26 نتیجه برای کتابخانه
مجید نقی پور، فریدون آزاده، حسین درگاهی، سید جواد قاضی میرسعید، محمد حسن زاده، جیران خوانساری،
دوره 2، شماره 3 - ( 9-1387 )
چکیده
زمینه و هدف: پیدایش مدیریت دانش و تلاش برای بکارگیری آن در برنامههای تحقیقات دانشگاهی، نشانگر اهتمام جامعه دانشگاهی در تقویت سرمایههای فکری و بهبود اثربخشی دانشگاهها در پیشرفت و اعتلای کشورهاست. هدف از این مطالعه بررسی وضعیت فرهنگ سازمانی و ساختار سازمانی کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور برای بکارگیری مدیریت دانش در آنهاست.
روش بررسی: این پژوهش مطالعهای کاربردی و از نوع توصیفی- تحلیلی میباشد. جامعه آماری شامل 80 نفر از مدیران و مسئولان 29 کتابخانه مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور بوده و برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده گردید. روایی پرسشنامه طبق نظر محققین و پایایی آن با استفاده از معیار آلفای کرونباخ (بالاتر از 7/0) تعیین گردید. دادهها با استفاده از نرم افزار آماری spss نسخه 15 و از طریق روشهای آمار توصیفی و آزمون تی مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: یافتههای این مطالعه نشان داد که ساختار سازمانی برای مدیریت دانش در کتابخانههای مورد مطالعه در محدوده «متوسط» قرار دارد، اما فرهنگ سازمانی مدیریت دانش در سطح «مناسب» هست. همچنین در کتابخانههایی که عدم تمرکز، بازنگری در انجام فرایندهای سازمانی و راه اندازی شبکه داخلی برای اشتراک دانش به وجود آمده فرهنگ سازمانی موجود در آنها در وضعیتی بالاتر قرار داشته و اختلاف معنیداری با کتابخانههایی که این ساختارها را ندارند، نشان میدهند (P=0.05).
نتیجهگیری: این بررسی نشان میدهد که کتابداران و مسئولان کتابخانههای مرکزی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در اشتراک دانش و بکارگیری مدیریت دانش از تمایل و گرایش مطلوبی برخوردار بوده و بدین لحاظ دارای فرهنگ سازمانی مناسب هستند؛ بنابراین مسئولان امر باید ساختارهای مناسب و بسترهای لازم دیگر را برای بکارگیری مدیریت دانش در کتابخانههای دانشگاهی ایران فراهم نمایند.
فریدون آزاده، نسرین مکانی، میترا قریب، علی اکبر پور محمد،
دوره 4، شماره 3 - ( 12-1389 )
چکیده
زمینه و هدف: از وظایف مهم و عمده کتابخانهها جمع آوری منابع اطلاعاتی در شکلها و محملهای مناسب با نیازهای مراجعه کنندگان و سازماندهی منابع برای دسترس پذیر کردن آنها میباشد. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت سازماندهی مواد غیر کتابی در کتابخانههای دانشکده ای و بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شده است.
روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی از نوع توصیفی میباشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی تهران میباشد. گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه خود ساخته پژوهشگر انجام شد. تنظیم جدولها و به دست آوردن درصدها به صورت متوسط گیری در برنامه اکسل و spss 12انجام شد.
یافتهها: در کتابخانههای مورد مطالعه به کار سازماندهی بروشور، میکروفیلم، میکروفیش، پوستر اهمیت داده نشده است. متوسط سازماندهی مواد غیر کتابی 1/42 درصد بود. بیشترین میزان کارشناسان و کارشناسان ارشد شاغل در بخش سازماندهی کتابخانهها (بیش از 62 درصد) به متخصصان کتابداری تعلق دارد. کارکنان 7 کتابخانه، (32 درصد) به طور زیاد با خدمات نمایه سازی و چکیده نویسی آشنا میباشند و کارکنان بیش از 45 در صد کتابخانه ها با انواع سرعنوانهای موضوعی و اصطلاحنامه ها آشنایی دارند.
نتیجه گیری: درصد پائین سازماندهی و عدم استفاده از قواعد و ابزارهای آن نشان از کم توجهی به بعضی از مواد غیر کتابی است. درصد پائین آشنایی کتابداران با خدمات نمایه سازی و چکیده نویسی (32درصد) و همچنین اصطلاحنامه ها (45درصد)میتواند دلیلی بر این کم توجهی باشد.
دکتر فریدون آزاده، شهناز نوری سندیانی، دکتر سید جواد قاضی میرسعید،
دوره 6، شماره 1 - ( 2-1391 )
چکیده
زمینه و هدف: نمایشگاه بین المللی کتاب یک فرصت برای کتابخانههای دانشکدهای به شمار میرود. این پژوهش به بررسی نقش نمایشگاه بین المللی کتاب تهران در تامین کتب مورد نیاز کتابخانههای دانشکدهای پرداخته است.
روش بررسی: این پژوهش توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی است. جامعه مورد مطالعه، کارکنان بخش سفارش و مدیران در کتابخانههای دانشکدهای دانشگاههای علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی بود. حجم نمونه پژوهش از 41 نفر(26 نفر کارکنان بخش سفارش و 15 نفر مدیران) تشکیل شد. برای تحلیل توصیفی دادهها و آزمونهای تیتست، آنالیز واریانس، کای اسکوئر و همبستگی پیرسون از نرم افزار Spss استفاده شد.
یافتهها: بالاترین میانگین امتیازات، نحوهی انتخاب کتاب در کتابخانهها با امتیاز 89/0±35/3 بود. بـا کسب میـانگین 07/0± 06/3 امتیاز، نقش نمایشگاه کتاب در تامین کتب مورد نیاز، متوسط بود. آزمون همبستگی نشان داد که مشکلات کتابخانهها در دانشگاه تهران و شهید بهشتی بالاترین(ضریب همبستگی36/0) و امکان تامین کتب مورد نیاز کمترین میزان همبستگی(ضریب همبستگی 067/0) را داشتهاند.
