جستجو در مقالات منتشر شده



فرحناز آذرخش، وحید چنگیزی،
دوره 10، شماره 3 - ( 4-1395 )
چکیده

زمینه و هدف: تومورهای مغزی یکی از علت­های چشمگیر بیماری و مرگ و میر باقی مانده­اند و اغلب نسبت به درمان مقاوم هستند. درجه­ بندی تومور مغزی مفهوم مهمی در مدیریت بالینی دارد. در حال حاضر طیف­ سنجی اسپکتروسکوپی رزونانس مغناطیس بعد مهمی در ارزیابی متابولیتها و درجه­ بندی تومورهای مغزی است. هدف از این مطالعه ارزیابی متابولیت توده های مغزی و درجه بندی توده ها بر مبنای نسبت متابولیتی به کمک  MRIمجهز به تکنیک طیف­سنجی رزونانس مغناطیسی پرتون می باشد.

روش بررسی: مطالعات با استفاده از MRS تک وکسل با قدرت میدان 3 تسلا، و توالی پالس به روش طیف­سنجی حجم منفردنقطه ­ی PRESS(Point Resolved Echo singelvocxel spectroscopy) صورت گرفت و زمان اکوی نسبتاً طولانی 36 تا 136 میلی ثانیه و زمان تکرار 1000 تا 6000 میلی ثانیه به کار برده شد و متابولیت­های متمایز شامل کولین(cholin)، کراتین(creatin)، N-استیل آسپارتات (N-acetyl aspartat) شناسایی شدند.

یافته ها: 37 نفر دارای داده هایی بودند که در کنترل کیفیت پذیرفته شدند. بیماران در محدوده سنی 7 تا 81 سال با میانگین سنی 2/78±41/46 سال بودند. داده­های MRS با استفاده از نرم افزار SYNGO از نظر طیف­های میانگین و غلظت­های متابولیتی پردازش شد و با استفاده از نرم افزارهای  minitabوSPSS  نسخه 19 مقایسه گردیدند.

تفاوت­های معنی­داری در غلظت­های متابولیت­های کلیدی و نسبت متابولیتی cho/NAA وcho/cr  با استفاده از آزمون T و سطح معنی داری(0/05≥α) دیده شد.

نتیجه­ گیری: MRS می­تواند تفاوت­ متابولیت ها را در بین تومورهای مغزی در کودکان و بالغان تعیین کند و باید بخشی از ارزیابی بالینی توده ها را تشکیل دهد.


محمد رسول توحیدنیا، فاطمه امیری، کریم خوش گرد، زینب هرمزی مقدم،
دوره 10، شماره 6 - ( 12-1395 )
چکیده

زمینه و هدف: بیش از ۸۰% بیماران در روند تشخیصی و درمانی خود به انجام پرتونگاری احتیاج دارند. به دلیل عوارض بیولوژیکی پرتوهای یونیزان رعایت اصول حفاظت در برابر پرتو ضروری می باشد. این تحقیق با هدف تعیین میزان رعایت اصول حفاظت پرتویی در بخش های مراقبت ویژه مرکز آموزشی و درمانی امام رضا(ع) کرمانشاه سال ۱۳۹۳ اجرا گردید.
روش بررسی: در این مطالعه ی توصیفی تحلیلی و مقطعی که به روش سرشماری  انجام شد، عملکرد ۳۸ پرتونگار شاغل در مرکز هدف در خصوص رعایت اصول حفاظت پرتویی نسبت به بیماران، پرتونگاران و پرستاران بخش مراقبتهای ویژه و سایر افراد در معرض پرتوگیری بررسی گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و چک لیستی مشتمل بر ۳۱ اصل حفاظت پرتویی بود. 
یافته ها: میزان رعایت کلی اصول حفاظت در برابر پرتو در بخشهای مراقبت ویژه در حد مناسب(%۹۴/۷) پرتونگاران بود. بیشترین و کمترین حیطه ای که پرتونگاران اقدامات حفاظتی را در حد مناسب رعایت کرده بودند به ترتیب رعایت اقدامات حفاظتی نسبت به خود(%۹۴/۷) و رعایت اقدامات حفاظتی نسبت به پرستاران بخش مراقبت های ویژه و سایران(%۲۶/۳) بود.
نتیجه گیری: مطابق نتایج این مطالعه، به طور کلی میزان رعایت اقدامات حفاظت پرتویی پرتونگاران در پرتونگاری پرتابل نسبت به خود پرتونگاران مطلوب، ولی نسبت به سایر پرستاران رضایت بخش نیست. به نظر می رسد که با تجهیز بخشهای مراقبت ویژه به وسایل حفاظتی و الزام پرتوکاران به استفاده از آنها، کنترل و نظارت مداوم بر عملکرد حفاظتی آنان وضعیت حفاظتی موجود  به ۱۰۰% سطح مطلوب قابل ارتقا خواهد بود.


