مجله

---

زمینه و هدف: نظام زبان واحد پزشکی (Unified Medical Language System=UMLS) یک هستی شناسی کلان در حوزه زیست پزشکی است. طب سنتی ایران فاقد جایگاهی در ساختار ابَراصطلاحنامه «نظام زبان واحد پزشکی » می باشد. هدف اصلی این پژوهش، ارائه طرحی جهت ترسیم جایگاه سرشاخه خوشه های طب سنتی ایران در ساختارِ ابَراصطلاحنامه نظام زبان واحد پزشکی «یو ام ال اس» و تبیین جایگاه و سهم طب سنتی ایرانی در واژگان و مفاهیم دانش جهانی پزشکی است.
روش بررسی: روش بررسی این مطالعه روش تحلیل سیستم است. با استفاده از روش تحلیل سیستم و با رویکردهای استقرایی، قیاسی و نیز تطبیقی یا استقرایی- قیاسی، ابَراصطلاحنامه نظام زبان واحد پزشکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: یک شناسگر واحد مفهوم (CUI=(Concept Unite Identifier، دو اصطلاح مترادف با شناسگرهای واحد اصطلاح (LUI = Lexical Unite Identifier) L0025131 و L6330122، دو مفهوم والد (parent) و نیا (ancestor)، نُه مفهوم که به همراه سرشاخه طب سنتی ایران به عنوان مفاهیم فرزند (child concepts) دو مفهوم والد و نیای فوق بودند، هجده مفهوم هم نیا (silbling concepts)، شش مفهوم اخص و پنج مفهوم مرتبط دیگر برای سرشاخه پیشنهادی طب سنتی ایران یافت شد و گونه معنایی (semantic type) «رشته یا حرفه زیست پزشکی» به آن اختصاص یافت.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که دامنه فعلی ابَراصطلاحنامه نظام زبان واحد پزشکی، جایگاه و دامنه ای کامل و رسمی از دانش طب سنتی ایران ارائه نمی کند و به همین دلیل، این ابَراصطلاحنامه نیازمند تبیین جایگاه و دامنه ای برای سرشاخه خوشه طب سنتی ایرانی است.

---

زمینه و هدف : امروزه تامین خدمات بهداشتی کافی و مناسب به عوامل زیادی وابسته است. نیروهای انسانی یکی از مهمترین این عوامل می‌باشد. مدیران پرستاری می‌توانند باشناخت دقیق ترکارکرد پرستاران از اتلاف منابع جلوگیری نمایند. ازسوی دیگریک نظام درمانی کارآ فقط از طریق ارائه خدمات مطلوب به اهداف خود می‌رسد. یکی از راههای موثق ارزیابی خدمات سنجش رضایت بیماران از کیفیت خدمات است. این پژوهش با هدف اندازه گیری زمان مراقبت‌های پرستاری و رابطه آن با رضایت بیماران به مورد اجرا در آمده است.
روش بررسی: این مطالعه بصورت توصیفی- تحلیلی در بخش داخلی بیمارستان 5 آذرگرگان بمدت یک ماه انجام شد. جهت اندازه گیری فعالیت‌های پرستاران از چک لیستی که توسط سایر محققین استفاده و اعتبار محتوایی آن نیز توسط صاحبنظران تایید شد، استفاده گردید و برای سنجش رضایتمندی بیماران نیز از پرسشنامه ای که اعتبار علمی آن را با روش اعتبار محتوای و اعتماد علمی آن با روش آزمون آلفای کرونباخ (916 = ) محاسبه گردید استفاده شد. داده‌ها با نرم افزار SPSS  و استفاده از آزمون های آماری تجزیه و تحلیل صورت گرفت.
یافته ها:  یافته‌ها نشان می‌دهد 46/46 درصد از زمان به مراقبت مستقیم ،18/15 درصد به خدمات نوشتاری ،43/7 درصد به ارزیابی بیمار و5/22 درصد به فعالیت‌های توسعه فردی اختصاص دارد. همچنین 3/60 درصد از بیمارن از مراقبت‌ها راضی و 8/24 درصد رضایت متوسط داشتند وآزمون ضریب همبستگی اسپیرمن بین زمان مراقبت با رضایت بیماران ارتباط معنی داری نشان داد که با افزایش زمان مراقبت مستقیم رضایت بیماران افزایش یافت(ضریب همبستگی برابر 272/0 و 001/0 P=  ).
بحث و نتیجه گیری: ضروریست مدیران پرستاری باآشنایی با اصول علمی مدیریت، اصلاح مقررات و استفاده از تجهیزات و تکنولوژی روز آمد همچنین سپردن برخی از فعالیت‌ها به افراد دارای تحصیلات پائین‌تر از مقاطع دانشگاهی موجب افزایش زمان مراقبت مستقیم شوند که موجب ارتقاء کیفیت مراقبت  رضایت بیشتر بیماران شوند.

