192 نتیجه برای As
رضا صفدری، محبوبه میرزائی، ماهنی مهدی بگلی،
دوره 12، شماره 2 - ( 4-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: از آنجاییکه شاخصهای ایمنی، عملکردی و نتیجهای میتواند منجر به بهبود کیفیت مراقبتها شود بنابراین شاخصهای ایمنی بیمار برای پایش و ایجاد ایمنی در مراقبتها مورد نیازند. مطالعهی حاضر با هدف تدوین مجموعه شاخصهای ایمنی بیمار بهمنظور پایش در داشبورد ایمنی بیمار انجام گرفت.
روش بررسی: با مرور متون و بررسی شاخصهای ایمنی بیمار، ارایه شده در کشورهای استرالیا، انگلستان و سازمانهای AHRQ،ESQH ، OECD مجموعه شاخصهای ایمنی بیمار جمعآوری گردید. سپس شاخصها طی فرایند دلفی در دو مرحله توسط کارکنان واحد ایمنی بیمار و بهبود کیفیت بیمارستانهای دولتی و کارشناسان ایمنی بیمار در معاونت درمان دانشگاه و ستاد مرکزی دانشگاه علوم پزشکی تهران اعتبارسنجی شد. تحلیل دادهها با ویرایش 13 نرمافزار SPSS و روشهای آمار توصیفی انجام گرفت.
یافتهها: با انجام مطالعهی حاضر، 62 شاخص ایمنی بیمار در 8 دستهی اصلی: شاخصهای بیمارستان ایمن، شاخصهای مرتبط با زایمان، شاخصهای مرتبط با جراحی، شاخصهای مرگ و میر، شاخصهای مرتبط با کنترل عفونت، شاخصهای مرتبط با خطاهای دارویی و تجویز، شاخص سقوط، سایر شاخصهای ویژه، طبقهبندی گردید.
نتیجهگیری: با توجه به شناسایی شاخصهای ایمنی بیمار در ابعاد مختلف، سنجش میزان اهمیت این شاخصها و نیز استفاده از آنها در قالب نرمافزار داشبورد در مراکز بهداشتی درمانی نقش بسزایی در ارتقای ایمنی بیمار و افزایش کیفیت خدمات بهداشتی درمانی خواهد داشت.
علی اکبر خاصه، شعله زکیانی، فرامرز سهیلی،
دوره 12، شماره 3 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: مطالعات علم سنجی یکی از کارامدترین روش های ارزشیابی علمی در پایگاه های اطلاعاتی معتبر است. هدف از این پژوهش بررسی پژوهش های سرطان پستان در ایران طی سال های 2000 تا 2016 است.
روش بررسی: این تحقیق دارای رویکرد کاربردی بوده و با استفاده از شاخص های علم سنجی انجام شد. جامعه ی آماری، مقالات نمایه شده مرتبط با سرطان پستان بین سال های 2000 تا 2016 توسط پژوهشگران ایران در وبگاه علوم بود.
یافتهها: پژوهشگران ایران در بازه ی زمانی 2000 تا 2016 تعداد 2198 مقاله در حوزه ی سرطان پستان منتشر کرده اند که حاکی از سیر صعودی و مستمر مطالعات انجام شده در این حوزه است. نتایج تحقیق نشان داد که قادری پرتولیدترین پژوهشگر حوزه سرطان پستان از نظر تعداد مقالات در ایران به شمار می رود، ابراهیمی و منتظری در رتبه های دوم و سوم قرار دارند. بالاترین شاخص اچ نیز به ترتیب به منتظری، قادری و ابراهیمی تعلق دارد. پژوهشگران ایران در حوزه ی سرطان پستان با پژوهشگران 65 کشور جهان و بیشتر با آمریکا و کانادا مشارکت علمی داشته اند. بیشترین همکاری داخلی بین پژوهشگران تهران و تبریز رُخ داده است. تحلیل کلیدواژه های به کار رفته در پژوهش های سرطان پستان در قالب ابرکلمه نشان داد که کلیدواژه های Apoptosis ،Iran و Polymorphism بیشترین فراوانی را در کلیدواژه های آثار مورد مطالعه داشته اند.
نتیجهگیری: سیر صعودی پژوهش های سرطان پستان نشانگر اهمیت روزافزون این حوزه در ایران می باشد. با توجه به رشد جهانی پژوهش های سرطان پستان و اهمیت مشارکت تحقیقاتی بین المللی، پژوهشگران ایرانی باید بیش از پیش به همکاری علمی با همتایان خود در خارج از کشور اقدام نمایند.
وحید چنگیزی، حسین صادقی، مریم علیزاده، عاطفه آقایی، محسن یزدانمهر،
دوره 12، شماره 3 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: سیستم دزیمتری Optically Stimulated Luminescence) OSL) بر مبنای تحریک نوری از جمله سیستمهایی است که میتواند بسیاری از ملزومات مورد نیاز به منظور اهداف آشکارسازی و حفاظت در برابر تشعشعات را در حوزه پزشکی و فضایی فراهم کند. کلسیم سولفید یکی از مواد سولفید قلیایی خاکی است که می تواند در این سیستم به عنوان آشکارساز به کار برده شود. این پژوهش به منظور بررسی برخی ویژگی های بلور کلسیم سولفید آلاییده شده با عناصر خاکی کمیاب به عنوان حساسه دزیمترOSL انجام شده است.