آرزو ایمانی، فریدون میانجی، وحید چنگیزی، سید حسین موسوی انیجدان، رضا پایدار،
دوره 11، شماره 3 - ( 6-1396 )
چکیده

زمینه و هدف: ارزیابی تراکم رادن در ساختمان های زیر زمینی از اهمیت بالایی برخوردار است و مراکز رادیوتراپی با توجه به کارگیری منابع بسیار پرقدرت پرتوزا معمولا در طبقات زیر زمین ساخته می شوند. هدف از این مطالعه بررسی پرتوگیری ناشی از گاز رادن در کارکنان رادیوتراپی مراکز رادیوتراپی شهر تهران در سال ۱۳۹۴ می باشد. 
روش بررسی: این مطالعه توصیفی- تحلیلی به صورت مقطعی و آینده نگر بوده است. تعداد ۳۲ آشکارساز اتاقک نفوذی گاز رادن در مراکز رادیوتراپی شهر تهران به مدت ۳ ماه نصب گردید. پس از جمع آوری آشکارسازها، مقدار غلظت گاز رادن هر آشکارساز متناسب با محل مربوط محاسبه شد. دوز موثر سالیانه پرسنل با استفاده از مدت زمان اشتغال پرسنل در هفته، ارزیابی گردید.
یافته ها: حداقل و حداکثر غلظت های ثبت شده در این مطالعه در طول یک سال ۲۲/۱۴ و ۳۹۸/۵۲ و با میانگین Bq/m۳ ۸۰/۶۸ ± ۸۷/۰۱ بود. همچنین میزان دوز موثر سالانه بررسی شده ی پرسنل رادیوتراپی ۰/۴۳±۰/۳۴ میلی سیورت در سال به دست آمد که این میزان هم بین حداقل ۰/۰۲ و حداکثر ۲/۳۵ میلی سیورت در سال قرار داشت.
نتیجه گیری: نتایج حاکی از این امر است که سطح رادن موجود در مراکز رادیوتراپی و نیز میزان دوز موثر پرسنل شاغل در این مراکز در حدود مجاز است و نیاز به اقدام خاصی نیست. اما در صورتی که به عواملی از جمله وضع تهویه در این مراکز رسیدگی بیشتری شود، می توان حتی حدود این گاز را به کمتر از این حد نیز رسانید.