---

زمینه و هدف: بیماری قلبی عروقی اولین عامل مرگ و میر در بزرگسالان بوده و افزایش کلسترول خون زمینه ساز ابتلاء به این بیماریهاست. هدف اصلی این مطالعه بررسی میزان شیوع هیپرکلسترولمی و ارتباط آن با الگوی تغذیه‌ای، شیوه زندگی و شاخص‌های تن سنجی است.
روش بررسی : این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی بر اساس یافته‌های مبتنی بر جمعیت بوده که بر روی 1995 نفر ( 997 مرد و 998 زن ) از افراد 65-25 ساله درسال 1384 در استان گلستان به اجرء درآمده است. نمونه گیری از نوع ترکیبی (خوشه‌ای و طبقه‌ای) بوده و از تمامی نمونه‌ها اندازه گیری کلسترول خون، آنتروبومتری و تکمیل پرسشنامه بعمل آمد. کلسترول خون بالاتر از  mg/dl200  بعنوان هیپرکلسترولمی طبقه بندی گردد.
یافته‌ها: میانگین سنی 2/39 سال و میانگین و انحراف معیار کلسترول سرم  در مردان و زنان بترتیب39.5 ± 196.7 و 42.9 ± 209.4 میلی گرم در دسی لیترو میزان شیوع هیپرکلسترولمی در زنان و مردان بترتیب57%و7/44% است که اختلاف از نظر آماری معنی دار می‌باشد( P<0.05). اختلاف آماری معنی داری از نظر میانگین کلسترول سرم بین  گروههای سنی، محل زندگی، میزان فعالیت بدنی روزانه و نمایه توده بدنی مشاهده می‌شود( P<0.01) ولی از نظر وضعیت اقتصادی معنی دار نیست. میزان شیوع هیپرکلسترولمی در افراد دچار چاقی شکمی2/63% و افراد سالم 41% می باشد که اختلاف از نظر آماری معنی دار است (P<0.05). مردم استان گلستان میوه، سبزیجات و ماهی را بترتیب 84/4، 65/3 و 2 روز در هر هفته مصرف می نمایند که میانگین مصرف افراد هیپرکلسترولمیک از نظر سبزی‌ها و ماهی کمتر از افراد سالم است. مصرف روغن جامد، مایع و انواع روغنهای دیگر بترتیب در 4/85 % ، 14%، 7/0 % افراد مشاهده می‌شود که در افراد هیپرکلسترولیک مصرف روغن مایع اندکی بیشتر است ولی اختلاف معنی دار نیست.
بحث و نتیجه گیری : هیپرکلسترولمی از مشکلات بهداشتی مردم استان گلستان است و زنان بیش از مردان از آن رنج می‌برند الگوی زندگی و الگوی تغذیه‌ای زمینه ساز ابتلاء به آن است. لذا آگاهی مردم و اصلاح رفتارهای اجتماعی و تغذیه‌ای در کاهش  بروز بیماریهای قلبی- عروقی می‌تواند موثر باشد

---

زمینه وهدف: بیماری قلبی عروفی اولین عامل مرگ و میر در بزرگسالان بوده و افزایش کلسترول خون زمینه ساز ابتلاء به این بیماریهاست. هدف اصلی این مطالعه بررسی میزان شیوع هیپرکلسترولمی و ارتباط آن با الگوی تغذیه‌ای، شیوه زندگی و شاخص‌های تن سنجی است.
زمینه و هدف: سویه‌های اشریشیاکلی مهاجم (Enteroinvasive Escherichia coli EIEC) دسته‌ای از پاتوتایپ های اشریشیاکلی مولد اسهال(DEC) بوده و به عنوان عامل اسهال خونی شبه شیگلا در کودکان و بالغین شناخته شده اند. این سویه‌ها به سروتایپ‌های محدودی تعلق داشته و آنتی ژن های سوماتیک (O) آنها مشابه آنتی ژن های شیگلاها می باشند. سویه‌های EIEC را می‌توان با بررسی وجود ژن آنتی ژن تهاجمی پلاسمیدی (invasive plasmid  antigen H ipaH)  با آزمون مولکولی واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) مورد شناسایی قرار داد.از آنجایی که در کشور ما مطالعات چندانی در رابطه با تعیین فراوانی این سویه‌ها و بررسی اهمیت آنها صورت نگرفته است، هدف از این مطالعه شناسایی این سویه‌ها با آزمون   PCR در اسهال کودکان زیر 5 سال شهر تهران بود.
روش بررسی: طی یک مطالعه توصیفی، 300 نمونه مدفوع اسهالی مربوط به کودکان زیر 5 سال از بیمارستان علی اصغر(ع) و مرکز طبی کودکان شهر تهران جمع آوری شده و پس از ارسال به آزمایشگاه میکروب شناسی، سویه‌های اشریشیاکلی با کشت برروی محیط کشت هکتون انتریک آگار و انجام تست های بیوشیمیایی افتراقی جداسازی شدند. وجود ژن آنتی ژن تهاجمی پلاسمیدی( invasive plasmid antigen H ipaH)  در موارد کلنی‌های تایید شده سویه‌های اشریشیاکلی با تکنیک واکنش زنجیره ای پلیمراز( PCR) مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: از میان 300 نمونه اسهالی مورد بررسی با استفاده از روش کشت و آزمون های بیوشیمیایی افتراقی، 39 مورد(13%) سویه اشریشیاکلی مولد اسهال(DEC)جدا سازی  شدند.از بین 39 مورد مذکور، 7 سویه(3/2%) اشریشیاکلی حاوی ژن ipaH (EIEC) با استفاده از تکنیک واکنش زنجیره‌ای پلیمراز(PCR) شناسایی شدند.
بحث و نتیجه گیری: جداسازی سویه های اشریشیاکلی مهاجم (EIEC) در این مطالعه حاکی از نقش آنها به عنوان یکی از عوامل باکتریایی در ایجاد اسهال بویژه در کودکان زیر یک سال در کشور ما می‌باشد. برای شناسایی دقیق آنها باید از تکنیک های نوین   مولکولی بهره گرفت.

