زمينه و هدف: رنگ‌زاهای کاتيونی از جمله رنگ‌زای کاتيونی بنفش کاربردهای بسيار زيادی در صنايع مختلف دارند. اين مطالعه به منظور بررسی ميزان تجزيه رنگ‌زای کاتيونی بنفش 16 توسط فرايندهای UV، UV/H2O2، US و US/H2O2 انجام شد. روش بررسی: فرايند فتوليز با استفاده از يک فتوراکتور مجهز شده به يک لامپ کم فشار بخار جيوه (طول موج کوتاه) و با توان W 55 در مقياس آزمايشگاهی و فرايند سونوليز در يک سونوراکتور با فرکانس بالا (kHz 130) و با قدرت kW 100، با تاکيد بر اثرات انواع پارامترهای موثر و افزودن نمک سولفات سديم بر روی روند رنگ‌بری و راندمان تخريب رنگ انجام گرديد. يافته‌ها: نتايج نشان داد که راندمان حذف کامل رنگ‌زای کاتيونی بنفش 16 با غلظت اوليه mg/L 30 با استفاده از فرايند UV/H2O2 بعد از زمان حدودmin 8 بدست آمد. در رابطه با فرايند سونوشيميايی نتايج نشان‌دهنده راندمان کمتر اين فرايند نسبت به فرايند فتوشيميايی بود. به طوری‌که راندمان حذف رنگ‌زا پس از زمان تابشmin 120 حدود 65% بدست آمد. همچنين مشخص شد کهpH طبيعی حاصل از رنگ‌زا و غلظت‌های کمتر رنگ‌زا برای تجزيه مناسب‌تر است و هر گونه افزايش در غلظت اوليه رنگ‌زا منجر به کاهش سرعت تخريب می‌شود. نتايج نشان داد مداخله‌گر سولفات سديم در فرايند سونوشيميايی باعث افزايش سرعت واکنش می‌گردد. ديگر يافته‌ها نشان داد که داده‌های کينتيکی از معادله درجه اول بهتر پيروی می‌کنند. نتيجه‌گيری: به‌طور کلی نتايج حاصل از آزمايشات نشان داد که می‌توان از فرايندهای فتوشيميايی و سونوشيميايی توام با پراکسيد هيدروژن به عنوان يک روش موثر در حذف رنگ‌زای کاتيونی بنفش 16 از محيط‌های آبی استفاده نمود. همچنين در مقايسه با دو فرايند ذکر شده، استفاده از فرايند فتوشيميايی توام با پراکسيد هيدروژن با توجه به کارايی حذف و همچنين قابل دسترس بودن به عنوان يک روش موثر و سريع جهت حذف رنگ‌ها از محيط‌های آبی پيشنهاد می‌گردد.