محمد احمدیان، زهرا مولایی، منیره رحیمخانی، شعبان علیزاده، فریبا نباتچیان، نسرین دشتی، حمید چوبینه، بهرام نیکمنش، یوسف عرفانی، مهدی زوار، رضا افریشم، زیبا مجیدی، علیرضا اطیفی، محمد ابراهیمی سیاهبومی، آزاده امیدخدا،
دوره 20، شماره 1 - ( 2-1405 )
چکیده
زمینه و هدف: آمادهسازی دانشجویان علوم آزمایشگاهی برای ورود به دورهی کارآموزی بالینی نیازمند تقویت مهارتهای عملی و مرور مؤثر مباحث نظری آموزشدیده در سالهای نخست تحصیل است. مطالعهی حاضر با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی مدرسه تابستانی مهارتهای آزمایشگاهی جهت افزایش آمادگی دانشجویان پیش از ورود به دورهی کارآموزی انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش طی دو سال تحصیلی متوالی(۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳-۱۴۰۲) در دانشکده پیراپزشکی و با همکاری گروههای علوم آزمایشگاهی، هماتولوژی و انتقال خون و کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی انجام گردید. نیازهای آموزشی دانشجویان از طریق مصاحبه شناسایی شد. سپس شش کارگاه عملی تخصصی شامل هماتولوژی و بانک خون، بیوشیمی، ایمونولوژی و سرولوژی، میکروبشناسی، انگلشناسی و هورمونشناسی و درمان ناباروری طراحی و برگزار گردید. کیفیت دورهها با پرسشنامهی محققساخته ارزیابی گردید. پرسشنامهای براساس بررسی متون و با توجه به اهداف پژوهش طراحی شد که روایی صوری و محتوایی این پرسشنامه از نظر کیفی از طریق نظر استادان مجرب(۵ نفر اعضای هیئتعلمی گروه علوم آزمایشگاهی) بررسی و تأیید گردید و پایایی آن براساس ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۲ محاسبه و تأیید شد. گویههای پرسشنامه با مقیاس لیکرت ۵ گزینهای از کاملاً مخالفم(۱) تا کاملاً موافقم(۵) میزان رضایت دانشجویان را سنجید. تجزیهوتحلیل آماری با استفاده از نرمافزار آماری SPSS صورت گرفت. تأثیر دورهها بر توانمندی دانشجویان پس از کارآموزی نیز با پرسشنامه سنجیده شد.
یافتهها: براساس نتایج حاصل از پرسشنامههای تکمیل شده توسط دانشجویان ۹۳/۳% از شرکتکنندگان از کلیت اجرای مدرسه تابستانی ابراز رضایت نمودند. جزییات بیشتر نشان داد که ۹۱/۶% از دانشجویان معتقد بودند که این مدرسه تابستانی در ارتقای مهارتهای عملی آنها تأثیرگذار بوده است. همچنین، ۷۸/۸% از شرکتکنندگان به محیط آموزشی فراهم شده در جهت یادگیری عملی امتیاز مثبت دادند و ۹۳/۹% رضایت خود را از نظارت و بازخورد ارایه شده توسط استادان اعلام کردند. براساس نتایج حاصل از پرسشنامهها پس از پایان دورهی کارآموزی ۱۲واحدی، بهطور میانگین، ۷۷/۷% از دانشجویان اظهار داشتند که شرکت در مدرسه تابستانی موجب افزایش اعتماد به نفس و توانایی آنان در اجرای تستهای آزمایشگاهی در طول دوره کارآموزی شده است. همچنین، ۶۶/۶% از شرکتکنندگان این دوره را بهعنوان عامل مؤثری در ارتقای آمادگی برای ورود به محیط بالینی بیمارستان ارزیابی نمودند بیش از ۹۰% کارگاهها را مفید برای تثبیت دانش دانستند.
نتیجهگیری: بهنظر میرسد که مدرسه تابستانی مهارتهای آزمایشگاهی، توانسته است رضایت و آمادگی دانشجویان را برای ورود به محیط بالینی افزایش دهد. توصیه میشود چنین برنامههایی بهعنوان بخشی از برنامه درسی علوم آزمایشگاهی تدوین و اجرا گردد.
