1390/3/11، جلد ۷، شماره ۱، صفحات ۷-۱۴
عنوان فارسی رده‌بندی وضعيت بهداشت و سلامت مادران روستايی در استان‌های مختلف ايران با استفاده از روش‌های چند متغيره عاملی و خوشه‌ای
چکیده فارسی مقاله مقدمه و اهداف: سلامت مادران به عنوان يکی از گروه‌های آسيب پذير از اهميت زيادی در حوزه مراقبت‌های بهداشتی و درمان برخوردار است. هدف از مطالعه حاضر رتبه‌بندی و شناسايی استان‌های همگن از نظر وضعيت بهداشت و سلامت مادران روستايی است.
روش کار: با بررسی شاخص‌های موجود در زيج حياتی سال 85 گزارش شده توسط وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی، 15 شاخص مرتبط با سلامت مادران انتخاب گرديده است. با استفاده از روش تحليل عاملی اين شاخص‌ها به تعداد محدود عوامل معنادار کاهش يافته‌، عاملی که می‌تواند معرف شاخص وضعيت بهداشت و سلامت مادران روستايی باشد انتخاب و رتبه‌بندی استان‌ها بر اساس آن انجام شده است. برای شناسايی استان‌های همگن از روش خوشه‌ای سلسله مراتبی بر مبنای يک ماتريس فاصله بدست آمده از همان 15 شاخص ابتدايی استفاده شده است.
نتايج: با استفاده از تحليل عاملی با تلخيص شاخص‌های متنوع مدلی پيشنهاد گرديد که 89٪ از پراکندگی اطلاعات را در خود دارد. در اين مدل عامل اول به عنوان عاملی که معرف مناسبی از سطح سلامت مادران در استان‌های مختلف بدست آمد و استان های کشور براساس آن رتبه‌بندی گرديد. بر اساس اين رتبه بندی استان‌های گيلان، مازندران و تهران از وضعيت مناسبی و استان‌های خوزستان، کهکيلويه و بوير احمد و هرمزگان از وضعيت نامناسبی در حوزه سلامت مادران برخوردارند، در ضمن استان سيستان و بلوچستان در وضعيت وخيمی از اين نظر قرار دارند. در تکميل نتايج بدست آمده از تحليل عاملی با استفاده از تحليل خوشه‌ای استان‌های همگن نيز شناسايی شده است.
نتيجه‌گيری: روش‌های تحليل چند متغيره ابزاری مؤثر در رده‌بندی و شناسايی استان‌های همگن به لحاظ شاخص‌های سلامت مادران است. نتايج حاصل از اين تحقيق در برنامه‌ريزی در خصوص نحوه اجرا و تخصيص خدمات بهداشتی به مادران روستايی، براي دست اندرکاران امور بهداشتی و درمانی کشور مفيد خواهد بود.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله سلامت مادران،تحلیل عاملی،تحلیل خوشه‌ای،زیج حیاتی
عنوان انگلیسی Ranking Maternal Health Status in Rural Areas in Iran Based on Multivariate Techniques of Factor and Cluster Analysis
چکیده انگلیسی مقاله Background & Objectives: Maternal health status is one the important health index since it could be a hallmark of performance of health care service particularly in rural area. The aim of this study is ranking and identifying homogeneous provinces based on maternal health indices in Iran.
Methods: Based on the indices in the vital horoscope which were reported by Iran Ministry of Health in 2006, fifteen indices related to maternal health have been selected. Using factor analysis, a factor that can represent rural maternal health in provinces was chosen and provinces ranked according to it. A hierarchical cluster analysis employed for identifying homogenous province based on a distance matrix obtained from the same selected indices in factor analysis.
Results: Factor analysis demonstrated that 89% of data variation included in this model. Based on an appropriate factor as index of maternal health, ranking was run in all provinces in Iran. According to this model, the maternal health status was in good condition in the rural areas of Gilan, Mazandaran and Tehran provinces, respectively. While maternal health were in inappropriate condition in rural areas of Khuzestan, Kohkiluyeh and Hormozgan provinces. The worst rural area was the province of Sistan and Baluchestan.
Conclusion: It could be concluded that employing multivariate analysis would be an effective tool for ranking and classifying homogeneous population (provinces) in terms of maternal health indices. Therefore health policy makers should consider the practical method of this analysis for any decision making.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Maternal Health,Factor Analysis,Cluster Analysis,Vital Horoscope
نویسندگان مقاله 7971---7972---
نشانی اینترنتی http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-56&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده General
نوع مقاله منتشر شده Research
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات