فائزه روشنبخت، ناهید حسنزاده نعمتی، ندا عطاران کاخکی،
دوره 16، شماره 1 - ( 2-1404 )
چکیده
عفونتهای پوستی ناشی از باکتریهای بیماریزا مانند استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا بهویژه در شرایط مقاومت آنتیبیوتیکی، به چالشی جدی در حوزه درمانهای ضدباکتریایی تبدیل شدهاند. در این راستا، استفاده همزمان از ترکیبات آنتیبیوتیکی کلاسیک با نانوساختارهای پیشرفته، رویکردی نوین و مؤثر بهشمار میرود. ناراسین، یک آنتیبیوتیک یونوفور با منشأ طبیعی، به دلیل توانایی در اختلال عملکرد غشای سلولی و انتقال یونها، پتانسیل بالایی در مهار رشد باکتریها دارد. از سوی دیگر، نانوساختارهای سیلیکایی، بهویژه نانوذرات مزوپور سیلیکا، بهدلیل ویژگیهایی همچون زیستسازگاری، قابلیت بارگذاری دارو، رهایش کنترلشده و تولید گونههای اکسیژن فعال، نقش مهمی در تقویت فعالیت ضدباکتریایی ایفا میکنند.
مطالعات اخیر نشان دادهاند که ترکیب ناراسین با نانوساختارهای سیلیکا، موجب تقویت اثرات همافزای ضدباکتریایی، افزایش پایداری دارویی و بهبود نفوذ به بیوفیلمهای باکتریایی میشود. همچنین این ترکیب در کاهش دوز مصرفی و سمیت سیستمیک نیز مؤثر بوده است. با وجود نتایج امیدوارکننده در مدلهای آزمایشگاهی و حیوانی، چالشهایی نظیر ارزیابی سمیت سلولی، کنترل دقیق رهایش و نیاز به مطالعات بالینی گسترده همچنان پابرجاست.
در این مقاله، ضمن بررسی جامع ویژگیها و عملکرد ناراسین و نانوساختارهای سیلیکایی، به مکانیسمهای اثرگذاری ترکیبی آنها بر باکتریهای بیماریزای پوستی پرداخته شده و چشماندازهای آینده در توسعه درمانهای نانوبیوتکنولوژیک مرور میگردد.
