بهاره نوروزی، زهرا نصیری، زهرا عطار، فاطمه قنبرپور،
دوره 15، شماره 4 - ( 11-1403 )
چکیده
کیتین و کیتوزان مستخرج از قارچها، قادر به التیام زخمها هم در شرایط آزمایشگاهی و هم در شرایط داخل بدن موجود زنده هستند. در مدلهای زنده، ازجمله حیوانات و انسانها، این متابولیتها با مهار پاتوژنها، فعالیت آنتیاکسیدانی، تعدیل پاسخ التهابی، مرطوبکردن محیط زخم، ترویج تکثیر و مهاجرت فیبروبلاستها و کراتینوسیتها، افزایش سنتز کلاژن، اپیتلیالسازی مجدد و رگزایی تأثیر مثبتی بر بهبود زخم دارند. با توجه به اهمیت بالای پپتیدها و پلیساکاریدهای مشتقشده از قارچها، هدف از این مقاله مروری این است تا پتانسیل پلیساکاریدها و پپتیدهای بهدستآمده از قارچها (مخمرها، میکروقارچها و قارچهای رشتهای) در ترمیم زخم در شرایط آزمایشگاهی و داخل بدن بهطور جامع بررسی شود. به همین دلیل جستوجو از از پایگاههای علمی مهم و شاخص مانند Web of Science،
Google Scholar، Wiley، Elsevier، Taylor and Francis، BMC Springer وMDPI با جستوجوی عبارات کلیدی مانند پلیساکارید، گلوکان، مانان، کیتوزان، پپتید، قارچها، مخمرها، ماشرومها، میکروقارچهای رشتهای یا کپکها، ترمیم زخم و پانسمان زخم انجام شد. نتایج نشان داد که پیشرفتهای مهمی در زمینه پانسمانهای پیشرفته زخم با استفاده از مشتقات شیمیایی اصلاحشده کیتوزان به دست آمده که بهبود قابلتوجهی در حلالیت و فعالیت ضدمیکروبی این ترکیبات ایجاد کرده است. ازسوی دیگر، تنوع در محتوای کیتین در گونههای مختلف قارچ و کشف خواص درمانی پلیساکاریدهای خارج سلولی نمایانگر آن است که انجام تحقیقات بیشتر برای شناسایی پتانسیل ترمیم زخم این ترکیبات ضروری است بنابراین، با اثبات خواص زیستپزشکی و دارویی کیتین و کیتوزان مشتقشده از قارچها در ارتقای درمانهای مدرن پزشکی و بهبود زخمها، انجام تحقیقات بیشتر میتواند به کاربردهای عملی و پیشرفت پزشکی در این زمینه منجر شود.
بهاره نوروزی، زهرا نصیری، زهرا عطار، فاطمه قنبرپور،
دوره 15، شماره 4 - ( 11-1403 )
چکیده
باکتریها منابع طبیعی متابولیتهایی هستند که خواص زیستفعال متنوعی ازجمله فعالیتهای بهبود زخم، ضداکسیداتیو، ضدباکتری، ضدقارچ، ضدالتهاب، ضددیابت و ضدسرطان را نشان میدهند. دو گروه مهم از باکتریها با پتانسیل ترمیم زخم، پلیساکاریدها و پپتیدها هستند. باکتریها، علاوهبر سلولز، پلیساکاریدهای مختلف (مانند اگزوپلیساکاریدها) با پتانسیل التیام زخم تولید میکنند. رایجترین پپتیدهای باکتریایی مورداستفاده در مطالعات بهبود زخم، باکتریوسینها و لیپوپپتیدها هستند. هدف این مقاله، مروری بر مقالات اخیر در زمینه پتانسیل ترمیم زخم در شرایط آزمایشگاه و در داخل بدن موجود زنده، توسط پلیساکاریدها و پپتیدهای بهدستآمده از باکتریها (اکتینوباکتریها، باکتریوئیدها، سیانوباکتریها، فیرمیکوتها و پروتئوباکتریها) است. به همین دلیل جستوجو در پایگاههای تحقیقاتی علمی مانند
Web of Science، Google Scholar، Wiley، Elsevier، Taylor and Francis،
BMC Springer و MDPI با کلمات کلیدی پلیساکارید، پپتید، باکتریوسینها، لیپوپپتیدها، استرپتومایسها، باکتریها، باکتریهای تولیدکننده اسید لاکتیک، سیانوباکتریها و ترمیم زخم انجام شد. نتایج کلی نشان داد که پلیساکاریدها و پپتیدها و پپتیدهای مشتقشده از باکتریها هم قدرت التیام زخم را در شرایط آزمایشگاهی و هم در شرایط داخل بدن موجود زنده نشان میدهند. در مدلهای زنده، ازجمله حیوانات و انسانها، این متابولیتها با مهار پاتوژنها، فعالیت آنتیاکسیدانی، تعدیل پاسخ التهابی، مرطوبکردن محیط زخم، ترویج تکثیر و مهاجرت فیبروبلاستها و کراتینوسیتها، افزایش سنتز کلاژن، بازسازی مجدد، اپیتلیالشدن و رگزایی تأثیر مثبتی بر بهبود زخم دارند بنابراین، پپتیدها و پلیساکاریدهای مشتقشده از باکتریها نقش بسزایی در ترمیم زخمها دارند.
