در مناطقی از ایران، تحقیقات اندکی در اثبات فواید آن‌ها صورت گرفته است. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر موضعی سدر و ترکیب روغن زیتون و آب‌ آهک بر سرعت ترمیم زخم سوختگی درجه‌ی سه در موش سوری اجرا گردید.
 
روش اجرا: در این تحقیق از 24 سر موش سوری نر نژاد بالب/سی با وزن متوسط 5±25 گرم استفاده گردید. پس از بی‌هوشی، سوختگی درجه‌ی سوم به مساحت 1 سانتی‌متر مربع با دستگاه ویژه ایجاد شد. سپس به‌طور تصادفی، موش‌ها به چهار گروه تقسیم شدند و به ترتیب از نرمال‌سالین، ضماد سدر، ترکیب روغن ‌زیتون و آب ‌آهک و سولفادیازین نقره 1% موضعی روزانه یک‌بار استفاده گردید. به مدت سه هفته و هر هفته یک‌بار از زخم‌ها عکس‌برداری شد. سپس مساحت زخم به‌دست‌آمده و درصد بهبودی محاسبه گردید. برای تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌ها از آنالیز واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر استفاده شد.
 
یافته‌ها: در تمام هفته‌ها درصد بهبود زخم در گروه‌های دوم تا چهارم نسبت به گروه اول معنا‌دار بوده ولی نسبت به یکدیگر معنا‌دار نبود.
 
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان‌ داد ترکیب روغن‌ زیتون و آب ‌آهک و نیز ضماد برگ سدر بر سرعت بهبود زخم سوختگی درجه‌ی سوم در پوست موش تأثیر مثبت داشته است.

---

زمینه و هدف: آلوپسی سیکاتریسیل (اسکارینگ)، یک گروه از اختلالاتی را تشکیل می‌دهد که در آن ریزش دائمی مو از جایگزینی فولیکول‌های مو با فیبروز یا کلاژن هیالینی ایجاد می‌شود که خود شامل دو نوع اولیه مانند (discoid lupus erythematosus) DLE، LPP (lichenpilaropilaris)،(frontal fibrosing alopecia)  FFA، فولیکولیت دکالونس و ثانویه مانند کریون و سوختگی است. این مطالعه با هدف بررسی انواع مختلف اسکارینگ آلوپسی در بیماران مراجعه‌کننده با این تظاهر به درمانگاه پوست بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1397 انجام گرفت.
 
روش اجرا: در این مطالعه‌ی توصیفی ـ مقطعی، 96 بیمار با تشخیص بالینی اسکارینگ آلوپسی در سال 1397 به درمانگاه پوست بیمارستان امام رضا (ع) اردبیل مراجعه کردند. ویژگی‌های اپیدمیولوژیک مانند سن، جنس و محل سکونت بیماران و نیز فراوانی علل کلینیکوپاتولوژیک آلوپسی سیکاتریسیل با استفاده از روش‌های آماری توصیفی در نسخه‌ی 16 نرم‌افزارSPSS  مورد بررسی قرار گرفت.
 
یافته‌ها: شایع‌ترین علل در بین بیماران مبتلا به آلوپسی سیکاترسیسل اولیه به‌ترتیب DLE (04_/26%)، LPP (25_/6%)، آکنه کلوئیدالیس (16_/4%)، فولیکولیت دکالوانس (08_/2%)، FFA (08_/2%) و سودوپلاک‌بروک (04_/1%) بودند. در بیماران مبتلا به آلوپسی سیکاتریسیل ثانویه، شایع‌ترین علل به‌ترتیب کریون (2_/55%) و پس از آن morphea، لنفوم جلدی و سوختگی (هر کدام 04_/1%) بودند.
 
نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه اکثریت بیماران مورد مطالعه، مبتلا به کریون و کودکان ساکن روستا بودند، می‌توان با افزایش سطح بهداشت که عامل مهمی در کنترل این بیماری می‌باشد، تشخیص زودهنگام در کودکان و درمان به‌موقع آن‌ها، از گسترش این بیماری جلوگیری کرد.