روش بررسی: در این پژوهش از شبیه سازی ترابرد پرتوها توسط کد شبیه سازی MCNP، میزان نرخ دز جذبی حاصل برای شروع آزمون های مشخصه یابی بلور کلسیم سولفید به کار گرفته شد. پس از ساخت قرص های کلسیم سولفید و انتخاب بهترین غلظت به کار رفته، آزمون های تعیین زمان انتظار خوانش آشکارساز، تکرارپذیری خوانش و خطی بودن پاسخ آشکار ساز انجام پذیرفت.
یافته ها: خوانش آشکارساز از زمان 8 دقیقه به بعد، ثبات در سیگنال را نشان داد و تا 30 دقیقه بررسی شد. تکرارپذیری مناسبی در محدودهی آماری محاسبه شده دیده شد و در محدودهی دزهای بین 100 تا 860 میلی گری، پاسخ دزیمتر به صورت خطی مشاهده گردید.
نتیجه گیری: مشاهدات و بررسی های آماری دلایل خوبی را برای استفاده از بلور کلسیم سولفید به عنوان ماده حساسه دزیمتر OSL نمایان می کند که در حوزه پزشکی و فضایی قابل استفاده خواهد بود.
مریم ولی زاده، لیلا روحی، سید حسین حجازی،
دوره 12، شماره 3 - ( 6-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: سرطان پستان یکی از شایعترین انواع سرطان ها و دومین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان میباشد. در سال های اخیر بسیاری از مطالعات علمی و پزشکی نشان می دهند که چای سبز دارای اثرات ضدتکثیری، آنتی موتاژنیک، آنتیاکسیدانی، ضدباکتری و ضدویروسی میباشد. برخی از پلی فنولهای چای سبز دارای فعالیت ضد سرطانی هستند. در مطالعه ی حاضر تاثیر عصاره ی چای سبز بر سلول سرطان پستان ردهSKBR3 ، در مقایسه با سلول های فیبروبلاست نرمال (HU-02) بررسی شد.
روش بررسی: رده ی سلول های SKBR3 و HU-02 برای مدت زمان 24، 48 و 72 ساعت در غلظت های مختلف 50، 100، 200، 400 و 800 میکروگرم/میلی لیتر عصاره چای سبز انکوبه شدند، سپس توان زیستی با روش رنگ سنجی MTS و میزان القا آپوپتوز به وسیله دستگاه فلوسیتومتری با کیت آنکسین-پروپیدیوم یدید (Annexin-PI) طبق دستورالعمل کیت بررسی گردید.
یافته ها: با افزایش غلظت عصاره چای سبز به صورت وابسته به دوز و زمان، توان زیستی سلول ها نسبت به گروه کنترل کاهش را نشان داد. افزایش وقوع آپوپتوز نیز در سایر گروه های آزمایشی نسبت به گروه کنترل چشمگیر بود، حال آنکه غلظت 800 میکروگرم/میلی لیتر عصاره چای سبز در سلول های SKBR3 موثرتر بود. چای سبز اثر معنی داری در سلول های HU-02 نشان نداد.
نتیجه گیری: از آنجاکه تکثیر سلولی و اختلال در وقوع آپوپتوز یکی از ویژگی های اصلی سلول های سرطانی است، چای سبز میتواند از طریق کاهش تکثیر سلولی و افزایش وقوع آپوپتوز در پیشگیری و درمان سرطان پستان استفاده شود.
فاطمه بهرامی بنان، محمدحسن شیخها، نسرین قاسمی، محمد مجدیزاده، بی بی فاطمه حقیرالسادات،
دوره 12، شماره 4 - ( 8-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: یکی از استراتژیهای موثر جهت هدفمند کردن شیمی درمانی در درمان سرطان، استفاده از نانوحاملهای لیپیدی است. در این مطالعه فرمولاسیون بهینهی نیوزومی دارای دوکسوروبیسین جهت مبارزهی بهتر با سلولهای سرطانی تهیه شده و مورد ارزیابیهای فیزیکوشیمیایی و سلولی قرار گرفته است.
روش بررسی: وزیکولهای نیوزومی با استفاده از فسفاتیدیل کولین(%20)، کلسترول(%22/5)، (Span60 (%52/5 و (DSPE-PEG2000 (%5 و با روش فیلم نازک تهیه شدند. دوکسوروبیسین به روش غیرفعال درون نیوزومها بارگذاری شد. بررسی شاخصه های فیزیکوشیمیایی آنها با استفاده از دستگاههای زتا سایزر، FTIR، SEM انجام و میزان رهایش دارو در دمای oC 37 و oC 44 محاسبه گردید. در پایان میزان سمیت نانوسامانه ی حامل دارو بروی رده ی سلولی KG-1 سرطان مغز استخوان بروش MTT سنجیده شد.
یافته ها: نیوزومهای حاوی دارو با اندازه nm 65/2±160/37، د94/18 درصد میزان راندمان انکپسولاسیون، پتانسیل زتا 1/24±mV -58/11 و شاخص پراکندگی 0/02±0/234 میباشد. رهایش دارو در این نانوسامانه کنترل شده است و بررسی FTIR و SEM، نشان داد که دارو و نانوسامانه برهمکنشی نداشته و ذرات آن ساختاری کروی داشتهاند. همچنین بررسی های سلولی نشان داد که میزان سمیت دارو در شرایط کپسوله شده نسبت به شرایط غیرکپسوله بیشتر است.
نتیجه گیری: نتایج این بررسی ضمن تایید ویژگیهای فیزیکوشیمیایی مناسب و آهسته رهش بودن سامانه، نشان میدهد که این نانوسامانه آنیونی باعث افزایش سمیت دارو برای ردهی سلولی KG-1 سرطان مغز استخوان میشود، بدین ترتیب این نانو حامل نیوزومی میتواند، حاملی مناسب جهت رسانش دارو به سلولهای سرطانی باشد.