نتیجهگیری: نمایشگاه کتاب نقش موثری در تهیه کتب مورد نیاز کتابخانههای دانشگاهی نداشته است. ضروری است تا رویکردهای نوین در تامین کتب کتابخانههای دانشکدهای مورد استفاده قرار گیرد.
عباس دولانی، محمد جبرئیلی مزرعه شادی، بهلول رحیمی، علی رشیدی،
دوره 7، شماره 2 - ( 4-1392 )
چکیده
زمینه و هدف : مدیریت دانش ابزاری موثر در بهبود ساختار سازمانی، ارتقاء سطح خدمات و افزایش توان رقابتی دانشگاهها میباشد. هدف از این تحقیق بررسی وضعیت عوامل موثر بر چرخه مدیریت دانش یعنی فناوری اطلاعات، فرهنگ سازمانی، منابع انسانی و مهارتهای کتابداران از دیدگاه کتابداران دانشگاهی شهرستان ارومیه میباشد.
روش بررسی: پژوهش حاضر به روش پیمایشی تحلیلی میباشد. جامعه پژوهش، کتابداران دانشگاهی شهرستان ارومیه می باشند که با توجه به محدود بودن تعداد، همگی مورد بررسی قرار گرفتند(102 نفر). ابزار پژوهش پرسشنامه میباشد که روایی و پایایی آن توسط نظرات کارشناسان و محاسبه الفای کرونباخ(94/0) اندازهگیری شد. برای تحلیل دادهها ابتدا نمره میانه سوالات مربوط به عوامل موثر در امر مدیریت دانش محاسبه گردید. برای محاسبه تاثیر همزمان متغیرها، از فرمول رگرسیون لوجستیک چندگانه استفاده شد. همچنین برای تعیین رابطه رشته تحصیلی و جنسیت با نگرش کتابداران از مدیریت دانش، فرمول مجذور کای استفاده گردید.
یافتهها : سه عامل فرهنگ سازمانی، تکنولوژی اطلاعات و نیروی انسانی، اثرگذارترین عوامل بر چرخه مدیریت دانش هستند . همچنین نمره میانه هر یک از حلقههای مدیریت دانش اعم از ایجاد و ذخیره دانش و اشتراک و بکارگیری دانش به ترتیب 7/2 و 2/2 برآورد شد.
نتیجهگیری : مدیریت دانش، عنصری تاثیرگذار بر منابع انسانی سازمانها و ایجاد کننده محیط رقابتی است. کتابخانهها میتوانند با راهاندازی چرخه مذکور، منافع زیادی را از جمله، صرفهجویی در هزینههای تحقیق و توسعه، افزایش توانمندیها، رضایت شغلی کارکنان، حفظ محیط رقابتی، حاصل نمایند.
اشرف السادات بزرگی، ناهید بنی اقبال، سید جواد قاضی میر سعید ، مهناز قادرآبادی،
دوره 8، شماره 4 - ( 8-1393 )
چکیده
زمینه و هدف: سازماندهی و استفاده از منابع غیرکتابی در ارتقای کیفی آموزش و پژوهش امری ضروری است؛ لذا هدف از این مطالعه ارزیابی و تعیین سازماندهی مواد غیرکتابی در کتابخانههای مرکزی دانشگاههای منتخب شهر تهران میباشد.
روش بررسی : مطالعه حاضر پیمایشی و از نوع توصیفی مقطعی بود که در سال 1391 انجام شد. جامعهی آماری را کتابخانههای مرکزی دانشگاههای شهر تهران تشکیل میدادند. گردآوری دادهها با استفاده از پرسش نامهای در سه بخش، انجام گردید. روایی آن از طریق ملحوظ داشتن نظریات متخصصان و پایایی با روش آلفا کرونباخ مورد سنجش قرار گرفت که برابر 88% بود. تحلیل دادهها با SPSS ویرایش 12 و EXCELL صورت گرفت. نتایج با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی ارائه گردید.
یافتهها : بیشترین مواد غیرکتابی که سازماندهی شدهاند، پایاننامه و الواح فشرده بودند. بیشترکتابخانههای این جامعه آماری از نظام ردهبندی کنگره برای فهرستنویسی منابع و همه کتابخانهها از قواعد انگلوآمریکن برای فهرست نویسی استفاده میکردند. درخصوص آشنایی کتابداران با فهرستهای پیوسته(اپک)4 کتابخانه معادل80% با کتابخانهی کنگره آمریکا( LC ) و 3 کتابخانه برابر با 60% با کتابخانهی ملی ایران آشنایی کامل داشتند و همچنین 4 کتابخانه از نرم افزار نوسا استفاده میکردند و همه کتابخانهها(100%) نیز با سیستم عامل ویندوز آشنا بودند.
نتیجهگیری: سازماندهی مواد غیرکتابی در کتابخانه های مورد مطالعه از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست و تفاوتهایی در سازماندهی انواع منابع مورد مطالعه مشاهده می گردد.
فاطمه شیخ شعاعی، الهام زهره کرمانی، آرزو غمگسار، طاهره صادقی،
دوره 10، شماره 1 - ( 1-1395 )
چکیده
زمینه و هدف: منظور کردن عناصر مدیریت دانش شامل دسترسپذیری، خلق، و انتقال دانش در وبسایت کتابخانههای دیجیتالی دارای اهمیت بسیاری است و باعث کارایی بهتر آن ها میشود. لذا این مقاله با هدف شناسایی و تعیین میزان بهکارگیری معیارهای مدیریت دانش در وبسایتهای کتابخانههای دیجیتالی منتخب در ایران تهیه و تدوین شده است.
