دکتر مازیار کرمعلی، آزاده سلیمانی نژاد، پیرحسین کولیوند، رضا دهخدایی،
دوره 18، شماره 4 - ( 7-1403 )
چکیده
زمینه و هدف: جمعیت هلالاحمر ایران، در بین جمعیتهای صلیبسرخ و هلالاحمر بهعنوان یکی از ده جمعیت قدرتمند جهان در پاسخگویی به سوانح و حوادث شناخته شده است. هدف پژوهش حاضر، ترسیم الگوی مسایل پژوهشی هلال احمر ایران با مطالعهی بروندادهای علمی طی سالهای گذشته است.
روش بررسی: پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد علمسنجی و تحلیل کتابسنجی است که از فنون مصورسازی شبکههای رخدادی و تحلیل همواژگانی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه پژوهشهای انجام شدهی جمعیت هلالاحمر ایران و مقالات نمایه شده در پایگاه اسکوپوس از دهه ۹۰ میلادی تاکنون بود. از تحلیل همواژگانی عناوین پژوهشی انجام شده در سازمان و اطلاعات چکیده مقالات و تکنیکهای مصورسازی دادهها با نرمافزارهای VOSviewer، NVIVO، WourdCloud و iThoughts استفاده شد.
یافتهها: روند انتشار بروندادهای پژوهشی صعودی بوده است. تجزیه و تحلیل بروندادها نشان داد دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیشترین برونداد و مرکز تحقیقات گوارش و کبد و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان کمترین برونداد را از میان ۱۰ موسسه پرکار داشتهاند. همچنین مجله Iranian Red Crescent Medical Journal بیشترین برونداد را داشت و از میان موضوعات مرتبط با بروندادها حوزه پزشکی در رتبهی اول و حوزه چندرشتهای در پایینترین رتبه قرار داشتند. از میان واژگان پرکاربرد نیز«انسان» در رتبهی اول قرار داشت. شناسایی و ترسیم نقشه مسایل پژوهشی نشان داد که موضوعات پژوهشی این سازمان در ۹ حوزه اصلی قابل دستهبندی است که در این میان امداد و نجات با ۴/۲۱% در رتبه اول و فناوری و نوآوری با ۶/۴% در پایینترین رتبه قرار داشت.
نتیجهگیری: بررسی بروندادهای علمی و پژوهشی هلالاحمر ایران بیانگر گستردگی و تنوع مسایل پژوهشی در حوزههای موضوعی مطرح شده است. وضعیت پژوهشهای انجام شده در نقشهی مسایل هلالاحمر ایران با مقایسهی ابر کلیدواژگان نشان داد که عملکرد پژوهشی این سازمان در زمینههای خدمات سلامت، امداد و نجات و آموزش بیشتر است. با توجه به گستردگی مسایل متناسب با ماموریتهای خود نیاز به رشد متوازن پژوهشها و تولیدات دانشی در سایر محورها دارد.
الهام مسرت، زینب محمدزاده، زهرا محمودوند، حسن صیامیان، پوریا تقیزاده، آزاده یزدانیان،
دوره 19، شماره 5 - ( 10-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: بهعنوان یک بیماری همهگیر، اپیدمی کووید-۱۹ تأثیرات گستردهای بر جامعه داشته است و نیاز به مدیریت مؤثر از طریق تشخیص بهموقع موارد، جداسازی زودهنگام و درمان را برجسته کرده است. پورتالهای وب بهعنوان یکی از مداخلات مؤثر فناوری اطلاعات و راهحلی برای مدیریت بحران مطرحشدهاند. هدف از این مطالعه بررسی پورتالهای مختلف وب پیادهسازی شده درزمینهی ۱۹-COVID است.
روش بررسی: در سال ۲۰۲۵، یک بررسی متون باهدف شناسایی مقالات مرتبط با استفاده از پورتالهای وب در زمینهی ۱۹-COVID انجام شد. کلمات کلیدی مانند فناوری اطلاعات، پورتال، کووید-۱۹ و دانشگاه برای جستجوی چندین پایگاه داده و موتورهای جستجو از جمله Scopus، PubMed، Science Direct، Web of Knowledge، Ovid Medline و Google Scholar در این بررسی استفاده شد. جستجوی متون چاپشده از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ به انجام رسید.
یافتهها: در ابتدا، ۱۰۵۸ مقاله بازیابی شد و پس از ارزیابی دقیق،۴۰ مقاله که مستقیماً مرتبط با موضوع پژوهش بود برای ورود به این مطالعه انتخاب شدند. این تجزیهوتحلیل چندین پورتال وب قابلتوجه را شناسایی کرد که در طول همهگیری ۱۹-COVID مستقرشده بودند و شامل پلتفرمهایی مانند COVIDome، Over COVID، پورتالهای تجسم تعاملی، پورتالهای اطلاعاتی خاص کشور، دستگاههای مبتنی بر پیشبینی، پورتالهای الکترونیکی برای شرایط پزشکی خاص، پلتفرمهای داده، پورتالهای استفادهی مجدد از دارو، تریاژ بیمار و ابزارهای زمانبندی، پورتالهای نقشهبرداری سلامت، قابلیتهای تلهمتری و کاربردهای اپیدمیولوژی میشدند. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد مقالات مرتبط در سال ۲۰۲۰ منتشر شده است که عمدتاً در ایالات متحد آمریکا، عربستان سعودی و کانادا متمرکز بودهاند. بررسیهای عمیق نشان داد که پورتالهای وب مانند COVIDome و MyChart بهطور قابلتوجهی دسترسی بیماران به اطلاعات پزشکی و خدمات درمانی را تسهیل کردهاند. این پورتالها نه تنها اطلاعات به موقع در مورد واکسیناسیون و شیوع بیماری ارایه میدادند، بلکه نقش مهمی در تسهیل ارتباط مؤثر بین بیماران و ارایهدهندگان خدمات درمانی نیز ایفا میکردند. علاوه بر این، استفاده کلی از پورتالها در طول همهگیری ۱۰ برابر افزایش یافت، روندی که پس از آن نیز ادامه یافت. یافتهها همچنین شکافهای دیجیتالی موجود را برجسته نمودند، زیرا افراد با تحصیلات و سطح درآمد بالاتر از این پورتالها بیشتر بهرهمند شدند.
