مقدمه: ديابت شايع‌ترين بيماری ناشي از اختلالات متابوليسم در جهان است. با اصلاح مرحله پره ديابت می‌توان شانس ابتلا به ديابت نوع 2 را در افراد پره ديابتي تا 60% کاهش داد. مدل مراحل تغيير به عنوان يکی از روش‌های شناسايی تغيير در رژيم غذايی شناخته شده است. با توجه به مطالب مذکور نويسندگان بر آن شدند تا بررسی سازه‌هاي مدل فرانظری بر تغذيه افراد پره ديابتيک روستاهای شهر يزد بپردازند.
روش‌ها: اين پژوهش از دسته پژوهش‌های توصيفی- تحليلی است. روش نمونه‌گيری به صورت خوشه‌ای انجام گرفت. جهت جمع‌آوری داده‌ها استفاده از پرسشنامه‌ای که شامل دو بخش (12 سوال مربوط به مشخصات دموگرافيک و 67 سوال مربوط به سازه‌های اصلی مدل مراحل تغيير) بود استفاده شد. جهت تعيين روايی ابزار مورد استفاده، از پانل خبرگان و جهت بررسی پايايي مقياس‌های مورد استفاده از آزمون آلفا کرونباخ استفاده گرديد و مشخص شد که ابزارها از روايی وپايايی (95/0 تا 97/0) قابل قبول برخوردار بودند. در اين پژوهش داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS ويرايش 14 مورد تجزيه تحليل قرار گرفتند و مقادير 05/0P< معنی‌دار در نظر گرفته شدند.
نتايج: در اين مطالعه 40 مرد (3/30 درصد) و 90 زن (7/69 درصد) با مبانگين سنی 74/13±32/46 شرکت نمودند. بر طبق نتايج اين بررسی 5/26 درصد افراد در مرحله پيش تفکر، 8/25 درصد در مرحله تفکر، 1/31 درصد در مرحله آمادگی قرار داشتند. يعنی بيشتر افراد در مراحل پيش از عمل قرار داشتند. همچنين نتايج آزمون آناليز واريانس بين سازه‌های مدل فرانظري با مراحل تغيير ارتباط معنی‌داری نشان داد به طوری که با پيشرفت افراد در طول مراحل تغيير از مرحله پيش تفکر تا مرحله نگهداری بر ميزان خودکارآمدی، فرايندهاي تغيير و موازنه تصميم‌گيری افزوده شد.
نتيجه‌گيری: با توجه به اهميت تغذيه در افراد پره ديابتيک پيشنهاد می‌شود تا برنامه‌های مداخلاتی مناسب با اين گروه تدوين گردد و همچنين مراحل تغيير رژيم غذايي در ساير گروه‌های درمانی نيز تعيين شود. زيرا نتايج به دست آمده از آن می‌تواند اطلاعات زمينه‌ای را جهت برنامه‌های آموزشی گروه‌های درمانی و در زمينه ارتقای رفتارهای تغذيه‌اي فراهم کند و از اين طريق به پيشگيری از بيماری‌های مختلف مرتبط با تغذيه ناسالم و ايجاد سلامت و تندرستی هرچه بيشتر در جامعه کمک کند.