علیرضا یاور، زهرا بتولی، فاطمه شیخ شعاعی، سارا احمدی زاده،
دوره 16، شماره 2 - ( 3-1401 )
چکیده
زمینه و هدف: شیوع پاندمی کرونا منجر به پیدایش نیازهای اطلاعاتی جدید برای افراد با سواد اطلاعاتی گوناگون شده است. افراد مبتلا به بیماری و همچنین افراد سالم، نیاز به داشتن اطلاعاتی ضروری و کاربردی در مورد این پاندمی را در خود احساس میکنند. یکی از دغدغههای بیماران کووید-۱۹ نیاز آنان به اطلاعات معتبر و کافی در مورد جنبههای گوناگون بیماری است. شناخت نیازهای اطلاعاتی بیماران و تجاربی که افراد بهبود یافته از بیماری دارند میتواند خود بهعنوان منبع اطلاعاتی مناسب و معتبر برای مشخص کردن نوع اطلاعات موردنیاز بیماران مشابه باشد. از اینرو هدف پژوهش حاضر شناسایی نیازهای اطلاعاتی بیماران بهبودیافتهی کووید-۱۹ است.
روش بررسی: پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و بهروش تحلیل محتوای متعارف انجام شد. مشارکتکنندگان بیماران بهبودیافتهی کووید-۱۹ در شهرستان کاشان بودند که سابقهی پذیرش و ثبت اطلاعات درمانی در مراکز درمانی را داشتهاند. نمونهگیری شامل ۱۷ شرکت کننده(۱۱ مرد و ۶ زن) که با حداکثر تنوع به شیوهی نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. مصاحبهی نیمهساختاریافته برای جمعآوری اطلاعات استفاده شد و بعد از ۱۷ مصاحبه به نقطهی اشباع رسید. یافتههای مصاحبه با روش هفت مرحلهای دیکلمن تجزیهوتحلیل شد.
یافتهها: نتایج این پژوهش شامل ۴۳۰ کد اولیه بود که پس از حذف و ادغام کدهای تکراری هفت مضمون اصلی و ۳۰ زیرمضمون در زمینهی نیازهای اطلاعاتی استخراج شد. مضمونهای اصلی و زیرمضمونها شامل: شناخت ماهیت بیماری(منشا بیماری، آگاهی از علایم، نحوهی انتقال و انواع جهشها)، پیشگیری(پروتکلهای بهداشتی، تجهیزات پیشگیری واکسیناسیون)، درمان(تستهای تشخیصی، نوع درمان بیماری، روند بیماری، هزینهها و حمایت روانی)، تغذیه(نوع تغذیه جهت پیشگیری، در زمان بیماری و پس از بهبودی)، ارتباط با دیگران(نوع، طول و شرایط قرنطینه، نحوهی ارتباط با دیگران)، آمار، و محملهای اطلاعاتی(روزآمدی، اعتبار و انواع) بودند.
نتیجهگیری: حیاتیترین نیازهای اطلاعاتی بیماران کووید-۱۹، اطلاعاتی در مورد ماهیت، درمان و اقدامات پیشگیرانه از بیماری است. همچنین رسانههای اجتماعی و اطلاعات شفاهی مانند پزشک، دوستان و آشنایان از جمله مهمترین منابع کسب اطلاعات گزارش شدند. ازاینرو، این پژوهش پیشنهاد میکند که مدیران حوزهی سلامت و بهداشت روزآمدترین و معتبرترین اطلاعات و اخبار مرتبط با کووید-۱۹ را از طریق مناسبترین و در دسترسترین رسانهها ارایه نمایند.
