مقدمه: موارد تهوع و استفراغ پس از اعمال جراحی که با بيهوشی عمومی انجام می گيرند، 25% تا 35% گزارش شده است که در برخی از اعمال جراحی نظير ارتوپدی بالاتر می باشد. تهوع و استفراغ پس از عمل، مسئله ای پر اهميت و گاه توام با عوارض جدی است. تمايل روزافزون برای کنترل و پيشگيری از اين عارضه، نياز به استفاده از ترکيبات کم هزينه و کم عارضه را الزامی ساخته است. هدف اين مطالعه ارزيابی اثربخشی ليدوکائين و دگزامتازون (Low dose) در پيشگيری و کاهش موارد بروز تهوع و استفراغ بعد از عمل در جراحی های ارتوپدی اندام فوقانی و مقايسه آنها با گروه های شاهد و پروپوفول بود.        

مواد و روش ها: طی يک کارآزمايی بالينی دوسوکور تصادفی شده در بيمارستان شريعتی، 280 بيمار مذکر کلاس ASA يک و دو که کانديد عمل جراحی انتخابی ارتوپدی (اندام فوقانی) با بيهوشی عمومی بودند بطور تصادفی در 4 گروه 70 نفره قرار گرفتند. تمامی بيماران قبل از شروع جراحی با رينگرلاکتات هيدراته شدند (5cc/kg) و بعد از پيش درمانی با فنتانيل (2µg/kg) برحسب گروه رژيم القای بيهوشی خود را دريافت کردند، گروه شاهد: 5mg/kg تيوپنتال سديم به همراه 5ml نرمال سالين، گروه ليدوکائين: 5mg/kg تيوپنتال سديم به همراه 1.5mg/kg ليدوکائين، گروه دگزامتازون: 5mg/kg تيوپنتال سديم به همراه 0.1mg/kg دگزامتازون و گروه پروپوفول: 1.5mg/kg پروپوفول به همراه 5ml نرمال سالين، جهت شلی عضلانی 0.2mg/kg سپس آتراکوريوم تجويز و بيهوشی با N2O 50% و O2 50%، هالوتان (0.7%) و فنتانيل (1µg/kg هر 30 دقيقه) ادامه يافت.

يافته ها: ميزان بروز تهوع و استفراغ در گروه دگزامتازون (25.71%) در گروه ليدوکائين (27.14%) و در گروه پروپوفول (24.29%) بطور معنی داری نسبت به گروه شاهد (48.57%) کمتر بود (P=0.005). نتيجه گيری و توصيه ها: ليدوکائين و دگزامتازون (Low dose) در کاهش بروز تهوع و استفراغ پس از جراحی ارتوپدی موثر بوده و اثربخشی آنها به اندازه پروپوفول می باشد.