وحید چنگیزی، فرشته محمدی، علی ابراهیمی نیا،
دوره 11، شماره 5 - ( 10-1396 )
چکیده

زمینه و هدف: سی تی اسکن یک روش تصویربرداری با دز بالاست و در سی تی اسکن جمجمه، چشم و تیروئید دو عضو حساس به پرتو هستند. در این مطالعه دز موثر چشم و تیروئید بیماران با استفاده از دزیمتر ترمولومینسانس(TLD)  ارزیابی شده اند.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی تحلیلی در سه بیمارستان با سه نوع دستگاه بنام های GE  مدل ۲ اسلایس(کد ۱)، GE مدل ۸ اسلایس(کد ۲)، Siemens مدل ۱۶ اسلایس(کد ۳) انجام شد. تعداد ۵۱ نمونه از بیمارستان های منتخب شهر رشت در شهریور و مهر سال ۱۳۹۵ با استفاده از TLD جمع آوری گردید. پس از کالیبراسیون TLD ها در مرکز کالیبراسیون، این دزیمترها بر روی پلک و تیروئید بیماران قرار داده شد و میانگین دز موثر دریافتی چشم و تیروئید این بیماران در طول آزمون سی تی اسکن جمجمه بررسی شد. داده ها با نرم افزار SPSS  تجزیه و تحلیل و نتایج با استفاده از آزمون واریانس (Anova (P>۰/۰۵ انجام شد. 
یافته ها: متوسط دز موثر دریافتی چشم و تیروئید بیماران در بیمارستان با کدهای ۱ و ۲ و ۳ به ترتیب mSv ۲/۰۴±۲/۶۶ و mSv  ۰/۰۰۹±۰/۰۳ و   mSv  ۱/۸۰±۱/۱۱ و mSv ۰/۰۲±۰/۰۳ و  mSv  ۰/۹۵±۱/۹۴ و mSv ۰/۰۱±۰/۰۴ گزارش شد. اختلاف معناداری میان دز موثر چشم و تیروئید بیماران در هر سه بیمارستان یافت شد(۰/۰۵>P). علی رغم تفاوت دز موثر بین دز موثر چشم راست و چپ، بین لب راست و چپ تیروئید اختلاف معناداری مشاهده نشد(۰/۰۵  نتیجه گیری: مهمترین عامل پرتوگیری بیماران نحوه انجام آزمون توسط کارشناس مربوط است.

وحید چنگیزی، حسین صادقی، مریم علیزاده، عاطفه آقایی، محسن یزدانمهر،
دوره 12، شماره 3 - ( 6-1397 )
چکیده

زمینه و هدف: سیستم دزیمتری Optically Stimulated Luminescence) OSL) بر مبنای تحریک نوری از جمله سیستم‌هایی است که می‌تواند بسیاری از ملزومات مورد نیاز به منظور اهداف آشکارسازی و حفاظت در برابر تشعشعات را در حوزه پزشکی و فضایی فراهم کند. کلسیم سولفید یکی از مواد سولفید قلیایی خاکی است که می تواند در این سیستم به عنوان آشکارساز به کار برده شود. این پژوهش به منظور بررسی برخی ویژگی های بلور کلسیم سولفید آلاییده شده با عناصر خاکی کمیاب به عنوان حساسه دزیمترOSL  انجام شده است.
روش بررسی: در این پژوهش از شبیه سازی ترابرد پرتوها توسط کد شبیه سازی MCNP، میزان نرخ دز جذبی حاصل برای شروع آزمون های مشخصه یابی بلور کلسیم سولفید به کار گرفته شد. پس از ساخت قرص های کلسیم سولفید و انتخاب بهترین غلظت به کار رفته، آزمون های تعیین زمان انتظار خوانش آشکارساز، تکرارپذیری خوانش و خطی بودن پاسخ آشکار ساز انجام پذیرفت.
یافته ها: خوانش آشکارساز از زمان 8 دقیقه به بعد، ثبات در سیگنال را نشان داد و تا 30 دقیقه بررسی شد. تکرارپذیری مناسبی در محدوده‌ی آماری محاسبه شده دیده شد و در محدوده‌ی دزهای بین 100 تا 860 میلی گری، پاسخ دزیمتر به صورت خطی مشاهده گردید.
نتیجه گیری: مشاهدات و بررسی های آماری دلایل خوبی را برای استفاده از بلور کلسیم سولفید به عنوان ماده حساسه دزیمتر OSL نمایان می کند که در حوزه پزشکی و فضایی قابل استفاده خواهد بود.