---

زمینه و هدف: محصولات مراقبت از پوست موضعی اغلب به لایه‌های عمیق‌تر پوست نمی‌رسند و کلاژن هیدرولیزشده خوراکی، یکی از جدیدترین مکمل‌های سیستمیک برای جوان‌سازی پوست است. هدف از این مطالعه ارزیابی ایمنی و اثربخشی ساشه مکمل خوراکی برای بهبود خاصیت ارتجاعی، آب‌رسانی و زبری پوست در مصرف‌کنندگان بود.

روش اجرا: این مطالعه بالینی با مقایسه قبل و بعد برروی 20 شرکت‌کننده با سن 36/5±15/44 سال انجام شد. پارامترهای الاستیسیته (R2، R5 و R7)، رطوبت و اصطکاک پوست و هم‌چنین ضخامت و دانسیته درم، پس از 6 و 12 هفته مصرف روزانه محصول موردمطالعه و هم‌چنین 4 هفته پس از قطع مصرف اندازه‌گیری (16 هفته) و ارزیابی شد. هم‌چنین رضایت شرکت‌کننده و عوارض جانبی به کمک پاسخ به پرسش‌نامه مربوطه ثبت گردید.

یافته‌ها: بهبود معنادار در شاخص‌های R2 و R5 و فریکشن پوست در هفته 12 مشاهده شد (به‌ترتیب 041/0P<، 012/0P< و 01/0P<) و این مقادیر چهار هفته پس از قطع مصرف مکمل، هم‌چنان در سطح افزایش‌یافته باقی ماندند که نشان‌دهنده پایداری نتیجه است. افزایش دانسیته درم در هفته 16 نسبت به مقادیر اولیه معنادار بود (03/0=P). رضایت کلی از درمان متوسط بود ​و عوارض گوارشی محدودی گزارش شد.

نتیجه‌گیری: مصرف ساشه مکمل خوراکی با برند «کلاژن گلد» تحمل‌پذیری مناسبی دارد و در بهبود پارامترهای بیوفیزیکی (الاستیسیته و فریکشن) و دانسیته پوست در افراد بالای 40 سال مؤثر است. این مطالعه، پایداری نتایج را تا 4 هفته پس از قطع مصرف تأیید کرد.

---

غیرفعال‌سازی فوتودینامیک ضدمیکروبی به‌عنوان یک استراتژی غیرآنتی‌بیوتیکی برای درمان زخم‌های عفونی، به‌ویژه زخم‌هایی که باکتری‌های مقاوم به چند دارو را در خود جای داده‌اند، در حال ظهور است. فتودینامیک‌تراپی ضد میکروبی (aPDT) یا به یک حساس‌کننده نوری متکی است که با تابش با طول موج مناسب، گونه‌های اکسیژن فعال (ROS) تولید می‌کند که باعث آسیب سریع و غیراختصاصی به غشاها، پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک میکروبی می‌شوند. حساس‌کننده‌های نوری مؤثر، بازده کوانتومی بالایی را برای نفوذ به هر دو ارگانیسم گرم مثبت و گرم منفی نیاز دارد، درحالی که منابع نوری مانند دیودهای نورگسیل (LED) یا لیزرها کنترل دقیقی بر تابش و نفوذ به بافت ارائه می‌دهند. تحقیقات بالینی نشان داده‌اند که aPDI، به‌تنهایی یا در ترکیب با دز پایین آنتی‌بیوتیک‌ یا فاکتورهای رشد، می‌تواند بار باکتریایی زخم‌های مزمن را تا ۸۴% کاهش داده و روند بهبودی را تسریع کند. چالش‌های فعلی شامل نفوذ محدود نور، دز بهینه و سمیت نوری بالقوه است، راه‌حل‌های نوظهور شامل حامل نانو برای حساس‌کننده نوری، پانسمان‌های آزادکننده اکسیژن و فعال‌سازی با کمک فراصوت برای افزایش اثربخشی و ایمنی هستند.