---

زمینه و هدف: مصرف استروئید­های آنابولیک در ورزشکاران پرورش اندام شیوع فزاینده­ای یافته است. لذا، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مصرف استروئید­های آنابولیک بر میزانCRP  خون ورزشکاران پرورش اندام انجام شد.

روش بررسی: تعداد60 مرد در غالب 3 گروه، شامل ورزشکاران مصرف کننده استروئیدهای آنابولیک (20n=)،  ورزشکاران پرورش اندام بدون مصرف استروئیدهای آنابولیک (20n=) و افراد تمرین نکرده شاهد (20n= ) در تحقیق شرکت کردند. برای ارزیابی میزان CRP ، نمونه خون پس از 12 ساعت ناشتا برداشته شد. قدرت و حجم عضلات بازو، سینه ای و ران به ترتیب از طریق آزمون 1RM و دور عضله، و سرعت از طریق آزمون سرعت 30 متر اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با آزمون تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی LSD انجام شد.

یافته­ها: نتایج نشان داد تفاوت معنی داری از نظر قدرت عضلات، دور بازو ، دور ران و دور سینه بین گروه های مختلف مشاهده شد 0/05)  (P. هم چنین ، در سرعت 30 متر ، تفاوت معنی داری بین هیچ یک از گروه ها مشاهده نشد.

نتیجه­گیری: استفاده از اثر استروئید­های آنابولیک برای بهبود قدرت و حجم عضلانی در ورزشکاران پرورش اندام با خطر افزایش میزان  CRP(به عنوان یک عامل خطرزای بیماری های قلبی- عروقی) همراه است.

---

زمینه و هدف: کم وزنی هنگام تولد یکی از شاخص­های مهم بهداشتی در ارزیابی مراقبت­های دوران بارداری بوده و شناخت عوامل مرتبط با آن بسیار مهم است. لذا این پژوهش با هدف مقایسه سن حاملگی، قد، فاصله­ی بین دو بارداری، افزایش وزن طول بارداری، وضعیت اقتصادی، وضعیت تغذیه و سلامت عمومی مادران نوزادان کم وزن و مادران نوزادان با وزن طبیعی انجام شد.

روش بررسی: روش پژوهش علّی- مقایسه­ای(پس رویدادی) بود که به صورت میدانی انجام شد. از بین کلیه­ی نوزادان متولد شده بین دی ماه 1387 تا آذر 1388 در 20 مرکز بیمارستانی و زایشگاهی استان گیلان 168 نوزاد کم وزن و 157 نوزاد با وزن طبیعی به همراه مادرانشان به صورت تصادفی ساده(قرعه کشی) انتخاب و مادران ضمن پاسخگویی به سؤال‌های مربوط به ویژگی­های زیستی و وضعیت اقتصادی به پرسشنامه سلامت عمومی با اعتبار82/0 پاسخ دادند. داده­ها با آزمون آماری مجذور کا و t گروه­های مستقل با نرم افزار Spss تجزیه و تحلیل شد.

یافته‌ها: بین مادران مورد و شاهد از نظر سن بارداری، قد، فاصله­ی بین دو بارداری، افزایش وزن طول بارداری، وضعیت اقتصادی، وضعیت تغذیه و سلامت عمومی(روانی) تفاوت معناداری مشاهده شد(01/0 P).

نتیجه گیری: عوامل مختلفی بر وزن نوزادان به هنگام تولد اثر دارند. لذا کاهش نرخ کم وزنی به عنوان یکی از شاخص‌های مهم بهداشتی جامعه، مستلزم همکاری متقابل گروه­ها و سازمان­های مختلفی از جمله وزارت بهداشت و درمان، مراکز مشاوره و روان درمانی و صدا و سیما خواهد بود.

---

زمینه و هدف: علیرغم اطلاعات فراوان درباره عوامل خطر بیمارهای عروق کرونر، بین این عوامل و درگیری عروق کرونر اختلاف نظر است. این مطالعه جهت تعیین نسبت شانس خطر تعداد عروق گرفتار و برخی عوامل خطر در بیماران پس از آنژیوگرافی انجام شد.

روش بررسی: در این مطالعه توصیفی، تحلیلی 2390 نفر در مرکز آنژیوگرافی کوثر استان گلستان بصورت سرشماری انتخاب و وارد مطالعه شدند. اطلاعات شامل سن، جنس، نمایه توده بدنی، فشار خون، دیابت، سیگار و اعتیاد به مواد مخدر بود. تعداد عروق گرفتار با آنژیوگرافی مشخص شد. آنالیز داده‌ها با استفاده از روشهای آماری انالیز واریانس یک طرفه و رگرسیون لجستیک در محیط نرم افزاری 16 spss انجام گرفت.

یافته‌ها: نمونه‌ها 2/58% مرد با میانگین و انحراف معیار سنی10±9/57 سال داشتند، بین سن، جنس و توده بدنی با درگیری عروق ارتباط معنی دار آماری وجود داشت. در این مطالعه بیماران با درگیری یک رگ در مقایسه با درگیری بیشتر از یک رگ در مدل رگرسیون لجستیک چندگانه نشان داد که جنس مرد با 329/1=OR، داشتن فشارخون بالا با 25/1=OR و قند خون بیشتر از 126 با 20/1=OR می‌توانند خطرات بالقوه‌ای برای ابتلا به درگیری بیشتر از یک رگ باشند، ولی متغیرهای سن، توده بدنی، سیگاری و اعتیاد به مواد مخدر دارای رابطه آماری معنی دار با درگیری بیشتر از یک رگ نداشتند.

