دکتر ابراهیم جعفری پویان، دکتر ابوالقاسم پور رضا، دکتر عباس رحیمی فروشانی، راحله ملکی،
دوره 17، شماره 1 - ( 2-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: موفقیت مدیران در بیمارستان، نه تنها منوط به توجه به محیط داخل بیمارستان، بلکه مستلزم در نظر داشتن محیط بیرونی آن می باشد. نظر به اهمیت مسئولیت اجتماعی بیمارستانها بعنوان یک مساله بیرون سازمانی، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی میزان اهمیت مسئولیت اجتماعی و وضعیت اجرایی بیمارستانها، انجام گردید.
مواد و روش ها: این مطالعه پیمایشی در سال 1395 در همه بیمارستانهای آموزشی شهر کرمانشاه انجام شد. جامعه آماری این پژوهش کلیه مدیران در سطوح میانی و عملیاتی بودند که 150 نفر به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن تائید گردید. تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه 22و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی انجام شد.
نتایج: میزان اهمیت و وضعیت اجرای مسئولیت اجتماعی از دید مدیران به ترتیب در سطح بالا(99/9±20/86درصد) و متوسط (41/12±62/60درصد) ارزیابی گردید. در بین حیطه ها، بیشترین اهمیت به حیطه محیط زیست (65/11±30/88درصد) و کمترین به تامین کنندگان (47/13±40/81درصد) گزارش شد. از منظر اجرا، بیشترین توجه به مسئولیت پذیری در حوزه بیماران (26/14±87/68درصد) و کمترین به فرایندهای سازمانی (47/14±02/42درصد) بدست آمد. وضعیت اجرا مسئولیت اجتماعی برحسب پست سازمانی و نوع استخدام تفاوت آماری معنادار داشت(05/0>p).
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که میزان اجرای مسئولیت اجتماعی بیمارستان ها در حد متوسط بود. به نظر می آید که ارزیابی مدون از عملکرد مدیران و مسئولین و ارائه بازخورد عملکردی از سوی آنان و استفاده از تجارب سازمان های موفق در عرصه مسئولیت اجتماعی، ضروری است.
دکتر علی محمد مصدق راد، دکتر ابراهیم جعفری پویان، مهدی عباسی،
دوره 17، شماره 1 - ( 2-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: عملکرد مدیران نقش بسزایی در بهرهوری بیمارستانها دارد. این پژوهش، با هدف ارزشیابی عملکرد مدیران بیمارستانهای شهر ساری در سال 1396 انجام شد.
مواد و روشها: تعداد 294 نفر از مدیران ارشد، میانی و عملیاتی بیمارستانهای شهر ساری در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و مقطعی بهصورت سرشماری شرکت داشتند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامهای محقق ساخته با روایی و پایایی بالا بود که عملکرد مدیران بیمارستانها را در هشت حیطه تصمیمگیری، برنامهریزی، سازماندهی، هماهنگی، رهبری، ارتباطات، بودجهبندی و کنترل سنجید. از نسخه 21 نرمافزار SPSS برای تحلیل دادهها استفاده شد.
نتایج: میانگین امتیاز عملکرد مدیران بیمارستانهای شهر ساری 87/3 از 5 امتیاز بود. مدیران در سازماندهی(12/4)، رهبری(06/4) و تصمیمگیری(97/3) بیشترین و در بودجهبندی(27/3)، برنامهریزی(83/3) و هماهنگی(84/3) کمترین امتیاز را کسب کردند. در این مطالعه، بین عملکرد مدیران بیمارستانها با متغیرهای سن، وضعیت تأهل، میزان تحصیلات و رشته تحصیلی آنها رابطه معنیداری مشاهده شد. مدیرانی که رشته تحصیلی آنها با پست سازمانی آنها مرتبط بود، عملکرد بهتری داشتند.
نتیجه گیری: عملکرد مدیران بیمارستانهای شهر ساری در انجام وظایف مدیریتی از دیدگاه خودشان خوب بوده است. ارزشیابی عملکرد مدیران، شناسایی نقاط قوت و ضعف آنها و بکارگیری اقدامات اصلاحی مورد نیاز نقش بسزایی در بهبود عملکرد بیمارستانها دارد.
دکتر احمد صادقی، دکتر حسین روحانی، ساره داورزنی، زهرا داورزنی،
دوره 17، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: شکایات بیماران از سیستم درمانی می تواند با شناسایی نقاط ضعف، فرصت های بهتری را برای پاسخگویی به نیازهای بیماران فراهم آورد. در این تحقیق روند شکایات بیماران قبل و بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت در یک بیمارستان دولتی بررسی شد.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی - تحلیلی بود که بصورت گذشته نگر به بررسی روند شکایات بیماران در دو مقطع قبل و بعد از اجرای طرح تحول سلامت ( سال های 1391 تا 1395 ) در یکی از بیمارستان های دولتی کشور پرداخت. به منظور جمع آوری و طبقه بندی موارد شکایت از چک لیستی که توسط وزارت بهداشت طراحی شده است، استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 انجام شد. از آمار توصیفی و نیز آزمون آماری تحلیلی مانند آزمون chi-square استفاده گردید.
نتایج: نتایج نشان داد تعداد شکایات ثبت شده در بیمارستان مورد مطالعه قبل از طرح تحول نظام سلامت 29 مورد و بعد از اجرای طرح 198 مورد بود. اغلب شکایات مربوط به بخش اورژانس (31%) و حدود 40 درصد افراد مورد شکایت نیز پزشکان بودند. بیشتر شکایات ثبت شده مربوط به کیفیت خدمات ارائه شده (5/33 %) و برخورد پرسنل (30 %) بود. طبق نتایج، بین تعداد شکایات ثبت شده با فرد مورد شکایت قبل و بعد از اجرای طرح تحول سلامت تفاوت معنی داری مشاهده گردید (P<0.05).
