جستجو در مقالات منتشر شده


7 نتیجه برای علم‌سنجی
مطالعه‌ی علم‌سنجی برون‌دادهای علمی بین‌المللی SMA
سمیه قویدل، نصرت ریاحی‌نیا، سمیرا دانیالی،
دوره 13، شماره 6 - ( 12-1398 )
چکیده
زمینه و هدف:مطالعه برون­داد‌های علمی با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی، ابزاری موثر جهت درک تحقیقات علمی است. هدف پژوهش حاضر دیداری‌سازی برون­دادهای پژوهشی بین‌المللی قلمرو موضوعی SMA است.
روش‌ بررسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی با رویکرد تحلیلی و با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی انجام شده است. جامعه­ ی پژوهش حاضر، تعداد ۴۲۱۷ مدرک در پایگاه WOS، در قلمرو موضوعی SMA در بازه زمانی ۱۹۴۶ تا پایان ۲۰۱۸ است. جهت مشخص کردن کلیدواژه‌های اصلی از سرعنوان‌های موضوعی پزشکی(مش) و برای یکدست‌سازی واژگان از نرم‌افزارRavar Matrix و جهت دیداری‌سازی نیز از نرم‌افزار VOSviewer، HistCite و Excel استفاده شده است.
یافته‌ها: تعداد ۹۱ کشور در تولید برون­دادهای علمی قلمرو مذکور مشارکت داشته‌اند که در بین کشورهای تأثیرگذار، کشور آمریکا بیشترین همکاری علمی را با دیگر کشورها دارد. تعداد ۹۴۶ مجله­ ی مهم شناسایی شد که مجله ­ی Human Molecular Genetics SMA دارای بالاترین مدرک و استناد است. مقالات قلمرو موضوعی SMA مجموعا دارای ۶۰۹۷ کلیدواژه است که کلیدواژه­ی Spinal Muscular Atrophy (SMA) دارای بیشترین فراوانی و موضوع هسته در ۹ کشور تاثیرگذار در این قلمرو است. تعداد کل مقالات قلمرو مذکور، ۸۵۰۵ مورد است. کشور ایران با میزان ۰/۵۸ درصد از کل تولیدات علمی در جایگاه بیست و نهم قراردارد.
نتیجه‌گیری: سیر صعودی روند پژوهش‌های علمی قلمرو SMA، نشانگر اهمیت روزافزون این قلمرو در جهان است. با توجه به‌رشد بین‌المللی پژوهش در قلمرو مذکور و اهمیت مشارکت پژوهش‌های بین‌المللی، پژوهشگران کشورمان باید به‌همکاری علمی توجه بیشتری نشان دهند.  

نگاشت شبکه‌های هم‌استنادی مطالعات حوزه کرونا ویروس
سمیرا دانیالی، نصرت ریاحی‌نیا،
دوره 14، شماره 4 - ( 7-1399 )
چکیده
زمینه و هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، نگاشت شبکه‌ی هم‌استنادی حوزه‌ی کرونا‌ویروس جهت شناخت هرچه بیشتر این حوزه بر اساس شبکه‌های هم‌استنادی است.‌‌
روش بررسی: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ نوع، توصیفی علم‌سنجی که با استفاده از روش هم‌استنادی انجام شده‌است. در این پژوهش کلیه تولیدات علمی قلمرو بیماری کرونا ویروس(۶۹۸۰ مدرک) در بازه‌ی زمانی(۲۰۱۹-۱۹۸۵) میلادی و در تاریخ ۲۲ فرودین ۱۳۹۹ در پایگاه Web of Science مطالعه گردید. جهت تحلیل و ترسیم نقشه هم‌استنادی از نرم‌افزار VOSviewer و Excel استفاده گردید.