نتیجهگیری: اجرای موفقیتآمیز پورتالهای وب، مستلزم مدیریت و برنامهریزی مناسب، افزایش آگاهی در میان ذینفعان ازجمله سیاستمداران، متخصصان مراقبتهای بهداشتی و عموم مردم، آموزش کاربران، یکپارچهسازی اطلاعات جامع، رعایت استانداردها و ارزیابیهای دورهای است. این اقدامات برای بهینهسازی اثربخشی و سودمندی پورتالها ضروری میباشند.
محمد احمدیان، زهرا مولایی، منیره رحیمخانی، شعبان علیزاده، فریبا نباتچیان، نسرین دشتی، حمید چوبینه، بهرام نیکمنش، یوسف عرفانی، مهدی زوار، رضا افریشم، زیبا مجیدی، علیرضا اطیفی، محمد ابراهیمی سیاهبومی، آزاده امیدخدا،
دوره 20، شماره 1 - ( 2-1405 )
چکیده
زمینه و هدف: آمادهسازی دانشجویان علوم آزمایشگاهی برای ورود به دورهی کارآموزی بالینی نیازمند تقویت مهارتهای عملی و مرور مؤثر مباحث نظری آموزشدیده در سالهای نخست تحصیل است. مطالعهی حاضر با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی مدرسه تابستانی مهارتهای آزمایشگاهی جهت افزایش آمادگی دانشجویان پیش از ورود به دورهی کارآموزی انجام شد.
روش بررسی: این پژوهش طی دو سال تحصیلی متوالی(۱۴۰۲-۱۴۰۱ و ۱۴۰۳-۱۴۰۲) در دانشکده پیراپزشکی و با همکاری گروههای علوم آزمایشگاهی، هماتولوژی و انتقال خون و کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی انجام گردید. نیازهای آموزشی دانشجویان از طریق مصاحبه شناسایی شد. سپس شش کارگاه عملی تخصصی شامل هماتولوژی و بانک خون، بیوشیمی، ایمونولوژی و سرولوژی، میکروبشناسی، انگلشناسی و هورمونشناسی و درمان ناباروری طراحی و برگزار گردید. کیفیت دورهها با پرسشنامهی محققساخته ارزیابی گردید. پرسشنامهای براساس بررسی متون و با توجه به اهداف پژوهش طراحی شد که روایی صوری و محتوایی این پرسشنامه از نظر کیفی از طریق نظر استادان مجرب(۵ نفر اعضای هیئتعلمی گروه علوم آزمایشگاهی) بررسی و تأیید گردید و پایایی آن براساس ضریب آلفای کرونباخ ۰/۹۲ محاسبه و تأیید شد. گویههای پرسشنامه با مقیاس لیکرت ۵ گزینهای از کاملاً مخالفم(۱) تا کاملاً موافقم(۵) میزان رضایت دانشجویان را سنجید. تجزیهوتحلیل آماری با استفاده از نرمافزار آماری SPSS صورت گرفت. تأثیر دورهها بر توانمندی دانشجویان پس از کارآموزی نیز با پرسشنامه سنجیده شد.
یافتهها: براساس نتایج حاصل از پرسشنامههای تکمیل شده توسط دانشجویان ۹۳/۳% از شرکتکنندگان از کلیت اجرای مدرسه تابستانی ابراز رضایت نمودند. جزییات بیشتر نشان داد که ۹۱/۶% از دانشجویان معتقد بودند که این مدرسه تابستانی در ارتقای مهارتهای عملی آنها تأثیرگذار بوده است. همچنین، ۷۸/۸% از شرکتکنندگان به محیط آموزشی فراهم شده در جهت یادگیری عملی امتیاز مثبت دادند و ۹۳/۹% رضایت خود را از نظارت و بازخورد ارایه شده توسط استادان اعلام کردند. براساس نتایج حاصل از پرسشنامهها پس از پایان دورهی کارآموزی ۱۲واحدی، بهطور میانگین، ۷۷/۷% از دانشجویان اظهار داشتند که شرکت در مدرسه تابستانی موجب افزایش اعتماد به نفس و توانایی آنان در اجرای تستهای آزمایشگاهی در طول دوره کارآموزی شده است. همچنین، ۶۶/۶% از شرکتکنندگان این دوره را بهعنوان عامل مؤثری در ارتقای آمادگی برای ورود به محیط بالینی بیمارستان ارزیابی نمودند بیش از ۹۰% کارگاهها را مفید برای تثبیت دانش دانستند.
نتیجهگیری: بهنظر میرسد که مدرسه تابستانی مهارتهای آزمایشگاهی، توانسته است رضایت و آمادگی دانشجویان را برای ورود به محیط بالینی افزایش دهد. توصیه میشود چنین برنامههایی بهعنوان بخشی از برنامه درسی علوم آزمایشگاهی تدوین و اجرا گردد.