نتیجه گیری: اجرای طرح تحول نظام سلامت منجر به ثبت نظام مند و توجه ویژه به شکایات در بیمارستان شده است. اغلب شکایات ثبت شده مربوط به بخش اورژانس بیمارستان بوده که لازم است مدیران و مسئولین بیمارستان به این بخش توجه ویژه داشته و در راستای ارتقای کیفت خدمات گام های موثر بردارند.
دکتر علی محمد مصدق راد، مهناز افشاری، رحمان نصراللهی، ساره دانشگر، رسول کرانی بهادر،
دوره 17، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: سازمانهای بیمهگر در صورت عدم انطباق صورتحسابهای مالی بیماران با قرارداد منعقد شده مبالغی را به اسم کسورات به بیمارستانها پرداخت نمیکنند. این پژوهش به مقایسه کسورات اعمال شده از سوی سازمان بیمه تأمین اجتماعی به صورتحسابهای بیماران مجتمع بیمارستانی امام خمینی قبل و بعد از ابلاغ کتاب تعرفه ارزشهای نسبی خدمات بیمارستانی میپردازد.
مواد و روشها: دادههای این مطالعه توصیفی- تحلیلی از گزارشات کسورات اعمال شده به اسناد بیماران بستری و سرپایی بیمه تأمین اجتماعی در شش ماهه دوم 1392 (قبل از اعمال تعرفه ارزشهای نسبی خدمات) و شش ماهه دوم سال 1393 (بعد از اعمال آن) بدست آمد. اطلاعات با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون تی تست زوجی تحلیل شد.
نتایج: میانگین کسورات شش ماهه دوم سالهای 1392 و 1393 برابر با 9/2 و 1/11 درصد بود. میزان کسورات اعمال شده بعد از اجرای کتاب تعرفه ارزشهای نسبی خدمات به میزان 8/282 درصد افزایش یافت. میزان کسورات اعمال شده به ازای هر پرونده بستری 6 برابر و برای هر مورد سرپایی 12 برابر شد. بیشترین کسور اعمال شده در سال 1392 مربوط به خدمات جراحی و آزمایشگاه و در سال 1393 مرتبط با خدمات رادیوتراپی، شیمیدرمانی و هتلینگ بود.
نتیجهگیری: کسورات اعمال شده به صورتحسابهای ارسالی بیمارستان از سوی سازمان بیمه تأمین اجتماعی بعد از اجرای کتاب تعرفه ارزشهای نسبی به شدت افزایش یافت. شناسایی علل کسورات جدید بیمهای، آموزش کارکنان و پزشکان در این زمینه و ارتقای فرایندهای مربوطه برای کاهش کسورات بیمهای ضروری است.
دکتر فرزاد فیروزی جهانتیغ، مجتبی قادری،
دوره 17، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: اورژانس هوایی با توجه بهسرعت بالا، دسترسی به مناطق صعبالعبور، امکان جابجایی بیماران بیشتر، ارائه کیفیت درمان بالاتر به بیمار در حال حمل و همچنین دسترسی به بیمارستان بدون مشکلاتی همچون ترافیک و تصادفات ناگهانی، یکی از مهمترین و مؤثرترین انواع اورژانسها در بخش بهداشت و درمان به شمار میرود. بنابراین مکانیابی صحیح با توجه به اصول علمی کارایی اورژانسهای هوایی را میافزاید.
مواد و روشها: پژوهش توصیفی-تحلیلی حاضر به منزله پژوهش کاربردی در استان سیستان و بلوچستان در بازه زمانی سال 1395 انجام شد. در ابتدا، شاخصهای تاثیرگذار در مکانیابی آمبولانسها شناسایی شدند. سپس با بهرهگیری از رویکرد تحلیل تصمیمگیری چندمعیاری و به کارگیری مدل فرآیند تحلیل شبکهای فازی در کنار تکنیک دیمتل فازی و تلفیق با سیستم اطلاعات جغرافیایی مکانیابی انجام شد.
نتایج: معیارهای انتخاب بهترین نقاط استقرار آمبولانسهای هوایی در استان سیستان و بلوچستان، نزدیکی به راههای مواصلاتی، شیب مناسب منطقه، نزدیکی به مراکز پرجمعیت، نزدیکی به معابر پرخطر و فاصله مناسب از مراکز خدمات فوریتهای پزشکی در نظر گرفته شدهاند. وزنهای خروجی تکنیک به کارگرفته شده برای اثردادن در نرمافزار GIS، به ترتیب به ترتیب 244/0، 083/0، 435/0، 182/0 و 057/0 محاسبه شدند.
نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که تعداد و سطح پوشش پایگاههای آمبولانس هوایی در شهرها و جادههای استان سیستان و بلوچستان مناسب نیستند. لذا نقشه حاصل از تلفیق فازی لایه های اطلاعاتی عوامل موثر شناسایی شده نشان میدهد که محدوده شهرهای زابل و ایرانشهر بهترین وضعیت معیارهای انتخابی را جهت تاسیس پایگاههای اورژانس هوایی در سطح استان سیستان و بلوچستان دارند
بهاره جفائی، دکتر لیلا نظری منش، دکتر کامران حاجی نبی،
دوره 17، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: پاسخگویی بهعنوان یکی از اهداف اصلی نظام سلامت برای سیاستگذاران و مدیران موضوع بسیار مهمی است. قابلیتهای فناوری اطلاعات عملکرد سازمان را در مواردی چون پاسخگویی به مشتری را تحت تأثیر قرار میدهد و مدارج بالاتر کسبوکار آن را فراهم میکنند. هدف پژوهش حاضرتعیین رابطه قابلیتهای فناوری اطلاعات با پاسخگویی بیمارستان بهارلو تهران بود.