یافته‌ها: در حوزه‌ی کروناویروس تعداد ۶۸۱۵ مدرک، ۱۰۲۴۶ مجله و ۴۰۲۹۸ نویسنده شناسایی شد. (۲۰۰۳)ksiazek (با موضوع بررسی سندرم تنفسی حاد (SARS)) و دریافت ۸۷۵ استناد رتبه‌ی نخست را کسب نمود. مدارک پراستناد حوزه‌ی کروناویروس ۵ خوشه هم‌استنادی و خوشه‌ی اول با داشتن ۲۰۱ مدرک و موضوع بررسی ساختار کروناویروس بزرگترین خوشه را تشکیل داده‌است. مجله‌ی Journal of Virology (با دامنه‌ی موضوعی ساختار و تکثیر ژنوم، شناسایی ویروس‌ها و ...) با دریافت ۳۵۳۸۳ استناد رتبه‌ی نخست را کسب نمود. مجلات پراستناد حوزه‌ی کروناویروس ۵ خوشه‌ی موضوعی و خوشه‌ی اول با داشتن ۱۲۱ مجله و حیطه موضوعی سیاست بهداشتی، کروناویروس و ... بزرگترین خوشه محسوب می‌شود. «Patrick CY Woo» با تخصص شناسایی میکروب‌های جدید و  بیماری‌های عفونی درحال ظهور) و دریافت ۱۴۹۱ استناد، رتبه‌ی نخست را کسب نمود. نویسندگان پراستناد حوزه‌ی کروناویروس ۶ خوشه‌ی موضوعی و خوشه‌ی اول با داشتن ۱۹۵ نویسنده و حیطه تخصصی ویروس‌شناسی و کروناویروس بزرگترین خوشه را تشکیل داده‌اند.
نتیجه‌گیری: با شناسایی تولیدات علمی پراستناد حوزه‌ی کروناویروس تلاش شده‌است، دیدی جامع نسبت به مدارک برتر، مجلات برتر، و نویسندگان برتر ارایه نمود تا ابزاری تصمیم‌یار در کوتاهترین زمان ممکن باشد.

تحلیل روند انتشارات در حوزه حوادث و آسیب‌های جاده‌ای و دیدارسازی ساختار علمی آن
افشین حمدی پور، هاشم عطاپور، فاطمه قاسم زاده،
دوره 15، شماره 1 - ( 1-1400 )
چکیده
زمینه و هدف: صدمات جاده‌‌ای یکی از مهمترین مشکلات بهداشت عمومی و علت اصلی مرگ و آسیب در سراسر جهان است. هدف از پژوهش‌حاضر بررسی روند انتشارات در حوزه‌‌ی حوادث و آسیب‌های جاده‌ای و دیداری‌‌سازی ساختار علمی آن است. 
روش بررسی: مطالعه‌‌ی حاضر از نوع علم‌‌سنجی، روش انجام آن مقطعی و شامل بازه زمانی ۲۰۱۸-۲۰۰۵ است. ۶۵۶۳ مدرک در حوزه حوادث و آسیب‌‌های جاده‌‌ای به عنوان جامعه آماری از وبگاه‌علوم گردآوری و تحلیل شد. دیداری‌سازی ساختار علمی با نرم‌‌افزار Histcite و بررسی ارتباط میان متغیرها با آزمون اسپیرمن انجام گردید. آمار تلفات جاده‌ای از گزارش سازمان بهداشت جهانی استخراج شد.