آرش رشیدیان، عفت محمدی، ترانه یوسفی نژاد، الهام دادگر، صدیقه صلواتی، زهرابیگم سیدآقامیری،
دوره 12، شماره 5 - ( 10-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: نقطهی آغاز هر پژوهشی مسئله یابی است و تا زمانی که مسئلهی اساسی شناسایی نشود، صرف زمان و هزینه جهت انجام پژوهش اتلاف منابع خواهد بود. لازمهی شناسایی مسایل اساسی، نیازسنجی پژوهشی است. این مطالعه با هدف تعیین اولویت های پژوهشی معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام گرفت.
روش بررسی: پژوهش حاضر، مطالعه ای کاربردی است که در پنج مرحله طراحی و اجرا شد: 1. برگزاری کارگاه آموزشی روش گروه اسمی، 2. انجام مصاحبههای کیفی و استخراج اولیه اولویتهای پژوهشی، 3. برگزاری دور اول جلسات گروه اسمی، 4. برگزاری دور دوم جلسات گروه اسمی، 5. نهایی نمودن عناوین اولویتدار پژوهشی. دادههای بهدستآمده در هر مرحله با استفاده از نرمافزارهای Excel و spss 19 تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: این مطالعه با مشارکت 38 نفر انجام شد. در مرحله اول، 258 عنوان پژوهشی اولیه استخراج شد. عناوین پژوهشی اولیه طی برگزاری 4 جلسه گروه اسمی، امتیازدهی شدند. در انتها %75 شرکتکنندگان به معیار ضرورت 21 عنوان پژوهشی نمره 9-7 دادند که بهعنوان عناوین پژوهشی معاونت در نظر گرفته شدند. عنوان"بررسی علل ریشهای مرگ مادر" بالاترین اهمیت و "بررسی میزان اثربخشی اجرای غربالگری کمکاری تیروئید" کمترین اهمیت را به خود اختصاص داد.
نتیجه گیری: یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بین ذینفعان در خصوص اولویتهای پژوهشی که نیاز به سرمایهگذاری برای تولید اطلاعات و دانش مربوط به اهداف و سیاستهای سلامت دارند، اجماع وجود دارد. هدایت منابع پژوهشی سازمان به سمت اجرای این اولویتها، منجر به تخصیص عقلایی و شفاف اعتبارات برای تولید دانش و در نهایت ارتقای سلامت جمعیت خواهد شد.
محمدرضا شهرکی، محبوبه مسگر،
دوره 13، شماره 1 - ( 2-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: کبد بهعنوان یکی از بزرگترین اندامهای داخلی بدن، وظیفهی انجام اعمال حیاتی مختلفی ازجمله تصفیه و پالایش خون، تنظیم هورمونهای بدن، ذخیرهی گلوکز و ... را در بدن به عهده دارد. بنابراین اختلال در کارکرد آن مشکلات گاه جبرانناپذیری به دنبال خواهد داشت. لذا پیشبینی بهموقع این بیماری به درمانهای اولیه و مؤثر آن کمک میکند. با توجه به اهمیت بیماری کبد و افزایش تعداد مبتلایان، مطالعهی حاضر با هدف پیشبینی بیماری کبد با استفاده از الگوریتمهای دادهکاوی صورت گرفت.
روش بررسی: این پژوهش از نوع توصیفی بوده و با استفاده از 721 دادهی جمعآوریشده از بیماران کبدی شهر زاهدان انجامشده است. در این بررسی پس از پیشپردازش دادهها، تکنیکهای داده کاوی از قبیل ماشین بردار پشتیبان، CHAID، Exhaustive CHAID و C5.0 تقویتشده در نرمافزار IBM SPSS Modeler 18 بررسی، مقایسه و تحلیلشده است.
یافتهها: یافتهها نشان داد که الگوریتم C5.0 تقویتشده با دقت 94/09 درصد، الگوریتم Exhaustive CHAID با دقت 88/71 درصد، ماشین بردار پشتیبان با دقت 87/09 درصد و الگوریتم CHAID با دقت 85/47 درصد بیماری کبد را پیشبینی کردند. بنابراین بهترین الگوریتم از لحاظ دقت عملکرد، الگوریتم C5.0 تقویتشده شناخته شد.
نتیجهگیری: با توجه به دقت الگوریتم C5.0 تقویتشده و قوانین حاصل از آن، برای یک نمونهی جدید با ویژگیهای مشخص، میتوان احتمال ابتلای فرد به بیماری کبد را با دقت قابل قبولی پیشبینی کرد.
محمد مهدی سلطان دلال، مژگان کریمی، محمدکاظم شریفی یزدی، هدروشا ملاآقامیرزایی، محمدحسین مصدق،
دوره 13، شماره 2 - ( 4-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: قابلیت بالای آلوده شدن مواد اولیه شیرینی به باکتری اشریشیا کلی، تنوع شیرینیها و تفاوت قابل توجه در سطح بهداشتی محل تولید و عرضه موجب شد تا این پژوهش به منظور بررسی فراوانی سویههای مولد بتالاکتامازهای وسیع الطیف در اشریشیاکلیو ژنهای SHV، TEM و CTX-M انجام شود.
روش بررسی: در این مطالعهی توصیفی مقطعی تعداد 150 نمونه شیرینی از کارگاههای سنتی شیرینی پزی یزد جمع آوری گردید. پس از شناسایی جدایههای اشریشیاکلی با استفاده از تستهای استاندارد بیوشیمیایی و میکروبیولوژیکی، آزمون حساسیت آنتی بیوتیکی طبق دستورالعمل CLSI انجام گردید. جدایههای مولد ESBL طی روش دیسک ترکیبی بر روی محیط مولر هینتون آگار شناسایی شدند و سپس تمامی جدایهها با استفاده از روش PCR برای وجود ژنهایSHV ، TEM و CTX-M مورد ارزیابی قرار گرفتند.
