مقدمه: بيماری ديابت يک معضل عمده و تهديد کننده سلامتی انسان می‌باشد که شيوع آن به طور هشدار دهنده‌ای در حال افزايش است. در اين بيماری قند خون و به دنبال آن چربی خون افزايش می‌يابد. آنزيم گلوتامات دهيدروژناز (Glutamate Dehydrogenase (GDH موجب افزايش ترشح انسولين می‌شود. لذا مهار کننده‌های اين آنزيم شامل بيتيونول (Bithionol)، سولوکتيديل (Suloctidil)، و همچنين لوسين (L-Leucine) به عنوان فعال کننده آنزيم GDH می‌توانند تاثيراتی بر ترشح انسولين داشته باشند. در مطالعه حاضر تاثير اين عوامل بر ميزان ترشح انسولين و مقدار قند و ليپيدهای خون مورد بررسی قرار گرفته است.
روش‌ها: رت‌ها در دو گروه غيرديابتی و ديابتی (تزريق درون صفاقی آلوکسان با دوز mg/kg 150) تقسيم شدند. در هر گروه سه دسته برای دريافت ترکيب مورد نظر قرارگرفتند. بيتيونول با دوزmg/kg 10، سولوکتيديل و لوسين هر کدام mg/kg 20 به صورت گاواژ به رت‌ها داده شد. اين تيمار 30 روز ادامه يافت و در طول تيمار پارامترهای گلوکز خون به صورت هفتگی و ميزان مصرف آب و ميزان ادرار به صورت روزانه اندازه‌گيری شد. ميزان هورمون انسولين (توسط کيت انسولين رت ALPCO) و فاکتورهای کلسترول، تری‌گليسريد،LDL وHDL (توسط کيت پارس آزمون) پس از دوره تيمار ثبت گرديد. در پايان جهت بررسی‌های هيستولوژيکی از پانکراس موش‌ها مقاطع بافتی تهيه شد.
يافته‌ها: نتايج نشان دادند ترکيب بيتيونول موجب کاهش معناداری (001/0P<) در ميزان گلوکز خون و آب و ادرار و ميزان تری‌گليسريد در گروه تجربی ديابتی 1 نسبت به گروه شم گرديد. ترکيبات سولوکتيديل و لوسين در گروه تجربی ديابتی نسبت به گروه شم موجب کاهش ميزان آب و ادرار (001/0 P<) و همين طور کاهش ميزان LDL (01/0 P<) شدند. همچنين لوسين باعث افزايش (05/0P<) تری‌گليسريد در گروه تجربی ديابتی 3 گرديد. نتايج هيستولوژيکی اندکی بهبود را در گروه‌های تجربی ديابتی نسبت به گروه شم ديابتی نشان دادند.
نتيجه‌گيری: ترکيبات به کار رفته در اين پژوهش، نيازمند تحقيقات بيشتري جهت روشن شدن سازوکار عمل آنها می‌باشد.