روش بررسی: این پژوهش از نوع پیمایشی توصیفی و با هدف کاربردی بود. گردآوری دادهها بر اساس چک لیست مبتنی بر مدل دسترس پذیری، خلق و انتقال دانش صورت گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل وب سایت 7 کتابخانه دیجیتالی نور، پیام نور، مجلس شورای اسلامی، تبیان، دید، آستان قدس رضوی و کتابخانه دیجیتالی ملی ایران در کشور بود که بر اساس در دسترس بودن انتخاب شد.
یافتهها: میزان بهکارگیری معیارهای مدیریت دانش در وبسایت کتابخانههای دیجیتالی منتخب در حد متوسط بود و معیار دسترسی به وبسایت بیشترین و مشارکت آنلاین کمترین میزان را به خود اختصاص داد. کتابخانه دیجیتالی تبیان با رعایت 56 درصد از این معیارها رتبه اول را در میان 7 کتابخانه دیجیتالی ایران کسب کرد.
نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان داد که معیارهای مدیریت دانش در این وبسایتها به طور مطلوبی به کار گرفته نشدهاند که از ناسازگاری آنها با اصول، ضوابط و استانداردها سرچشمه میگیرد. بنابراین، طراحان کتابخانههای دیجیتالی میتوانند با آگاهی از نیازهای کاربران و توجه کافی برای بهکارگیری این معیارها، در ارتقا وبسایتها و افزایش کیفیت خدمات کتابخانههای دیجیتالی، مؤثر واقع شوند.
فرشته سپهر، اشرفالسادات بزرگی، شکوه صدقی،
دوره 10، شماره 5 - ( 10-1395 )
چکیده
زمینه و هدف: با به کارگیری رایانشابری در کتابخانهها و ایجاد کتابخانههای ابری، امکان ارائه خدمات کتابخانهای با کیفیت بسیار بالایی فراهم میشود. هدف پژوهش حاضر تعیین دیدگاه کتابداران کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران در خصوص به کارگیری فناوری رایانشابری است.
روش بررسی: پژوهش حاضر به صورت پیمایشی توصیفی انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه بود که رواییِ آن با نظرخواهی از صاحبنظران علوم کتابداری به تأیید رسید و پایایی آن نیز با روش آلفای کرونباخ برابر 77% به دست آمد، پرسشنامه مزبور به صورت الکترونیکی برای کتابداران 42 کتابخانهی دانشگاهی علوم پزشکی شهر تهران ارسال و از 40 کتابخانه پاسخ دریافت شد. تحلیل دادهها با SPSS و با آزمونهای t، دوجملهای و خیدو بررسی شد.
یافتهها: میانگین مهارت کتابداران در زمینه دیدگاه مدیریت 22/5، نیرویانسانی متخصص 19/6، رعایت ملاحظات امنیتی پس از به کارگیری رایانشابری 13/15، و بررسی زیرساختها 18/13 بود که تمامی کتابخانهها وضعیت مطلوبی داشتند. بودجه و ارائه ی خدمات الکترونیکی در آزمون دو جملهای در حد کم، مقایسه ی امکانات لازم برای به کارگیری رایانشابری در مقابل سایر امکانات کتابخانهها با آزمون خیدو برابر %80/7 در مقابل %19/3 بود که وضعیت خوب کتابخانهها را نشان داد.
نتیجهگیری: با توجه به کمبود بودجه و ضعف در ارائه ی خدمات الکترونیکی، رایانشابری با بهرهگیری از مزایای مختلف فناورانه، میتواند خدمات و امکانات بهتری را برای کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی شهر تهران فراهم نماید.
مریم زرقانی، نیلوفر محقق، محمدرضا علی بیک، طاهره صادقی، سمیه محبی، رعنا کوثری،
دوره 11، شماره 2 - ( 4-1396 )
چکیده
زمینه و هدف: ارائه ی خدمات کتابخانه ای از طریق وب سایت ها با استفاده از فناوری های جدید توانسته است بسیاری از محدودیت های موجود برای ارائه ی خدمات از بین ببرد. هدف این مطالعه، تعیین وضعیت خدمات و منابع اطلاعاتی موجود در وب سایت کتابخانه های مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی کشور است.
روش بررسی: پژوهش در سال ۱۳۹۳ به صورت توصیفی انجام شد، جامعه ی آن شامل ۳۶ وب سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه های علوم پزشکی کشور بود و ابزار پژوهش، چک لیست محقق ساخته بود و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و نرم افزار spss نسخه ۱۸ انجام شد.
یافته ها: موارد مربوط به فناوری های نوین، در %۸۳/۳ درصد از وب سایت کتابخانه ها "پست الکترونیک" ذکر شده بود وتنها در %۲/۸ از وب سایت ها "دسترسی به خدمات از طریق موبایل" موجود بود. در %۷۷/۸ از وب سایت ها "آموزش استفاده از کتابخانه" ارائه شده بود، اما در هیچ یک از آنها "آموزش حق تالیف الکترونیکی" وجود نداشت، که هر دو مولفه به خدمات آموزشی وب سایت ها مربوط می شد. موارد مربوط به انتشارات کتابخانه ای و کتابداری، در %۶۹/۴ از وب سایت ها "تازه های کتابخانه و مرجع" وجود داشت.
نتیجه گیری: با توجه به توسعه ی روز افزون فناوری های اطلاعاتی لازم است وب سایت کتابخانه ها به طور مرتب بازبینی شوند و از فناوری های جدید برای ارتقای آنها به کار گرفته شود.
زهرا جلالی، حسن اشرفی ریزی، محمدرضا سلیمانی، مینا افشار،
دوره 11، شماره 4 - ( 9-1396 )
چکیده
زمینه و هدف: با گسترش و ورود فناوری اطلاعات به کتابخانههای دانشگاهی، کارکردها و خدمات آنها تحت تأثیر قرار گرفته است. با توجه به فلسفه ی وجودی کتابخانههای دانشگاهی در پیشبرد برنامههای آموزشی و پژوهشی دانشگاه، برای انجام رسالت خود به صورت مطلوب، باید از نیروی متخصص با مهارتهای فناورانه بهرهمند باشد. هدف این پژوهش، شناسایی عوامل موثر بر پذیرش فناوری اطلاعات توسط کتابداران کتابخانههای دانشگاهی دولتی اصفهان براساس مدل پذیرش فناوری تم(TAM) بود.
روش بررسی: روش پژوهش پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه طراحی شده براساس مدل تم بود. جامعه پژوهش ۱۵۱ نفر از کتابداران دانشگاهی شهر اصفهان و روش نمونهگیری سرشماری بود. روایی توسط متخصصان کتابداری و اطلاعرسانی و فناوری اطلاعات تایید و پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ(۰/۸۹) به دست آمد. نوع آمار توصیفی و استنباطی و نرمافزار تجزیه و تحلیل دادهها ۲۰ SPSS بود.
یافتهها: مدل پذیرش فناوری با کسب ضریب تعیین نهایی ۰/۲۸۲ قابلیت کاربرد در جامعه ی مورد مطالعه را دارد، این بدان معنی است که قابلیت کاربرد مدل(TAM) برای مطالعه ی کتابداران کتابخانههای دانشگاهی اصفهان تا حدودی مناسب بود. اولویتها برای اثرات متغیرهای مدل پذیرش فناوری بر استفاده ی واقعی از فناوری اطلاعات، به ترتیب، تمایل به استفاده(۰/۳۹)، برداشت ذهنی از سهولت استفاده(۰/۲۱)، برداشت ذهنی از سودمندی(۰/۱۵) و نگرش به استفاده از فناوری اطلاعات(۰/۱۲) بود.
نتیجهگیری: تامین زیر ساختهای لازم فناوری اطلاعات و سپس آموزشهای لازم در راستای استفاده کارآمد از فناوری برای کتابداران لحاظ شود. همچنین در سرفصلهای این رشته ی تخصصی، به آشنایی با فناوریهای اطلاعات کتابخانهای توجه شود.
سید جواد قاضی میرسعید، فاطمه شیخ شعاعی، حسین دهداری راد، رسول نصیریان،
دوره 11، شماره 6 - ( 12-1396 )
چکیده
زمینه و هدف: ارگونومی، علم اصلاح و بهینهسازی محیط کار، شغل و تجهیزات و مطابقت دادن آن با قابلیتها و محدودیتهای انسان است. این پژوهش با هدف مقایسه ی شرایط محیط کار کارکنان کتابخانههای دانشگاههای منتخب علوم پزشکی شهر تهران با اصول ارگونومیک در سال ۱۳۹۵ انجام شد.
روش بررسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی؛ به لحاظ نوع، توصیفی؛ و از نظر زمانی، مقطعی است که به روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی کتابداران کتابخانههای دانشکدهای دانشگاههای منتخب علوم پزشکی شهر تهران بودند. این مطالعه به صورت سرشماری انجام گرفت و تمامی اعضای جامعه(۸۵ نفر) مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری دادهها شامل چکلیست شرایط ارگونومیک در محیط کتابخانه و پرسشنامه محقق ساخته وضعیت آموزش اصول ارگونومی بود. دادهها پس از گردآوری و ورود به رایانه، توسط نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ تجزیه و تحلیل گردید.
یافته ها: براساس یافتههای به دست آمده مشخص شد که وضعیت متغیرهای وضعیت بدنی، فضای کاری، تجهیزات و شرایط محیطی در سطح متوسط از نظر رعایت اصول ارگونومیکی و متغیرهای عوامل بهداشتی، عوامل ایمنی و تسهیلات رفاهی در سطح نامطلوب میباشند. شرایط ارگونومیکی در هر کدام از متغیرهای وضعیت بدنی، فضای کاری، تجهیزات و عوامل ایمنی در بین کتابخانههای دانشگاههای منتخب مورد مطالعه، تفاوت معنیدار ندارد.
نتیجه گیری: با استناد به نتایج این مطالعه می توان این گونه نتیجهگیری کرد که شرایط محیط کار کتابداران جامعه ی مورد مطالعه از لحاظ اصول ارگونومیکی در شرایط مطلوبی قرار ندارند.
فریدون آزاده، سید جواد قاضی میرسعید، نادیا معتمدی، محمد زارعی،
دوره 12، شماره 1 - ( 2-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: رتبهبندی کتابخانههای بیمارستانی بر اساس معیارهای استاندارد و الگوبرداری از کتابخانههای برتر، بهبود کیفیت خدمات کتابخانهها را به همراه دارد. هدف این مطالعه رتبهبندی کتابخانههای بیمارستانی مبتنی بر شاخصهای لایب کول و مدل ویکور بود.
روش بررسی: این مطالعه به روش پیمایشی انجام شد. جامعه پژوهش ۳۸۵۰ کاربر بالفعل کتابخانه 8 بیمارستان دولتی شهر تهران(بیمارستانهایی با ظرفیت بالایی 320 تخت) در سال 1395 بود که با استفاده از دو پرسشنامه ی لایب کوال و مقایسات زوجی بررسی شد. روایی پرسشنامههای مذکور در مطالعات مختلف تایید شده است. ضریب آلفای کرونباخ بیشتر از 0.7 برای پرسشنامه ی لایب کوال و نرخ ناسازگاری کمتر از یک درصد برای پرسشنامه ویکور پایایی را تأیید میکند. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار Expert Choice انجام شد. با حل تکنیک ویکور رتبهبندی صورت گرفت.