مواد و روشها: پژوهش حاضر ازلحاظ روش از نوع توصیفی- پیمایشی و ازلحاظ هدف کاربردی بود. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه بود. نمونه آماری پژوهش 248 نفر از کارکنان در ارتباط با فناوری اطلاعات بخشها و 381 نفر از بیماران 26 بخش منتخب بیمارستان بهارلو بود که بهصورت تصادفی طبقهای انتخاب شدند. دادههای این پژوهش با استفاده از آمار توصیفی و آزمونهای پیرسون و رگرسیون تحلیل شد.
نتایج: مطابق یافتههای پژوهش مقدار پاسخگویی کلی بیمارستان در سطح بالاتر از متوسط (میانگین 3.82) و مقدار قابلیت فناوری اطلاعات بیمارستان در سطح متوسط (میانگین 3.07) بود. مطابق نتایج آزمون رگرسیون در سطح اطمینان 95 درصد (خطای کمتر از 5 درصد) قابلیت فناوری اطلاعات با ابعاد معماری فناوری اطلاعات (020/0 =p)، زیرساخت فناوری اطلاعات(004/0 =p) ،منابع انسانی فناوری اطلاعات (001/0 p<) و منابع ارتباطی فناوری اطلاعات (001/0 p<) با پاسخگویی بیمارستان بهارلو ارتباط مثبت داشت.
نتیجهگیری: ارتباط مثبت تمامی ابعاد و کل قابلیت فناوری اطلاعات با پاسخگویی بیمارستان گویای آن است که قابلیت فناوری اطلاعات همانند دیگر صنایع امروزی در بیمارستانها بهعنوان یک شایستگی کلیدی مطرح است . بنابراین واضح است که مدیران بیمارستانها بایستی به ارتقاء این شایستگی کلیدی جهت بهبود پاسخگویی در بیمارستان تحت مدیریت خود توجه جدی داشته باشند.
محمدرضا منتظرالحجه، دکتر احمد اخلاصی،
دوره 17، شماره 2 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: در سالهای اخیر، تلاشهای بسیاری صورت گرفته است تا طراحی بیمارستانها ؛که ازجمله محیطهای پراسترس به شمار میروند؛ بر اساس افزایش رضایتمندی بیماران، کاهش استرس و ارتقاء سلامت و بهبود بیماران صورت پذیرد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل فیزیکی و ذهنی مؤثر بر دیدگاه بیماران در بیمارستانهای شهر یزد شهر انجامشد.
مواد و روش ها: این پژوهش از حیث هدف، جزء پژوهشهای کاربردی و از روش پژوهش پیمایشی و همبستگی استفاده شد. در این راستا از آزمون آماری کولموگراف – اسمیرنف جهت تشخیص نرمال بودن توزیع دادههای پژوهش و از آزمونهای آماری رگرسیون خطی چندگانه و آزمون همبستگی پیرسون جهت تعیین رابطه و شدت و جهت رابطه بین متغیرها استفاده شد. علاوه بر این جهت تبیین معناداری مدل رگرسیونی چندگانه از روش تحلیل واریانس ANOVA استفاده شد. جهت گرداوری دادهها از مطالعات اسنادی و کتابخانهای و ابزار پرسشنامه بهره گرفته شد.
نتایج: نتایج نشان داد که عوامل فیزیکی در بخشهای بستری با سطح معناداری (p<0.05) دارای ارتباط معنادار و بالایی با میزان رضایتمندی افراد بود درحالیکه این ارتباط معنادار بین عوامل ذهنی و رضایتمندی بیماران دیده نشد.
نتیجه گیری: به نظر می رسد لازم است شرایط و امکاناتی را در بخشهای بستری فراهم آورد تا علاوه بر ارتقاء عوامل فیزیکی، به عوامل ذهنی نیز توجه شده و شاهد کاهش استرس و افزایش رضایتمندی بیماران در این محیطها بود. همچنین، از دیدگاه بیماران تأثیرگذارترین عوامل کالبدی بر کاهش استرس و افزایش رضایتمندی بیماران، استفاده از رنگهای مناسب، فراهم ساختن سرگرمیهای مثبت (فیلمها و کتب طنز) و برخورداری از تهویه مناسب و هوای تازه در بخشهای بستری میباشد.