نتیجه‌گیری: جنس مرد، پرفشاری خون و دیابت از عوامل خطر ساز اصلی برای درگیری بیش از یک رگ می‌باشند.

---

زمینه و هدف: خودباوری یک پندار روانشناختی است که در طول دوران رشد در وجود هرکس شکل می‌گیرد و به سادگی و سرعت قابل تغییر نیست. هدف از این مطالعه ارزشیابی خودباوری مدیران پرستاری در بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی تهران و رابطه آن با رضایتمندی بیماران بود.

روش بررسی:  بر طبق یک مطالعه مقطعی، 400 نفر(شامل 200 مدیر پرستاری و 200 بیمار) از بخشهای مختلف بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی تهران مورد مصاحبه قرار گرفتند. با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد، میزان خودباوری مدیران پرستاری و رضایت عمومی بیماران مورد بررسی قرار گرفت. داده‌ها پس از ورود به نرم افزار آماری Stata با استفاده از آزمونهای ناپارامتری آنالیز واریانس و ضریب همبستگی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و 05/0>P بعنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد.

یافته‌ها: از میان 200 مدیر پرستاری مورد مطالعه،‌ 58 نفر(29%) مرد و 142 نفر(71%) زن بودند. میانگین و انحراف معیار امتیاز خودبـاوری مدیران پرستاری 8/19±9/134 بدست آمد همچنین از 200 بیمار مورد مطالعه،‌ 81(5/40%) مـرد و 118(5/59) زن بـودند. میـانگیـن و انحـراف معـیار امتیاز رضـایـت بیـماران بـرابـر 2/18± 57 بدسـت آمـد کـه سطـح تحصیـلات(005/0=P) و وضعیـت بیـمه(0001/0 

نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد که مدیران پرستاری زن، نسبت به همکاران مرد خود،‌ خودباوری کمتری دارند. خودباوری مدیران پرستاری باعث کاهش رضایتمندی بیماران می‌گردد.

---

  زمینه و هدف : ریزش موی آندروژنیک در زنان شرایطی رایج است که به علل مختلفی وابسته بوده و شدت آن با سن مرتبط می‌باشد. ریزش موی زنان ارتباط قوی با هورمون و عدم تعادل آن دارد. هدف این مطالعه تعیین رابطه سطح سرمی هورمونهای TSH ، T4 ، تستوسترون آزاد، پرولاکتین و پروتئینهای متصل ‌شونده به هورمونهای جنسی مانند Alb و SHBG در خانمهای مبتلا به ریزش مو در مقایسه با گروه شاهد بود.

  روش بررسی: این مطالعه به صورت مقطعی- مورد شاهدی، بر روی تعداد 71 خانم با ریزش مو و 70 خانم بدون ریزش مو(طبیعی) که از درمانگاههای تخصصی پوست و مو انتخاب شده بودند و در گروه سنی 50-15 سال قرار داشتند، انجام شد. سطح هورمون‌ها و SHBG به روش الیزا و Alb به روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد. تحلیل داده‌ها توسط Independent T test انجام شد.

  یافته‌ها : پس از آنالیز داده‌ها، سطح هورمون TSH ، هورمون تیروئیدی T4 و هورمون پرولاکتین و پروتئین‌های SHBG و Alb در میان دو گروه دارای تفاوت غیر معنی دار بودند. هورمون تستوسترون آزاد دارای تفاوت معنی دار میان دو گروه بو د(000/0= P ) و میانگین سطح سرمی آن در بیماران بیشتر بود.

  نتیجه ‌ گیری: از آنجاییکه آندروژنها مهمترین نقش را در تنظیم بیولوژیک سیکل مو در خانمها دارند و تفاوت معنی دار در سطح تستوسترون آزاد میان دو گروه بیمار و شاهد وجود داشت، پیشنهاد می‌گردد که میزان تستوسترون آزاد در خانمهای با ریزش موی آندروژنیک مورد بررسی قرار گیرد.

---

زمینه و هدف : لیشمانیوز جلدی در بسیاری از کشورهای گرمسیری و نیمه گرمسیری دنیا شایع بوده و پیامدهای اقتصادی نامطلوبی به همراه دارد. این مطالعه با هدف برآورد بهای تمام شده خدمات بهداشتی درمانی ارائه شده به مبتلایان به لیشمانیوز جلدی در استان قم صورت گرفت.

روش بررسی: این مطالعه به صورت توصیفی – مقطعی است که براساس داده‌های موجود از 638 بیماران طی سالهای 90- 1388 انجام گرفته است. ابتدا با استفاده از فرم‌های دست ساخت محقق هزینه‌های مستقیم و سربار در مناطق تحت مطالعه با مراجعه به اسناد حسابداری استخراج و سپس بهای پرداختی از جیب بیمار نیز جمع آوری و پس از ثبت در فرمهای مربوطه، با استفاده از نرم افزار excel و روشهای محاسبه بهای تمام شده، بهای تمام شده خدمات به بیماران برآورد شد.

