روح اله فولادی، علی کریمی، عادل مظلومی، محسن شریف روحانی، رجبعلی حکم آبادی،
دوره 12، شماره 4 - ( 10-1401 )
چکیده
مقدمه: بروز حوادث در تأسیسات انتقال و توزیع گاز طبیعی بهویژه ایستگاههای تقلیل فشار گاز که در مجاورت مناطق مسکونی و صنعتی میباشند، پیامدی فاجعهبار در سالهای اخیر داشته است. بر اساس گزارشات آنالیز حوادث فاکتورهای انسانی از علل ریشهای حوادث در سیستم انتقال و توزیع گاز طبیعی تعیین شده است. ازاینرو، این مطالعه با هدف آنالیز وظایف بحرانی و ارزیابی خطاهای گروه بهرهبرداری ایستگاههای تقلیل فشار گاز شهری شرکت گاز استان اصفهان انجام گردید.
روش کار: در این مطالعه توصیفی-مقطعی، ارزیابی سیستماتیک خطاها با استفاده از روش SPEAR و راهنمای SCTA در ایستگاههای تقلیل فشار انجام گرفت. در ابتدا، غربالگری و ارزیابی وظایف بحرانی انجام و در مرحله بعدی در قالب روش SPEAR، آنالیز سلسلهمراتب وظایف بحرانی با روش HTA ترسیم و شرایط به وجود آورنده خطاها شناسایی گردید. در مرحله بعدی، خطاها بر مبنای روش PHEA ارزیابی و نهایتاً راهکارها و پیشنهادات مدیریت خطاها در سه سطح ارتقاء دستورالعملی، تجهیزاتی و آموزشی ارائه گردید.
یافته ها: نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که از مجموع 23 وظیفه اصلی و 164 زیر وظیفه شناساییشده،12 وظیفه بحرانی میباشند. حدود 67 درصد دارای پتانسیل بالا برای وقوع حوادث، 25 درصد اولویت متوسط و 8 درصد اولویت پایین داشتند. همچنین 134 خطا شناسایی شدند که بیشترین خطاها مربوط به خطاهای عملکردی (42/53 درصد) و خطاهای بازدیدی (39/55 درصد) بود. خطاهای تبادل اطلاعات، بازیابی و انتخاب به ترتیب 8/96، 5/22 و 3/74 درصد فراوانی را داشتند.
نتیجه گیری: بیشترین درصد فراوانی از نوع خطاهای عملکردی و بازدیدی بودند. بر اساس نتایج ارزیابی شرایط ایجادکننده خطا میتوان از راهکارهای متناسب «با نوع خطاهای پیشبینیشده» از قبیل تهیه دستورالعملهای استاندارد، برنامه آموزشی مدون، کنترل عوامل زیانآور محیطی، ارتقاء تجهیزاتی و رفع نقصهای فرایندی برای مدیریت هدفمند خطاها استفاده کرد.
تارا روحانی، نرمین حسنزاده رنگی، یحیی خسروی،
دوره 14، شماره 4 - ( 10-1403 )
چکیده
مقدمه: علمسنجی بهعنوان حوزهای از پژوهش، به بررسی و تحلیل روندها و الگوهای علمی در مجلات علمی مختلف میپردازد. هدف از این مطالعه، تحلیل محتوای مقالات منتشر شده در ده سال اخیر در مجلات معتبر علمیپژوهشی به زبان فارسی در زمینه ارگونومی و تعیین الگوی توزیع مقالات بر حسب موضوعهای استخراج شده است.
روش کار: کلیه مطالعات منتشر شده در یک دهه اخیر (1390 الی 1400) در مجلات علمی پژوهشی فارسی «فصلنامه بهداشت و ایمنی کار»، «ارگونومی»، «سلامت کار»، «مهندسی بهداشت حرفه ای»، «طب کار» و «بهداشتکار و ارتقا سلامت» به روش سرشماری از وبگاه مجلات استخراج شدند. تعداد 527 مقاله منتشر شده بر حسب کدهای موضوعی استخراج شده از مجلات بین المللی دسته بندی شدند. نرم افزار Excel جهت آماده سازی و تحلیل داده ها استفاده شد.
یافته ها: موضوع «وضعیت فیزیوسایکولوژی و فاکتورهای شغلی» دارای بیشترین درصد فراوانی (65/17 درصد) و موضوع «ارگونومی در کارگاههای کوچک» دارای کمترین درصد فراوانی (صفر درصد) است. موضوع های «وضعیت فیزیوسایکولوژی و فاکتورهای شغلی»، «متدولوژی ارگونومی، روشها و تکنیک ها»، «بازرسی، نظارت و ارزیابی عملکرد» و «ویژگی های فیزیولوژی، فرایندهای شناختی» حدود 55 درصد مقالات منتشر شده را تبیین میکند. موضوع «طراحی محل کار و تجهیزات» در سالهای اخیر بیشازپیش سیر صعودی داشته اند. سیمای تحقیقات ارگونومی کشور بیشتر بر رویکرد روششناسی و نوآوری تا کاربردی، نیازهای صنایع تا خدمات و کشاورزی، کارکرد کارگاههای بزرگ تا کارگاههای کوچک و ساختمانی، و نگرش میکرو ارگونومی تا ماکرو ارگونومی متمرکز است.
نتیجه گیری: جهتگیری موجود در راستای توسعه روشها و تکنیکهای علم ارگونومی و نهادینهکردن این علم در بسترهای مختلف اجتماعی بهعنوان مداخله ای پیشگیرانه در جهت ارتقای سطح سلامت و افزایش بهره وری تأکید میکند. انتظار میرود روند توسعه تحقیقات حوزه ارگونومی کشور با سیاستگذاریهای جدید در حوزههای مختلف ضمن بهرهگیری از پیشرفتهای علمی بینالمللی بر کارکردها و چالشهای خاص کشور و با رویکرد مسئلهمحور بهبود یابد.