یافتهها: مطابق با سه معیار اصلی لایب کوال بعد «کتابخانه بهعنوان یک مکان» با وزن 0.379 در درجه اول اهمیت و در همین بعد زیر معیار«وجود فضایی ساکت و آرام برای فعالیتهای فردی» با وزن 0.364، در رتبه ی نخست قرار گرفت. بعد«کنترل اطلاعات» با وزن 0.318 در درجه دوم اهمیت و بعد«تاثیر خدمات» با وزن 0.303 در درجه سوم اهمیت قرار داشت. در رتبهبندی بر اساس شاخص ویکور کتابخانه ی بیمارستان فیروزگر در جایگاه نخست قرار داشت.
نتیجهگیری: کتابخانه ی بیمارستان فیروزگر از دانشگاه علوم پزشکی ایران رتبه اول را به خود اختصاص داده و میتواند بهعنوان الگوی مناسبی برای سایر کتابخانهها باشد.
سید جواد قاضی میرسعید، نادیا معتمدی، متین شاهیوند،
دوره 12، شماره 4 - ( 8-1397 )
چکیده
زمینه و هدف: کتابخانهها برای ارایه خدمات به کاربران به راهکارهایی همانند بازاریابی نیازمندند. هدف از این مطالعه مقایسهی بازاریابی در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی بر اساس مدل بازاریابی هفت عنصر آمیخته (The7p Marketing Mix) میباشد.
روش بررسی: این مطالعه از نوع مقطعی-مقایسهای با رویکرد کاربردی است. جامعه ی پژوهش 77 کتابدار شاغل در 20 کتابخانه دانشکدهای در دانشگاههای علوم پزشکی تهران و شهید بهشتی میباشد. نمونه گیری به صورت سرشماری انجام شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه ی محققساخته بود که به روش مصاحبه تکمیل گردید. تجزیه و تحلیل دادهها با نسخه 20 نرمافزار SPSS و آزمونهای آماری کای دو، تی مستقل و من ویتنی انجام شد.
یافتهها: تفاوت معنیداری به لحاظ جنسیت، سابقه کار و مدرک تحصیلی بین کتابداران دانشگاههای مورد بررسی وجود نداشت. میانگین نمره برای مؤلفههای افراد، شواهد فیزیکی، تبلیغ و ترویج و فرایند در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بالاتر از علوم پزشکی تهران بود. تنها مؤلفهی قیمت(ارزشی که در قبال ارایه کالا و خدمات از کاربران دریافت میشود) در کتابخانههای علوم پزشکی تهران به طور معنیداری از علوم پزشکی شهید بهشتی بالاتر بود. در مؤلفه ی محصول(خدمات امانت و مرجع، منابع دیداری شنیداری، پایگاههای اطلاعاتی و..) و مکان(ساختمان یا وب سایت کتابخانه و رابط جستجوی کاربر) تفاوت معنیداری میان کتابخانههای مورد مطالعه ی دو دانشگاه مشاهده نشد(P>0.05).
نتیجه گیری: در مجموع، نمره های بازاریابی خدماتی در کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی تهران نسبت به شهید بهشتی پایینتر بود. با این وجود، کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز باید بازاریابی را به ویژه در مؤلفه محصول مورد ملاحظه قرار دهد.
سعید غفاری، شعله زکیانی،
دوره 13، شماره 1 - ( 2-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطهی بین باورهای فراشناختی با میزان سازگاری فردی و اجتماعی کتابداران دانشگاه علوم پزشکی ایران است.
روش بررسی: روش پژوهش حاضر توصیفی، از نوع همبستگی بود. جامعه آماری 51 نفر از کتابداران دانشگاه علوم پزشکی ایران بود. ابزار پژوهش، پرسشنامههای سازگاری فردی و اجتماعی کالیفرنیا و باورهای فراشناختی MCQ-30 بود. تحلیل دادهها به روش آمار استنباطی(ضریب همبستگی پیرسون) بود. دادهها در برنامه آماری SPSS تجزیه و تحلیل گردید.
یافتهها: نتایج نشان داد که بین سازگاری فردی با متغیرهای باورهای مثبت در مورد نگرانی، کنترل ناپذیری و خطر، خودآگاهی شناختی رابطهی منفی هست. اما با متغیر کنترل افکار، ارتباط مثبت بوده و هیچ ارتباطی با متغیر اطمینان شناختی گزارش نشد. ارتباط بین سازگاری اجتماعی با متغیرهای کنترل ناپذیری و خطر، اطمینانشناختی، کنترل افکار مثبت بود. هیچ ارتباطی بین سازگاری اجتماعی و باورهای مثبت در مورد نگرانی دیده نشد. سازگاری اجتماعی با خودآگاهی شناختی ارتباط منفی داشت.
نتیجهگیری: افزایش متغیر باورهای مثبت در مورد نگرانی باعث کاهش سازگاری فردی شده و بر سازگاری اجتماعی بی تاثیر است. افزایش متغیر کنترل ناپذیری و خطر، منجر به کاهش سازگاری فردی و افزایش سازگاری اجتماعی میشود. افزایش اطمینانشناختی کتابداران در سازگاری فردی بیتاثیر بوده اما در سازگاری اجتماعی آنها تاثیر مثبت دارد. افزایش کنترل افکار درمیان کتابداران موجب افزایش سازگاری فردی و اجتماعی آنان میشود. افزایش خودآگاهی شناختی، منجر به کاهش سازگاری های فردی و اجتماعی کتابداران میگردد.
سیروس پناهی، آلاء آبتین، شهرام صدقی،
دوره 13، شماره 1 - ( 2-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: فناوری وب 2/0 کاربردهای متعددی در کتابخانههای جهان دارد، با وجود این طبق بررسیها به نظر میرسد که از این فناوری در کتابخانههای دانشگاهی ایران بسیار کم استفاده میشود. در این راستا پژوهش حاضر به تعیین میزان آشنایی و استفاده کتابداران کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایران، تهران و شهید بهشتی از ابزارهای فناوری وب 2/0 میپردازد.
