عباس جهانگیری،
دوره 24، شماره 1 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: زیرساختهای فاضلاب بیمارستانی نقش مهمی در حفظ سلامت عمومی و محیط زیست دارند و ضعف در مدیریت این سیستمها میتواند منجر به بروز بحرانهای بهداشتی و زیستمحیطی شود. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویتبندی ریسکهای سرمایهگذاری در زیرساختهای فاضلاب بیمارستانی بود.
مواد و روشها: این مطالعه از نوع کاربردی و به روش مطالعه موردی در یکی از بیمارستانهای عمومی شهر اراک در فروردین 1404 انجام شد. ابتدا ریسکها با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مصاحبههای نیمهساختاریافته با 14 نفر از خبرگان به کمک نرمافزار MAXQDA 2022 شناسایی شد. سپس با استفاده از چکلیست و رویکرد FMEA، شدت، احتمال وقوع و قابلیت کشف هر ریسک امتیازدهی شد و عدد اولویت ریسک (RPN) برای هر مورد با استفاده از نرمافزار Excel محاسبه گردید. در نهایت ریسکها بر اساس عدد اولویت ریسک از بیشترین به کمترین مقدار رتبهبندی شدند.
نتایج: در مجموع ۲۳ ریسک کلیدی در پنج دسته طراحی، فنی، زیستمحیطی، بهرهبرداری و مدیریتی شناسایی شد. بیشترین عدد اولویت ریسک مربوط به عدم پیشبینی سیستم پیشتصفیه، عدم پیشبینی ظرفیت کافی و نشت فاضلاب به خاک اطراف بود. ریسکهای مدیریتی و بهرهبرداری مانند نبود بودجه کافی و کمبود نیروی متخصص نیز به عنوان عوامل تشدیدکننده سایر ریسکها شناسایی شدند.
نتیجهگیری: نتایج نشان داد که بسیاری از ریسکهای بحرانی زیرساخت فاضلاب بیمارستانی ریشه در ضعف طراحی و مدیریت دارند. استفاده از روش FMEA ابزاری مؤثر برای شناسایی و اولویتبندی ریسکها فراهم میکند و میتواند به بهبود تصمیمگیریهای مهندسی و مدیریتی و افزایش اثربخشی سرمایهگذاریها کمک نماید.
