فصلنامه

---

زمینه و هدف: نوجوانان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، نگران افزایش وزن، بی­نظمی قاعدگی، آکنه و هیرسوتیسم هستند. این مطالعه با هدف بررسی فراوانی آکنه‌ی صورت و تنه در دختران 14 تا 18 ساله‌ی دبیرستان‌های شهر شیراز و رابطه‌ی آن با تخمدان پلی‌کیستیک در سال 1388 انجام شد.
روش اجرا: این مطالعه‌ی مقطعی بر روی 3189 دانش‌آموزان دختر 18-14 ساله انجام شد. پس از پر‌کردن پرسش‌نامه، آکنه بر اساس علایم بالینی به خفیف، متوسط و شدید تقسیم‌بندی شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه‌ای شامل مشخصات فردی، ویژگی بالینی هیپرآندروژنیسم، نتایج آزمایشات و سونوگرافی بود. آزمایشات شامل: پرولاکتین (برای رد هیپرپرولاکتینمی)، دی‌هیدرواپی‌آندرستن‌دیون سولفات (برای رد بیماری‌های آدرنال)، تستوسترون توتال و آزاد، هورمون محرکه‌ی تیروئید (برای رد هیپوتیروئیدی) انجام گردید. داده‌ها در قالب جداول فراوانی توصیف و با استفاده از آزمون‌های آماری مربع کای و t مستقل تحلیل شدند.
یافته‌ها: شیوع آکنه شدید 5% بود. میانگین تستوسترون توتال در افراد دارای آکنه‌ی شدید در مقایسه با افراد بدون آکنه بالاتر بود. شدت آکنه‌ی صورت و بدن با وجود تخمدان پلی‌کیستیک  همراهی داشت و این همراهی از نظر آماری معنی‌دار بود (0.05<P). میانگین هورمون محرک جسم زرد (LH) در افراد فاقد آکنه در مقایسه با افراد دارای آکنه بالاتر بود (0.05>P).

نتیجه گیری: بین شدت آکنه‌ی صورت و بدن و تخمدان پلی‌کیستیک ارتباط آماری معنی‌داری به دست آمد. با توجه به عوارض آکنه در کیفیت زندگی دختران، غربالگری هورمونی و سونوگرافی در دختران دارای آکنه‌ی متوسط نیز توصیه می شود.

---

---

---

---

زمینه و هدف: پتیریازیس‌ورسیکالر یک عفونت قارچی سطحی پوست است که توسط گونه‌های مختلف مالاسزیا ایجاد می‌شود و در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری رایج است. درمان‌های مختلفی ازجمله شامپو کتوکونازول 2% در درمان این بیماری مؤثر می‌باشد. در این مطالعه تأثیر شامپوی اکتوپیروکس 1% در مقایسه با شامپوی کتوکونازول 2% در بهبود این بیماری بررسی شده است. روش اجرا: تعداد 42 بیمار در این مطالعه شرکت کردند که 25 نفر از این بیماران از شامپوی اکتوپیروکس 1% و17 نفر از شامپوی کتوکونازول 2%، به‌مدت 5 دقیقه در حمام پس از شست‌وشو روزانه به‌مدت سه هفته استفاده کردند. مقایسه‌ی دو درمان براساس تست KOH و بررسی علائم بالینی انجام گردید. یافته‌ها: بهبودی 7/64% پس از استفاده از شامپوی بدن کتوکونازول 2% و 44% پس از استفاده از شامپوی بدن اکتوپیروکس 1% مشاهده گردید که براساس آزمون مربع کای این اختلاف معنی‌دار نیست (187/0=P). ضمناً پس از بهبودی نیز هر دو شامپو در برطرف‌کردن علائم موثر بوده‌اند با این تفاوت که شامپوی کتوکونازول 2% در ازبین‌بردن هیپرپیگمانتاسیون و قرمزی مؤثرتر از شامپوی اکتوپیروکس 2% بوده است. هم‌چنین عارضه‌ی جانبی نیز پس از استفاده از هیچ یک از دو شامپو مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: شامپوهای کتوکونازول 2% و اکتوپیروکس 1% بدون عوارض جانبی در درمان پتیریازیس‌ورسیکالر مؤثر هستند.