یافته ها: در مجموع(30 جدایه؛ 20%) اشریشیاکلی بهدست آمد. نتایج آزمون حساسیت آنتی بیوتیکی نشان داد که بیشترین و کمترین مقاومت آنتی بیوتیکی مربوط به کلرامفنیکل(22 جدایه؛ 3/73%) و ایمی پنم(8 جدایه؛ 26/7%) بود. نتایج آزمون تست دیسک ترکیبی نشان داد که تنها 9 جدایه مولد ESBL بودند. آنالیز مولکولی مشخص کرد که به ترتیب 2، 4 و 3 جدایه برای وجود ژنهای TEM، SHV و CTX-M مثبت بودند.
نتیجه گیری: فراوانی حضور جدایههای مقاوم به آنتی بیوتیک در شیرینیهای سنتی یزد در این بررسی، این مهم را خاطر نشان میکند که اقدامات نظارتی و کنترلی بیشتری در تهیه و توزیع شیرینیها نیاز میباشد.
مهدی شهرکی، سیمین قادری،
دوره 13، شماره 2 - ( 4-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: با توجه به سهم بالای پرداخت از جیب، جهت تأمین مخارج سلامت و لزوم مدیریت مخارج سلامت خانوار، مطالعهی حاضر باهدف بررسی عوامل اقتصادی-اجتماعی مؤثر بر مخارج سلامت در خانوار شهری استانهای ایران صورت گرفت.
روش بررسی: مطالعهی حاضر توصیفی-تحلیلی و از حیث هدف کاربردی است که بهصورت مقطعی با رویکرد اقتصاد خرد در سطح ملی انجام شد. حجم نمونه، شامل 18809 خانواری شهری استانهای ایران در سال 1395 بود که به روش نمونهگیری سه مرحلهای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامهی هزینه درامد خانوار بود که توسط مرکز آمار ایران تهیه و تکمیل گردید. نتایج در نرمافزار 14stata و با روش هکمن دومرحلهای برآورد گردید.
یافتهها: نتایج نشان داد که عوامل اقتصادی- اجتماعی نظیر افزایش درآمد و مخارج بیمه، داشتن بیمه، تعداد افراد شاغل، باسواد بودن سرپرست، افزایش مخارج سرانه دخانیات و آموزش منجر به افزایش مخارج سلامت خانوار شدهاند. خانوار با سرپرستی مادر، مخارج سلامت کمتری نسبت به سایر خانوار داشت و سن سرپرست، بعد خانوار و وجود افراد سالمند در خانوار منجر به افزایش مخارج سلامت خانوار شد.
نتیجهگیری: عوامل اقتصادی-اجتماعی خانوار نهتنها بر تصمیم به ورود به بازار سلامت، بلکه بر میزان خرید کالاها و خدمات سلامت و نابرابری در بخش سلامت نیز تأثیر داشتند؛ بنابراین سیاستها و تمهیداتی برای بهبود وضعیت اقتصادی-اجتماعی در راستای کاهش نابرابری در بخش سلامت ضروری است؛ که این مهم از طریق ایجاد اشتغال، افزایش درآمد، سرمایهگذاری در آموزش و افزایش پوششهای بیمهای محقق میگردد.
دکتر سید محمد جواد مرتضوی، فاطمه ترابی کنجین، دکتر بهروز مینایی بیدگلی، دکتر علی اکاتی،
دوره 13، شماره 3 - ( 6-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: جراحی تعویض مفصل زانو درمانی رایج و قطعی در بیماران مبتلا به استئوآرتریت پیشرونده با هدف کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی محسوب میشود. این نوع جراحی، در صورت برقراری اندیکاسیون آن، باید در بیماران مبتلا در اسرع وقت انجام گیرد، زیرا با مراجعهی دیرهنگام، عوارض جراحی افزایش مییابد؛ لذا شناسایی عوامل موثر بر انتخاب این نوع رویکرد درمانی از اهمیت بسزایی برخوردار است. هدف از این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر انتخاب این نوع رویکرد درمانی در بیماران با بهرهگیری از الگوریتم Apriori در قالب قواعد با همآیی است.
روش بررسی: دادههای مورد نیاز این مطالعه، شامل 233 بیمار مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی تهران با تجویز جراحی تعویض مفصل زانو است که در مرکز تحقیقات بازسازی استخوان و مفاصل ثبت شده است. در این مطالعه پس از فرایند پیشپردازش دادهها، با بهرهگیری از الگوریتم Apriori و پیادهسازی آن در محیط نرم افزاری R Studio، عوامل مهم در تصمیمگیری جراحی تعویض مفصل زانو شناسایی و مورد کاوش قرار گرفتهاند. این عوامل و ارتباط میان آنها بعد از استخراج به منظور تایید در اختیار پزشکان متخصص ارتوپدی قرار گرفته است.
یافتهها: در این مطالعه فلکسیون کانتراکچر بیش از 20 درجه، بدشکلی(واروس-والگوس) بیش از 15 درجه، میزان نهایی فلکسیون مابین 75-51 درجه و تخریب غضروف مدیال به ترتیب از مهمترین عوامل در انتخاب بیماران برای درمان تعویض مفصل زانو هستند.
نتیجهگیری:نتایج نشان داد که از الگوریتمهای داده کاوی میتوان در شناسایی عوامل موثر در گزینش بیماران این رویکرد درمانی استفاده نمود.