وحید چنگیزی، فریدون میانجی، فرشته قادربیگی زاد، فرشته محمدی،
دوره 12، شماره 5 - ( 10-1397 )
چکیده

زمینه و هدف: آنژیوگرافی کرونری یک روش تشخیصی و درمانی برای مشکلات قلبی است که زمان فلوروسکوپی و دز بالایی دارد. دز مؤثر عدسی چشم، به عنوان یک عضو حساس به اشعه در تابش های طولانی در کرونری آنژیوگرافی باید ارزیابی شود.
روش بررسی: در این مطالعه­ ی توصیفی-تحلیلی که در بیمارستان امام حسین(ع) مهران، ایلام، ایران در بهمن و اسفند 95 با دستگاه زیمنس با تیوب زیر تخت انجام شد، از TLD به عنوان دزیمتر فردی استفاده شد. برای اندازه گیری دز مؤثر این دزیمترها زیر عینک سربی در قسمت خارجی چشم کاردیولوژیست قرار داده شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار  SPSSورژن 22 و با سطح معنی داری کمتر از 0/05 انجام شد.
یافته ها: میانگین زمان فلوروسکوپی در مسیر رادیال 2/11±3/17 دقیقه و در مسیر فمورال 6/97±12/65 دقیقه با(=0/003P) می باشد. میانگین دز مؤثر دریافتی چشم راست و چپ کاردیولوژیست در آنژیوگرافی های رادیال به ترتیب 0/003 و 0/005 میلی سیورت با(2P=0/0) در آنژیوگرافی های فمورال 0/008 و 0/011 میلی سیورت با(P=0/748) می باشد. میانگین دز مؤثر عدسی چشم در استفاده از مسیر رادیال کمتر از استفاده از مسیر فمورال به دست آمد. میانگین دز مؤثر در چشم راست و چپ در استفاده از مسیر رادیال و فمورال تفاوت معنی داری نداشت.
نتیجه گیری: مهمترین عامل پرتوگیری بیشتر در کاردیولوژیست زمان فلوروسکوپی و فاصله از منبع اشعه ایکس است. 

وحید چنگیزی، محمدرضا زارع، ساحل کثیری،
دوره 13، شماره 5 - ( 10-1398 )
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به حضور منابع پرتوی یونیزان در محیط و احتمال ورودشان به زنجیره غذایی، پرتوزایی طبیعی در محصول برنج شهرستان محمودآباد و اثر آن بر ساکنان این ناحیه باید ارزیابی شود.
روش بررسی: با استفاده از روش­ های استاندارد نمونه برداری، تعداد نقاط و مکان های نمونه برداری تعیین شد(حدود ۱۰ نقطه). پس از ثبت موقعیت جغرافیایی نقاط، ۲ کیلوگرم خاک و ۲ کیلوگرم برنج برداشته و ۲۰ نمونه کدگذاری شد. میزان ۹۵۰ گرم از خاک و برنج آسیاب و با مش ۵۰، به ظروف استاندارد مارینلی منتقل شد. نمونه­ها کاملا آب بندی شده و پس از گذشت حدود یک ماه، با آشکارسازهای فوق خالص ژرمانیومی (HPGe ) بیناب نمایی شد. سپس پرتوزایی ویژه‌ی هسته­ های پرتوزا در نمونه­ های خاک مزارع و نمونه­ های برنج، فاکتورهای انتقال هسته­ های پرتوزا از خاک به برنج، دوز موثر سالانه و ریسک سرطان ناشی از مصرف برنج در ساکنان این شهرستان اندازه­ گیری شد.
یافته ها: دز موثر کل هسته های مورد بررسی در سال #value، ریسک سرطان در طول عمر U۲۳۸ از #value تا ۰/۰۰۰۱۹، Ra۲۲۶ از #value تا ۰/۰۰۰۰۸،U ۲۳۵#value، Th۲۳۲ از #value تا ۰/۰۰۰۲۷، K۴۰ از ۰/۰۰۰۱۴ تا ۰/۰۰۰۸۲ و در نهایت برای سزیم صفر به­ دست آمد.
نتیجه گیری: محصول برنج شهرستان محمودآباد از نظر هسته های پرتوزا اثر سویی بر سلامتی مردم منطقه نخواهد داشت.