---

کهیر از بیماری‌های شایع و چالش‌برانگیزی است که تشخیص و درمان آن تنها به رشته‌ی تخصصی بیماری‌های پوست محدود نمی‌شود. پزشکان عمومی، متخصصان آلرژی و ایمونولوژی بالینی نیز به‌طور شایعی با موارد این بیماری مواجه شده و درگیر تشخیص، درمان و پیشگیری از عود آن می‌شوند. انجمن متخصصین پوست ایران راهنمای بالینی تشخیص و درمان کهیر ایران را در بهار ۱۳۹۴ با درنظرگرفتن مقالات علمی منتشرشده تا انتهای سال ۲۰۱4 میلادی تدوین کردند. گایدلاین فعلی نسخه‌ی به‌روزرسانی‌شده‌ی راهنمای سابق است که با بررسی مقالات چاپ‌شده از ابتدای سال ۲۰۱۵ تا آگوست ۲۰۱۸ تهیه شده است.

---

پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که وقتی به مقدار کافی مصرف شوند، اثرات مفیدی بر میزبان دارند و مشخصه‌ی اصلی آن‌ها این است که برای میزبان بی‌خطر هستند. استفاده از پروبیوتیک‌ها علاوه‌بر دستگاه گوارش، در عملکرد ایمنی بدن، بیماری‌های پوستی، دیابت، سرطان، بیماری‌های کبدی، هایپرتنشن، سیستم اوروژنیتال و دهان و دندان مورد بررسی قرار گرفته است. در درماتولوژی نیز استفاده گسترده‌ای از پروبیوتیک‌ها و پره‌بیوتیک‌ها می‌شود. در درمان درماتیت آتوپیک، آکنه، اگزما، بیماری‌های آلرژیک، پیری پوست، عفونت‌های باکتریایی و قارچی، ترمیم زخم‌های مزمن ازجمله زخم پای دیابتی، استفاده از پروبیوتیک‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه‌ی مروری، کلیه‌ی مقالات مرتبط با بررسی اثرات پروبیوتیک‌ها در درمان بیماری‌های پوستی در پایگاه‌های اطلاعاتی Pubmed، Google scholar و Medline جست‌وجو شد. در مورد هر یک از بیماری‌های پوستی که از اثرات پروبیوتیک‌ها تابه‌حال استفاده شده است، مطالعات مرتبط آورده شده است. انتظار می‌رود از پروبیوتیک‌ها به‌عنوان درمان کمکی در بسیاری از بیماری‌های درماتولوژی استفاده شود.

---

زمینه و هدف: ملاسما بیماری شایعی است که کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. درمان‌های موجود باعث پاک‌شدن تدریجی و نسبی ملاسما شده و با شانس عود بالا پس از قطع درمان همراه هستند. ترانگزامیک اسید در مطالعات متعددی با موفقیت مورد بررسی قرار گرفته است. به‌علاوه، لیزر به‌عنوان یک روش افزاینده‌ی انتقال دارو پیشنهاد شده است. مطالعه‌ی حاضر در جهت ارزیابی این اثر افزایشی انجام شده است.
 
روش اجرا: بیست و پنج بیمار با ملاسمای دوطرفه‌ی اپیدرمال و مخلوط وارد مطالعه شدند و ژل 5% ترانگزامیک اسید را روزانه دو بار روی دو سمت صورت مالیده، به‌صورت تصادفی تحت لیزر درمانی با لیزر فرکشنال دی‌اکسیدکربن روی یک سمت صورت ماهانه تا 3 ماه قرار گرفتند. بیماران قبل از شروع درمان و سپس هر 4 هفته یک بار با اندازه‌گیری شاخص اصلاح‌شده‌ی سطح و شدت ملاسما (mMASI) و شاخص ملانین توسط دستگاه درماکچ (شرکت کولوریکس، سوئیس) بررسی می‌شدند. نتایج با آزمون تی زوجی ارزیابی شدند. به دلیل تکرر مقایسه، 0125_/0P< قابل توجه در نظر گرفته شد.
 