امیرحسین اسکندری، صدف علی پور،
دوره 13، شماره 3 - ( 6-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: جراحی پستان یکی از اعمال بسیار شایع در جهان و ایران است. در حال حاضر تجویز داروهای مخدر شایعترین روش کنترل درد پس از جراحی میباشد، لیکن توجه به پیامدهای ناشی از مصرف بالای آن ضرورت کاهش مصرف و جایگزینی با داروی دیگر را میطلبد.هدف این مطالعه«تعیین تاثیر گاباپنتین در میزان مصرف مخدر و کنترل درد حاد پس از جراحیهای پستان» است.
روش بررسی: برای انجام این مطالعه، از طریق جستجو در پایگاههای اطلاعاتیPubmed ، Ovid، Medline و Scopus از سال 2000 تا 2019، و Google Scholar در 350 نتیجه اول، مطالعات کارازمایی بالینی و مقالات مروری نظام مند، جمعآوری شدند. 62 مقاله مرتبط توسط دو محقق، بررسی و در نهایت مطالب از 22 مقاله استخراج و وارد مطالعه گردید؛ یافتههای نهایی جمع بندی شدند.
یافتهها: در نهایت یافتهها نشان داد که گاباپنتین در کاهش درد حاد پس از جراحی پستان تاثیر بسزایی دارد. مصرف داروهای مخدر پس از جراحی با مصرف گاباپنتین قبل و یا بعد از عمل کاهش داشته است. همچنین عوارض پس از عمل مانند تهوع و استفراغ عموما با مصرف گاباپنتین کاهش یافته و یا بدون تغییر باقی میماند.
نتیجهگیری: استفاده از گاباپنتین بر کنترل شدت درد و مصرف مخدر پس از جراحی پستان تاثیر قابل ملاحظهای دارد. لذا استفاده از این دارو در کنترل درد حاد پس از اعمال جراحی پستان توصیه میشود.
آزیتا یزدانی، علی اصغر صفایی، رضا صفدری، مریم زحمت کشان،
دوره 13، شماره 3 - ( 6-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: سرطان پستان شایعترین سرطان و اصلیترین علت مرگ ناشی از سرطان در زنان سراسر جهان بهشمار میرود. تکنولوژیهایی مثل داده کاوی، به متخصصان این حوزه، امکان بهبود تصمیمگیری را در زمینهی تشخیص زودهنگام فراهم آوردهاند. هدف از این پژوهش توسعهی مدل تشخیص خودکار سرطان پستان با بهکارگیری روشهای داده کاوی و انتخاب مدل بومی ویژه بیماران استان فارس با بالاترین دقت تشخیص میباشد.
روش بررسی: در این مطالعه، تعداد 654 پرونده در دسترس از بیماران کلینیک تخصصی سرطان پستان مطهری شیراز بهعنوان نمونه مورد استفاده قرار گرفت که بعد از عملیات پیش پردازش این تعداد به 621 پرونده کاهش یافت. برای هر کدام از نمونهها دارای 22 ویژگی در پرونده پزشکی ثبت شده بود که در نهایت 10 ویژگی تاثیرگذار در ساخت مدل استفاده شد. از سه روش درخت تصمیم، بیز ساده و شبکه عصبی مصنوعی بهمنظور تشخیص ابتلا به سرطان پستان و روش 10-fold cross-validation برای ساخت و ارزیابی مدل بر روی مجموعه دادهی جمعآوری شده بهره گرفته شد.
یافتهها: نتایج بهدست آمده از سه تکنیک ذکر شده نشان داد که هر سه مدل، نتایج امیدبخشی در تشخیص این سرطان دارند. در نهایت، شبکه عصبی مصنوعی، بالاترین دقت 94/49%(حساسیت 96/19%، ویژگی 86/36%)، در تشخیص ابتلا به سرطان پستان به خود اختصاص داد.
نتیجه گیری: بر طبق نتایج حاصل از درخت تصمیم ایجاد شده، ریسک فاکتورهایی چون سن، وزن، سن شروع قاعدگی، یائسگی، مدت زمان مصرف OCP و سن اولین بارداری از جمله عوامل موثر در ابتلای زنان به سرطان پستان در استان فارس شناخته شدند.
رضا صفدری، حمید چوبینه، مژگان صداقت زاده،
دوره 13، شماره 4 - ( 8-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: ناباروری یک بیماری مزمن با سیر درمان طولانی است و خودمراقبتی باعث افزایش سطح دانش و آگاهی راجع به بیماری میشود. ازآنجاییکه گوشیهای هوشمند باعث دسترسی به اطلاعات در هر زمان و مکانی میشوند، بنابراین برنامهی کاربردی خودمراقبتی درمان ناباروری با استفاده از تکنولوژی های کمکی تولیدمثلی مبتنی بر موبایل می تواند انتخاب خوبی جهت کمک به افراد برای پیشبرد درمان و کسب آگاهی باشد.
روش بررسی: با بررسی منابع کتابخانهای و برنامه های کاربردی مرتبط و مشابه، اقلام داده ای و بخش های موردنیاز برنامه ی کاربردی مشخص شد. برای بررسی اهمیت آنها، یک نظرسنجی از اعضای مرکز تخصصی و فوق تخصصی درمان ناباروری هلال ایران انجام گرفت. از 35 نفر افراد جامعه، 20 نفر تصادفا برای پاسخگویی انتخاب شدند. پرسشنامه در سه بخش و مجموع 32 پرسش تنظیم شد. در نظرسنجی، چارچوب مدل دادهای به تایید گذاشته شد. به دلیل طراحی مدل داده ای طبق رفرنس، اساس چارچوب ابزار، نیازی به تایید روایی و پایایی نداشت. با جمع بندی پاسخ ها، اقلام داده ای و بخش های مشخص شده در طراحی برنامه به کار گرفته شد.