یافته‌ها : در کل، بیش از 1600 میلیون ریال صرف ارائه خدمات بهداشتی درمانی به 638 بیمار مبتلا به لیشمانیوز جلدی گردیده است. هزینه های مستقیم ارائه خدمات بهداشتی درمانی حدود هزار میلیون ریال، سربار حدود 600 میلیون ریال، بهای تمام شده دولتی برای هر بیمار 2520 هزار ریال، پرداخت از جیب، برای هر بیمار حدود 240 هزار ریال و متوسط کل قیمت تمام شده طی این مدت به هر بیمار 2760 هزار ریال برآورد گردید.

نتیجه‌گیری: هزینه‌های قابل توجهی برای تشخیص و درمان لیشمانیوز در استان قم صرف می‌شود. لذا برنامه ریزان بهداشتی باید پیشگیری از این بیماری را در اولویت قرار دهند.

---

زمینه و هدف : داشتن آمادگی در برابر زلزله برای بیمارستان‌ها با توجه به نوع کارکرد آن‌ها و قرار داشتن در اولین جایگاه مراجعه‌ی آسیب دیدگان، اهمیت بسزایی دارد. مطالعه‌ی حاضر با هدف ارزیابی عوامل مؤثر در میزان آمادگی بیمارستان‌های آموزشی درمانی منتخب دانشگاه علوم پزشکی تهران برای مقابله با خطر زلزله انجام شد.

روش بررسی: این مطالعه‌‌ از نوع توصیفی- تحلیلی بود که بصورت مقطعی در بیمارستان‌‌‌ های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1391 اجرا گردید. داده‌ها از طریق چک لیست، بصورت مصاحبه و مشاهده‌ی مستندات گردآوری شد. تجزیه تحلیل داده‌ها به کمک نرم افزار SPSS19 و با استفاده از آزمون‌های آماری Pearson correlation ، ANOVA و T-test انجام گردید.

یافته‌ها : بیشترین و کمترین میزان آمادگی در برابر خطر زلزله به ترتیب در حیطه‌ی مدیریت برنامه­ی‌ حوادث غیر مترقبه و حیطه­ی‌ برنامه ریزی کاهش خطرات ساختمانی بود. بطور کلی میزان آمادگی بیمارستان‌های مورد مطالعه در برابر خطر زلزله در سطح متوسط(81/51 درصد) ارزیابی شد. میان حیطه‌ی برنامه‌ی آموزشی بیمارستان با حیطه‌های برنامه ریزی کاهش خطرات ساختمانی(045/0 = p و 644/0 = r ) و برنامه ریزی اقدامات بهداشت محیط بیمارستان(048/0 = p و 636/0 = r ) رابطه‌ی معنی‌داری وجود داشت.

نتیجه‌گیری: با توجه به ارتباط معنادار حیطه­ی‌ آموزشی با دیگر حیطه‌های ذکر شده، پیشنهاد می‌شود ضمن تدوین برنامه‌های آموزشی کوتاه مدت در زمینه­ی‌ مدیریت بحران و اجرای مداوم آن‌ها، حتی المقدور مقاوم سازی غیر سازه‌ای بیمارستان‌ها به عنوان یک اولویت مد نظر قرار گیرد.

---

زمینه و هدف: به‌رغم تمام مزیت‌های ذاتی فناوری اطلاعات در بخش سلامت، هنوز بکارگیری آن با مقاومت کارکنان در برابر پذیرش فناوری اطلاعات همراه است. هدف این مطالعه بررسی عوامل موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات توسط کارکنان بخش مدارک پزشکی بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران بر اساس مدل پذیرش فناوری در سال 1390 بود.

روش بررسی: پیمایشی از نوع توصیفی – تحلیلی بود. جامعه پژوهش 363 نفر کارکنان بخش مدارک پزشکی بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران بودند که 123 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه بود که روایی و پایایی آن به تایید رسید. داده‌ها پس از گردآوری و ورود به کامپیوتر توسط نرم افزار آماری SPSS و روش‌‌های توصیفی و استنباطی و آزمون رو- اسپیرمن تحلیل شدند.

یافته‌ها: ارتباط مستقیم و مثبتی بین برداشت ذهنی از سهولت استفاده ( PEOU ) با نگرش کارکنان نسبت به فناوری اطلاعات و میزان استفاده واقعی از آن وجود دارد(14/0 = R و05/0 = P ؛ 36/0 = R و05/0 = P ). همچنین برداشت ذهنی از مفیدبودن فناوری اطلاعات ( PU ) بر متغیرهای نگرش کارکنان نسبت به فناوری اطلاعات و میزان استفاده واقعی آن‌ها از فناوری اطلاعات تاثیر مستقیم و معنی‌داری دارد(22/0 = R و05/0 = P ؛ 37/0 = R و05/0 = P ) .

نتیجه‌گیری: برداشت ذهنی از سودمندی استفاده و برداشت ذهنی از سهولت استفاده از فناوری اطلاعات، فاکتورهای تعیین کننده در پذیرش فناوری اطلاعات از سوی کارکنان بخش مدارک پزشکی هستند . لذا پیشنهاد می شود در پیاده‌سازی سیستم‌های فناوری اطلاعات در این بخش دو اصل بالا مدنظر تیم های برنامه‌ریزی و پیاده‌سازی قرار گیرند.

