| مقدمه: امروزه پژوهشهای زيست پزشکی با استفاده از حيوانات آزمايشگاهی وسعت و اهميت زيادی دارد؛ اما طبق تعاليم اسلامی، انسان فقط حق بهره گيری مشروع از حيوانات را دارد. با توجه به وسعت کار بر حيوانات آزمايشگاهی در کشورمان، با استفاده از مقررات و آيين نامه های موجود و همچنين اطلاعات مشابه در ساير کشورهای جهان، کدهايی برای رعايت شرايط مناسب زندگی حيوانات آزمايشگاهی تدوين شده است. لذا شايسته است پژوهشگران ما با توجه به اصول اسلامی برخورد با حيوانات ،کدهای اخلاقي کار با حيوانات آزمايشگاهی را بشناسند و طبق آن عمل نمايند. روشها: در اين مطالعه، ابتدا منابع اسلامی در زمينه رفتار با حيوانات و نيز راهنماهای اخلاقی معتبرکار با حيوانات آزمايشگاهی از ساير کشورها جمع آوری و بررسی شد. سپس، با دسته بندی اطلاعات فوق و بازبينی توسط اساتيد زبده، راهکارهای اجرای صحيح و کامل دستورالعمل اخلاقی کار با حيوانات آزمايشگاهی و نظارت بر کار پژوهشگران کشورمان ارائه گرديد. يافتهها: با انجام اين مطالعه، آيين نامه پيشنهادی کميتههای اخلاق کار با حيوانات آزمايشگاهی ،فرم تقاضانامه مجری طرح پژوهشی، چک ليست جهت ارزيابی فرم تقاضانامه مجری ، فرم درخواست حمل حيوانات آزمايشگاهی، چک ليست نظارت بر اجرای صحيح موازين اخلاقی کار با حيوانات آزمايشگاهی و چک ليست ديگری جهت نظارت بر نگهداری حيوانات آزمايشگاهی تدوين گرديد و دوره آموزشی اصول اخلاقی کار با حيوانات آزمايشگاهی برای پژوهشگران و پرسنل نگهداری حيوانات طراحی و پيشنهاد شد. نتيجه گيری: نظارت دقيق برکار با حيوانات آزمايشگاهی مستلزم تصحيح و تکميل برنامههای آموزشی پژوهشگران جهت کاربرد حيوانات در پژوهشهای زيست پزشکی می باشد |