روش بررسی: این پژوهش از نوع پیمایشی بود و جامعهی آماری آن 91 نفر از کتابداران شاغل در کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایران، تهران و شهیدبهشتی بودند. دادهها از طریق پرسشنامهای جمعآوری گردید که نحوهی نمره گذاری آن به صورت طیف لیکرت 5 گزینهای(بسیار کم تا بسیار زیاد) بود و تجزیهوتحلیل آنها از طریق شاخصهای آمار توصیفی و آنالیز واریانس یک طرفه با استفاده از نرمافزار SPSS انجام شد.
یافتهها: سطح آگاهی کتابداران شاغل در کتابخانههای مورد مطالعه از ابزارهای وب 2/0 با میانگین 3/13 نسبتاً مطلوب است؛ اما سطح استفاده شخصی و حرفهای آنان از ابزارهای فناوری وب 2/0 در خدمات کتابخانهای به ترتیب با میانگین 2/89 در امور شخصی و 2/78 در امور حرفهای در خدمات کتابخانهای نسبتاً پایین است.
نتیجهگیری: با توجه به نامطلوب بودن میزان آشنایی و استفادهی کتابداران سه دانشگاه مذکور از ابزارهای فناوری وب 2/0 در امور کتابخانهای، برگزاری دورههای بازآموزی و ضمن خدمت با موضوع وب 2/0 و ترغیب کتابداران حوزهی علوم پزشکی نسبت به شناخت و بهکارگیری آن در خدمات کتابخانهای از مواردی است که لازم است به آنها پرداخته شود.
فاطمه سادات زریباف، فاطمه شیخ شعاعی، سید جواد قاضی میرسعید،
دوره 13، شماره 3 - ( 6-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: با توجه به نقش جوّ سازمانی در ارتقای انگیزهی کاری، عدم بهرهگیری از کتابدارانی با روحیهی رضایتمند از شغل خود، میتواند صدمات جبرانناپذیری را به کتابخانه وارد کند. لذا هدف این پژوهش تعیین تاثیر جوّ سازمانی کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی بر فرسودگی شغلی کتابداران شاغل در آنهاست.
روش بررسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، نوع، توصیفی-تحلیلی و روش اجرای آن پیمایشی است. تعداد 177 کتابدار از کتابخانههای دانشکدهای و بیمارستانی وابسته به دانشگاههای علوم پزشکی تهران، ایران و شهیدبهشتی در سال 1397 به روش سرشماری مورد بررسی قرار گرفتهاست. ابزار جمعآوری دادهها، پرسشنامهی جوّ سازمانی Halpin و Croft (1963) و فرسودگی شغلیMaslach و Jackson(1985) بود. روایی آن توسط 3 نفر از متخصصان بررسی و پایایی آن بر اساس ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. برای تحلیل دادههای جمعآوری شده از نرمافزار Spss و آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است.
یافتهها: یافتهها نشان داد که میانگین وضعیت جوّ سازمانی 3/4 و در حد مطلوب و میانگین وضعیت فرسودگی شغلی، 1/7 بوده که چون فرسودگی شغلی یک متغیر منفی است، بنابراین وضعیت فرسودگی شغلی کتابداران مطلوب بودهاست. همچنین مولفههای جوّ سازمانی به میزان 41 درصد متغیر فرسودگی شغلی را پیشبینی میکنند. در بین ویژگیهای جمعیتشناختی، متغیر فرسودگی شغلی فقط از نظر رشته تحصیلی، و متغیر جوّ سازمانی از نظر نوع کتابخانه با یکدیگر تفاوت دارند.
نتیجهگیری: بهطورکلی در کتابخانههای دانشگاهها و بیمارستانهای مورد بررسی، وضعیت جوّ سازمانی و فرسودگی شغلی مطلوب است و مولفههای جوّ سازمانی بر روی فرسودگی شغلی تاثیرگذار است.
صالح رحیمی، مرضیه فتاحی،
دوره 13، شماره 3 - ( 6-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: امروزه سواد سلامت بهعنوان یکی از موضوعات مهم ارتقای سطح سلامت جامعه مورد توجه است. هدف این پژوهش تعیین رابطهی بین استفاده از شبکههای اجتماعی با سواد سلامت کاربران کتابخانههای عمومی شهر ایلام است.
روش بررسی: پژوهش از نوع کاربردی و بهروش همبستگی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کاربران فعال کتابخانههای عمومی شهر ایلام در سال 1396 تشکیل میدهد. حجم نمونه به روش نمونهگیری طبقهای تصادفی انتخاب شد. برای گردآوری دادهها از پرسشنامهی سه قسمتی شامل اطلاعات فردی، شبکههای اجتماعی و سنجش سواد سلامت استفاده شده است. جهت تجزیه و تحلیل دادههای پژوهش از آزمونهای آماری توصیفی(میانگین، انحرافمعیار) و استنباطی(ضریب همبستگی) با استفاده از نرمافزار spss استفاده شده است.
یافتهها: کاربران کتابخانههای عمومی با توجه به نمرهی میانگین مؤلفههای آزمون در دریافت اطلاعات سواد سلامت نتایج خوبی داشتهاند و بهترتیب با هدف«فهم و درک، ارزیابی، خواندن، بهکارگیری و دسترسی» به اطلاعات سلامت، اقدام به استفاده از شبکههای اجتماعی در حوزه سواد سلامت میکنند. همچنین یافتهها نشان داد که بین استفادهی کاربران از شبکههای اجتماعی با سواد سلامت و مولفههای آن رابطهی معناداری وجود دارد، بهعبارتی با افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی سطح سواد سلامت کاربران افزایشمییابد.
نتیجهگیری: ازآنجاکه شبکههای اجتماعی بهعنوان منابع کسب اطلاعات بهداشتی و سلامت در ارتقای سواد سلامت کاربران کتابخانههای عمومی نقش داشت، میتوان بستری مناسب در شبکههای اجتماعی با هدف به اشتراکگذاری تجارب و افزایش سطح سواد سلامت کاربران با درنظرگرفتن امنیت اطلاعات کاربران و صحت اطلاعات ارایه شده ایجاد نمود تا بدینوسیله بتوان امکانات و شرایط جدیدی را پیشروی کاربران، پزشکان، بیمارن و برنامهریزان این حوزه قرار داد.
