مجله دندانپزشکی

زمینه و هدف: نسبت‌های بولتون، به ‌عنوان شاخص‌های مهمی در تعیین تناسب دندانی بین فک بالا و پایین، نقش مؤثری در دستیابی به اکلوژن ایده ‌آل و نتایج موفق ارتودنسی دارند. با توجه به تفاوت‌های فردی در الگوی رشد صورت و احتمال تأثیر آن بر این نسبت‌ها، هدف از مطالعه حاضر بررسی رابطه بین نسبت‌های بولتون با الگوهای اسکلتی عمودی در جمعیتی از شمال ایران و نیز بررسی تأثیر جنسیت بر این نسبت‌ها بود.
روش بررسی: در این مطالعه مشاهده‌ای- تحلیلی، 173 بیمار کلاس I مراجعه ‌کننده برای درمان ارتودنسی (121 دختر و 52 پسر) با میانگین سنی 51/4 ± 02/16 سال مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه‌ها بر اساس الگوی عمودی صورت و با کمک شاخص Jarabak به سه گروه short face (52 نفر)، normal face (67 نفر) و long face (54 نفر) تقسیم شد. نسبت‌های بولتون قدامی و کلی و همچنین میزان اوربایت که از روی کست‌ها اندازه گیری و ثبت گردید. داده‌ها با کمک آزمون‌های آماری مجذور کای، آنالیز واریانس، تی تست و ضریب همبستگی پیرسون نرم افزار SPSS نسخه 26 در سطح معنی داری 05/0 تحلیل گردیدند.
یافته‌ها: بین نسبت‌های بولتون قدامی و کلی بین افراد بر اساس روابط فکی در بعد عمودی (به ‌ترتیب 062/0=P و 36/0=P) و بر اساس جنسیت افراد (به ترتیب 42/0P= و 53/0=P) اختلاف آماری معنی داری مشاهده نشد. در مقابل، میانگین اوربایت بین گروه‌ها اختلاف معنی داری نشان داد (001/0>P). مقایسه نسبت‌های بولتون قدامی (88/3 ± ۱۶/۷۹%) و کلی (89/6 ± ۰۹/%90) با مقادیر استاندارد بولتون نیز نشان ‌دهنده اختلاف آماری معنی‌ دار بود (به ترتیب 001/0=P و 02/0=P).
نتیجه ‌گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر الگوی رشد عمودی فک و جنسیت تأثیر معنی داری بر نسبت‌های بولتون نداشت. با این حال، تفاوت بین مقادیر نسبت‌ها در جمعیتی از شمال ایران با استانداردهای بولتون، تأکید بر استفاده از شاخص‌های بومی در برنامه ‌ریزی درمان ارتودنسی دارد.