فرید غفاری، سید امیرحسین پیشگویی، آرمین زارعیان، سیمن تاج شریفی فر، سمیه آزرمی،
دوره 19، شماره 3 - ( 6-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: حوادث CBRN (حوادث شیمیایی، بیولوژیک، رادیولوژیک و هستهای) اغلب قابلمشاهده و پیشبینی نبوده و باعث ایجاد ترس و اضطراب و اختلال در ارایهی خدمات بهداشتی درمانی در جامعه میشود. پیامدها و هزینههای بالقوه عدم آمادگی برای حوادث CBRN میتواند بسیار زیاد باشد. واکنش سریع و مناسب به حوادث CBRN، میتواند نقش مهمی در کاهش اثرات مضر سلامت جسمی و کاهش مرگومیر این حوادث داشته باشد که این عوامل به میزان آمادگی کارکنان اورژانس بیمارستانها بستگی دارد. این مطالعه با هدف تبیین تجارب کارکنان بالینی اورژانس بیمارستانها در زمینهی آمادگی در مواجهه با حوادث CBRN در سال ۱۴۰۳ در تهران انجام شد.
روش بررسی: پژوهش حاضر یک پژوهش کیفی و از نوع تحلیل محتوای قراردادی است. جامعهی پژوهش را کارکنان بالینی اورژانس چهار بیمارستان شامل یک بیمارستان آموزشی ـ تخصصی، دو بیمارستان دولتی- عمومی و یک بیمارستان خصوصی ـ عمومی تشکیل میدادند. انتخاب مشارکتکنندگان بهصورت هدفمند و گلوله برفی و با حداکثر تنوع از بین کارکنان بالینی اورژانس بیمارستانهای استان تهران بود. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته با ۱۳ نفر بود و نمونهگیری تا رسیدن به اشباع دادهها ادامه یافت. جهت تحلیل دادهها از رویکرد کیفی Graneheim و Lundman و جهت مدیریت دادههای کیفی از نرمافزار MAXQDA نسخهی ۲۰۲۲ استفاده شد.
یافتهها: در این مطالعه با ۱۳ نفر از کارکنان بالینی اورژانس بیمارستان شامل پرستاران، مدیران پرستاری، پزشکان و کارشناسان علومآزمایشگاهی(۸ مرد و ۵ زن) با میانگین سابقهکاری ۱۳ سال و ۱۱ ماه مصاحبه شد. یافتهها در قالب ۷ طبقه اصلی (منابع، آموزش و تمرین، کنترل آلودگی، هماهنگی، برنامهریزی و دستورالعملها، مدیریت و درمان مصدومان، ساختار)، ۱۳ زیرطبقه و ۳۵ کد معنایی استخراج گردید. نتایج نشان داد که کمبود آموزشهای تخصصی، نبود زیرساختهای مناسب برای آلودگیزدایی و ضعف در هماهنگی درونبخشی و برونبخشی از مهمترین چالشهای آمادگی کارکنان اورژانس در مواجهه با حوادث CBRN است. همچنین، مشارکتکنندگان بر ضرورت فراهمسازی تجهیزات حفاظت فردی، تدوین دستورالعملهای مشخص و برگزاری مانورهای دورهای تأکید داشتند.
نتیجهگیری: در حال حاضر میزان آمادگی کارکنان بالینی اورژانس بیمارستانها در پاسخ به حوادث CBRN محدود است. کارکنان بخش اورژانس نقش حیاتی را در پاسخ به حوادث CBRN ایفا خواهند کرد؛ بنابراین در راستای کاملاً مؤثر بودن تلاشهای آمادگی و پاسخ آنها و با توجه به افزایش تهدیدات CBRN در سراسر جهان، اتخاذ استراتژیهای آمادگی، سیاستها، برنامهها، هماهنگیها، بودجه و سایر اقدامات لازم جهت افزایش آمادگی کارکنان اورژانس در مقابل حوادث CBRN توصیه میشود.