یافته ها: بررسی میانگین امتیازات نشان داد که پاسخ دهندگان، اکثر آیتم ها را ضروری تشخیص دادند. نظرسنجی دارای سه محور اصلی بود. میانگین امتیازات محورهای اطلاعات مربوط به بیمار، مربوط به آموزش بیمار و ابزارهای مدیریت بیماری به ترتیب 4/205، 4/402 و 4/275 است. قرارگرفتن میانگین امتیازات در محدوده ی 4 به بالا، نشاندهنده ی اثرگذاری خیلی زیاد آنهاست.
نتیجه گیری:با توجه به نتایج نظرسنجی، برنامه ی کاربردی طراحی شده میتواند برای بیماران مفید باشد.
فریده اکبرزاده، زاهد بیگدلی،
دوره 13، شماره 5 - ( 10-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: کتابخانه برای برخی از دانشجویان، محل امنی برای تحقیق و مطالعه بهشمار میآید، اما برای برخی دیگر زمینههای اضطراب را ایجاد میکند. هدف اصلی پژوهش بررسی اضطراب کتابخانهای دستیاران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی بر اساس عوامل پنجگانهی مقیاس باستیک میباشد.
روش بررسی: پژوهش پیمایشی مقطعی بود. حجم نمونه ۱۹۷ نفر بود که از نمونهگیری تصادفی ساده استفاده شد. ابزار گردآوری داده پرسشنامهای محقق ساخته بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ برابر ۰/۸۰۹ تایید شد. پرسشنامه شامل ۴۱ سؤال در مقیاس پنج گزینهای لیکرت بود. سؤالات اضطراب کتابخانهای بر اساس عوامل پنجگانه مقیاس باستیک طراحی و بومی شد. تجزیه و تحلیل دادهها با روشهای آمار توصیفی فراوانی، میانگین، انحراف معیار و آمار تحلیلی آزمونهای کولموگراف-اسمیرنوف و ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرمافزار SPSS ویرایش ۲۳ انجام شد.
یافتهها: میانگین نمرهی اضطراب کتابخانهای ۷۸/۳۲، میانگین نمرهی میزان آشنایی و میزان استفاده ۳۲/۰۸ و ۲۹/۵۴ بود. عوامل مکانیکی و عوامل عاطفی بالاترین میانگین را در میان عوامل ایجادکنندهی اضطراب کتابخانهای داشتند. میانگین اضطراب کتابخانهای بین دستیاران زن و مرد تفاوت معناداری نداشت(۰/۰۵>p). بین اضطراب کتابخانهای دستیاران و مهارتهای استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی، میزان آشنایی و استفادهی آنان رابطهی معناداری وجود داشت.
نتیجهگیری: ﻧﺘﺎﻳﺞ، نشاندهندهی وﺟـﻮد سطحی از اضطراب کتابخانهای در بین دستیاران است. ﭘـﺬﻳﺮش اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻗﺪم ﻣﺜﺒﺘﻲ در رفع مشکلات ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻨﻪی استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد.
محسن رضایی، نازنین زهرا جعفری، حسین غفاریان، مسعود خسروی فارمد، ایمان ذباح، پروانه دهقان،
دوره 13، شماره 5 - ( 10-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: تشخیص بهموقع عملکرد غیرطبیعی تیروئید و بهدنبال آن در پیش گرفتن درمان صحیح، میتواند باعث کاهش مرگومیر مرتبط با این بیماری شود. همچنین عدمتشخیص بهموقع، عوارض جبرانناپذیری برای بیمار در پی خواهد داشت. این مطالعه، با هدف تعیین وضعیت غده تیروئید از نظر نرمال بودن، پرکاری یا کمکاری با استفاده از تکنیکهای دادهکاوی انجامشده است.
روش بررسی: تولید مدل پیشبینی کننده بهمنظور طبقهبندی بیماری تیروئید، پس از پیشپردازش دادهها با استفاده از روشهای نظارتشده و بدون ناظر انجام گردید. این مطالعه از نوع تحلیلی بوده و پایگاه داده ی آن شامل ۲۱۵ رکورد مستقل مبتنی بر ۵ ویژگی پیوسته و برگرفتهشده از مرجع داده یادگیری ماشین UCI میباشد.
یافتهها: در روش نظارتشده از شبکه های عصبی پرسپترون چندلایه و شبکه عصبی بردار یادگیر و شبکه عصبی فازی و در روش بدون نظارت از خوشه بندی فازی استفاده گردید. با روش حداقل مربعات خطا (RMSE) به ترتیب دقت های ۰/۰۵۵ و ۰/۲۷۴ و ۰/۰۱۲ و ۰/۰۳۱ حاصل شد.
نتیجهگیری: کاهش خطای تشخیص بیماری تیروئید یکی از اهداف محققان بوده است. استفاده از روش های مبتنی بر دادهکاوی می تواند به کاهش این خطا کمک کند. در این مطالعه تشخیص بیماری تیروئید به کمک روشهای مختلف تشخیص الگو صورت گرفت. نتایج نشان می دهد که مدل عصبی فازی دارای حداقل میزان خطا و بیشترین دقت است.
لیا میرصفایی، حسن کاویانی،
دوره 13، شماره 6 - ( 12-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: باتوجه به سیر صعودی پژوهشهای انجام شده، پژوهش حاضر با هدف تببین روند اثربخشی این آموزش و عوامل موثر بر آن انجام گرفت.