یافته‌ها: کشورهای آمریکا، استرالیا و انگلستان به ترتیب با انتشار ۹۲۷، ۷۰۰ و ۶۵۱ مدرک در رتبه‌های اول تا سوم قرار داشتند. مدارک ‌این سه کشور به ترتیب ۲۶۳۷۳، ۲۴۴۴۷ و ۲۳۷۳۳ استناد دریافت کرده‌اند. رتبه تلفات حوادث و آسیب‌های جاده‌ای برای این سه کشور به‌‌ترتیب ۸۹، ۱۱۵ و ۱۳۲ است و میزان تلفات در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت برای‌این سه کشور برابر با ۶/۱۰، ۴/۵ و ۹/۲ نفر است. ازسوی‌دیگر، کشورهای لیبی، تایلند و مالاوی(در جنوب شرق آفریقا) رتبه‌های اول تا سوم را در حوزه‌ حوادث و آسیب جاده ای به خود اختصاص داده‌اند. تعداد انتشارات این سه کشور به‌‌ترتیب ۵، ۵۸ و ۱۸ و رتبه انتشارات آن‌ها به ترتیب ۱۰۰، ۳۴ و ۶۵ می‌باشد. مدارک ‌این سه کشور به ترتیب ۶۸۷، ۳۲۹ و ۱۰۴ استناد دریافت نموده‌اند. میزان تلفات در هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت برای‌این سه کشور به ترتیب برابر با ۴/۷۳، ۲/۳۶ و ۳۵ نفر می‌باشد.
نتیجه‌گیری: رابطه‌‌ی بین رتبه در میزان انتشارات و رتبه در حوادث جاده‌ای منفی و معنی‌دار بود به‌‌طوری‌‌که کشورهای دارای انتشارات بیشتر، رتبه‌‌ی کمتری را در تلفات جاده‌‌ای به خود اختصاص داده‌اند. این موضوع نشان‌دهنده‌‌ی رابطه‌‌ی معکوس میان تعداد انتشارات با تعداد آسیب‌های جاده‌ای است؛ یعنی هرچه تعداد انتشارات در این حوزه افزایش یابد، رتبه در آسیب‌ها بهبود خواهد یافت. به نظر می‌رسد یکی از عواملی که ممکن است در کاهش آسیب‌ها و حوادث جاده‌ای موثر باشد مداخله جدی پژوهشگران در انجام تحقیقات این حوزه به منظور بالابردن آگاهی و ‌ایجاد فرهنگ ترافیکی برای شهروندان است.

جایگاه منطقه‌ای ایران در انتشارات علمی ایمنی‌شناسی و میکروب‌شناسی
شیما مرادی، فاطمه رضایی زاده، منیره رحیم خانی،
دوره 17، شماره 4 - ( 7-1402 )
چکیده
زمینه وهدف: پژوهش حاضر جهت تعیین جایگاه ایران در انتشارات علمی حوزه‌ی ایمنی‌شناسی و میکروب‌شناسی انجام شده است؛ و اهداف دیگر آن تعیین وضعیت کلی تولید علم جهان، خاور‌میانه و ایران، شناسایی الگوهای تالیف تولیدات علمی جهان، خاور‌میانه و ایران، شناسایی میزان همکاری‌های علمی ایران با کشورهای خاورمیانه و جهان، و بررسی ارتباط بین شاخص‌های تولیدات علمی، استنادات، همکاری‌های علمی منطقه‌ای و همکاری‌های علمی فرا منطقه‌ای با یکدیگر هستند.
روش ‌بررسی: پژوهش از نوع کاربردی و با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی و جامعه پژوهش ۳۰۶۲۲ مدرک حوزه‌ی ایمنی‌شناسی و میکروب‌شناسی کشور‌های خاور‌میانه طی سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸ است. برای تعیین جایگاه کشورها و روابط بین شاخص‌ها از تحلیل عامل اکتشافی و ماتریس همبستگی و پایگاه سایول استفاده شد.
یافته‌ها: به ترتیب کشورهای ایران، ترکیه، و عربستان در شاخص‌های تولیدات علمی، استنادات، همکار‌های منطقه‌ای، فرامنطقه‌ای و همکاری کل جزو کشورهای قدرتمند اطلاعاتی منطقه محسوب شدند؛ و به‌جهت تعیین جایگاه در منطقه، شاخصِ استنادات نسبت به سایرین بیشترین وزن را داشت. ایران در شاخص‌های تولیدات علمی و استنادات به‌ترتیب با ۴۳.۶۳% و ۳۳.۷۶% رتبه اول، در شاخص همکاری‌های منطقه ای با ۴۳.۶۳% رتبه سوم، در شاخص همکاری‌های فرامنطقه ای با ۲۳.۵۶% رتبه دوم  و در شاخص همکاری کل با ۲۲.۱۲% رتبه دوم را دارد.
