عباس جهانگیری،
دوره 23، شماره 4 - ( 12-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: آلایندههای دارویی موجود در فاضلاب بیمارستانی یکی از مهمترین تهدیدات زیستمحیطی و بهداشتی محسوب میشوند. هدف این پژوهش، شناسایی و اولویتبندی استراتژیهای حذف آلایندههای دارویی در فاضلاب بیمارستانهای منتخب استان مرکزی بود.
مواد و روشها: این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر رویکرد تصمیمگیری چندمعیاره است. ابتدا با مطالعه منابع علمی، مصاحبه با متخصصان و نظرخواهی از خبرگان حوزه بهداشت محیط و تصفیه فاضلاب، به کمک نرمافزار MAXQDA 2022 استراتژیها و معیارهای مؤثر بر اولویتبندی آنان شناسایی شد. سپس، با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و نسخه 11 نرمافزار Expert Choice، وزن معیارها و نیز امتیاز و رتبهی هر استراتژی مشخص گردید.
نتایج: پنج استراتژی شامل: «ترکیب روشهای فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی»، «اکسیداسیون پیشرفته»، «راکتورهای بیولوژیکی هوازی و بیهوازی»، «فیلتراسیون غشایی»، «جذب سطحی با کربن فعال» و پنج معیار شامل: «کارایی حذف آلایندهها»، «سازگاری زیستمحیطی»، «هزینههای اجرایی و عملیاتی»، «دوام و پایداری فناوری» و «پیچیدگی و امکانپذیری اجرایی» شناسایی و تحلیل شد. وزن معیارها به ترتیب 357/0، 241/0، 198/0، 123/0، 081/0 و امتیاز نهایی استراتژیها به ترتیب 312/0، 256/0، 211/0، 134/0، 087/0 محاسبه شد.
نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از سیستمهای ترکیبی که شامل ترکیب روشهای بیولوژیکی، فیزیکی و شیمیایی است، بهترین استراتژی برای حذف آلایندههای دارویی در فاضلاب بیمارستانهای منتخب در استان مرکزی محسوب میشود. این یافتهها میتواند به سیاستگذاران و مدیران بیمارستانی در انتخاب استراتژیهای بهینه تصفیه فاضلاب کمک کند و در کاهش تأثیرات زیستمحیطی آلایندههای دارویی و بهبود کیفیت منابع آبی مؤثر باشد.