دکتر معصومه عرفانی خانقاهی، سودابه طایری،
دوره 17، شماره 4 - ( 11-1397 )
چکیده
سلامت زنان مفهوم وسیعی داشته و عوامل مختلف زیستی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و محیطی بر آن مؤثرند(1). شواهد تجربی مانند امید به زندگی بالاتر در زنان نظریه زیستشناختی راتایید میکند. از سوی دیگر، مدل زیست روانی- اجتماعی، سلامت زنان را نتیجه تجارب انها در طی دورههای مختلف زندگی و تحت تأثیر عوامل فرهنگی، روانشناختی و اجتماعی میداند(2). نظریههای رفتاری سبک زندگی را بهعنوان متغیر اصلی و تعیینکننده در تفاوت سلامت بین زن و مرد میدانند. برخی نظریههای رفتاری معتقدند زنان توان کمتری برای مقابله با استرس و موقعیتهای تنشزا دارند و به همین دلیل بیشتر در معرض بیماریهای روانی نظیر افسردگی قرار میگیرند. تفاوت در زمینه نوع و میزان مشارکت در فعالیتهای اجتماعی نیز بهعنوان یک عامل رفتاری روی وضعیت سلامتی زنان مؤثر است. فعالیتهای زنان بیشتر در خانه بوده و از پیوندهای اجتماعی کمتری برخوردارند و بیشتر در معرض آسیبهای روانی و نیز مشکلات جسمانی ناشی از این آسیبها قرار میگیرند(3). در تبیین ذهنی یا فرهنگی سلامت، معنای بیماری یا سلامتی، از ارزشها و هنجارهای حاکم بر جامعه، انتظارات و وظایفی که جامعه از او دارد، تأثیر میگیرد و افراد بر آن اساس خود را سالم یا بیمار میدانند(3). نظر به اهمیت سلامت زنان و تاثیر آن بر سلامت افراد جامعه، این مطالعه با هدف اولویتبندی عوامل مؤثر ور اهکارهای ارتقای سلامت زنان، ارائه مدل تصمیمگیری و انتخاب بهترین گزینه برای سیاستگذاران، تصمیم گیران و برنامه ریزان نظام سلامت جهت دستیابی به هدف ارتقاء سلامت زنان صورت گرفت.
علی ابرازه، فهیمه ربانی خواه، امیر کاظمی بلبوئی، رضا مرادی، امین عقیلی،
دوره 18، شماره 1 - ( 2-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: فرهنگ سازمانی یکی از مهمترین پیشبینی کنندههای اثربخشی سازمان است و به عنوان مزیت رقابتی، عاملی اساسی در موفقیت سازمان میباشد. در دنیای متحول کنونی ارزیابی مستمر وضعیت فرهنگ سازمانی یک امر ضروری قلمداد میشود، لذا هدف مطالعه حاضر شناسایی و سنجش فرهنگ سازمانی وزارت بهداشت در حوزه ستادی بود.
مواد و روشها: پژوهش حاضر به صورت توصیفی - تحلیلی در سال 1397 در ستاد مرکزی وزارت بهداشت انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان وزارت بهداشت(2200 نفر) بود که 327 نفر با فرمول کوکران و روش نمونهگیری طبقهبندی متناسب با حجم انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محقق ساختهای بود که روایی و پایایی آن مورد تایید قرارگرفت (آلفای کرونباخ: 5/86 درصد). برای تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS نسخه 24و آمار توصیفی و استنباطی استفاده گردید.
نتایج: میانگین نمره کلی فرهنگ سازمانی70/0±30/3 از 5 محاسبه شد که بالاتر از میانگین نظری بود. همچنین در بعد مشارکتگرایی برحسب نوع استخدام و در ابعاد مشارکتگرایی، پاسخگویی به مراجع بالادستی و همچنین نمره کلی فرهنگ سازمانی برحسب معاونت اختلاف آماری معنادار وجود داشت. بین ابعاد فرهنگ سازمانی نیز رابطه آماری معنادار مستقیم وجود داشت.
نتیجهگیری: مطابق نتایج پژوهش، فرهنگ سازمانی قوی منجر به بهبود عملکرد در سازمان و همسوسازی افراد و فعالیتها خواهد شد. لذا مدیران منابع انسانی باید با توجه به اختصاصی بودن فرهنگ هر سازمان و نقش قابل توجه آن در موفقیت برنامهها و استراتژیهای تغییر، در راستای بهبود ارتباطات درون و برون سازمانی، ارتقاء کار تیمی و افزایش پاسخگویی اقدامات مناسبی انجام دهند.
فاطمه اسماعیلی، دکتر محمدحسین مهرالحسنی، دکتر رضا گودرزی، دکتر محسن بارونی،
دوره 18، شماره 2 - ( 5-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: رشد شدید هزینه های مراقبت سلامت و محدودیت منابع، توجه به ارتقای کارایی و استفاده بهینه از منابع را به عنوان یکی از اولویت های اصلی نظام سلامت مطرح نموده است. هدف این پژوهش، تعیین کارایی بخش درمان مستقیم واحدهای مدیریت درمان سازمان تامین اجتماعی کشور با استفاده از روش تحلیل مرزی تصادفی طی سال های 1394-1387 بوده است.
مواد و روش ها: این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و عملکرد بخش درمان مستقیم 30 واحد مدیریت درمان سازمان تامین اجتماعی کشور ایران با استفاده از روش تحلیل مرزی تصادفی مورد بررسی قرار گرفته است. تعداد تخت فعال، پزشک، پرستار و تعداد پرسنل اداری به عنوان متغیرهای نهاده و متغیر ترکیبی نتیجه تحلیل عاملی به عنوان متغیر ستانده در نظر گرفته شده است. کارایی واحدها با استفاده از نرم افزار Frontier4.1 محاسبه شده و جهت بررسی عوامل موثر بر کارایی، از نرم افزار Stata14 استفاده شده است.
نتایج: میانگین کارایی فنی واحدهای مورد بررسی، 816/0 به دست آمده است. با توجه به مقدار شاخص آزمون نسبت درستنمایی ( 45/100= LR )، تابع تولید کاب- داگلاس به عنوان بهترین مدل در نظر گرفته شده است.
نتیجه گیری: بر اساس یافتههای این مطالعه، تعدیل نیروی انسانی مازاد، برنامه ریزی اقتضایی جهت افزایش کارایی و مدیریت منابع باید در اولویت اهداف مدیران و مسئولان مربوطه قرار گیرد تا بتوان سطح کارایی را در واحدهای مورد مطالعه افزایش و میزان هزینه ها را به حداقل ممکن کاهش داد.
