مقدمه: عفونت های قارچی ناخن (اونيکوميکوزيس) يک مشکل جهانی است. برآورد می شود که 22-15% تمام تغييرات ناخنی بعلت اونيکوميکوزيس باشد. 5-2% جمعيت بزرگسالان در اروپا مبتلا به اونيکوميکوزيس می باشند. اونيکوميکوزيس همچنين در خاورميانه، هنر، خاور دور نيز شايع است. بروز عفونت و نوع قارچ های ايجاد کننده اونيکوميکوزيس با سن، جنس، شغل، وضعيت بهداشت و عوامل محيطی و آب و هوايی ارتباط دارد.

مواد و روش ها: در يک بررسی گذشته نگر جهت بررسی ميزان بروز و عوامل اتيولوژيک اونيکوميکوزيس در مراجعين به بخش قارچ شناسی انستيتو پاستور مطالعه ای بمدت 7 سال از فروردين ماه 1372 لغايت اسفند ماه 1378 انجام گرفت، که تعداد 1985 نفر با ضايعات ناخن دست و پا مورد بررسی قرار گرفتند. بيماران در گروه سنی 3 ماه الی 84 سال قرار داشتند و ميانگين سنی آنها 39.7 بود نمونه مورد بررسی تراشه ناخن بود. تشخيص به روش ديدن مستقيم عناصر قارچی با KOH بيست درصد و کشت اثبات می گرديد. اين بررسی جهت شناسايی عوامل ايجاد کننده اونيکوميکوزيس در بيماران مراجعه کننده به انستيتو پاستور صورت گرفت که تعداد 1985 بيمار از جهت ابتلا به عفونت قارچی ناخن مورد بررسی قرار گرفتند.

يافته ها: در 601 مورد اونيکوميکوزيس به روش آزمايش مستقيم و کشت ثابت گرديد که 350 نفر از مبتلايان زن بودند (59%). ميزان شيوع عفونت قارچی ناخن های دست در زنان بيش از مردان بود (73.5%)، درحاليکه در 69% مردان عفونت قارچی ناخن های پا را مبتلا کرده بود. از مجموع 601 مورد عفونت قارچی ناخن در 308 مورد (51%) درماتوفيت و در 275 مورد (46%) گونه های کانديدا و در 18 مورد (3%) قارچ های کپکی عامل ايجاد کننده اونيکوميکوزيس بوده است. 94.9% از گونه های کانديدا از ناخن های دست جدا شده است، درحاليکه 61% از تمام درماتوفيت ها از ناخن های پا جدا شده اند. شايعترين درماتوفيت جدا شده از کشت تريکوفايتون روبروم (66.5%) و پس از آن تريکوفايتون منتاگروفيتيس با ميزان شيوع 24.8% بود. ساير درماتوفيت های جدا شده از کشت در اين بررسی تريکوفايتون روبروم، تريکوفايتون ويولاسئوم، تريکوفايتون شوئن لائنی و ميکروسپوروم جيپسئوم بود. در مورد اونيکوميکوزيس ناشی از مخمرها 40.9% از موارد جدا شده از کشت کانديدا آلبيکانس بود. قارچ های کپکی جدا شده از بيماران شامل گونه های آسپرژيلوس، اکرومونيوم، فوزاريوم و کرايزوسپوريوم بود. نتيجه گيری و توصيه ها: باتوجه به اينکه 30% از تمام عفونت های قارچی پوست را اونيکوميکوزيس شامل می شود که عامل آن درماتوفيت ها، مخمرها و قارچ های ساپروفيت هستند، بايستی فاکتورهای ايجاد کننده، علايم کلينيکی و تشخيص های افتراقی در درمان بيماری درنظر گرفته شود. جهت تشخيص کلينيکی بيماری انجام آزمايش مستقيم و کشت ضروری است.