---

زمینه و هدف: جنبش دسترسی آزاد نهضت نوظهوری در ارتباطات علمی است که نیازمندان اطلاعاتی برای دسترسی به یافته‌های علمی محدودیتی ندارند و هزینه‌ای پرداخت نمی‌کنند . پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان آشنایی و نگرش اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران نسبت به جنبش دسترسی آزاد به اطلاعات علمی انجام شد.

روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی از نوع توصیفی بود. جامعه مورد پژوهش اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران بودند که 163 نفر از آن‌ها با روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه بود که روایی و پایایی آن سنجیده شد. داده‌ها پس از گردآوری و تحلیل به وسیله روش‌های آماری توصیفی و استنباطی و نرم افزار SPSS تحلیل شد.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد در مجموع 50 درصد(83 نفر) از جامعه با جنبش دسترسی آزاد به اطلاعات علمی آشنایی متوسط و متوسط به بالا دارند. میزان آشنایی جامعه با روش‌های دسترسی آزاد به اطلاعات علمی نیز در حد متوسط است. بیش از 70 درصد(114 نفر) از جامعه نسبت به جنبش دسترسی آزاد به اطلاعات علمی نگرش مثبت دارند.

نتیجه‌گیری: میزان آشنایی اعضای هیات علمی با جنبش دسترسی آزاد نسبتاً پایین است، اما یافته‌‌ها نشان می‌دهد بعد از آگاهی‌رسانی کلی در این خصوص به آن‌ها، نگرش اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران نسبت به جنبش دسترسی آزاد به اطلاعات علمی مثبت است. بنابراین جنبش دسترسی آزاد به اطلاعات علمی می‌تواند جایگزین مناسبی در روش‌های ارتباط علمی باشد.

---

 

زمینه و هدف: ایزوفلوران ماده­ی بیهوشی‌استنشاقی پرکاربرد و انتخابی در جراحی­های سیستم عصبی است. تحقیقات نشان می­دهد که پس از بیهوشی با اترهای هالوژنه از جمله ایزوفلوران، ممکن است افزایش موقت در میزان آنزیم­های کبدی به وجود آید که آسیب­های کبدی را در پی دارد. پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر ایزوفلوران بر میزان فعالیت آنزیم­های ALT-AST-ALP-GGT بعنوان شاخصی از عملکرد کبد انجام پذیرفت.

 

روش بررسی: این مطالعه بر روی 40 بیمار بدون هیچگونه بیماری کبدی که تحت عمل جراحی سیستم عصبی در بیمارستان میلاد تهران قرار گرفتند، انجام شده است. میزان فعالیت آنزیم­های GGT،ALP،ALT، ASTسرم این بیماران قبل، 24 و 72 ساعت پس از بیهوشی به روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد.

 

یافته‌ها: میزان آنزیم‌های AST،ALP در مقایسه‌ی سه زمان با هم، تغییرات غیر معنی دار داشتند. اما آنزیم  ALTدر72 ساعت(022/0P=) و 24 ساعت(014/0P=) پس از بیهوشی نسبت به قبل از آن افزایش معنی دار داشت. میزان آنزیم GGT در 72 ساعت پس از بیهوشی نسبت به قبل از آن افزایش معنی دار داشت(002/0P=). همچنین در میزان این آنزیم در 24 با 72 ساعت پس از بیهوشی تفاوت معنی دار مشاهده شد(041/0P=).

 

نتیجه‌گیری: تغییرات معنی دار مشاهده شده در میزان آنزیم‌های ALT،GGT در زمان‌های ذکر شده، ممکن است به دلیل آسیب‌های احتمالی پارانشیم کبدی و انسداد مجاری صفراوی در اثر استفاده از ایزوفلوران یا داروهایی مانند میدازولام، باشد. لذا سنجش این آنزیم‌ها در بررسی عملکرد کبدی بیماران، می‌تواند برای اقدامات احتمالی بعدی مفید باشد.

 

---

زمینه و هدف: سرطان پستان شایعترین نوع سرطان در میان زنان است. ایزوفلاون‌ها زیرمجموعه‌ای از فیتواستروژن‌ها هستند که دارای خواصی شبیه استروژن پستانداران می‌باشند. گیاه یونجه دارای ایزوفلاون بالایی است. هدف مطالعه‌ی حاضر تعیین اثر ایزوفلاون‌های گیاه یونجه روی سرطان پستان و پروفیل لیپید در این بیماران است.

روش بررسی: 30 رأس موش آزمایشگاهی BALB-C انتخاب و به چهار گروه دسته‌بندی شدند. گروه اول و دوم به روش کاشت سلولی به سرطان پستان مبتلا گشتند. گروه سوم و چهارم سالم ماندند. عصاره‌ی یونجه به روش تقطیر در خلأ تهیه شد و گروه‌های اول و سوم عصاره‌ی یونجه را دریافت نمودند. گروه دوم و چهارم(شاهد) هیچ دارویی دریافت نکردند. بعد از 6 هفته از خون تمامی موش‌ها سرم تهیه گردید. غلظت استرادیول، LDL - کلسترول، HDL - کلسترول و کلسترول تام در سرم اندازه‌گیری شد. آنالیز آماری داده‌ها با آزمون t-student و برنامه آماری Graphpad انجام شد. سطح معنی‌داری برابر 0/05 =P بود. 