عباس جهانگیری، محمد جهانگیری،
دوره 18، شماره 2 - ( 5-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: مطالعهی روش های پژوهش مقالات چاپ شده در یک مجله یکی از مهمترین شیوه ها برای ارتقای کمّی و کیفی آن مجله می باشد. هدف از این تحقیق بررسی روش تحقیق مقالات مجلهی علمی پژوهشی بیمارستان بود.
مواد و روش ها: در این مطالعهی توصیفی روش پژوهش تمامی مقالات چاپ شده در مجلهی علمی پژوهشی بیمارستان از پاییز 95 تا پاییز 97 از حیث کیفی یا کمّی بودن، میدانی یا کتابخانه ای بودن، نحوهی گردآوری داده ها، نرم افزار تحلیل داده ها، محل انجام تحقیق، ماهیت تحقیق (توصیفی، تحلیلی و ... بودن)، موضوع و همچنین از حیث تعداد نویسندگان مورد بررسی قرار گرفته شد.
نتایج: داده های 29/55 درصد مقالات کیفی تبدیل شده به کمّی، 06/47 درصد مقالات به صورت توصیفی-تحلیلی، داده های 24/68 درصد مقالات به صورت میدانی، 76/51 درصد مقالات از ابزار پرسشنامه، 08/52 درصد مقالات از نرم افزار SPSS، محل انجام 45/45 درصد مقالات استان تهران و نهایتاً موضوع 53/23 درصد مقالات سیاست گذاری، برنامه ریزی، رهبری و مدیریت در بیمارستان ها بود.
نتیجه گیری: اکثر نویسندگان مقالات طی دوره زمانی ذکر شده، از یک روش تحقیق بسیار مشابه پیروی نموده اند. لذا ایجاد تنوع در ماهیت تحقیقات، جایگزین نمودن دیگر روش های جمع آوری اطلاعات به جای پرسشنامه، انجام تحقیقات کتابخانه ای بیشتر و همچنین محدود نکردن محل تحقیقات به استان تهران مهمترین پیشنهادهایی به محققین آتی می باشد.
محسن قنواتی نژاد، مهدیه توکلی، دکتر محمدمهدی سپهری،
دوره 18، شماره 3 - ( 7-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: امروزه با افزایش تقاضای درمان، بیماران با کمک اینترنت اشیا مراقبت و پایش میشوند. فناوریهای پایش جسمی بیمار در محیط اینترنت اشیا شامل اندازهگیری ضربان قلب، فشارخون، قند خون و دیگر علائم حیاتی هستند. هدف مقاله، ارائه مدل خوشهبندی فناوریهای مذکور با استفاده از تکنیکهای دادهکاوی است تا مناسبترین فناوری، طبق نیازها و ویژگیهای کاربر انتخاب شود.
مواد و روشها: پژوهش حاضر، مروری و از منظر نتیجه کاربردی میباشد. دادهها شامل شش مشخصه منحصربهفرد 60 فناوری منتخب، شامل کاربرد، قیمت، نحوه اتصال، منبع تغذیه، مکان استفاده و نوع استفاده میباشد که از سایتهای توسعه و تبلیغات فناوریها و همچنین بررسی مقالات مرتبط استخراج شده است. روش تجزیهوتحلیل دادهها، تکنیک خوشهبندی و الگوریتم K-medoids است. همچنین برای شناسایی مؤثرترین مشخصهها، از الگوریتم جنگل تصادفی استفاده شده است.
یافتهها: مدل ارائه شده، با در نظر گرفتن مشخصههای انتخاب شده کاربر به عنوان ورودی، خوشهای از فناوریها را به عنوان خروجی مدل ارائه میدهد. مطابق با الگوریتم، دادهها در بهترین حالت در چهار دسته خوشهبندی شدند. شاخص سیلوئت برای چهار خوشه، مقدار 45/0 شده است که اعتبار مدل را نشان میدهد. با اجرای الگوریتم جنگل تصادفی، نوع کاربرد و پس از آن قیمت، بیشترین تاثیر را در خوشهبندی داشتهاند.
نتیجهگیری: توسط مدل پیشنهادی پژوهش، بیماران یا کاربران میتوانند مناسبترین فناوری را بر حسب نوع بیماری و دیگر ویژگیهای موثر همچون قیمت، بیابند و به این ترتیب با پایش جسمی درست و لحظهبهلحظه، آمار پیشروی بیماریها کمتر و پیشگیری آنها بهتر انجام گیرد
دکتر فرامرز پوراصغر، نسا کواکبی،
دوره 18، شماره 4 - ( 11-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: کاربرد فنآوری اطلاعات در حوزه سلامت در حال افزایش است. هدف این مطالعه ارائه مدل علمی برای طراحی سامانه الکترونیکی مدیریت اعزام بیماران است.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع کیفی اکتشافی است. ابتدا بررسی متون برای شناسایی شاخصهای بالینی، مدیریتی و فرآیندی اعزام بیمار انجام شد. سپس30 نفر از کارشناسان با تجربه در اعزام به روش نمونهگیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. از طریق بحثهای گروهی متمرکز و مصاحبههای نیمهساختاریافته، نیازهای اطلاعاتی آنها استخراج گردید. شاخصهای بالینی حاصل از مرور متون و نیازهای اطلاعاتی حاصل از مصاحبهها در قالب پرسشنامه دلفی در اختیار 51 نفر از متخصصان قرار داده شدند. شاخصهای فرآیندی نیز در اختیار 35 نفر از کارشناسان قرار گرفتند تا شاخصهای نهایی برای طراحی سامانه اعزام بیمار تعیین شوند. در گام آخر مدل توسط پانل خبرگان تصویب گردید.
