سابقه و هدف: سيليس ماده معدنی فراوانی است که در طبيعت به اشکال گوناگون يافت می شود، خطرزايی فرم بلوری آن يا آلفا کوارتز (سيليس آزاد) بيشتر از بقيه است. تماس با گرد و غبار های حاوی سيليس آزاد باعث آسيبهای ريوی و در نهايت منجر به سيليکوزيس و مرگ می شود. هدف از اين بررسی سطح تراکم گرد وغبار و سيليس آزاد و ميزان مواجهه کارگران معدن سنگ آهن خواف با آن بود. روش بررسی: با استفاده از روشهای نمونه برداری فردی و محيطی ميزان تماس با گرد و غبار کل و قابل استنشاق اندازه گيری و غلظت گرد وغبار به روش وزن سنجی تعيين گرديد. به منظور تعيين مقدار سيليس آزاد، نمونه های گرد و غبار توسط روش پراش اشعه ايکس(XRD) مورد آناليز قرار گرفتند و با مقادير استاندارد مقايسه شدند. يافته ها: بالاترين ميانگين تراکم گرد و غبار و سيليس آزاد کل مربوط به ايستگاه سنگ شکن (mg/m3 155±800 و mg/m3 7/6±11/26) و کمترين آنها مربوط به ايستگاه اداری و نگهبانی( mg/m3 2/2±28/8 و mg/m3 0019/0±012/0) می باشد. بالاترين ميانگين تراکم گرد و غبار و سيليس آزاد قابل استنشاق مربوط به ايستگاه حفاری تپه قرمز شماره 1(mg/m3 45/13±14/66 وmg/m3 39/0±48/1) و کمترين آنها مربوط به ايستگاه چکش بادی (mg/m3 62/2±26/5 وmg/m3 005/0±01/0) می باشد. نتيجه گيری: مقدار گرد و غبار کل فقط در ايستگاه اداری و نگهبانی پايين تر از حد استاندارد ايران و در بقيه ايستگاهها چندين برابر اين استاندارد بود. مقدار گرد و غبار قابل استنشاق در همه ايستگاهها بالاتر از حد استاندارد ايران بود. همچنين سيليس آزاد قابل استنشاق تنها در ايستگاه چکش بادي کمتر از استاندارد ايران بود. با توجه به اين مقادير ضروری است با رعايت روشهای مختلف از ايجاد و انتشار گرد و غبار جلوگيری شود. |