یافته‌ها: میزان استرادیول در گروه اول نسبت به دوم کاهش معنی‌داری پیدا کرد(0/00 =P). میزان کلسترول تام در گروه اول نسبت به دوم کاهش معنی‌داری پیدا نمود(0/00=LDL  .   (P - کلسترول در گروه اول نسبت به دوم کاهش معنی‌داری نشان داد(0/00=HDL . (P- کلسترول در گروه اول نسبت به دوم افزایش نشان داد که این مقدار، معنی‌دار نبود(0/09 =P).

نتیجه‌گیری: عصاره‌ی یونجه با اثر بر روی میزان استرادیول و پروفیل لیپید در موشهای مبتلا به سرطان پستان می‌تواند در بهبود شرایط بیماری مفید باشد.

---

 زمینه و هدف: هر نظام آموزشی مستلزم آن است که پژوهش و ارزشیابی آموزشی درباره دوره‌های آموزشی آن انجام پذیرد. هدف از این مطالعه ارزشیابی دوره‌های کارآموزی و کارورزی در علوم پایه و بالینی در بیمارستانها براساس نظرسنجی از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران بود.

روش بررسی: این یک مطالعه‌ی مقطعی و از نوع توصیفی تحلیلی بود. ابزار گردآوری داده‌ها را پرسش نامه شامل 14 گویه و 5 گزینه تشکیل می‌داد. در این مطالعه، مرکز مطالعات و توسعه آموزش دانشگاه علوم پزشکی تهران با هدف انطباق آموزش با نیازهای جامعه و ارتقای کیفیت با استفاده از پرسش نامه‌ی نظرسنجی خودایفا، با امتیاز آلفا کرونباخ 81/0 از کل دانشجویان دوره‌های کارآموزی در رشته‌های تحصیلی مدیریت خدمات بهداشتی، کاردرمانی، شنوایی سنجی، گفتار درمانی، فیزیوتراپی و کارورزی در علوم بالینی(جراحی داخلی، پوست، چشم و کودکان) که در مجموع 185 نفر بودند، در سال 1390 نظرسنجی نمود.

 یافته‌ها: میانگین کل نتایج ارزشیابی از برنامه دوره‌های کارآموزی و کارورزی به ترتیب در کلاس نظری و در ارتباط با آموزش کاربردی برابر 32/3%، مهارتهای ذهنی 98/2%، مهارتهای ارتباطی 38/3% و مهارتهای عملی 29/3% بود. میزان رضایتمندی دانشجویان از کیفیت برنامه‌های آموزشی در دوره‌های کارآموزی و کارورزی نیز برابر 2/50% بدست آمد.

 نتیجه‌گیری: مدیران و سیاست گذاران آموزشی دانشگاه در برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های آموزشی و همچنین در استفاده از منابع بالقوه برای تحقق هدفها و دستیابی به کیفیت آموزشی، بسیار کوشش نمودند، اما تلاش بیشتری نیاز است.

---

زمینه و هدف: با توجه به صدمات بالقوه­ی ناشی از اطلاعات نادرست و ناکافی در صفحات وب، هدف این مطالعه، ارزیابی و تعیین وضعیت صفحات وب فارسی مرتبط با تغذیه براساس معیار سیلبرگ می­باشد.

روش بررسی: صفحات وب مرتبط با تغذیه با استفاده از ۵ موتور جستجوگر و صفحه پیوندها، و با استفاده از ۲۰ کلیدواژه مرتبط با تغذیه پیدا شدند. 50 نتیجه اول جستجوی هر کلیدواژه در هر موتور جستجو در صورت مطابقت با معیارهای ورود، بررسی گردید. از هر پایگاه 3 مطلب مرتبط با تغذیه به صورت تصادفی انتخاب شد و چک لیست سیلبرگ به همراه شاخص­های کیفی با روش مشاهده تکمیل گردید و داده­ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS توصیف شد.

یافته‌ها: ۵۶ پایگاه اینترنتی شامل ۴۷ وب­سایت و ۹ وبلاگ به عنوان پایگاه­های حاوی مطالب تغذیه­ای شناخته شدند. زمینه‌ی فعالیت ۳۰ پایگاه درباره‌ی تغذیه و ۱۴ پایگاه در زمینه­ ی سلامت، و مابقی پایگاه­ها خبری، اطلاعات عمومی و آشپزی بودند. میانگین نمره سیلبرگ برای وب­سایت­ها ۱/۹±۲/۳ از ۹ و برای وبلاگ‌ها ۱/۳±۱/۷۵ از 9  بود. بالاترین نمره در این مطالعه ۸(۱ پایگاه)، و پایین­ترین نمره صفر(۱۳ پایگاه) بود. ۸۲/۵% پایگاه­ها منابع استفاده شده در تدوین مطالب، و ۶۴/۹% پایگاه­ها نام نویسنده‌ی مطالب را ذکر نکرده بودند و ۹۴ درصد پایگاه­ها فاقد هرگونه افشاگر مبنی بر رد مسئولیت در قبال درستی اطلاعات بودند.

نتیجه‌گیری: نامطلوب بودن کیفیت پایگاه­ها و اهمیت علم تغذیه، راه اندازی و گسترش صفحات وب فارسی قابل اعتماد را جهت ارتقای آگاهی همگان در زمینه‌ی موضوعات تغذیه­ای ایجاب می­کند.