نتایج: 38 شاخص فرآیندی و 249 مولفه بالینی و مدیریتی برای طراحی سامانه نهایی شدند. شاخصهای فرآیندی و مدیریتی در طراحی بخشهای نظارت بر اعزام و گزارشات و مولفههای بالینی برای طراحی بخشهای اصلی سامانه شامل درخواست اعزام، الگوریتم تعیین خودکار بیمارستان مقصد، چرخه تبادل اطلاعات و مستندسازی استفاده گردیدند. مدل نهایی شامل رابطهای کاربری متناسب با مسئولیت کاربران میباشد.
نتیجه گیری: مدل پیشنهادی با دارا بودن ابزارهای لازم میتواند اطلاعات بالینی ضروری را بین بیمارستانها مبادله نماید و با فراهم کردن بستری مناسب، فرآیند اعزام بیمار را ارتقا بخشد.
سمیه فدائی، مصطفی کاظمی، فاطمه نژادشکوهی،
دوره 19، شماره 1 - ( 2-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: ارزشیابی و ارتقا کیفیت خدمات در بیمارستانها که با سلامتی انسانها سروکار دارند، اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و وزندهی معیارهای سنجش کیفیت و رتبهبندی بیمارستانهای مشهد انجام شدهاست.
مواد و روشها: پژوهش حاضر از نوع مطالعات کاربردی است که به صورت مقطعی در زمستان سال 1396 انجام شد. در این مطالعه با بررسی ادبیات پژوهش، ابعاد کیفیت خدمات در بیمارستان شناسایی شد. سپس با استفاده از پرسشنامه مقایسه زوجی از گروه خبرگان (شامل 8 نفر( نظرخواهی به عمل آمد و ضرایب اهمیت هر یک از ابعاد از طریق فرایند تحلیل سلسلهمراتبی در محیط فازی (FAHP) محاسبه شد. پرسشنامه ماتریس تصمیم به روش نمونهگیری دردسترس توسط نمونه 400 نفره از همراهان بیمار چهار بیمارستان تکمیل گردید. سپس با استفاده از روش GRA-TOPSIS بیمارستانها رتبهبندی شدند. روایی هر دو پرسشنامه توسط خبرگان تایید شد.
نتایج: نتایج FAHP نشان میدهد بعد کیفیت دانش و مهارت پزشکی بیشترین ضریب اهمیت را دارد. همچنین با تحلیل دادهها با استفاده از GRA-TOPSIS بیمارستان سوم، رتبه چهارم را در ارائه خدمات بدست آورد. همچنین نتایج نشان میدهد که در بیمارستان سوم کیفیت دسترسی نیازمند بیشترین بهبود است.
نتیجهگیری: روش GRA-TOPSIS علاوه بر رتبهبندی بیمارستانها بر اساس معیارهای کیفیت خدمات قادر است نقاط ضعف هر بیمارستان در هر یک از معیارها مشخص نماید. در نتیجه اولویتهای بهبود کیفیت خدمات در هر بیمارستان مشخص شد و بر اساس آن مدیر بیمارستان می تواند برای بهبود عملکرد در معیارهای که عملکرد پایینی نسبت به سایر بیمارستانها کسب کرده است، تلاش نماید.
سیمین شمس جاوی، پوران رئیسی، امیر اشکان نصیری پور،
دوره 19، شماره 2 - ( 6-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: از جمله تحولات و تغییرات اساسی در نظام سلامت کشور ایران در سالهای اخیر، طرح تحول نظام سلامت می باشد که اثرات آن میبایست از ابعاد گوناگون بررسی گردد. هدف از این مطالعه، تعیین تأثیر طرح تحول نظام سلامت بر شاخصهای بهداشتی در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی اهواز می باشد.
مواد و روشها: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی؛ دادههای شاخصهای بهداشتی منتخب دانشگاه علوم پزشکی اهواز در بازه زمانی قبل و بعد از اجرای طرح تحول نظام سلامت (سال 91 لغایت 97)؛ جمعآوری و با نرمافزار SPSS، توصیف و تحلیل دادهها انجام گردید.
نتایج: بیشترین میزان تغییر در شاخصهای مرگومیر؛ بین سال 92 و 94 و به ترتیب در شاخص مرگ کودکان زیر 5 سال، مرگ کودکان زیر یک سال و مرگ نوزادان، با اختلاف میانگین 282/13، 825/10 و 955/7 بوده است (001/0p=، 002/00 p= و 004/0(p=. بیشترین میزان تغییر در پوشش مراقبت کودکان زیر 5 سال؛ بین سال 93 و 94 با اختلاف میانگین 335/11 و در خصوص پوشش مراقبت مادران؛ بین سال 93 و 96 با اختلاف میانگین 050/10 بوده است (به ترتیب 002/0 p= و 001/0>.(p شاخص مرگ مادران باردار معنیدار نبوده است.