فاطمه امینی، مهدی صالحی باروق، وحید چنگیزی،
دوره 14، شماره 3 - ( 5-1399 )
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به افزایش روزافزون آزمونهای رادیوگرافی با استفاده از دوزیمتر ترمولومینسانس (TLD) در آزمونهای مختلف رادیوگرافی، می‌توان مقدار دوز موثر اندامهای بحرانی را اندازه گرفت. در این تحقیق، روند پیشرفت دستگاههای رادیولوژی از آنالوگ به دیجیتال که موجب تسریع در انجام رادیوگرافی‌ها به‌خصوص بیماران اورژانسی شده است، بررسی شد؛ سپس میزان دوز موثر اندامهای بحرانی در دستگاههای رادیوگرافی دیجیتال با استفاده از دوزیمتر TLD محاسبه گردید.
روش بررسی: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی از ۲۹عدد دوزیمتر TLD استفاده شد. ابتدا مراحل کاالیبراسیون TLDها توسط مرکز حفاظت سازمان انرژی اتمی تهران انجام گردید، سپس با استفاده از  TLDها در آزمونهای رادیوگرافی دوز معادل و سپس دوز موثر اندامهای بحرانی محاسبه شد. 
یافته ها: داده ها با استفاده از آزمون واریانس ANOVA در نرم افزار SPSS انجام شد. میانگین دوزهای موثر اندامهای بحرانی عبارتند از: میانگین دوز موثر تیروئید mSv ۰/۰۰۳۴±۰/۰۰۱۵(در رادیوگرافی گردن)، میانگین دوز موثر چشم mSv ۰/۰۶۳±۰/۰۰۰۴(در رادیوگرافی جمجمه)، میانگین دوز موثر پستان mSv  ۰/۰۰۶۷±۰/۰۰۰۹(در رادیوگرافی ریه) و میانگین دوز موثر تخمدان mSv  ۰/۰۲۰۱±۰/۰۶۵۲(در رادیوگرافی شکم). اختلاف معناداری میان دوز موثر اندامهای تیروئید و تخمدان که هر دو در وضعیت قدامی-خلفی (AP) قرار دارند، یافت شد(۰/۰۵>P). در مورد اندام‌های چشم و پستان که هر دو در وضعیت خلفی-قدامی (PA) قرار دارند، اختلاف معناداری مشاهده نشد.

نتیجه گیری: تحقیق حاضر نشان داد که مقدار دوز موثر بیمار در آزمونهای رادیوگرافی به ضخامت عضو مورد نظر و وضعیت بیمار بستگی دارد که در مقدار دوز اشعه جذب شده بیمار، تاثیر بسزایی دارد.

زهرا دانائی نیا، الهه جزایری قره‌باغ، سید مهدی حسینی پویا، سمانه برادران،
دوره 14، شماره 5 - ( 10-1399 )
چکیده

