فروغ سرائی، فاطمه زهرا احمدی، محبوبه غلامی،
دوره 24، شماره 1 - ( 3-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: اختلالات سلامت روان در گروه سنی کودکان و نوجوانان روندی صعودی دارد. با توجه به اثرات گسترده این اختلالات در رشد فردی، مسائل آموزشی و تحصیلی کودکان و نوجوانان و تبعات اجتماعی آن، مطالعه حاضر با هدف بررسی خدمات سلامت روان کودکان و نوجوانان در ایران، شناسایی چالشها و ارائه راهکارها جهت بهبود دسترسی و کیفیت خدمات انجام شد.
مواد و روشها: این پژوهش، یک مطالعه مرور حیطهای بوده که بر اساس چارچوب 6 مرحلهای آرکسی و اومالی در سال 1404 انجام شد. جستجوی گسترده در پایگاههای بینالمللی و داخلی شامل Scopus، Web of Scienses، Pubmed، MagIran،SID ، موتور جستجوگر Google Scholar و وبسایتهای سازمانی و دولتی ازجمله سازمان جهانی بهداشت و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با کلیدواژههای مشخص انجام شد. استخراج دادههای مطالعه نیز با استفاده از رویکرد روایتی و آنالیز موضوعی صورت گرفت.
نتایج: بر اساس مرور 19 مطالعه انجامشده، خدمات و مداخلات سلامت روان برای کودکان و نوجوانان در سطوح مختلفی ازجمله مراقبت اولیه، تخصصی، مدرسهمحور، جامعهمحور، خانوادهمحور و خدمات ملی ارائه میشود. این مداخلات با استفاده از رویکردهای متنوعی مانند آموزش، غربالگری و مداخلات درمانی طراحی شدهاند. همچنین محدودیتهای ساختاری (ضعف نظام ارجاع، کمبود منابع)، چالشهای اجتماعی-فرهنگی (انگ اجتماعی و عدم آگاهی عمومی) و منابع انسانی (کمبود متخصصان) در ارائه این خدمات شناسایی شدند.
نتیجهگیری: بهرهگیری از ظرفیتهای نظام مراقبت اولیه و آموزش و پرورش، همراه با تقویت آموزش نیروی انسانی و ارتقای آگاهی عمومی، میتواند زمینهساز گسترش دسترسی و بهبود کیفیت خدمات سلامت روان در کشور باشد.