---

زمینه و هدف: یادگیری در محیط‌های بهداشتی درمانی، که در آن دانش و مهارت به دلیل پیشرفت‌های مداوم در علم و پزشکی می‌تواند به سرعت از رده خارج شود، ضروری است. یادگیری سازمانی، فرایندی است پویا که سازمان را قادر می‌سازد تا به سرعت با تغییر سازگاری یابد. هدف از این مطالعه، تعیین وضعیت یادگیری سازمانی در یک سازمان بهداشتی و درمانی بود.

روش بررسی: این مطالعه به صورت مقطعی و توصیفی در بین 200 نفر از پرستاران یک سازمان بهداشتی و درمانی دولتی در شهر تهران انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه ابعاد یادگیری سازمانی جمع‌آوری شد، و سپس با استفاده از روش‌های آماری توصیفی، شامل فراوانی، درصد، میانگین، و انحراف معیار، ارائه شدند.

یافته‌ها: میانگین نمره کلی یادگیری سازمانی در سازمان مورد بررسی 0/69±3/36 بود که وضعیت نسبتاً خوبی را نشان داد. بین ابعاد مختلف سازمان یادگیرنده، بالاترین مقدار مربوط به یادگیری مداوم با میانگین(0/39±3/44)، و پایین‌ترین مقدار مربوط به توانمندسازی کارکنان با میانگین(0/06±2/72) بود.

نتیجه‌گیری: میزان استقرار سازمان یادگیرنده و مولفه‌های آن در سازمان مذکور وضعیت مناسبی دارد. یافته‌های این مطالعه، اطلاعات مفیدی در مورد حیطه‌هایی از یادگیری که نیاز به بهبود دارند، برای مدیران این سازمان فراهم می‌کند.

---

زمینه و هدف: ارزیابی و ارتقای کیفیت زندگی کاری کارکنان یکی از وظایف مهم مدیران در هر سازمان است. هدف این مطالعه طراحی و تدوین پرسشنامه ای به منظور ارزیابی کیفیت زندگی کاری دستیاران رشته های تخصصی پزشکی و تعیین روایی و پایایی آن می باشد. 
روش بررسی: با استفاده از جستجوی کتابخانه ای و اینترنتی پرسشنامه هایی که برای اندازه گیری کیفیت زندگی کاری کارکنان استفاده شده بود، جمع آوری گردید و با روش دلفی پرسشنامه ای جامع جهت اندازه گیری کیفیت زندگی کاری دستیاران تدوین شد. این پرسشنامه بین 14 دستیار دانشگاه علوم پزشکی تهران در دو مقطع متفاوت با فاصله ی یک هفته توزیع و تکمیل گردید. سپس پایایی آن به وسیله آزمون α کرونباخ سنجیده شد. برای تعیین روایی(Validity) پرسشنامه کیفیت زندگی کاری از نظر 5 متخصص در زمینه ی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، آموزش پزشکی و اقتصاد بهداشت استفاده شد.  
یافته ها: دسته بندی α کرونباخ برای سنجش پایایی به این ترتیب بود: خیلی خوب 1-0/9، خوب 0/89-0/8، متوسط 0/79-0/7،  ضعیف 0/69-0/6، خیلی ضعیف زیر 0/59.
نتیجه گیری: نتایج آزمون آلفا کرونباخ برای پایایی کل سوالات و برای هر طبقه از سوالات نشانگر پایایی نسبتاً بالا بود، لذا پرسشنامه مورد استفاده قابل استفاده در مطالعات بعدی می‌باشد. 

---

زمینه و هدف: ایمنی، یکی از اجزای مهم در کیفیت مراقبت های بهداشتی درمانی است که عدم توجه به آن نتایج زیان باری را به همراه خواهد داشت. مطالعه حاضر با هدف تعیین وضعیت مدیریت ایمنی در بیمارستان های منتخب دانشگاه علوم پزشکی تهران به انجام رسید.
روش بررسی: این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی و مقطعی بوده که در چهار بیمارستان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1391 به انجام رسید. گردآوری داده ها از طریق چک لیست مدیریت ایمنی روا و پایا شامل 109 سوال در سه حیطه: سازمان و مدیریت کمیته ایمنی و حوادث، ارزیابی سازمان و ساختار بیمارستان و استانداردهای ارزیابی اتاق های عمل از دیدگاه مدیریت ایمنی، در مقیاس لیکرت پنج گزینه ای انجام گرفت. آنالیز داده ها با استفاده از نرم افزار آماری 20 SPSS و میانگین و انحراف معیار و آزمون کروسکال والیس صورت گرفت.
یافته ها: در مولفه ارزیابی سازمان بیمارستان و ساختار آن از دیدگاه مدیریت ایمنی، ارزیابی ساختار سازمانی بیمارستان از دیدگاه مدیریت ایمنی هر یک از بیمارستان ها در وضعیت مناسبی قرار داشت(72/50). در نتایج حاصل از ارزیابی اتاق های عمل از دیدگاه مدیریت ایمنی، بیشترین میانگین امتیاز کسب شده از سوی بیمارستان ها در این حوزه مربوط به بیمارستان 1 با امتیاز 90/00 و کمترین آن به بیمارستان 4 مربوط می شد(69/09).

نتیجه گیری: با توجه به نتایج، وضعیت ایمنی در این بیمارستان ها در حد قابل قبول تعیین شد. لیکن به نظر می رسد نظارت بر مدیریت ایمنی و برگزاری دوره های آموزشی مداوم، ضروری می باشد.