نتیجهگیری: بررسی سیر زمانی شاخصهای بهداشتی مؤید این نکته است که میزان تغییرات در سالهای ابتدای طرح تحول زیاد بوده و در ادامه کمتر شده است. بیشترین میزان تغییر در شاخصها مربوط به سالهای 94 و 95 بوده است. یافتهها نشان داد که طرح تحول اخیر ایران باعث بهبود اغلب شاخصهای مرگومیر (کاهش مرگ نوزاد، مرگ زیر یک سال و مرگ زیر 5 سال) و ارتقای شاخص پوشش مراقبت کودکان زیر 5 سال و مراقبت مادران (حداقل 6 بار مراقبت دوران بارداری) شده است. طرح تحول سلامت بر شاخص مرگ مادران باردار تأثیر نداشته است
مریم زاهدی، سیدمحسن بنی هاشمی، صدیقه محمد اسماعیل، منصور شریفی،
دوره 19، شماره 2 - ( 6-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: رشد فناوری اطلاعات و ارتباطات، بر حوزه پزشکی و سلامت نیز تاثیر گذاشته است و استفاده از پرونده الکترونیکی سلامت، درمان، پیشگیری و تشخیص را تسهیل کرده اما مزایا و معایبی نیز دارد که در این تحقیق بدان پرداخته شده است.
مواد و روشها: برای بررسی جامعهشناختی پرونده الکترونیکی سلامت از روش کیفی و تئوری زمینهای استفادهشده است. برای رسیدن به تئوری جامع در این زمینه با استفاده از روش اشباع نظری 20 نفر از متخصصین حوزههای پزشکی، سیاستگذاری، جامعهشناسی و انفورماتیک که با پرونده الکترونیک سلامت آشنا بودند به عنوان جامعه آماری از جامعه هدف انتخاب شدند و با استفاده از کدگذاری سه مرحلهای باز، محوری و گزینشی مفاهیم و مقولات مهم در هر مرحله استخراج شدند.
نتایج: مهمترین نتیجه حاصل از تحقیق چندوجهی بودن تأثیرات پرونده الکترونیکی سلامت است. پرونده الکترونیکی سلامت با تأثیر بر کنش عاطفی و اولویت دادن به دادههای ثبتشده، صمیمت بیمار و پزشک را میتواند کاهش داده و نوعی ترس از انگ اجتماعی و افشا را به همراه داشته باشد خصوصاً زمانی که امنیت سیستم، سرمایهگذاری برای آن و آموزش کارکنان با مشکل مواجه است و تغییرات مداوم مدیران قدرت ریسکپذیری و تأثیرات مثبت آنان را میکاهد.
نتیجهگیری: برای داشتن یک سیستم درست و استفاده همهجانیه و فراگیر از پرونده الکترونیکی سلامت تغییرات فرهنگی، مدیریتی و تکنولوژیکی لازم است. بسترسازی فرهنگی در جامعه و در بین افراد، مدیریت ریسکپذیر و کارآمد و استفاده از سیستمهای یکپارچه اطلاعات در کنار امنیت سیستم میتواند کارایی آن را افزایش داده و زمینه تحقیق و توسعه و پیشرفت را به همراه داشته باشد
مهسا محمودی، سید جعفر زنوزی، سید ابوالفضل ابوالفضلی،
دوره 19، شماره 4 - ( 10-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر انتخاب پزشکان در تجویز دارو و استفاده از برند ملی یا خارجی بر اساس سبکهای تصمیمگیری مدل اسپرولز و کندال در بین پزشکان شهر ارومیه پرداخته است. با توجه به شیوع بیماری کرونا در کل جهان، تصمیمات پزشکان و ترجیحات آنان در تجویز دارو یک امر حیاتی تلقی میشود.
مواد و روشها: این پژوهش به لحاظ ماهیت از نوع کاربردی و از لحاظ اجرا پیمایشی به شمار میآید. نمونه آماری این پژوهش شامل 400 نفر از پزشکان عمومی، متخصص و فوق متخصص، شهر ارومیه بود. با استفاده از آزمون کلموگروف اسمیرنوف نرمال بودن دادهها مورد سنجش قرار گرفته است. همچنین برای پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. برای اندازه گیری قدرت یا درجه رابطهی خطی بین دو متغیر مستقل از تجزیهوتحلیل رگرسیون استفاده شد. همچنین نرمافزار مورد استفاده SPSS بود.
نتایج: نتیجه بیانگر آن بود که از شش عامل، پنج عامل (عامل کیفیت، عامل نام تجاری، عامل جدید بودن، عامل قیمت، عامل وفاداری) و همچنین عامل صرفهجویی در وقت و انرژی نیز در بین پزشکان مؤثر شناسایی شد.
نتیجهگیری: با توجه به مطرح شدن 7 عامل مؤثر بر تصمیمگیری پزشکان نتایج بیانگر این بود که پزشکان در ترجیحات خود اهمیت زیادی به تجویز دارو با کیفیت میدهند از طرفی نام تجاری نیز در تصمیمگیریهای پزشکان جایگاه ویژهای را به خود اختصاص داده است که شرکتها و سازندگان دارو نیز باید به برندسازی محصولات خود اقدام کنند.
کیارش قدیمی،
دوره 19، شماره 4 - ( 10-1399 )
چکیده
خودشیفتگی یا نارسیسیسم نوعی اختلال شخصیت است که در آن، فرد خود را بزرگ و مهم میپندارد و به گونهای غلوآمیز احساس توانایی و لیاقت میکند. یکی از زمینههای بروز این اختلال در سطح دانشگاه است و میتوان نشانههای این نوع اختلال را در برخی از اعضای هیئتعلمی دانشگاه نیز مشاهده نمود و به نظر میرسد این افراد نیز دچار نوعی اختلال نارسیسیم علمی – آکادمیک شدهاند. در این نوع خودشیفتگی، فرد، دارای یک حس خودباوری بیشازحد بوده و شیفته قدرت و تحکم است و نسبت به دیگران بیعلاقه میشود و خواستار توجه دیگران بوده و احساس میکند که سزاوار توجه ویژه است. در سطح علمی و آکادمیک، این افراد به طرق مختلف و با سوءاستفاده از دانشجویان (استفاده از توانایی آنها در مقالهنویسی و انجام کارهای پژوهشی با تهدید و ارعاب) سعی در ارتقا خود دارند. این افراد اغلب ادعا میکنند که از نظر سواد علمی برتر بوده و ضریب هوشی بالایی دارند و مرتب به همکاران خود تهمت زده و عملکرد آنها را مورد نقد غیر منصفانه قرار میدهند. ضرورت ایجاب میکند که ضمن جلوگیری از قرار گرفتن آنان در موقعیتهای مدیریتی، از طریق مراکز مشاوره دانشگاهی نیز مورد ارزیابی قرار گرفته و در صورت نیاز از طریق آگاهیرسانی به همکاران و خانواده، تحت درمان قرار گیرند.