فریده اکبرزاده، زاهد بیگدلی،
دوره 13، شماره 5 - ( 10-1398 )
چکیده
زمینه و هدف: کتابخانه برای برخی از دانشجویان، محل امنی برای تحقیق و مطالعه بهشمار میآید، اما برای برخی دیگر زمینههای اضطراب را ایجاد میکند. هدف اصلی پژوهش بررسی اضطراب کتابخانهای دستیاران دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی بر اساس عوامل پنجگانهی مقیاس باستیک میباشد.
روش بررسی: پژوهش پیمایشی مقطعی بود. حجم نمونه ۱۹۷ نفر بود که از نمونهگیری تصادفی ساده استفاده شد. ابزار گردآوری داده پرسشنامهای محقق ساخته بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ برابر ۰/۸۰۹ تایید شد. پرسشنامه شامل ۴۱ سؤال در مقیاس پنج گزینهای لیکرت بود. سؤالات اضطراب کتابخانهای بر اساس عوامل پنجگانه مقیاس باستیک طراحی و بومی شد. تجزیه و تحلیل دادهها با روشهای آمار توصیفی فراوانی، میانگین، انحراف معیار و آمار تحلیلی آزمونهای کولموگراف-اسمیرنوف و ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرمافزار SPSS ویرایش ۲۳ انجام شد.
یافتهها: میانگین نمرهی اضطراب کتابخانهای ۷۸/۳۲، میانگین نمرهی میزان آشنایی و میزان استفاده ۳۲/۰۸ و ۲۹/۵۴ بود. عوامل مکانیکی و عوامل عاطفی بالاترین میانگین را در میان عوامل ایجادکنندهی اضطراب کتابخانهای داشتند. میانگین اضطراب کتابخانهای بین دستیاران زن و مرد تفاوت معناداری نداشت(۰/۰۵>p). بین اضطراب کتابخانهای دستیاران و مهارتهای استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی، میزان آشنایی و استفادهی آنان رابطهی معناداری وجود داشت.
نتیجهگیری: ﻧﺘﺎﻳﺞ، نشاندهندهی وﺟـﻮد سطحی از اضطراب کتابخانهای در بین دستیاران است. ﭘـﺬﻳﺮش اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻗﺪم ﻣﺜﺒﺘﻲ در رفع مشکلات ﻣﻮﺟﻮد در زﻣﻴﻨﻪی استفاده از منابع اطلاعاتی و خدمات الکترونیکی ﻣﺤﺴﻮب ﮔﺮدد.
فرامرز سهیلی، سحر جسری، علی اکبر خاصه، فرشید دانش،
دوره 15، شماره 1 - ( 1-1400 )
چکیده
زمینه و هدف: یکی از روشهای مهم ارزیابی وب سایتهای موبایلی کتابخانه های دانشگاهی، روش های ارزیابی کاربردپذیری است؛ کاربردپذیری وبسایتها، یعنی سهولت و سادگی استفاده از آنها. هدف این پژوهش ارزیابی کاربردپذیری وب سایت موبایلی کتابخانه های دانشگاه های علوم پزشکی برتر ایران است.
روش بررسی: این مقاله به روش توصیفی-پیمایشی انجام شده است. جامعه ی آماری پژوهش، وب سایت های موبایلی کتابخانه های پنجاه دانشگاه علوم پزشکی برتر ایران است که در رتبه بندی webometrics دانشگاهها در ژانویه سال ۲۰۱۹ بالاترین رتبه را کسب کرده اند. ابزار مورد استفاده در این مقاله سیاهه ی وارسی است. تجزیه و تحلیل داده ها نیز با روش های آماری توصیفی و استنباطی و با استفاده از نرم افزار SPSS انجام گردید.
یافته ها: بررسی داده ها حاکی از آن است که از لحاظ میزان کاربردپذیری وب سایت موبایلی کتابخانه های دانشگاه، دانشگاه های علوم پزشکی کرمان، بیرجند و تهران به ترتیب با ۸۹/۲۳، ۸۴/۶۲ و ۸۱/۵۴ درصد در رده های نخست تا سوم و دانشگاه های نیشابور، گناباد و سمنان به ترتیب با ۴۰، ۴۳/۰۸ و ۴۴/۶۲ درصد در رده های آخر قرار دارند. ارزیابی مؤلفه های پژوهش نشان داد که«وضعیت رؤیت سیستم»، «کمک به کاربر در شناسایی، تشخیص و جبران خطاها» و «راهنمایی و مستندسازی» به ترتیب در وضعیت ایدهال و مؤلفه های«پیشگیری از خطا»، «انعطاف پذیری و کارایی سیستم» و «کنترل و آزادی کاربر» به ترتیب در وضعیت نامناسبی قرار داشتند.
نتیجه گیری: با توجه به نفوذ و رواج روزافزون تلفن های همراه هوشمند در زندگی حرفهای دانشگاهیان، ضروری است مدیران و طراحان وب سایتهای موبایلی کتابخانه های دانشگاهی با درنظر گرفتن یافته های کاربردی پژوهش حاضر کاربردپذیری و اثربخشی وبسایتهای موبایلی جامعه پژوهش را به عنوان یکی از مهم ترین بسترهای اطلاع رسانی سلامت ارتقا دهند.
سیروس پناهی، لیلا نعمتی انارکی، ناهید روستایی،
دوره 15، شماره 4 - ( 7-1400 )
چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر به بررسی دیدگاه کتابداران درباره بازاریابی خدمات کتابخانه با استفاده از رسانههای اجتماعی و همچنین کاربردها، مزایا و چالشهای بهکارگیری آنها در دانشگاههای علومپزشکی تهران، ایران، شهید بهشتی پرداخته است.