روش بررسی: پژوهش حاضر، ترکیبی و از نوع طرحهای تبیینی است. در مرحلهی اول برای به دست آوردن میزان اثربخشی آموزش خودمراقبتی از روش کمی فراتحلیل و در مرحلهی دوم جهت بررسی عوامل موثر آن از روش کیفی موردپژوهی استفاده شد. جامعه ی آماری مرحله ی اول، شامل کلیه پژوهش های مرتبط داخلی و در مرحله ی دوم، شامل کلیه متخصصان قلب و عروق در استان اصفهان بود. ابزار جمع آوری اطلاعات در مرحلهی اول، چک لیست محقق ساخته و برای مرحله ی دوم، استفاده از روش مصاحبه ی نیمه ساختار یافته بود. جهت تحلیل دادههای مرحله ی اول از نرم افزار جامع فراتحلیل آماری CMA نسخه دوم و برای مرحله دوم از روشهای کدگذاری استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که مداخلات آموزش خودمراقبتی در بیماران قلبی در حد زیاد اثربخش بوده است(۱/۶۱۶ES=، ۰/۰۵P<)؛ بهعبارت دیگر میانگین اثربخشی آموزش خودمراقبتی در(گروه های آزمایش) ۹۴ درصد اثربخشتر از گروه های کنترل بود. از سوی دیگر نتایج مرحله دوم نشان داد که عوامل موثر بر اثربخشی شامل هفت عامل: آموزش پذیری؛ کنترل فردی؛ فعالیت بدنی؛ تغذیه؛ کنترل هیجانات؛ خوش بینی و پیگیری مستمر میشود.
نتیجه گیری: خودمراقبتی بیماران قلبی بر اساس عوامل ذکر شده، به عنوان موثرترین عامل جهت کنترل و بهبود بیماریهای قلبی میباشد که منجر به افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی بیماران قلبی خواهد شد.
مینا رضایی، صدیقه مهرابیان، کیومرث امینی،
دوره 13، شماره 6 - ( 12-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: در بین فاکتورهای بیماریزایی کاندیدا آلبیکنس میتوان از ژن ALS) Agglutinin Like Sequence) نام برد که در کدکردن دستهی بزرگی از گلیکوپروتئینها که عامل اصلی چسبندگی قارچ به میزبان است، نقش دارد. این مطالعه، بررسی اثر سینرژیک کتوکونازول و ترکیب پروبیوتیک بیفیدوباکتریوم بیفیدوم بر بیان بیوفیلم ژن ALS کاندیدا آلبیکنس جدا شده از نمونههای دهانی میباشد.
روش بررسی: در این مطالعهی مقطعی ۱۲ جدایه بالینی کاندیدا آلبیکنس از عفونت پریودنتال دهانی بیمارانی که به کلینیک دندانپزشکی کرمان مراجعه کرده بودند، جمعآوری شد. میزان حداقل غلظت مهارکنندهی رشد و حداقل غلظت ممانعتکننده از رشد قارچی برای هرکدام از تیمارها(داروی کتوکونازول، پروبیوتیک هرکدام بهتنهایی و ترکیبی از هر دو کتوکونازول+پروبیوتیک) با استفاده از روش میکرودایلوشن بهدست آمد. در نهایت آزمون واکنش زنجیری پلیمراز در زمان واقعی
(Real-time Polymerase Chain Reaction) بهمنظور بررسی سطح بیان ژن als در سویهها انجام گردید و نتایج با استفاده از روش -ct∆∆ ۲ آنالیز شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که ترکیب کتوکونازول و بیفیدوباکتریوم بیفیدوم اثر سینرژی دارند. نتایج مطالعهی حاضر نشان داد که اثر کتوکونازول (Ketoconazole)، باکتری پروبیوتیک (Probiotic) بیفیدوباکتریوم بیفیدوم بهتنهایی و اثر توام کتوکونازول و بیفیدوباکتریوم (Keto+Pro) بهترتیب توانستند ۱/۴۷، ۱/۲۹ و ۱/۶۱ برابر بیان ژن ALS را در ایزولههای کاندیدا آلبیکنس کاهش دهند.
نتیجه گیری: نتیجهی این مطالعه، نشان داد که اثر سینرژیستی بین کتوکونازول و پروبیوتیک بیفیدوباکتریوم بیفیدوم در کاهش بیان ژن als (تولید بیوفیلم) وجود دارد. پیشنهاد میشود که در درمان عفونتهای کاندیدایی مکمل پروبیوتیک به همراه کتوکونازول تجویز گردد.
رضا صفدری، سید سینا مرعشی شوشتری، مرضیه اسماعیلی، فوزیه طهماسبی، زهره جوانمرد،
دوره 13، شماره 6 - ( 12-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: داروها و تجهیزات پزشکی از منابع حیاتی صنعت مراقبت می باشند. لذا هرگونه فرایندی که بتواند در مدیریت این منابع تاثیرگذار باشد، ارزشمند است. یکی از راه های کنترل و مدیریت بهتر فرایندها، استفاده از سامانههای دستهبندی و کدگذاری است. هدف از پژوهش حاضر، طراحی سامانه دستهبندی و کدگذاری داروها و تجهیزات پزشکی در ایران است.
روش بررسی: مطالعه توصیفی حاضر، در بازه زمانی مهر ۱۳۹۷ تا شهریور ۱۳۹۸، در چهار مرحله انجام شد. جهت شناسایی نیازمندی های یک سیستم کدگذاری برای داروها و تجهیزات پزشکی، منابع کتابخانهای جستجو شد و سیستمهای کدگذاری موجود در این حوزه مورد بررسی دقیق قرارگرفتند. سپس بر اساس نظر متخصصان در مورد ویژگیهای استخراج شده، مدل اولیه سامانه طراحی گردید.