ندا واحدی نژاد، فرزاد فیروزی جهانتیغ،
دوره 20، شماره 1 - ( 3-1400 )
چکیده
زمینه و هدف: ارزیابی ریسک از ضروریات محیطهای پرخطر کاری مانند بیمارستانها میباشد. در طی همهگیریها، حفظ سلامت کارکنان بهداشت و درمان به عنوان افراد موثر در کنترل شیوع بیماری مهم است. این پژوهش با هدف حفاظت شغلی کارکنان در مقابل کووید-19 با روش FMEA در بخش عفونی بیمارستان بوعلی زاهدان صورت گرفت.
مواد و روشها: شناسایی خطاها در فرآیندهای اولویتدار با تکنیک بارش افکار صورت پذیرفت. امتیازدهی خطاها با مؤلفههای S، O و D، محاسبه RPN و اولویتبندی خطاها با FMEA سنتی صورت پذیرفت. جهت بهبود FMEA سنتی، اولویتبندی خطاها با FMEA موزون و تکنیکهای MCDM نیز صورت گرفت. پس از شناسایی ریسکهای بحرانی، شناسایی و دستهبندی علل خطا، ارائه راهکارهای اصلاحی جهت مقابله با ریسکهای بحرانی صورت گرفت.
نتایج: سه فرآیند پذیرش، ویزیت بیمار و نمونهگیری به ترتیب به عنوان فرآیندهای اولویتدار جهت ارزیابی ریسک شناسایی شد. در مجموع 58 خطا در 6 دسته شناسایی شد و به بررسی اثرات آنها پرداخته شد. تعداد 13 خطای بحرانی (RPN بالای 100) معادل 22% و 42 علت ریشهای خطا بر اساس بارش افکار و طبقهبندی آنها با مدل آیندهوون و در نهایت 49 راهکار اصلاحی برای مقابله با ریسک ارائه شد.
نتیجهگیری: شناسایی 58 حالت خطا، طبقهبندی علل خطا و ارائه راهکارهای اصلاحی، حاکی از توانایی روش FMEA جهت ارزیابی ریسک بخشهای حساسی مانند بیمارستانها است. در نتیجه روش FMEA قادر به شناسایی خطاها و کاهش پیامدهای آنها بوده و میتواند در بهبود کیفیت و کاهش ریسک استفاده شود. تکنیکهای مدیریت ریسک به همراه تعهد مدیران و تجدید سیاستهای سازمانی، میتواند اثربخشی این فعالیتها را تضمین کند.
ابراهیم جعفری پویان، ریاض علائی کلجاهی، فرهاد حبیبی، شیوا طلوعی رخشان،
دوره 20، شماره 1 - ( 3-1400 )
چکیده
مقدمه: تنوع موجود در واژگان به کار رفته جهت معرفی واحد های عملی رشته مدیریت خدمات بهداشتی درمانی منجر به ایجاد چندگانگی در نحوه اجرای واحد های عملی این رشته شده است. توجه کافی به تفاوت ها، اشتراکات موجود بین واژگان مختلف موجود در ادبیات علمی همچنین الزامات هر کدام می تواند دید بهتری به اساتید و سیاستگذران جهت آموزش بهتر دانشجویان این رشته بیانجامد. بدین منظور، مروری بر عناوین واحد های عملی رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی در دانشگاه های معتبر دنیا انجام گرفت.
روش کار: دانشگاه های مختلفی در اقصی نقاط جهان مورد بررسی قرار گرفتند. از بین 50 دانشگاه بررسی شده در نقاط مختلف جهان در زمینه دوره های عملی رشته مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی (سلامت) با تنوع گسترده ای از اصطلاحات و واژگان مربوط به این لغات مواجه شدیم. از این رو، سعی شد تا دسته بندی مناسبی ارائه گردد تا دانشجویان و متخصصین این رشته، دید خوبی نسبت به این نامگذاری ها پیدا کند.
یافته ها: عناوین “Practicum”،“Capstone”، “Residency”، “Internship” رایج ترین اصطلاحات به کار رفته برای نامگذاری دوره های عملی این رشته بودند. همچنین، اصطلاحاتی چون " Field training "، " Assistanceship "و" Field practicum" نیز در بین ادبیات موضوع در برخی از موارد دیده شد.
نتیجه گیری: در نهایت، تناسب دوره با شرایط حاکم نظام آموزشی- سلامتی کشور، تعیین دقیق اهداف دوره، وظایف هر کدام از طرفین (دانشجو، ناظر میدانی، ناظر دانشگاهی)، استاندارد های رفتاری، معیارهای شفاف ارزشیابی، درگیر کردن دانشجو با نیاز های واقعی بایستی در حین طراحی دوره به خوبی مورد توجه قرار گیرند.