نتیجه‌گیری: علی‌رغم وجود جایگاه برجسته‌ی کشور در کمیت تولیدات علمی حوزه‌ی ایمنی‌شناسی و میکروب‌شناسی، کیفیت این تولیدات نسبت به متوسط منطقه‌ای و جهانی پایین‌تر است. همچنین، در این مطالعه ضمن تعیین کشورهای قوی، متوسط و ضعیف منطقه، مشخص شد که رابطه‌ی بین شاخص‌های استنادات و تولیدات علمی نسبت به تمامی رابطه‌های دو به دوی در شاخص‌های منتخب بیشتر است.
شاخص‌های علم‌سنجی و ویژگی‌های نویسندگی مقالات مرور نظام‌مند و فراتحلیل ایران نمایه شده در اسکوپوس
اعظم شاهبداغی، مریم شکفته، رضا طاهریان،
دوره 17، شماره 6 - ( 11-1402 )
چکیده
زمینه و هدف: در الگوی عملکرد مبتنی بر شواهد، مقالات مرور نظام‌مند و فراتحلیل در بالاترین سطح هرم شواهد قرار دارند. مطالعه‌ی علم‌سنجی این مقالات در سطح ملی می‌تواند به تولید اطلاعات ارزشمندی برای تصمیم‌سازی‌های خرد و کلان منجر شود. در این پژوهش تلاش شده است تا به بررسی شاخص‌های علم‌سنجی و ویژگی‌های نویسندگی مقالات مرور نظام‌مند و فراتحلیل ایران در اسکوپوس مبادرت شود.
روش بررسی: پژوهش حاضر با رویکرد علم‌سنجی انجام شده است. جامعه‌ی پژوهش ۹۵۷۹ مقاله‌ی مرور نظام‌مند و فراتحلیل است که در بازه زمانی ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۱ انتشار یافته و ایران در جایگاه کشور متبوع حداقل یکی از نویسندگان قرار دارد. روند رشد کمی، شاخص‌های استنادی مقالات و ویژگی‌های نویسندگی از جمله موارد مورد بررسی در این پژوهش هستند.
یافته‌ها: بررسی ۹۵۷۹ مقاله مورد بررسی نشان داد که روند نشر این مقالات صعودی بوده است و بیش‌ترین میزان مقالات(۵۶۵۲) مربوط به سال ۲۰۲۱ است. تحلیل موضوعی مقالات نشان داد که بیش‌ترین مقالات به حوزه موضوعی enicideM، با ۲۱۱۷ مورد، و در مرتبه بعدی ygoloiB raluceloM dna sciteneG ،yrtsimehcoiB، با ۳۳۴۱ مورد، تعلق دارد. بیش‌ترین شاخص هرش که ۸۶ است مربوط به سال ۲۰۱۸ اما بیش‌ترین درصد مقالات قرار گرفته در افق شاخص هرش، ۳۲/۱۸%، مربوط به این سال  ۲۰۱۱ است. بیش‌ترین میزان میانگین استناد به ازای هر مقاله ۱۴۶/۴۴ است که مربوط به سال ۲۰۱۲ و کم‌ترین آن، ۴/۶۲ مربوط به سال ۱۲۰۲ است. بیش‌ترین میزان استناد به‌ازای سال‌های عمر مقالات ۹۷۳۵/۳۴ است که مربوط به سال ۲۰۲۰۰۲۰۲ و کم‌ترین آن، ۹۷۲ مربوط به سال  ۲۰۱۱ است. محاسبه درصد مقالات قرار گرفته در افق شاخص هرش نسبت به کل مقالات هر سال، و همچنین میانگین استناد به‌ازای هر مقاله، با میزانی فراز و فرود، روند کاهشی را نشان داد. از نظر میانگین استناد به‌ازای سال‌های عمر مقالات روند، افزایشی است. کم‌ترین میزان میانگین تعداد نویسندگان (۵/۴۸) مربوط به سال ۲۰۱۱ و بیش‌ترین میزان (۲۱) مربوط به سال ۲۰۱۲ است. نویسنده اول و مسئول بیش از ۱۹% مقالات مورد بررسی ایران است.  ایالات متحد آمریکا کشور متبوع حداقل یکی از نویسندگان در ۱۲/۰۵% مقالات بوده است. دانشگاه تهران نیز در ۲۷/۸۱% مقالات سازمان متبوع حداقل یکی از نویسندگان بوده است. مجله Iranian Journal of Public   Health بیش‌ترین مقالات (۱/۳۶%) را منتشر کرده است.  