روش بررسی: روش پژوهش، پیمایشی توصیفی و از نوع کاربردی است و در سال ۱۳۹۸ انجام گردید. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامهی محققساختهی تهیه شده بر اساس متون بود. روایی محتوای پرسشنامه توسط ۹ نفر از استادان رشته کتابداری و اطلاعرسانی پزشکی و پایایی پرسشنامه نیز با ضریب آلفای ۰/۹۵ تایید گردید. جامعه پژوهش شامل کل کتابداران شاغل در کتابخانههای مذکور به تعداد ۱۱۵ نفر بود. برای تحلیل دادهها از آمار توصیفی و نرمافزار SPSS استفاده شد.
یافتهها: نتایج مطالعهی حاضر حاکی از این است که سطح آگاهی کتابداران نسبت به رسانههای اجتماعی با میانگین ۳/۴۹ در سطح نسبتا مطلوب و در میزان استفاده در امور کتابخانه با میانگین ۱/۸۱ نامطلوب گزارش شده است. بیشترین بسامد استفاده از ابزارهای رسانههای اجتماعی بهترتیب مربوط به تلگرام، واتساپ و وبلاگها بودند. چالشهای بررسی شده فیلترشدن رسانههای اجتماعی در ایران در بازاریابی خدمات کتابخانه با میانگین ۳/۶ و مسایل امنیتی در استفاده از رسانههای اجتماعی با میانگین ۲/۸ با کمترین چالشها در میان عوامل سازمانی از دیدگاه کتابداران، نبودن قوانین مشخص جهت استفاده از رسانه اجتماعی در بازاریابی خدمات کتابخانه با میانگین ۳/۲۵ بیشترین و چالش مسایل حقوقی و مالی کتابخانه بهعنوان سازمان وابسته با میانگین ۲/۹۱ از کمترین چالشها در استفاده از رسانههای اجتماعی در بازاریابی خدمات کتابخانه از دیدگاه کتابداران بود.
نتیجه گیری: آشنایی و اهمیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای بازاریابی در کتابخانهها از دیدگاه کتابداران در وضعیتی نسبتاً مطلوب قرار داشت. هزینهی پایین استفاده، مهمترین مزیت و عدم علاقه و مقاومت نسبت به استفاده، مهمترین چالش به کارگیری شبکههای اجتماعی در بازاریابی کتابخانه بودهاند.
ملیحه دلیلی صالح، مریم سلامی، فرامرز سهیلی، ثریا ضیائی،
دوره 15، شماره 4 - ( 7-1400 )
چکیده
زمینه و هدف: کتابخانههای دانشگاهی برای ورود به کتابخانههای نسل چهارم، باید معیارهایی را کسب کنند، یکی از آن معیارها استفاده از فناوریهای نوین است. هدف پژوهش حاضر شناسایی نگرش کاربران کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی به مؤلفههای فناوری واقعیتافزوده است.
روش بررسی: روش پژوهش، پیمایشی و نوع مطالعه کاربردی بود. رویکرد پژوهش کمّی و ابزار پژوهش پرسشنامهی محققساخته بود. روایی داخلی پرسشنامه از طریق CVI و پایایی با استفاده از ICC انجام شد. روایی صوری پرسشنامه با استفاده از نظرات ۱۰ نفر از متخصصان علم اطلاعات و حوزه فناوری واقعیتافزوده به تأیید رسید و پایایی آن با ضریب همبستگی آلفای کرونباخ ۰/۹۶ و به روش آزمون-بازآزمون بهدست آمد. از طریق پرسشنامه آنلاین، دادههای دیدگاه کاربران نسبت به مؤلفههای آشنایی، امکانات، کاربرد، مزایا، فرصت و محدودیت با سؤالات ۵ گزینهای لیکرت گردآوری شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات با نرمافزار SPSS و با استفاده از آزمون تی مستقل، آنوا و توکی برای بررسی وضعیت مؤلفههای فناوری واقعیتافزوده انجام شد.
یافتهها: میزان آشنایی کاربران با فناوری واقعیتافزوده ۵۰/۵۵ درصد بود. کاربران مشارکتکننده در پژوهش ۷۸/۲۳% با فناوری واقعیتافزوده در کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی موافق بودند. بهطور کل میانگین ۳/۹۱ و انحرافمعیار ۰/۶۳± محاسبه شد. امکان توسعهی فعالیتهای پژوهشی، کاربرد فناوری در تقویت یادگیری، مزیت جذابیت، فرصت توسعه برنامه علمی آموزشی مهمترین گویه از میان دیگر عوامل فناوری واقعیتافزوده یاد گردید و از جمله محدودیتهای راهاندازی آن در کتابخانههای دانشگاه، نبود اینترنت پرسرعت دانسته شد. نگرش کلی کاربران نسبت به فناوری واقعیتافزوده در سطح مطلوب است.
نتیجهگیری: کاربران کتابخانههای دانشگاههای علومپزشکی بهترتیب با امکانات فناوری واقعیتافزوده، فرصتی که واقعیتافزوده فراهم میکند و کاربرد واقعیتافزوده موافق بودند. نتایج، نشان داد که فناوری واقعیتافزوده از دیدگاه کاربران در کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایران کاربردی و مفید است. فناوری واقعیتافزوده با حمایت کاربر، بهبود فعالیت کاربر، ایجاد جذابیت، جذب مخاطب، محتواسازی با توجه به انواع منابع کتابخانهای، بازیوارسازی محتوا، اشتراک دانش، استغنای محتوای منابع، بر اساس فراهم بودن امکانات فنی(سختافزاری-نرمافزاری)، فرصتی را برای توسعهی کتابخانههای دانشگاههای علوم پزشکی ایجاد میکند.