زمینه و هدف: در آنژیوگرافی، عدسی‌چشم ممکن است در معرض پرتو قرارگیرد و باعث ایجاد کاتاراکت شود. در ایران در حال حاضر برای ارزیابی دز فردی صرفاً از تک دزیمتر فیلم‌بج، زیر روپوش‌سربی استفاده می‌شود. در این پژوهش هدف، بررسی وضعیت پرتوگیری شغلی و نیز اعتبار سنجش دز تمام بدن افراد و لنز چشم با استفاده از تک دزیمتر فیلم‌بج می‌باشد. 
روش بررسی: در این مطالعه، میزان دز تمام بدن و عدسی‌چشم با استفاده‌ی ترکیبی از دزیمتر فیلم‌بج و ترمولومینسانس برای ۳۵ نفر از کارکنان بخش‌ آنژیوگرافی در سه بیمارستان منتخب زیرپوشش دانشگاه‌علوم‌پزشکی‌تهران و طی دو دوره ی دزیمتری اندازه‌گیری شد. برای اندازه‌گیری دز عدسی‌چشم از سه قرص دزیمتر ترمولومینسانس بر روی پیشانی و  چشم راست و چپ، و برای اندازه‌گیری دز تمام بدن از روش دو-دزیمتری، از یک کارت TLD نصب‌شده روی سینه و روی روپوش‌سربی و یک فیلم‌بج روی سینه و زیر روپوش‌سربی استفاده شد. 
یافته ها: میانگین تقریبی دز ماهانه¬ی عدسی‌چشم و تمام بدن پرسنل آنژیوگرافی به ترتیب μSv ۶/۴±۲۴۰/۶ و μSv ۳/۳±۱۲۰/۳ به دست آمد که مقدار متناظر برای دز سالیانه کمتر از سطوح توصیه شده توسط مراجع بین‌المللی است. علاوه بر این، نسبت دز فیلم‌بج به دز تمام بدن و عدسی‌چشم به ترتیب برابر ۰/۳۵ و ۰/۵۱ با ضرایب همبستگی به ترتیب ۰/۹۷ و ۰/۵ به دست آمد. همچنین نسبت دز عدسی‌چشم به دز عمقی (TLD) بر روی روپوش سربی ۱/۱۸ با ضریب همبستگی ۰/۷۹ به دست آمد. 
نتیجه‌گیری: اگرچه استفاده از فیلم‌بج به تنهایی در زیر روپوش‌سربی برای برآورد دز تمام بدن از دقت خوبی برخوردار است، اما این دزیمتر به تنهایی برای برآورد دز لنز چشم مناسب نیست و لازم است از یک دزیمتر فردی بر روی روپوش سربی استفاده شود.  