نتیجه‌گیری: روند رشد کمی مقالات مورد بررسی افزایشی است اما اظهار‌نظر در خصوص رشد کیفی آن‌ها نیازمند مطالعات بیش‌تری است. با توجه به اهمیت روزافزون عملکرد مبتنی بر شواهد، لازم است تصمیم‌سازان نسبت به حفظ روند رشد کمی و بهبود شاخص‌های استنادی این مقالات توجه ویژه نشان دهند.
تحلیل انتشارات علمی مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران: یک مطالعه‌ی علم‌سنجی
میثم داستانی، نرجس بحری، مهدی مشکی،
دوره 19، شماره 1 - ( 2-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران با بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود با انجام پژوهش در راستای شناسایی و به‌کارگیری روش‌های مؤثر در کاهش نابرابری‌های اجتماعی سلامت حرکت می‌کند. بنابراین مطالعه‌ی حاضر به تجزیه‌وتحلیل انتشارات علمی این مراکز  با استفاده از روش علم‌سنجی پرداخته است.
روش بررسی: مطالعه‌ی حاضر با به‌کارگیری روش علم‌سنجی انجام شده است. جامعه آماری مطالعه، شامل تمامی مدارک علمی تولید شده در مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران در پایگاه استنادی اسکوپوس تا پایان سال ۲۰۲۳ بود. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار بیبلیوشاینی بسته‌ی بیبلیمتریکس در زبان برنامه‌نویسی R استفاده شده است.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که مراکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت ایران ۸۳۵۸ انتشار علمی داشته‌اند. روند انتشارات از سال ۲۰۱۰ آغاز شده و در سال ۲۰۲۲ به اوج خود رسیده است. مقالات پژوهشی اصیل(۷۱۹۷ مدرک) بیشترین نوع انتشارات بوده‌اند. مجلات آموزش و ارتقای سلامت، پزشکی جمهوری اسلامی ایران و کومش بیشترین انتشارات را داشته‌اند. دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران(۱۵۰۵ مقاله)، شهید بهشتی(۱۰۸۰ مقاله) و تبریز(۹۵۵ مقاله) پیشرو هستند. همکاری‌های بین‌مؤسساتی نشان‌دهنده‌ی نقش کلیدی دانشگاه تهران است. همکاری بین‌المللی عمدتاً با آمریکا، انگلستان و استرالیا بوده است. کلیدواژه‌های اصلی شامل کووید-۱۹، کیفیت زندگی و شیوع است. موضوعات کلیدی پژوهشی شامل سلامت روان، زنان، چاقی و دیابت بوده و در دوره ۲۰۲۴-۲۰۲۳ به سمت مراقبت‌های بهداشتی اولیه و گروه‌های آسیب‌پذیر گسترش یافته‌است.
نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که مراکز تحقیقاتی مرتبط با عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در ایران، روند روبه‌رشدی در تولیدات علمی و گسترش حوزه‌های پژوهشی خود داشته است. این پیشرفت نه‌تنها در افزایش تعداد انتشارات علمی بلکه در تغییر رویکردهای پژوهشی از تمرکز بر بیماری‌های خاص به مسایل کلان‌تری مانند سیاست‌گذاری سلامت، سلامت روان و نابرابری‌های اجتماعی در سلامت مشهود است. یافته‌های این مطالعه می‌تواند راهنمای ارزشمندی برای سیاست‌گذاران و پژوهشگران در تعیین اولویت‌های تحقیقاتی در حوزه‌ی عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت باشد.