یافته‌ها: شاخص mMASI و شاخص ملانین در هر مراجعه بین دو گروه تفاوت قابل توجه آماری نداشتند (0125_/0P>). این دو شاخص در هر دو گروه کاهش قابل توجهی پس از درمان نشان دادند (به‌ترتیب 001_/0P< و 001_/0P<).
 
نتیجه‌گیری: هر چند ژل 5% ترانگزامیک اسید در درمان ملاسما مؤثر است، اما پژوهش ما افزایش اثر درمانی آن‌را با لیزر فرکشنال دی‌اکسیدکربن نشان نداد.

---

خارش یکی از مشکلات شایعی است که به‌صورت مجزا یا همراه با بیماری‌های مختلفی دیده می‌شود و در مکاتب طبی مختلفی مورد تحقیق قرار گرفته و زوایای مختلف مربوط به آن ازجمله تعریف، اسباب و علل، پاتوژنژ، انواع و درمان‌های آن به تفصیل و متناسب با مبانی هر دیدگاه طبی مطرح و ارائه شده است. مطالعه‌ی حاضر به بررسی موضوع خارش از دیدگاه طب نوین و ایرانی می‌پردازد.
این مطالعه یک بررسی مروری کتابخانه‌ای با محوریت موضوع خارش است. ابتدا بر پایه‌ی کلیدواژه‌های مرتبط با آن نظیر خارش، حکه، کهیر، Itching، Pruritus در بین کتب، مجلات و سایت‌های معتبر علمی و مرجع طب نوین و ایرانی ازجمله کتب درماتولوژی روک و هبیف، قانون، ذخیره‌ی خوارزمشاهی، طب اکبری، خلاصه الحکمه، کامل الصناعه، اکسیر اعظم، تحفه‌المؤمنین و مخزن‌الادویه، جست‌وجوی کاربردی انجام و مطالب لازم فیش‌برداری، جمع‌آوری و دسته‌بندی گردید و نهایتاً مقاله‌ی حاضر تدوین شد.
در هر دو مکتب طبی ابتدا به تشریح ویژگی‌های پوست و بیان عملکردهای آن پرداخته شده و سپس به تعریف و بیان علل و مکانیسم ایجاد خارش پرداخته شده و به‌منظور تسهیل در بیان و فهم موضوع، طبقه‌بندی‌های متناسب با هر دیدگاه ارائه شده است. در موضوع درمان نیز توصیه‌های کلی متناسب با شرایط هر بیماری مطرح گردیده و تدابیر لازم ارائه شده است.
در کلیات موضوع، تفاوت چندانی بین دو دیدگاه وجود ندارد اما در بیان جزئیات موضوع، می‌توان گفت که دیدگاه طب نوین به‌صورت تفکیکی و تخصصی بوده درحالی که دیدگاه طب ایرانی با کلی‌نگری بیشتری مطرح شده اما بنای درمان در هر فرد را براساس شرایط مختلف فردی و محیطی ارائه کرده است.

---

سوختگی یکی از شدیدترین تروماهای تجربه شده در انسان است که درد شدید ی به دنبال دارد . تحقیقات حاکی از ت أثیر مثبت مداخلات معنوی  مذهبی بر ابعاد مختلف زندگی و مراقبت در بیماران دچار حوادث سوختگی می باشد بنابراین ، هدف از تحقیق حاضر بررسی مقالات منتشره در پایگاه های داخلی و خارجی (فارسی زبان ) در ارتباط با اثر معنویت و مذهب بر روی بیماران سوختگی در ایران بود. در این مطالعهی مروری، کلیهی مقالات در مجلات علمی  پژوهشی که در پایگاه های دادههای داخلی شامل پایگاه جهاد م گیران ،(Iranmedex) ایرانمدکس ،(SID) دانشگاهی و پایگاه های خارجی (Irandoc) ایرانداک ،(Magiran) که به زبان فارسی pubmed و Scholar Google مانند نمایه شده بودند