یافتهها: ۳۵ سیستم کدگذاری شناسایی و بررسی شد. در نتیجه مقایسه این سیستمها، دو سیستم ATC/DDD و UMDNS بهترتیب جهت کدگذاری دارویی و تجهیزات پزشکی سامانه انتخاب گردید. همچنین پس از نظرسنجی، محور مکان مصرف و استقرار محصولات و استفاده از رمزینه پاسخ سریع (Quick Response (QR) Code)، جهت کدگذاری دادهها نیز به تأیید رسیدند.
نتیجهگیری: طراحی و ایجاد یک سیستم کدگذاری جامع و یکپارچه، بهطوریکه منطبق بر ساختارهای بینالمللی باشد و دو حوزهی دارو و تجهیزات پزشکی را بهصورت ترکیبی در برگیرد، بسیار موثر خواهد بود. همچنین استفاده از محور مکان در ساختار کد میتواند به مدیریت موجودی این محصولات کمک کند.
سارا امامقلی پور، وحید صابرزاده، حسین درگاهی،
دوره 14، شماره 1 - ( 1-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: باتوجه به روند صعودی سالمندی و نیز آسیب پذیری این گروه در مقابل بیماریها و هزینه های سلامت، تعیین میزان مواجهه ی خانوارهای سالمندان با هزینه های کمرشکن سلامت اهمیت می یابد.
روش بررسی: بروز و شدت هزینه های کمرشکن سالمندان در سطح استانی و پنجک های درآمدی محاسبه شد، با استفاده از آزمون chi-square ارتباط متغیرهای اقتصادی-اجتماعی خانوار با میزان مواجهه تعیین شد. حجم نمونه شامل ۹۱۰۳ سالمند بالای ۶۵ سال بود که اطلاعات خود و خانوارهای آنها از ریزداده های هزینه درامد خانوار مرکز آمار در سال ۱۳۹۵ استخراج شد. تحلیل با استفاده از نرم افزارSPSS انجام گرفت.
یافته ها: میزان مواجهه ی خانوارهای دارای سالمند روستایی(۹/۷۴ درصد) بیشتر از شهری(۶/۲ درصد) بود، شدت مواجهه نیز در روستا بیشتر از شهر بود. در هر دو گروه، بیشترین میزان مواجهه در پنجک دوم و کمترین در پنجک پنجم درامدی بود. خانوارهای سالمندان در استان هرمزگان بیشترین و کهگیلویه و بویراحمد کمترین میزان مواجهه را داشتند. تعداد سالمندان در خانواده، محل زندگی، وضعیت اشتغال، بعد خانوار، هزینه های شیمی درمانی، ترک اعتیاد، ارتوپدی، داروهای خاص، مخارج مصرفی خانوار و میزان پرداخت از جیب بابت خدمات سلامت ارتباط آماری معناداری با مواجهه داشتند اما سواد فرد سالمند، بیمه، وضعیت زناشویی و وجود فرد زیر ۱۲ سال در خانواده ارتباط آماری معناداری با میزان مواجهه نشان ندادند.
نتیجه گیری: بیشتر بودن میزان و شدت مواجهه ی سالمندان روستایی نسبت به شهری و بالاتر بودن مواجهه در سالمندان فقیرتر نشان دهنده ی ناعادلانه بودن توزیع منابع مالی در نظام سلامت و نیازمند اتخاذ تصمیمات هدفمند سیاستگذاران برای این گروهها میباشد.
احسان خلیلی، نغمه جنت علیپور، رضا مشکانی، کرم اله طولابی، سلاله امامقلی پور،
دوره 14، شماره 2 - ( 3-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: بررسی سازوکار مسیرهای لیپوژنز و آدیپوژنز بهمنظور مقابله با چاقی توجه محققان را به خود جلب کرده است. هدف این مطالعه بررسی بیان ژن FAS و ACC در تنظیم لیپوژنز و آدیپوژنز در هر دو بافت چربی احشایی افراد چاق و افراد با وزن نرمال است.
روش بررسی: ۴۰ نفر از مراجعهکنندگان به بیمارستانهای لقمان، عرفان، سینا و امام خمینی(ره) در مطالعه وارد شدند که ۱۹ نفر آز آنها افراد چاق (BMI بیشتر یا برابر kg/m۲ ۳۵ بر اساس کرایتریای WHO) تحت عمل جراحی بای پس و اسلیو و ۲۰ نفر از آنها افراد سالم (BMI kg/m۲ ۱۸.۵ الی ۲۴.۹۹ بر اساس کرایتریای WHO) تحت عمل جراحی الکتیو قرارگرفته بودند. همه شرکتکنندگان خانمهای ۲۰ تا ۵۰ ساله غیر یائسه بودند. سنتز cDNA با استفاده از RNA استخراجشده از بافتهای چربی احشایی و زیر جلدی صورت پذیرفت. با استفاده از روش Real-Time PCR میزان بیان ژن FAS و ACC در گروههای موردمطالعه بررسی گردید. دادههای بیان ژن بر اساس ژنهای کنترل داخلی β-Actin و GAPDH نرمالسازی شدند.
یافتهها: در بافت چربی احشایی افراد چاق بیان ژنهای FAS و ACC نسبت به افراد سالم افزایش نشان میداد. یافتههای ما یک ارتباط مستقیم بین بیان ژنهای FAS و ACC با شاخصههای چاقی را نشان داد.
نتیجهگیری: به نظر میرسد که چاقی با اختلال عملکرد FAS و ACC در لیپوژنز و آدیپوژنز در ارتباط است.