مونا سرحدی، محمدامین شایگان،
دوره 15، شماره 1 - ( 1-1400 )
چکیده

زمینه و هدف: برای درمان مؤثر بیماری آلزایمر (AD: Alzheimer Disease)، تشخیص دقیق این بیماری و مرحله‌‌ی پیش از آن، یعنی اختلال شناختی خفیف (MCI: Mild Cognitive Impairment) اهمیت دارد. یکی از مهمترین روشهای تشخیص زودهنگام AD، اندازه‌‌گیری آتروفی است که برای این کار از انواع اسکنهای مغزی مانند MRI استفاده می‌شود. هدف اصلی پژوهش حاضر ارایه یک سیستم تشخیص کامپیوتری به ‌‌منظور تشخیص زودهنگام AD، با استفاده از الگوریتم‌‌های یادگیری ماشین، جهت کمک به پزشکان است. سیستم پیشنهادی با بررسی آتروفی هیپوکامپ تصاویر MRI مغز، اقدام به تشخیص AD نموده و دقت تشخیص این بیماری را نیز افزایش می‌‌دهد. 
روش بررسی: در این پژوهش با استفاده از شبکه عصبی کانولوشن و کانتور فعال، عملیات جداسازی هیپوکامپ از سایر بخشهای مغز انجام شد و پس از آن با استفاده از طبقه‌‌بند ماشین‌‌بردار پشتیبان، سه گروه افراد سالم (NC: Normal Control) به تعداد ۴۴ مورد، افراد مبتلا به AD به تعداد ۴۵ مورد و افراد مبتلا به MCI به تعداد ۴۶ مورد تفکیک گردیدند. 
یافته‌ها: روش پیشنهادی در این مطالعه ، در طبقه‌‌بندی دوکلاسه AD در برابر NC به‌‌ترتیب به میانگین دقت، حساسیت و خاصیت ۷۷/۹۸%، ۷۴/۹۸% و ۹۶/۹۷% دست یافت. همچنین در طبقه‌بندی دوکلاسه MCI در برابر NC، این روش به‌‌ترتیب به میانگین ۱۴/۹۶% دقت، ۲۳/۹۶% حساسیت و ۲۱/۸۸% خاصیت دست یافته است. روش پیشنهادی در مقایسه با نزدیکترین روش رقیب در طبقه‌بندی AD در برابر NC به ‌‌ترتیب ۶۴/۱% بهبود دقت و ۸۱/۲% بهبود حساسیت و در طبقه‌بندی MCI در برابر NC به‌‌ترتیب ۹/۸% بهبود دقت و ۱۶/۲% بهبود خاصیت را نشان داد. این بهبود ناشی از استفاده از الگوریتم بهبودیافته تقطیع ACM، ترکیب ویژگی‌‌های استخراجی از تصاویر هیپوکامپ با ویژگی‌‌های ایجاد‌‌شده از قبل توسط شبکه ImageNet، حذف ویژگی‌‌های نامناسب از بردار ویژگی و همچنین استفاده از شبکه عمیق Inception v۳  بوده است.
نتیجه‌‌گیری: بر اساس نتایج، ترکیب ویژگیهای استخراجی از چندضلعی محیطی هیپوکامپ و ویژگیهای به‌‌دست آمده از شبکه عمیق، جهت تشخیص AD و MCI می‌‌تواند کاملا مناسب باشد


وحید چنگیزی، مریم محمدی، سمانه برادران، مهران طاهری،
دوره 15، شماره 4 - ( 7-1400 )
چکیده

زمینه و هدف: در رادیوگرافی پانورکس اندام‌های حساسی از جمله تیروئید، در معرض تابش قرار می‌گیرند. سرطان تیروئید از سرطان‌های شایع در ایران است. بنابراین در این مطالعه دز موثر و ریسک سرطان تیروئید در رادیوگرافی پانورکس برآورد شد. 
روش بررسی: جهت برآورد دز جذبی تیروئید از ۷۰ عدد دزیمتر ترمولومینسانس GR۲۰۰ استفاده شد. دزیمترها کالیبره شده و در حین انجام رادیوگرافی، روی گردن بیماران قرار داده شدند. پس از قرائت دزیمترها، میانگین دز جذبی و دز موثر تیروئید در سه گروه با شرایط پرتوده‌ی مختلف، محاسبه شد. ریسک ابتلا به سرطان تیروئید در طول زندگی (Lifetime Attributable Risk (LAR با استفاده از گزارش BEIR VII برآورد گردید. از نرم‌افزار آماری GraphPad Prism جهت تحلیل داده‌ها استفاده شد. 
یافته‌ها: میانگین دزجذبی لوب های تیروئید در گروه‌های M‏ ,L ,XL (بر اساس اندازه فک) به‌ترتیب ۰/۰۱±۰/۱۱۶، ۰/۰۴±۰/۱۲۳ و ۰/۰۳±۰/۱۳۴ میلی‌گری برآورد شد که لوب راست تیروئید در گروه XL با دز جذبی ۰/۰۵±۰/۱۴۳ میلی‌گری، بالاترین و لوب چپ در گروه M با دز جذبی ۰/۰۳±۰/۱۰۶ میلی‌گری کمترین دز جذبی را داشتند. اختلاف دز جذبی لوب راست و چپ تیروئید در هیچ یک از سه گروه از نظر آماری معنادار نبود. دزهای جذبی تیروئید در این سه گروه، از نظر آماری اختلاف معناداری با هم نداشتند. بالاترین ریسک سرطان تیروئید در بازه سنی ۶۰-۱۵ سال مربوط به سن ۱۵ سال بود، که در زنان  ۰/۲۳۸ و در مردان ۲۴% در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر برآورد شد. 
نتیجه‌گیری: ریسک سرطان تیروئید در سنین پایین و در خانم‌ها بیش از مردان است. به‌دلیل عدم امکان محدود کردن پرتوگیری تیروئید در رادیوگرافی پانورکس با گردنبند سربی به دلیل ایجاد آرتیفکت فلزی، باید تا حد امکان تعداد رادیوگرافی‌های پانورکس را مخصوصا در سنین پایین کاهش دهیم.