---

خضاب یکی از مهم‌ترین راه‌کارهایی است که برای زیبایی و تقویت مو استفاده می‌شود و در طول تاریخ نیز استفاده از خضاب قدمتی دیرینه دارد. هم‌چنین در منابع طب ایرانی به گیاهان مورد استفاده در خضاب و نقش آن در سلامت انسان اشاره شده است. در این راستا پژوهش حاضر خضاب و جایگاه آن‌را در تاریخ تمدن ایرانی و نیز طب ایرانی مورد بررسی قرار می‌دهد.
تحقیق براساس جست‌وجوی کتابخانه‌ای در منابع اصلی، تاریخی و مکتوب طب ایرانی انجام گرفت. هم‌چنین پایگاه‌های مختلف اطلاعاتی مانند Magiran، SID و Google Scholar به‌منظور بررسی یافته‌های جدید جست‌وجو شد.
آنچه که در این پژوهش حائز اهمیت است، استفاده از خضاب در طول تاریخ برای آراستگی، بهداشت و سلامت انسان بوده است. علاوه‌بر آن برای درمان بیماری‌ها نیز از خضاب استفاده می‌شده است.
خضاب و ترویج آن می‌تواند در جهت ارتقای سلامت روانی و جسمانی مؤثر باشد ازاین‌رو، استفاده از خضاب و تأثیر آن در سلامت و بهداشت بدن انسان و گیاهان مورد استفاده در آن نیاز به بررسی بیشتری دارند؛ چراکه این تحقیقات می‌تواند راه‌گشای متخصصین طب سنتی قرار گیرد.

---

زمینه و هدف: ملانومای پوستی یکی از تهاجمی‌ترین سرطان‌های پوست با پتانسیل بالای متاستاز و مرگ‌ومیر قابل توجه است. شاخص‌هایی نظیر عمق ضایعه، وضعیت حاشیه جراحی و درگیری غدد لنفاوی نقش تعیین‌کننده‌ای در پیش‌آگهی و انتخاب روش درمانی دارند. در ایران نیز گزارش‌ها حاکی از روند رو به افزایش بروز این بیماری است و ارائه‌ی داده‌های اپیدمیولوژیک و بالینی در سطح منطقه‌ای می‌تواند راهگشای سیاست‌گذاری‌های درمانی باشد.

روش اجرا: در این مطالعه مقطعی ـ گذشته‌نگر، کلیه بیماران مبتلا به ملانومای پوستی که طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ در بیمارستان شهید فقیهی شیراز تحت عمل جراحی قرار گرفتند بررسی شدند. اطلاعات جمعیت‌شناختی، محل ضایعه، اندازه و عمق تومور، نوع هیستوپاتولوژیک، روش جراحی، وضعیت حاشیه‌ها و نیاز به جراحی مجدد از پرونده‌ها استخراج و با استفاده از آزمون‌های آماری توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت.

یافته‌ها: در مجموع ۸۴ بیمار وارد مطالعه شدند (2/51% مرد و 8/48% زن). شایع‌ترین نوع هیستوپاتولوژیک، ملانوم بدخیم (۳۱%) بود و ضایعات بیشتر در دست (6/28%) و پا (4/21%) مشاهده شد. بیشترین اندازه ضایعات بین 5/2 سانتی‌متر (9/36%) بود. تنها 4/2% بیماران ضایعات سطحی‌تر از ۱ میلی‌متر داشتند، در حالی که 9/11% دارای ضایعات عمیق‌تر از
۵ میلی‌متر بودند. برداشت تومور (Excision) شایع‌ترین روش جراحی (8/54%) بود. در 6/53% بیماران حاشیه جراحی سالم گزارش شد و 9/61% بیماران نیازمند جراحی مجدد بودند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد ملانومای پوستی در جنوب ایران عمدتاً در اندام‌های انتهایی بروز کرده و نرخ بالای جراحی مجدد بیانگر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر جراحی و تشخیص زودهنگام است.