مروری بر تولیدات علمی منتشرشده در حوزه‌ی روش‌های بودجه‌ریزی در نظام سلامت
رویا رجائی، مرضیه نجفی، نسرین دنیایی، معصومه وزیری ستا، حجت رحمانی، قاسم رجبی، مهسا اکبری،
دوره 19، شماره 4 - ( 8-1404 )
چکیده
زمینه و هدف: بودجه‌ریزی در نظام سلامت نقش حیاتی در ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی، افزایش دسترسی عادلانه به مراقبت‌های سلامت و کاهش هزینه‌ها ایفا می‌کند. تصمیم‌گیری‌های مالی مبتنی بر داده‌های علمی و شواهد می‌تواند بهره‌وری نظام سلامت را بهبود بخشد و عدالت در تخصیص منابع را تضمین کند. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت علمی و روند تولیدات علمی در حوزه‌ی روش‌های بودجه‌ریزی در نظام سلامت با استفاده از روش علم‌سنجی انجام شد تا سیاست‌گذاران را در اتخاذ تصمیمات مالی بهتر یاری دهد. 
روش بررسی: این مطالعه یک مرور علم‌سنجی (Bibliometric Review) با رویکرد توصیفی–تحلیلی است که به بررسی ۲۲۲ مدرک علمی نمایه‌شده در پایگاه Scopus طی سال‌های ۱۹۷۴ تا ۲۰۲۴ می‌پردازد. داده‌ها با نرم‌افزارهای Excel، Bibexcel، VOSviewer و Gephi تحلیل شدند تا ساختار دانشی، ارتباطات هم‌واژگانی و همکاری‌های بین‌المللی در این حوزه ترسیم گردد.
یافته‌ها: حدود ۳۰% تولیدات علمی متعلق به ایالات متحده، ۱۵% به تایوان و ۱۰% به کانادا بود. مقالات نشریات با سهم ۹۰% غالب‌ترین نوع انتشار بودند. پرتکرارترین کلیدواژه‌ها شامل«بودجه»، «هزینه‌های سلامت» و «مدیریت مالی» بود که نشان‌دهنده‌ی تمرکز پژوهش‌ها بر کنترل هزینه و مدیریت منابع است. سه رویکرد اصلی بودجه‌ریزی شامل مبتنی بر عملکرد، سنتی و مبتنی بر نیاز شناسایی شد. در کشورهای توسعه‌نیافته، روش سنتی همچنان رایج است و کمبود زیرساخت‌های اطلاعاتی و چالش‌های مدیریتی، موانع اصلی پیاده‌سازی روش‌های نوین گزارش شد. در شبکه همکاری علمی بین‌المللی، ۱۸ کشور فعال بودند که بیشترین تعامل میان آمریکا و تایوان دیده شد.
نتیجه‌گیری: برای بهبود نظام بودجه‌ریزی سلامت، تقویت سیستم‌های اطلاعاتی، آموزش مدیران و ارتقای همکاری‌های علمی بین‌المللی بسیار ضروری است. تخصیص منابع بر اساس داده‌های علمی و استفاده از نتایج علم‌سنجی می‌تواند به بهینه‌سازی تخصیص منابع و افزایش عدالت در دسترسی به خدمات سلامت منجر شود؛ اقدامی که موجب کارایی بیشتر نظام سلامت و تصمیم‌گیری‌های مالی جامع‌تر خواهد شد.

صفحه 1 از 1     

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پیاورد سلامت می باشد.

طراحی و برنامه نویسی: یکتاوب افزار شرق

© 2026 , Tehran University of Medical Sciences, CC BY-NC 4.0

Designed & Developed by : Yektaweb