حسن زرقانی، مسعود جباری، سجاد پندش،
دوره 18، شماره 1 - ( 1-1403 )
چکیده

زمینه و هدف: پرتو ایکس علاوه برکاربردهای مفیدی که در تشخیص و درمان بیماری‌ها دارد، دارای آثار زیان‌بار نیز هست. با توجه به رشد فزاینده‌ی تقاضا برای رادیوگرافی‌های مختلف و تصویر‌برداری‌های با اشعه ایکس، حفاظت در برابر اشعه ایکس برای پرتوکاران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در همین راستا مطالعه‌ای با هدف بررسی میزان آگاهی، نگرش و عملکرد پرتو کاران در ایران در مورد اثرات پرتوهای یونیزان و روش‌های حفاظت در برابر آن‌ها انجام گردید.
روش‌بررسی: در این مطالعه‌ی توصیفی-تحلیلی، بر اساس سرشماری، با استفاده از توزیع پرسش‌نامه‌ای سطح آگاهی، نگرش و عملکرد پرتوکاران در ۵۲ شهر ایران بررسی گردید. داده‌ها از ۸۴۷ پرتوکار جمع‌آوری شد. در پایان، داده‌ها از طریق آزمون t و تحلیل واریانس با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل گردید.
یافته‌ها: از کل پرسش‌نامه‌های توزیع شده(۷۴۸ مورد) تعداد ۵۳۱ پرسش‌نامه به طور کامل توسط پرتوکاران پر شد. از پرتوکاران درمطالعه‌ی حاضر  ۴۶/۹% مرد و ۵۳/۱% زن حضور داشتند که میانگین امتیاز مربوط به آگاهی، نگرش و عملکرد پرتوکاران از ۱۰۰ نمره در زمینه‌ی حفاظت پرتویی به ترتیب ۵۹/۹، ۴/۶۹،  ۴۳/۵۴ به دست آمد. بین میزان آگاهی افرادی که دوره بازآموزی را گذرانده بودند ۲۴/۳% و افرادی که این دوره را نگذرانده بودند، تفاوت معنی‌داری از لحاظ آماری وجود نداشت(۰/۰۵< P). دانش پرتوکاران در خصوص اطلاعات تخصصی، همچون اصل (As Low As Reasonably Available (ALARA (۶۸/۵%)، فیلم بج (۶۵/۵%)و اثر پاشنه آند(۶۱%)، در کنار رابطه فاصله منبع و شدت تابش (۷۱%) از میزان متوسطی برخوردار بود.
نتیجه‌گیری: عملکرد ضعیف پرتوکاران در این مطالعه تنها به ضعف عملکردی منتهی نشده و گاه با نهادینه شدن اصول اشتباه نیز همراه است. این ضعف‌ها و نقص‌ها بی‌تردید نتیجه‌ی نقص نظارتی و الگوبرداری‌های اشتباه در دوره زمانی طولانی می‌باشد که اگر به آن توجه نشود، بی‌شک در آینده و با افزایش روز‌افزون روش‌های رادیولوژی تشخیصی، آثار مخرب جبران‌ناپذیری را به همراه خواهد داشت.


صفحه 1 از 1     

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پیاورد سلامت می باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 , Tehran University of Medical Sciences, CC BY-NC 4.0

Designed & Developed by : Yektaweb